1. คืบหน้าแผ่นดินไหวฮัวเหลียน เสียชีวิตแล้ว 17 ราย ส่วนใหญ่ถูกหินหล่นทับ/ภูเขาถล่ม รายเดียวที่วิ่งเข้าไปอุ้มแมวถูกอาคารทรุดลงทับ พบแมว 1 ตัวยังมีชีวิตอยู่ สงสัยเป็นตัวเดียวกัน

             เมื่อเวลา 07.58 น. วันพุธที่ 3 เมษายน 2567 เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 7.2 ที่ฮัวเหลียน จุดศูนย์กลางอยู่ในทะเลห่างจากที่ทำการเมืองฮัวเหลียนไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ 25 กม. ลึกลงไปในทะเล 15.5 กม. และมีอาฟเตอร์ช็อกตามมากกว่า 860 ครั้งแรงสั่นไหวสะเทือนไปทั่วเกาะทำให้ผู้คนอกสั่นขวัญเสียไปตาม ๆ กัน เหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้ นับเป็นครั้งรุนแรงที่สุดในรอบ 25 ปี หลังจากแผ่นดินไหวครั้งร้ายแรงที่สุดในรอบ 100 ปี ทางภาคกลางเกาะไต้หวันเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2542 ในครั้งนั้น วัดระดับแรงสั่นสะเทือนขนาด 7.3 มีผู้เสียชีวิต กว่า 2,400 คน รวมถึงแรงงานไทย 7 คน

วันที่ 13 เมษายน การกู้ภัยค้นหาผู้หายสาบสูญอีก 2 คน ยังคงดำเนินต่อไปด้วยความยากลำบากและอันตราย เนื่องจากเกิดอาฟเตอร์ช็อกต่อเนื่อง ทำให้ดินหินร่วงหล่นลงมาจากเขา (ภาพจากหน่วยกู้ภัยเมืองฮัวเหลียน)

            สำหรับความเสียหายจากแผ่นดินไหวครั้งนี้ค่อนข้างหนัก โดยเฉพาะในเขตพื้นที่ฮัวเหลียน มีผู้เคราะห์ร้ายเสียชีวิตแล้ว 17 ราย บาดเจ็บ 1,155 ราย ยังมีสองสามีภรรยาชาวสิงคโปร์ที่เดินทางมาเดินเขาในฮัวเหลียนหายสาบสูญหรือยังติดต่อไม่ได้ 2 ราย ผู้เสียชีวิตทั้งหมดอยู่ในพื้นที่ฮัวเหลียน ในจำนวนนี้มีเพียงรายเดียวที่เสียชีวิตจากการถล่มหรือการทรุดตัวของอาคาร หลังจากวิ่งเข้าไปเพื่ออุ้มน้องเหมียวออกมา นอกนั้น 16 รายเสียชีวิตจากหินหล่นทับระหว่างขับรถในเขตพื้นที่ภูเขา หรือเป็นนักเดินเขาที่ถูกดินหินทับหรือฝังจากการถล่มของภูเขา

เมื่อเที่ยงวันที่ 13 เมษายน ตึก 9 ชั้นที่ทรุดและถล่มรื้อถึงชั้นที่ 6 แล้ว คาดการรื้อซากตึกจะเร็วขึ้น (ภาพจากสำนักข่าว CNA)

            คนไต้หวันส่วนใหญ่รู้สึกว่า เทียบกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อ 25 ปีที่แล้ว ความรุนแรงของแผ่นดินไหวที่ฮัวเหลียนครั้งนี้ แม้ขนาดความรุนแรงจะเบากว่านิดหน่อย แต่แรงสั่นสะเทือนและความยาวนานไม่น้อยไปกว่าครั้งที่แล้วเลย แม้จะเสียหายรุนแรงเหมือนกัน แต่น้อยกว่าครั้งที่แล้วมาก สาเหตุเป็นเพราะหลังเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อ 25 ปีที่แล้ว ไต้หวันมีการแก้กฎหมายควบคุมการรองรับแผ่นดินไหวของอาคารบ้านเรือนและสิ่งก่อสร้าง ๆ ให้สามารถต้านทานแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวได้มากขึ้น และนี่ก็เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้สื่อต่างชาติชื่นชมกันมากว่า หากแผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดในประเทศของตน น่าจะเสียหายมากกว่านี้หลายเท่าตัว

เมื่อเที่ยงวันที่ 13 เมษายน ตึก 9 ชั้นที่ทรุดและถล่มรื้อถึงชั้นที่ 6 พบน้องเหมียวเป็น ๆ 1 ตัว ซ่อนอยู่ในซากตึก สงสัยเป็นตัวเดียวกับที่ครูสาววิ่งเข้าบ้านเพื่ออุ้มออกมา แต่โชคร้ายถูกตึกที่ทรุดทับเสียชีวิต (ภาพจาก CNA)

2.  ชาวต่างชาติตะลึง! แผ่นดินไหวแรงแต่ถนนและสะพานไต้หวันทนทานไม่ถล่ม ชาวไต้หวันนิ่งและมีสติมาก ขี่ยานยนต์บนสะพานที่แกว่งไปมาโดยไม่สะทกสะท้าน

           เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ฮัวเหลียนขนาด 7.2 ถือเป็นแรงสั่นสะเทือนที่รุนแรงมาก แม้ในไต้หวันที่แผ่นดินไหวบ่อย ก็ถูกจัดเป็นเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่รุนแรงที่สุดในรอบ 25 ปี แต่อาคารและสิ่งก่อสร้างพื้นที่ต่าง ๆ นอกจากที่เขตฮัวเหลียนแล้ว ไม่ได้รับผลกระทบมากนัก

สิ่งก่อสร้างอื่น ๆ เช่นทางด่วยยกระดับและสะพาน นอกเหนือจากที่ฮัวเหลียน แม้จะสั่นไหวรุนแรงจากแผ่นดินไหว แต่ส่วนใหญ่ไม่ได้รับความเสียหาย ในภาพเป็นทางด่วนสายซูอ้าว-ฮัวเหลียนช่วงตัดใหม่ สร้างเสร็จเมื่อปี 2562

           อย่างตึกไทเป 101 ที่มีความสูงถึง 508 เมตร ตั้งอยู่ในกรุงไทเปที่วัดระดับแรงสั่นสะเทือนขนาด 5 มีอาการแกว่งไหวแรงแต่ไม่ได้รับความเสียหาย เพราะมีการออกแบบต้านทานแรงสั่นสะเทือนได้ถึงระดับ 7 นอกจากฐานรากมีเสาตอม่อที่ทำมาจากเหล็กแท่งและคอนกรีตเสริมเหล็กฝังลึกลงไปใต้ดินถึง 380 ต้น เหล็กเส้นและคอนกรีตที่ใช้ในการก่อสร้างมีแรงอัดและแรงดึงสูง ช่วยให้ยืดหยุ่นได้แล้ว บนชั้นที่ 87-92 ยังมีลูกตุ้มเหล็กขนาดใหญ่สำหรับปรับการทรงตัวของตึกที่เรียกว่า Tuned Mass Damper (TMD) หนัก 660 ตัน เส้นผ่าศูนย์กลาง 5.5 ม. แขวนไว้ด้วยสายเคเบิลหนา ทำหน้าที่ควบคุมการทรงตัวของอาคารไม่ให้ไหวเกินระดับ 1.5 เมตร โดยไม่เกิดความเสียหายกับตัวอาคาร

