Siła książki

Tym razem o literaturze ukraińskiej, którą niestety znamy zbyt słabo. A więc będę opowiadał o Wasylu Stusie, Ułasiu Samczuku i kilku innych wspaniałych ludzi pióra, którzy w Polsce niestety pozostają prawie nieznani, mimo że ich powieści i wiersze były tłumaczone na język polski.  Jeśli starczy mi czasu sięgnę trochę głębiej w przeszłość do XIX wieku, by pokazać jak stosunki polsko-ukraińskie odzwierciedlają się literaturze tamtego okresu.

W ciągu pierwszych dni wojny przewidywano przede wszystkim porażkę Ukrainy. Teraz większość prognoz mówi o długotrwałym konflikcie, w którym nikt nie będzie wygranym. Jak jednak mogłoby wyglądać zwycięstwo Ukraińców ?  Co stałoby się z Rosją ? Jak  zmieniłoby to politykę globalną ? Co oznaczałoby to dla Polski ?

Czy istotnie Niemcy dokonały zwrotu w polityce wschodniej (Ostpolitik)? Z pewnością tak, a jednak dokonanie tego zwrotu nie przychodzi Niemcom łatwo. Dawna polityka oraz nawyk pacyfizmu mają wciąż swoich zwolenników i chociaż tempo zmian jest z wielu względów zbyt powolne, to jednak stosunek Niemiec do Rosji podlega zasadniczej zmianie. Nie małą w tym rolę odgrywa postawa kanclerza Scholza i jego sposób podejmowania decyzji, który budzi wiele zastrzeżeń, choć to właśnie on jest autorem tego zwrotu i wyraźnie zdecydowany jest go kontynuować. W burzliwej publicznej debacie dawna polityka podlega coraz głębszej krytyce. Gotowość pomocy Ukrainie jest powszechna. Spędziłem ostatnio niemal tydzień w Niemczech prowadząc liczne rozmowy i biorąc udział publicznych debatach, a także czytając stosy prasy. O tym wszystkim chcę Państwu opowiedzieć.

Rozmowy poświęcone lekturom, które były i są ważne, wywierają trwały wpływ na życie polityczne i kulturalne, które są niezbędne by  rozumieć, co się wokół nas dzieje. Spotkanie w małej księgarni, przy kawie, wśród prywatnych księgozbiorów i na co dzień.

Dziś o stosunkach ukraińsko-niemieckich i o tym, jak świat może wyglądać po Putinie

Jak blisko Kaczyńskiemu do Orbana, a Orbanowi do Putina i co z tego równania wynika. I dalej: czy wobec obecnego zagrożenia ze strony Rosji nalezy zbierac się pod flagą, którą wywiesza PiS i dlaczego tego nie należy robić. I także dlaczego nie każdy kto krzyczy na Putina jest antyputinistą.

Za chwilę Siła Książki w Resecie Obywatelskim. Dziś o wschodniej polityce Niemiec i wojnie w Ukrainie. Gościem programu prof. Jerzy Maćków.

Dziś znowu o Ukrainie bo o niczym innym nie można mówić. Jest to już wojna z całym zachodem i wojna o ład światowy. Putin chciałby zaprowadzić w całym świecie system dyktatury i oligarchii, który wyparłby liberalną demokrację. Jest to wojna Putina zarówno z Ukrainą, jak i przede wszystkim z Ameryką, które Rosja traktuje jako swojego zasadniczego wroga.

Wedle wielu komentatorów podkreśla, że  Niemcy dokonały historycznego zwrotu w stosunkach z Rosją. Jak to jednak należy rozumieć ? Czy Niemcy istotnie prowadziły przed tym politykę aż tak bardzo  prorosyjską ? Jakie były uwarunkowania niemieckiej polityki wschodniej ? Na ile też obecny zwrot jest głęboki i co on oznacza ? Jak dalece polityka zagraniczna Niemiec uwarunkowana jest przeszłością i rozrachunkiem z okresem 1933-45 ?

Rosyjski bandycki napad na Ukrainę wywołał też dyskuję dotyczacą stosunku do rosyjskiej kultury, sztuki i jej wykonawców. Częstą reakcją był szeroki bojkot. Oponenci takiego bojkot kwestionują  by kulturę rosyjską karać za politykę Putina. W istocie kwestia jest poważniejsza i obecna sytuacja każe głębiej spojrzeć na rosyjską kulturę - czy tkwią w niej wątki, wspierające imperialistyczne ambicje Rosji, będące też uzasadnieniem dla  poparcia dla takich ambicji  w społeczeństwie rosyjskim ? Upadek nazistowskiej III Rzeszy zmusił do podobnych przemyśleń nad kulturą niemiecką. W jakim stopniu potrzebny jest podobny namysł dotyczący kultury rosyjskiej.