มีลูกตุ้มเหล็กขนาดใหญ่สำหรับปรับการทรงตัวบนชั้นที่ 87-92 ของตึกไทเป 101 ที่เรียกว่า Tuned Mass Damper (TMD) หนัก 660 ตัน เส้นผ่าศูนย์กลาง 5.5 ม. แขวนไว้ด้วยสายเคเบิลและเสาไฮโดรลิก ทำหน้าที่ควบคุมการทรงตัวของอาคารไม่ให้ไหวเกินระดับ 1.5 เมตร (ภาพจาก chinatimes.com)

          นอกจากตึกไทเป 101 รอดจากแผ่นไหวรุนแรงแล้ว สิ่งก่อสร้าง โดยเฉพาะถนนหนทางและสะพาน อาคารบ้านเรือนที่สร้างหลังปี 2542 และอยู่นอกเขตฮัวเหลียน ส่วนใหญ่ไม่มีปัญหาแต่อย่างใด และมีคลิปจำนวนมากที่ทำให้ชาวต่างชาติตกตะลึงถึงความนิ่งของชาวไต้หวัน เช่นนั่งบนรถยนต์ที่ขับอยู่บนทางด่วนยกระดับสูง รวมถึงมีคลิปหนึ่งที่โพสต์ในแพลตฟอร์ม X หรือที่รู้จักในนามทวิตเตอร์ ในคลิปเป็นภาพที่เกิดขึ้นในชั่วโมงเร่งด่วนและเป็นช่วงเกิดแผ่นดินไหว ทำให้สะพานจงเจิ้งที่เชื่อมต่อระหว่างกรุงไทเปและนครนิวไทเปแกว่งไปมาแรงมาก ชาวไต้หวันที่กำลังขี่รถมอเตอร์ไซต์บนสะพานดูไม่ตื่นตระหนก แต่ละคนชะลอความเร็วและหยุดรถ รอให้สะพานหายแกว่งแล้วจึงบิดคันเร่งขี่ต่อไป คลิปนี้มียอดวิวสูงมาก คนจำนวนมากคอมเมนต์ในทำนองว่า ถนนและสะพานในไต้หวันออกแบบต้านทานแรงสั่นสะเทือนได้สุดยอด ถ้าเป็นบ้านเราคงหักและพังถล่มไปแล้ว และคอมเม้นต์จำนวนมากยกย่องชาวไต้หวันว่านิ่งมาก ไม่สะทกสะท้านขณะเกิดแผ่นดินไหวและสะพานแกว่งไปมารุนแรง ถ้าเป็นบ้านฉันคงตกใจทิ้งรถมอเตอร์ไซค์และเข่าอ่อนนอนกองพื้นสะพานแล้ว

ในแพลตฟอร์ม X มีคลิปขณะเกิดแผ่นดินไหว ทำให้สะพานจงเจิ้งที่เชื่อมต่อระหว่างกรุงไทเปและนครนิวไทเปแกว่งไปมาแรงมาก ชาวไต้หวันที่กำลังขี่รถมอเตอร์ไซต์บนสะพานดูไม่ตื่นตระหนก แต่ละคนชะลอความเร็วและหยุดรถ เมื่อสะพานหายแกว่งแล้วจึงบิดคันเร่งขี่ต่อไป

3. ชาวญี่ปุ่นทึ่ง! ศูนย์พักพิงผู้ประสบภัยพิบัติไต้หวัน มีฉากกั้นห้องนอน ผู้ประสบภัยมีพื้นที่ส่วนตัวไม่ต้องนอนรวมกันในห้องโถงโล่ง ๆ

          เหตุแผ่นดินไหวขนาด 7.2 ที่เมืองฮัวเหลียนเมื่อวันที่ 3 เมษายนที่ผ่านมา จนถึงขณะนี้มีผู้เสียชีวิต 17 ราย บาดเจ็บ 1,155 ราย หายสาบสูญ 2 ราย อาคารบ้านเรือนได้รับความเสียหายรวม 112 หลัง ถูกจัดให้เป็นอาคารที่ไม่ปลอดภัยระดับสีแดง (เสี่ยงอันตราย) 42 หลัง (ฮัวเหลียน 32 หลัง ไทเป 2 หลัง เถาหยวน 4 หลัง นิวไทเป 4 หลัง) และระดับสีเหลือง (ระวังอันตราย) 70 หลัง เฉพาะที่เมืองฮัวเหลียน ชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบมากกว่า 1,400 ครัวเรือน ซึ่งในจำนวนนี้ส่วนใหญ่ถูกจัดให้ไปอยู่ในศูนย์พักพิงชั่วคราว

ศูนย์พักพิงผู้ประสบภัยพิบัติไต้หวัน มีฉากกั้นห้องนอน ผู้ประสบภัยมีพื้นที่ส่วนตัว ไม่ต้องนอนรวมกันในห้องโถงโล่งๆ (ภาพจาก thenewslens.com)

          สื่อญี่ปุ่นที่เดินทางมาทำข่าวแผ่นดินไหวในไต้หวัน ต่างยกย่องว่า "ศูนย์พักพิงผู้ประสบภัยพิบัติไต้หวัน" มีการออกแบบดีมาก โดยเฉพาะฉากกั้นห้องนอนที่ทำให้ผู้ประสบภัยมีพื้นที่ส่วนตัว ไม่ต้องนอนรวมกันในห้องโถงที่โล่งกว้าง ขาดความเป็นส่วนตัว ในขณะที่ชาวเน็ตญี่ปุ่นยังได้โพสต์รูปภาพเปรียบเทียบกับศูนย์พักพิงผู้ประสบภัยแผ่นดินไหวในโนโตะที่ผู้ประสบภัยต้องนอนกับพื้น ขณะที่ศูนย์พักพิงของไต้หวันกลับมีฉากกั้นเพิ่มความเป็นส่วนตัว ทั้งยังมีบริการอาหารร้อนและของใช้ที่ครบครัน ทำให้คำว่า “ศูนย์พักพิงผู้ประสบภัยพิบัติไต้หวัน” หรือ台灣的避難所 กลายเป็นคำค้นหายอดฮิตบนแพลตฟอร์มโซเชียลของประเทศญี่ปุ่น

ฉากกั้นห้องที่ออกแบบและผลิตโดยมูลนิธิพุทธฉือจี้ (慈濟基金會) ผลิตมาจากพลาสติกรีไซเคิล มีคุณสมบัติระบายอากาศได้ดี (ภาพจาก innews.com.tw)

          ฉากกั้นห้องดังกล่าวออกแบบและผลิตโดยมูลนิธิพุทธฉือจี้ (慈濟基金會) องค์กรการกุศลที่มีชื่อเสียงของไต้หวัน ผลิตมาจากพลาสติกรีไซเคิล มีคุณสมบัติระบายอากาศได้ดี ขณะเดียวกันสามารถสร้างพื้นที่ที่มีความเป็นส่วนตัวด้วย ทำให้ผู้ประสบภัยสามารถพักผ่อนได้อย่างเต็มที่ แนวคิดการออกแบบฉากกั้นห้องนี้ ได้รับแรงบันดาลใจจากเหตุแผ่นดินไหวที่ฮัวเหลียนในปี พ.ศ. 2561 ขณะนั้นมูลนิธิพุทธฉือจี้พบว่า ผู้ประสบภัยจำนวนไม่น้อยรู้สึกไม่เป็นส่วนตัวและมีปัญหาเรื่องการนอนหลับ เนื่องจากไม่คุ้นเคยกับการนอนรวมกับคนจำนวนมากในห้องโถงที่เป็นพื้นที่เปิดโล่ง ด้วยเหตุนี้ในปีถัดมาจึงได้คิดค้นและพัฒนาฉากกั้นห้องนอนดังกล่าวขึ้นมา

เจ้าหน้าที่กู้ภัยยังคงค้นหาผู้หายสาบสูญอย่างต่อเนื่อง (ภาพจาก UDN)

4. แผ่นดินไหวทำอุทยานแห่งชาติทาโรโกะได้รับความเสียหายรุนแรง กระทบอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวอย่างหนัก

          เหตุแผ่นดินไหวครั้งนี้ทำให้อุทยานแห่งชาติทาโรโกะมีภูเขาถล่มหลายจุด สถานที่ท่องเที่ยวจำนวนมากได้รับความเสียหายรุนแรง ซึ่งยังไม่มีใครบอกได้ว่า ต้องใช้เวลาซ่อมแซมนานแค่ไหน สนง. บริหารอุทยานแห่งชาติทาโรโกะ ประกาศปิดอุทยานอย่างไม่มีกำหนด พร้อมเปิดเผยว่า ตั้งแต่มีการจัดตั้งให้เป็นอุทยานแห่งชาติ ไม่เคยเกิดเหตุภัยพิบัติรุนแรงเช่นนี้มาก่อน

แผ่นดินไหวทำอุทยานแห่งชาติทาโรโกะได้รับความเสียหายรุนแรง กระทบอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว (ภาพจาก UDN)

          อุทยานแห่งชาติทาโรโกะครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 92,000 เฮกตาร์ ครึ่งหนึ่งของพื้นที่คือภูเขาที่มีความสูงกว่า 2,000 เมตร ทิวทัศน์จึงมีทั้งภูเขาและหุบเขาสูงชัน ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เดินทางมาเยือนปีละหลายล้านคน โดยเฉพาะนักปีนเขานิยมเดินทางมาปีนภูเขาในไต้หวันที่มีความสูงชันแต่สวยงามและประกอบไปด้วยป่าไม้หลากหลายประเภท

ทิวทัศน์อุทยานแห่งชาติทาโรโกะก่อนเกิดแผ่นดินไหว ที่มีทั้งภูเขาเขียวขจีและหุบเขาสูงชัน ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เดินทางมาเยือนปีละหลายล้านคน (ภาพจาก SET)

          ทิวทัศน์อุทยานแห่งชาติทาโรโกะก่อนเกิดแผ่นดินไหว ที่มีทั้งภูเขาเขียวขจีและหุบเขาสูงชัน ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เดินทางมาเยือนปีละหลายล้านคน (ภาพจาก SET)

          ภูเขาเป็นลักษณะภูมิประเทศที่โดดเด่นที่สุดของไต้หวัน โดยพื้นที่ร้อยละ 70 เป็นที่ราบสูงและภูเขา ในจำนวนนี้รวมถึงภูเขาที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 3,000 เมตรขึ้นไป 269 ลูก อาทิ ภูเขาอวี้ซานซึ่งมีความสูงจากระดับน้ำทะเล 3,952 เมตรและได้ชื่อว่าเป็นภูเขาที่สูงที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ

5. น่าเสียดาย! เหล้าเส้าซิง 30 ปีกว่า 10,000 ไห และเหล้าอื่น ๆ 16,000 ลังในโรงงานผลิตสุรา TTL ที่ฮัวเหลียน แตกกระจายเต็มพื้นกลิ่นฟุ้งจากเหตุแผ่นไหวขนาด 7.2 เสียหายหลายสิบล้านเหรียญไต้หวัน

          เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ฮัวเหลียนขนาด 7.2 ซึ่งเป็นระดับความรุนแรงที่สุดในรอบ 25 ปี สร้างความเสียหายอย่างหนัก โดยเฉพาะที่เมืองฮัวเหลียน และที่ทำให้คอเหล้าเสียดายมากที่สุด ก็เห็นจะเป็นโรงงานผลิตสุราของบริษัทยาสูบและสุราไต้หวัน (Taiwan Tobacco & Liquor Corporation Company : TTL) ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจขนาดใหญ่ในรูปบริษัทที่กระทรวงการคลังถือหุ้นแต่เพียงผู้เดียว มีโรงงานผลิตสุราทั่วไต้หวัน โรงงานที่ฮัวเหลียนได้รับความเสียหายหนัก สุราในโกดังกว่า 16,000 ลัง (ลังละ 12 ขวด) โดยเฉพาะสุราระดับพรีเมียมที่ใช้เทคโนโลยีนาโนเทคช่วยในการผลิต เรียกว่าซีรีส์สุราทองคำ ที่ผลิตในโรงงานฮัวเหลียน แตกกระจายหมด เนื่องจากเกรงว่า แรงสั่นสะเทือนที่ทำให้ขวดสุราแตกแอลกอฮอล์อาจก่อให้เกิดไฟลุกไหม้ได้ เพราะฉะนั้น ต้องรอให้แผ่นแผ่นดินไหวไปแล้ว 5-6 วัน จึงเปิดโรงงานเก็บขวด พบว่า สุราในโกดัง และขวดเปล่าแตกหมด เครื่องจักรผลิตเคลื่อนที่และล้มระเนนระนาด เสียหายมากกว่า 14 ล้านเหรียญ และต้องใช้เวลาในการจัดให้กลับสู่สภาพเดิมและเริ่มการผลิตได้อย่างน้อย 1 สัปดาห์

โรงงานผลิตสุรา TTL ที่ฮัวเหลียน สุราในโกดังกว่า 16,000 ลัง (ลังละ 12 ขวด) แตกกระจายเต็มพื้นกลิ่นสุราฟุ้ง จากเหตุแผ่นไหวขนาด 7.2 เสียหายหลายสิบล้านเหรียญไต้หวัน (ภาพจากสำนักข่าว CNA)

ขวดเปล่าสำหรับบรรจุสุราก็แตกเสียหายมากมาย (ภาพจาก money.udn.com)

          นายหวางเจิ้งลี่ ผู้จัดการโรงงานกล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า นอกจากสุราบรรจุขวดที่แตกเสียหายแล้ว ยังมีสุราเส้าซิง ซึ่งเป็นสุราแบรนด์ดังที่เก็บโดยบรรจุในไหมานาน 30 ปีกว่า 10,000 ไห ก็แตกกระจายอย่างน่าเสียดายด้วย ทำให้สุราไหลออกจากโรงงานเป็นคลองเลยทีเดียว ส่งกลิ่นหอมฟุ้งกระจายไปทั่ว

สุราเส้าซิง ซึ่งเป็นสุราแบรนด์ดังที่เก็บโดยบรรจุในไหมานาน 30 ปีกว่า 10,000 ไห ก็แตกกระจายอย่างน่าเสียดายด้วย ทำให้สุราไหลออกจากโรงงานเป็นคลองเลยทีเดียว ส่งกลิ่นหอมฟุ้งกระจายไปทั่ว (ภาพจาก money.udn.com)

1. ยังไม่มีใครทำลายสถิติ! ลูกหลานตระกูลเย่ทั้งในและต่างประเทศ 8,000 คน รวมตัวกันในวันเช็งเม้ง ไหว้สุสานบรรพบุรุษที่เขตซินอู นครเถาหยวน

            สัปดาห์แรกของเดือนเมษายนปีนี้ ไต้หวันมีวันหยุดยาว 4 วัน ระหว่างวันพฤหัสบดีที่ 4 - อาทิตย์ที่ 7 เมษายน เป็นวันหยุดยาวเทศกาลเช็งเม้ง โดยปีนี้วันเช็งเม้งตรงกับวันที่ 4 เมษายน ซึ่งเป็นวันเด็กแห่งชาติของไต้หวันด้วย ต่างจากที่ผ่านมาวันเช็งเม้งจะตรงกับวันที่ 5 เมษายน สาเหตุเพราะปีนี้ เป็นปีอธิกสุรทิน เดือนกุมภาพันธ์มี 29 วัน

ในวันเช็งเม้งตามประเพณี คนไต้หวันจะทำพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษที่สุสานหรือฮวงซุ้ย (ภาพจาก storm.mg)

            วันเช็งเม้งสำหรับคนไต้หวันหรือคนไทยเชื้อสายจีนจะทำพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษ ซึ่งตามประเพณีจะทำพิธีเซ่นไหว้ที่สุสานหรือฮวงซุ้ย แต่ในปัจจุบันสภาพสังคมแปรเปลี่ยนไป ในไต้หวันผู้คนจำนวนไม่น้อยจะทำพิธีเซ่นไหว้ที่สุสานบรรพบุรุษก่อนวันเช็งเม้ง เพราะเกรงว่าในวันเช็งเม้งหากเป็นสุสานสาธารณะผู้คนจะแออัดมาก หรือหากเป็นสุสานของตระกูลในที่ดินของตนเองซึ่งมักจะอยู่ในชนบทที่ห่างไกล ในวันเช็งเม้งการจราจรก็จะแออัด จึงเลือกทำพิธีเซ่นไหว้ก่อนวันจริง โดยตามธรรมเนียมในไต้หวันสามารถทำพิธีได้หลังสิ้นสุดเทศกาลตรุษจีนหรือหลังวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 1 ตามปฏิทินจันทรคติจีน ซึ่งเป็นวันเทศกาลโคมไฟนั่นเอง

พิธีไหว้บรรพบุรุษของลูกหลานครอบครัวเย่ชุนรื่อ (葉春日) ในเขตซินอู นครเถาหยวน ประมาณ 8,000 คน จัดได้ว่าใหญ่ที่สุดในไต้หวัน (ภาพจาก tw.nextapple.com)

            ปีนี้พิธีไหว้สุสานบรรพบุรุษในเทศกาลเช็งเม้งที่ใหญ่สุดและถูกจับตามองมากที่สุดในไต้หวัน ยังคงต้องยกให้สุสานของครอบครัวเย่ชุนรื่อ (葉春日) ในเขตซินอู นครเถาหยวน ซึ่งพาลูกชายทั้ง 5 ข้ามฟากจากจีนแผ่นดินใหญ่มาตั้งรกรากที่เขตซินอู นครเถาหยวน เมื่อปี พ.ศ. 2278 หรือเมื่อ 289 ปีที่แล้ว และลูกชายทั้ง 5 แผ่กิ่งก้านสาขาไปทั่วโลก จนปัจจุบันมีลูกหลานถึง 15 รุ่น จำนวนกว่า 20,000 คนแล้ว ปีนี้ บรรดาลูกหลานของครอบครัวเย่ชุนรื่อในไต้หวันและต่างประเทศประมาณ 8,000 คน ได้ไปรวมตัวกันไหว้สุสานบรรพบุรุษที่เขตซินอู นครเถาหยวน เป็นไหว้สุสานบรรพบุรุษของครอบครัวเดียวกัน ที่ใหญ่สุดในโลกก็ว่าได้

พิธีไหว้บรรพบุรุษของลูกหลานครอบครัวเย่ชุนรื่อ (葉春日) ในเขตซินอู นครเถาหยวน ประมาณ 8,000 คน จัดได้ว่าใหญ่ที่สุดในไต้หวัน (ภาพจาก tw.nextapple.com)

2. ชาวไต้หวันแห่เที่ยวต่างประเทศในวันหยุดยาว จุดหมายปลายทางยอดนิยมได้แก่ ญี่ปุ่น จีน เกาหลีใต้ เวียดนามและไทยตามลำดับ

          อีกเหตุผลหนึ่งที่คนไต้หวันจำนวนไม่น้อยทำพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษก่อนวันเช็งเม้งก็คือ ช่วงวันเช็งเม้งจะเป็นวันหยุดยาว 4 วัน ผู้คนจำนวนมากอาศัยช่วงวันหยุดยาวเดินทางไปท่องเที่ยวต่างประเทศกัน พูดถึงการเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศ คนไต้หวันนิยมเดินทางไปท่องเที่ยวต่างประเทศมาก จากสถิติของกรมการท่องเที่ยว กระทรวงคมนาคม สาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) ปี 2566 คนไต้หวันเดินทางไปต่างประเทศรวมทั้งสิ้น 11,795,834 คน-ครั้ง ในจำนวนนี้จุดหมายปลายทางที่ได้รับความนิยมจากชาวไต้หวันมากที่สุดคือประเทศญี่ปุ่น ชาวไต้หวันเดินทางไปเยือนประเทศญี่ปุ่น 4,225,804 คน-ครั้ง รองลงมาคือจีนแผ่นดินใหญ่ 1,761,134 คน-ครั้ง อันดับที่ 3 คือ เกาหลีใต้ 954,693 คน-ครั้ง อันดับที่ 4 เวียดนาม 853,859 คน-ครั้ง อันดับที่ 5 ประเทศไทย 777,326 คน-ครั้ง อันดับที่ 6 ฮ่องกง 743,443 คน-ครั้ง อันดับที่ 7 สหรัฐอเมริกา 465,756 คน-ครั้ง อันดับที่ 8 สิงคโปร์ 316,715 คน-ครั้ง อันดับที่ 9 มาเก๊า 275,979 คน-ครั้ง และอันดับที่ 10 มาเลเซีย 245,136 คน-ครั้ง

ช่วงหยุดยาวเทศกาลเช็งเม้งคนไต้หวันแห่เที่ยวต่างประเทศสนามบินแออัดไปด้วยผู้โดยสาร (ภาพจาก udn.com)

          นอกจากชอบไปเที่ยวญี่ปุ่นแล้ว คนไต้หวันยังชอบซื้อสินค้าญี่ปุ่นและกินอาหารญี่ปุ่นมากเป็นพิเศษ จากสถิติของกรมการท่องเที่ยวญี่ปุ่นระบุว่า ปี 2566 นักท่องเที่ยวที่เดินทางไปเยือนญี่ปุ่นมากที่สุดคือ ชาวเกาหลีใต้ และอันดับที่ 2 คือนักท่องเที่ยวไต้หวัน อย่างไรก็ดี จากสถิติกลับพบว่า ปีที่แล้วนักท่องเที่ยวไต้หวันเป็นชาติที่จับจ่ายมากที่สุด คิดเป็นมูลค่ารวม 783,500 ล้านเยนหรือประมาณ 168,400 ล้านเหรียญไต้หวัน ครองสัดส่วนร้อยละ14 ของรายรับจากการจับจ่ายของนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ไปเยือนญี่ปุ่นตลอดปี 2566 ซึ่งมียอดรวม 5,306,500 ล้านเยนหรือประมาณ 1,140,300 ล้านเหรียญไต้หวัน

ปี 2566 ชาวไต้หวันเดินทางไปเยือนประเทศญี่ปุ่น 4,225,804 คน-ครั้ง (ภาพจาก LTN)

          หากจะวิเคราะห์ถึงสาเหตุที่คนไต้หวันนิยมเดินทางไปท่องเที่ยวที่ญี่ปุ่นมากที่สุด น่าจะมาจากเหตุผลที่ไต้หวันเคยเป็นอาณานิคมของญี่ปุ่นนานถึง 50 ปี (ค.ศ.1895-1945) คนไต้หวันได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากญี่ปุ่นอย่างฝังรากลึกและได้หลอมรวมเข้าเป็นความเคยชินอย่างหนึ่งในวิถีชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะวัฒนธรรมการกินการดื่ม และการอาบน้ำแร่หรือออนเซ็น จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่คนไต้หวันนิยมเดินทางไปท่องเที่ยวที่ญี่ปุ่นมากถึงมากที่สุด นอกจากนี้เนื่องจากญี่ปุ่นอยู่ใกล้กับไต้หวันมากโดยเฉพาะเขตภาคใต้ของญี่ปุ่นอย่างโอกินาวาหรือฟูกุโอกะ ใช้เวลาเดินทางโดยเครื่องบินเพียงแค่ 1.5 ชม. โอซาก้าและโตเกียวก็ประมาณ 2-3 ชม. เท่านั้น อีกทั้งชาวไต้หวันยังนิยมไปชอปปิงสินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้ารุ่นใหม่ ๆ ที่ญี่ปุ่น นักท่องเที่ยวไต้หวันจำนวนมากนิยมซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าจากญี่ปุ่นหิ้วกลับมาใช้ที่ไต้หวัน นี่เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ปีที่แล้วไต้หวันครองแชมป์ชาติที่จับจ่ายในญี่ปุ่นมากที่สุด

ร้านอาหารญี่ปุ่นในไทเป (ภาพโดย อัญชัน ทรงพุทธิ์)

ร้านอาหารญี่ปุ่นในไทเป (ภาพโดย อัญชัน ทรงพุทธิ์)

          นอกจากนี้วัฒนธรรมการกินของคนไต้หวันยังได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมการกินของชาวญี่ปุ่นอย่างมาก ร้านอาหารญี่ปุ่นในไต้หวันมีมากเกือบ 10,000 ร้าน เฉพาะในไทเปมีมากกว่า 1,500 ร้าน ซึ่งก็มีตั้งแต่ระดับหรูหราราคาแพงลงมาจนถึงร้านอาหารเล็กๆราคากันเอง

ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ในไต้หวันมีร้านราเมงผุดขึ้นมากมายราวกับเห็ดหลังฝน (ภาพโดย อัญชัน ทรงพุทธิ์)

ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ในไต้หวันมีร้านราเมงผุดขึ้นมากมายราวกับเห็ดหลังฝน (ภาพโดย อัญชัน ทรงพุทธิ์)

1. กู้วิกฤตเด็กเกิดน้อย แก้ปัญหาผู้หญิงโสดมากขึ้น ไต้หวันเล็งแก้กฎหมายคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีการเจริญพันธุ์ อนุญาตให้อุ้มบุญได้

            ไต้หวันกำลังประสบปัญหาวิกฤตประชากร เด็กเกิดน้อย คนสูงวัย หนุ่มสาวไม่แต่งงานพุ่งสูงขึ้น สามีภรรยาที่มีปัญหามีบุตรยากก็เพิ่มขึ้น และแม้จะอนุญาตให้คู่รักเพศเดียวกันแต่งงานได้เป็นเวลากว่า 5 ปีแล้ว แต่กรณีคู่รักเพศเดียวกันอยากมีลูกของตัวเองยังไม่สามารถทำได้ ไต้หวันมีการบัญญัติกฎหมายคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีการเจริญพันธุ์หรือที่เรียกว่าเด็กหลอดแก้วมานานถึง 16 ปีแล้ว แต่ก็จำกัดเพียงแค่สามีภรรยาที่จดทะเบียนสมรสอย่างถูกกฎหมายแล้ว ภรรยาอายุ 35 ปีขึ้นไปและประสบภาวะมีบุตรยากเท่านั้น ไม่อนุญาตให้มีการตั้งครรภ์แทนหรือที่เรียกว่าอุ้มบุญ ชาวไต้หวันจำนวนไม่น้อย จำต้องเดินทางไปรับการบำบัดและทำเด็กหลอดแก้วในต่างประเทศหรือจ้างหญิงในประเทศอื่นอุ้มบุญ จึงมีเสียงเรียกร้องให้แก้กฎหมายดังกล่าว แต่จะผ่อนปรนในขอบเขตระดับไหน ยังเป็นประเด็นที่มีการถกเถียงและจับตาดูกันต่อไป

ปี 2566 เด็กเกิดใหม่ในไต้หวันลดลงเหลือ 135,000 คน ต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ สาเหตุหลักที่ชาวไต้หวันไม่อยากมีลูก 76% มาจากปัญหาทางเศรษฐกิจ กลัวว่าจะไม่มีเงินเพียงพอที่จะเลี้ยงลูก (ภาพจาก money.udn.com)

           กฎหมายของไต้หวันอนุญาตให้หญิงอายุ 35 ปีขึ้นไปและสมรสแล้วเท่านั้น จึงจะทำเด็กหลอดแก้วได้ ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าล้าสมัยมาก ศาสตราจารย์แพทย์หญิง เฉินเหม่ยโจว ประธานสมาคมเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ไต้หวัน กล่าวในที่ประชุมประชาพิจารณ์การแก้กฎหมายคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีการเจริญพันธุ์ เมื่อวันที่ 27 ก.พ. 67 ที่ผ่านมาว่า กฎหมายไต้หวันบังคับให้การแต่งงานกับการมีบุตรต้องผูกพันกัน โดยไม่อนุญาตให้หญิงโสด ซึ่งเป็นสภาพการณ์ที่เป็นกระแสในปัจจุบันมีบุตร เป็นกฎหมายที่ยังอยู่ในสังคม 20 ปีที่แล้ว ความจริงแล้ว วงการแพทย์ไต้หวันสามารถผสมเทียมหรือทำเด็กหลอดแก้วมาตั้งแต่ 40 ปีที่แล้ว หรือตั้งแต่ปี ค.ศ. 1985 แต่เพิ่งจะบัญญัติกฎหมายให้ทำเด็กหลอดแก้วได้ในปี ค.ศ. 2007 หรือ 22 ปีให้หลัง แถมกฎหมายฉบับนี้ ยังกำหนดให้คู่สามีภรรยาและประสบปัญหามีบุตรยากเท่านั้นจึงจะทำได้ ถูกมองว่าเป็นกฎหมายที่มีการเหยียดเพศ จึงเรียกร้องต้องแก้กฎหมายให้ทันต่อสถานการณ์

สมาคมเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ไต้หวันกล่าวว่า หากผ่อนคลายข้อจำกัดในกฎหมายคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีการเจริญพันธุ์ และอนุญาตให้อุ้มบุญได้ จะช่วยให้มีเด็กเกิดใหม่เพิ่มขึ้นปีละ 20,000-30,000 คน 

          พัฒนาการทางการแพทย์ก้าวหน้าไปไวมาก แม้กฎหมายจะจำกัด แต่ตัวเลขเด็กหลอดแก้วหรือ หรือ IVF (In-vitro Fertilization) เกิดใหม่ในไต้หวันเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็ว สะท้อนความต้องการของผู้คนในสังคมปัจจุบัน จากรายงานของกระทรวงสาธารณสุขและสวัสดิการพบว่า ปี ค.ศ. 2021 ที่ผ่านมา มีชาวไต้หวัน 49,000 คนเข้ารับกระบวนการทางการแพทย์เพื่อที่จะทำให้เกิดการตั้งครรภ์ โดยมีการเคลื่อนย้ายเซลล์สืบพันธุ์ของฝ่ายหญิง (เซลล์ไข่) ออกมาจากร่างกาย จากนั้นนำกลับเข้าสู่ร่างกายและเกิดการปฏิสนธิในร่างกาย ซึ่งทารกที่เกิดจากเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์นี้ มีมากถึง 8,100 คน ครองสัดส่วนร้อยละ 5 ของเด็กทารกเกิดใหม่ในปีเดียวกัน ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นกว่า 1 เท่าตัวเมื่อเทียบกับ 10 ปีที่แล้ว ดังนั้น เมื่อสภานิติบัญญัติเกิดการเปลี่ยนแปลง พรรครัฐบาลเสียที่นั่งข้างมากในสภาฯ จึงมีเสียงเรียกร้องแก้กฎหมาย และพรรคฝ่ายค้านก็ตอบสนองมีการเสนอญัตติแก้กฎหมายคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีการเจริญพันธุ์ ให้สอดคล้องกับความเห็นด้านการสมรสและมีบุตร รวมถึงความเท่าเทียมระหว่างเพศในปัจจุบัน

เด็กหลอดแก้วเกิดใหม่ในไต้หวันเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็ว ปี ค.ศ. 2021 มีมากถึง 8,100 คน ครองสัดส่วนร้อยละ 5 ของเด็กทารกเกิดใหม่ในปีเดียวกัน ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นกว่า 1 เท่าตัวเมื่อเทียบกับ 10 ปีที่แล้ว (ภาพจาก cw.com.tw)

          ผลการสำรวจของกระทรวงมหาดไทยพบว่า อัตราส่วนการสมรสของผู้หญิงไต้หวันวัยเจริญพันธุ์ อายุ 30-34 ปี เมื่อปี ค.ศ. 2000 ยังสูงถึง 70% แต่ตัวเลขเมื่อปี 2023 ร่วงตกลงเหลือ 41.1% และจากการสำรวจเมื่อปี 2023 เรื่องการแต่งงานและมีบุตรของนิตยสาร Business Today พบว่า ผู้หญิงโสดในไต้หวัน 7.3% ไม่อยากแต่งงานแต่อยากมีลูก และความคิดที่ว่า ผู้หญิงมีสิทธิ์ตัดสินใจด้วยตนเองว่าจะมีลูกหรือไม่ ไม่ควรผูกกับเรื่องการแต่งงาน กำลังเป็นกระแสหลักในยุคปัจจุบัน ในประเทศตะวันตก ผู้หญิงโสดแต่มีลูกมีอัตราส่วนสูงกว่า 50 % เสียด้วยซ้ำ จอย (นามสมมุติ) หญิงโสดอายุ 30 ปีชาวไต้หวันกล่าวว่า ในไต้หวัน ผู้หญิงมีสิทธิ์ฝากไข่หรือการแช่แข็งเก็บรักษาเซลล์ไข่ แต่มีข้อจำกัดมากมายเมื่อต้องการนำมาใช้ จอยบ่นว่า ทั้ง ๆ ที่เป็นไข่ของฉัน แต่เวลาจะใช้ต้องได้รับความเห็นชอบจากคู่สมรส เป็นเรื่องที่ไม่มีเหตุผล เธอกล่าวว่า รัฐบาลหาทุกวิถีเพื่อเพิ่มจำนวนเด็กเกิดใหม่ หากไม่ขจัดอุปสรรคและแก้ไขข้อจำกัดต่าง ๆ จากกฎหมายฉบับนี้ จะไม่มีวันทำสำเร็จ

ผลสำรวจเมื่อปี 2023 เรื่องการแต่งงานและมีบุตรของนิตยสาร Business Today พบว่า ผู้หญิงโสดในไต้หวัน 7.3% ไม่อยากแต่งงานแต่อยากมีลูก (ภาพจาก grinews.com)

          ขณะนี้ ส.ส. พรรคฝ่ายค้านมีการเสนอญัตติแก้กฎหมายดังกล่าว หากราบรื่น ภาวะวิกฤตเด็กเกิดน้อยอาจบรรเทาลง ผู้หญิงโสดและคู่รักเพศเดียวกันที่มีลูก ก็อาจพบเห็นได้มากขึ้น ส่วนการอุ้มบุญหรือตั้งครรภ์แทน เนื่องจากยังถกเถียงกันในเรื่องศีลธรรมและจริยธรรมไม่รู้จบ จะได้รับอนุญาตหรือไม่ คงต้องรอดูกันต่อไป

1. เตรียมควักกระเป๋า! ไต้หวันขึ้นค่าไฟเฉลี่ย 11%  คาดฉุดราคาสินค้าขึ้นตาม รัฐแจงแม้จะปรับแพงขึ้น แต่ค่าไฟไต้หวันยังถูกกว่าประเทศอุตสาหกรรมอื่น ๆ

          ช่วงนี้มีเรื่องที่ทำให้ชาวไต้หวันผวาแกมไม่พอใจประเด็นหนึ่ง นั่นคือรัฐบาลประกาศปรับค่าไฟแพงขึ้นถ้วนหน้าเฉลี่ย 11% แม้แต่ผู้ใช้ไฟในปริมาณต่ำกว่า 500 หน่วยต่อเดือน ซึ่งได้รับการยกเว้นปรับมานานกว่า 16 ปี คราวนี้ก็ไม่รอด และที่สำคัญการขึ้นค่าไฟครั้งนี้ ปรับขึ้นในอัตราค่อนข้างสูง ทำให้ครอบครัวทั่วไปมีรายจ่ายเพิ่มขึ้น ไม่เพียงแต่ค่าไฟที่ปัจจุบันเฉลี่ยหน่วยละ 2.61 เหรียญ หลังปรับค่าไฟใน 1 เม.ย. เป็นต้นไปเฉลี่ย 2.65 เหรียญ ภาคอุตสาหกรรมที่ค่าไฟปัจจุบันเฉลี่ยหน่วยละ 2.91 เหรียญ หลังปรับเพิ่มเป็น 3.38 เหรียญ

การไฟฟ้าไต้หวันจ่อขึ้นค่าไฟ ทาวน์เฮ้าส์ 3 ชั้นหลังหนึ่งในกรุงไทเป ติดแอร์ถึง 23 ตัว คาดน่าจะกั้นเป็นห้องให้เช่า กลายเป็นจุดสะดุดตาผู้คนที่เดินผ่านไปมา (ภาพจาก EBC News)

          กระทรวงเศรษฐการไต้หวัน อนุมัติให้ขึ้นค่าไฟฟ้าถ้วนหน้า ทั้งภาคครัวเรือน ร้านค้าและอุตสาหกรรมทุกสาขาอาชีพ ตั้งแต่ 3-25% ขึ้นอยู่กับปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ใช้ เฉลี่ยปรับแพงขึ้น 11% มีผลตั้งแต่ 1 เมษายน หรือวันเมษาหน้าโง่นี้เป็นต้นไป เหตุผลที่ต้องขึ้นค่าไฟ บริษัทการไฟฟ้าไต้หวัน (Tai Power) กล่าวว่า สืบเนื่องจากสงครามรัสเซีย-ยูเครน ทำต้นทุนเชื้อเพลิงพุ่งขึ้นหลายเท่าตัว โดยเฉพาะก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ซึ่งเป็นพลังงานหลักที่ไต้หวันต้องพึ่งพาการนำเข้าอย่างเดียวและใช้ผลิตกระแสไฟฟ้าในสัดส่วนสูงถึง 50% ทำให้บริษัทการไฟฟ้าไต้หวัน (Tai Power) เฉพาะช่วง 2 ปีมานี้ ขาดทุนกว่า 500,000 ล้านเหรียญไต้หวัน มากกว่าทุนจดทะเบียนบริษัทเสียอีก นี่ถ้าเป็นบริษัทเอกชนทั่วไปล้มละลายไปนานแล้ว แม้ว่ารัฐบาลจะสนับสนุนงบประมาณปีละ 100,000 ล้านเหรียญ แต่ก็ไม่สามารถชะลอความเร็วในการขาดทุนของบริษัทได้ จึงจำเป็นต้องขึ้นค่าไฟทั่วไต้หวันถ้วนหน้า สำหรับที่อยู่อาศัยปรับขึ้นค่าไฟตามปริมาณการใช้ไฟฟ้าดังนี้

           ปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ไม่เกิน 330 หน่วย/เดือน ปัจจุบันหน่วยละ 2.10 เหรียญ ปรับขึ้นเป็นหน่วยละ 2.16 เหรียญ ปรับขึ้น 3%

          ปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ 331-500 หน่วย/เดือน ปัจจุบันหน่วยละ 2.89 เหรียญ ปรับขึ้นเป็นหน่วยละ 3.03 เหรียญ ปรับขึ้น 5%

           ปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ 501-700 หน่วย/เดือน ปัจจุบันหน่วยละ 3.94 เหรียญ ปรับขึ้นเป็นหน่วยละ 4.14 เหรียญ ปรับขึ้น 7%

           ปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ 701-1,000 หน่วย/เดือน ปัจจุบันหน่วยละ 4.74 เหรียญ ปรับขึ้นเป็นหน่วยละ 5.07 เหรียญ ปรับขึ้น 7%

           ปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ 1,001 หน่วย/เดือนขึ้นไป ปัจจุบันหน่วยละ 6.03 เหรียญ ปรับขึ้นเป็นหน่วยละ 6.63 เหรียญ ปรับขึ้น 10%

หน้าร้อนในไต้หวันอากาศร้อนมาก เครื่องปรับอากาศเป็นสิ่งจำเป็น ในภาพเป็นอาคารหลังหนึ่งที่ติดแอร์คล้ายเป็นตุ่มขึ้นเต็มผนังตึก (ภาพจาก TVBS)

          สำหรับโรงงานอุตสาหกรรมและธุรกิจที่ใช้ไฟในปริมาณมาก ค่าไฟปรับขึ้นตามปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ใช้ ในจำนวนนี้ มีร้านค้า ธุรกิจโรงแรม และธุรกิจให้บริการอื่น ๆ รวมถึงโรงงานอุตสาหกรรม 440,000 ราย ปรับขึ้นค่าไฟในอัตราส่วนไม่เกิน 14% และมีโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ปรับขึ้น 15% ขึ้นไป สูงสุดปรับขึ้น 25% โรงงานอุตสาหกรรมที่ใช้ปริมาณไฟฟ้ามากที่สุดในไต้หวัน ได้แก่อุตสาหกรรมผลิตชิปหรือเซมิคอนดักเตอร์ อย่างบริษัท TSMC ผู้ผลิตชิปอันดับหนึ่งของโลก ในปี 2565 บริษัทนี้ใช้ไฟ 21,000 ล้านหน่วย ครองสัดส่วนการใช้ไฟ 7.5% ของไต้หวัน หรือเท่ากับปริมาณการใช้ไฟฟ้าของชาวไต้หวัน 5 ล้านครัวเรือนใน 1 ปีเต็ม ๆ บริษัทนี้จ่ายค่าไฟแพงขึ้น 25% เฉพาะค่าไฟตกปีละกว่า 70,000 ล้านเหรียญ หลังปรับขึ้นค่าไฟ ต้องจ่ายเพิ่มปีละกว่า 17,000 ล้านเหรียญ แต่เนื่องจากเป็นผู้ผลิตที่ทันสมัยที่สุดหนึ่งเดียวของโลก สามารถบวกต้นทุนค่าไฟให้ลูกค้าซึ่งเป็นบริษัทยักษ์ใหญ่ต่าง ๆ ของโลกได้ แต่ร้านค้าและธุรกิจทั่วไป ลูกค้าคือประชาชนทั่วไป จึงคาดว่า ค่าไฟแพง ราคาสินค้า ตลอดจนค่าเช่าบ้าน ค่าห้องพักในโรงแรม รวมถึงค่าโดยสารระบบขนส่งมวลชน จะแพงตามไปด้วย

ขึ้นค่าไฟ คาดฉุดราคาสินค้าขึ้นตาม (ภาพจาก tw.news.yahoo.com)

          การปรับขึ้นค่าไฟครั้งนี้ ซึ่งรวมครัวเรือนที่ใช้ไฟฟ้าต่ำกว่า 300 หน่วย/เดือนที่อดีตตรึงราคาไว้นานถึง 16 ปีด้วย ส่งผลให้ชาวไต้หวัน 13.4 ล้านครัวเรือนต้องจ่ายค่าไฟแพงขึ้น ไหนจะมีการปรับขึ้นค่าไฟในช่วงหน้าร้อนอีกเป็นกรณีพิเศษอีก อย่างไรก็ตาม เมื่อวันศุกร์ที่ 29 มีนาคมที่ผ่านมา พรรคฝ่ายค้านเชิญผู้บริหารการไฟฟ้าไต้หวันไปรายงานต้นทุนด้านการบริหารจัดการที่สภานิติบัญญัติ และมีมติพักประเด็นการอภิปรายขึ้นค่าไฟไว้ 1 เดือนค่อยมาว่ากัน ก็ต้องจับตาดูกันต่อไปว่า การไฟฟ้าไต้หวันจะขึ้นค่าไฟตามที่ประกาศในวันที่ 1 เมษายนต่อไปหรือไม่

การไฟฟ้าไต้หวันขาดทุนหนัก ประกาศขึ้นค่าไฟเฉลี่ย 11% ตั้งแต่ 1 เมษายนนี้เป็นต้นไป (ภาพจาก udn.com)

          เกี่ยวกับเรื่องราคาสินค้าที่เตรียมขยับขึ้น หรือบางรายการปรับขึ้นไปแล้ว นางหวางเหม่ยฮัว รมว. กระทรวงเศรษฐการออกมาชี้แจงและเตือนว่า ค่าไฟปรับก็จริง แต่ผู้ประกอบการไม่ควรขึ้นราคาสินค้าหรือบริการโดยอ้างว่าค่าไฟแพงขึ้น คำพูดนี้ ก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่า รัฐปรับขึ้นค่าไฟได้ แต่ห้ามธุรกิจปรับขึ้นราคาสินค้า และที่น่าเห็นใจก็คือ บรรดานักเรียนนักศึกษาหรือมนุษย์เงินเดือนที่เช่าบ้านอยู่ เจ้าของบ้านมีการขึ้นค่าเช่าโดยบวกค่าไฟที่เพิ่มขึ้นเรียบร้อยแล้ว จึงคาดว่าเมื่อถึง 1 เม.ย. ราคาสินค้าในไต้หวันจะพุ่งสูงอีกครั้ง พรรคฝ่ายค้านวิจารณ์ว่า นโยบายของรัฐบาลไม่ยอมใช้ไฟฟ้าจากพลังงานนิวเคลียร์ที่ราคาถูกกว่าและสะอาดกว่า แต่ไปใช้ก๊าซธรรมชาติเหลวที่สร้างมลภาวะและพลังงานสีเขียวที่ราคาแพงกว่าหลายเท่า เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ค่าไฟแพงขึ้น และจะส่งผลให้สินค้าแพงขึ้นถ้วนหน้า

ราคาสินค้า รวมทั้งพืชผักผลไม้เตรียมขยับขึ้นตามค่าไฟ

          อย่างไรก็ตาม แม้จะมีการปรับขึ้นค่าไฟ แต่ค่าไฟฟ้าในไต้หวัน ไม่ว่าจะเป็นค่าไฟในที่อยู่อาศัยหรือค่าไฟในธุรกิจและอุตสาหกรรม ยังคงถูกกว่าประเทศอื่น ๆ อย่างค่าไฟบ้านที่ไทยอยู่ที่หน่วยละ 4.7 บาท คิดเป็นเงินไต้หวันตกประมาณหน่วยละ 4.3 เหรียญ ในไต้หวันหลังปรับขึ้นครั้งนี้แล้วเฉลี่ยอยู่ที่หน่วยละ 2.61 เหรียญ หรือประเทศคู่แข่งอื่น ๆ อย่างเกาหลีใต้อยู่ที่หน่วยละ 7.23 เหรียญไต้หวัน ส่วนค่าไฟภาคอุตสาหกรรมของเกาหลี แม้จะถูกกว่าค่าไฟที่อยู่อาศัย เฉลี่ยอยู่ที่หน่วยละ 4.5 เหรียญ ขณะที่ไต้หวันหลังปรับขึ้นแล้วตกหน่วย 3.38 เหรียญ

ทุกวันนี้ คุณแม่บ้านทั้งหลายต่างบ่นว่า พกเงิน 1,000 เหรียญไปจ่ายตลาด ซื้อผักผลไม้ได้ไม่กี่อย่าง (ภาพจาก udn.com)

          ถึงยุคที่ต้องรัดเข็มขัดประหยัดค่าใช้จ่าย โดยการวางแผนซื้อของที่จำเป็น ต้องปิดไฟ ปิดเครื่องปรับอากาศหลังไม่ใช้แล้วหรือไม่มีคนอยู่ ไม่เสียบปลั๊กชาร์จโทรศัพท์มือถือหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทิ้งไว้เมื่อแบตเตอรี่เต็มแล้ว และเปิดแอร์ในอุณหภูมิที่เหมาะสม 26°c ขอให้ทุกท่านครองชีพและอยู่ได้อย่างสบายกระเป๋าในยุคที่ค่าไฟแพง

2. ช็อกแล้วช็อกอีก ! ประเด็นความปลอดภัยด้านอาหาร ทำสังคมไต้หวันหวาดผวา ความเชื่อมั่นในการตรวจสอบของภาครัฐลดลง

          ช่วงนี้ไต้หวันเจอปัญหาความปลอดภัยด้านอาหารหลายระลอก ทำให้ผู้คนในไต้หวันหวาดผวาซ้ำแล้วซ้ำอีก จากเรื่องของสารซูดานเรดที่จนถึงขณะนี้ยังคงตรวจพบอย่างต่อเนื่อง ในสัปดาห์นี้ยังมีเรื่องของก๋วยเตี๋ยวผัดที่ทำให้ผู้บริโภคมีอาการท้องเสียรุนแรง อาเจียน ตับและไตวาย รวมถึงภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง ซึ่งแต่ละคนมีอาการแตกต่างกันไปรวม 18 ราย ในจำนวนนี้เสียชีวิต 2 ราย เข้ารักษาตัวในห้องไอซียู 5 ราย กระทรวงสาธารณสุขและสวัสดิการไต้หวันแถลงผลการชันสูตรศพผู้เสียชีวิตพบกรด Bongkrekic acid ในศพผู้เสียชีวิต ซึ่งพบครั้งแรกในไต้หวัน สันนิษฐานว่า กรดดังกล่าวเกิดจากเส้นก๋วยเตี๋ยวที่บูดเน่าแต่ยังต้องรอการตรวจสอบที่แน่ชัดว่ามาจากเส้นก๋วยเตี๋ยวหรือวัตถุอาหารชนิดใดกันแน่

ผู้บริโภคไต้หวัน 2 รายเสียชีวิตหลังกินก๋วยเตี๋ยวผัดจากร้าน Polam Kopitiam ยังมี 5 ราย อาการร่อแร่ (ภาพจาก ETtoday)

          ในความเป็นจริงแล้วก่อนเกิดเหตุคนเสียชีวิตเพราะกินก๋วยเตี๋ยวผัดแล้ว ยังมีเรื่องของข้าวยีสต์แดงซึ่งในไต้หวันนิยมนำมาผลิตเป็นอาหารและเครื่องดื่มรวมถึงผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เนื่องจากข้าวยีสต์แดง (紅麴) มีคุณประโยชน์หลายอย่างอาทิ ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต ลดไขมันในเลือด ลดคอเลสเตอรอล บำรุงระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่าย  ลดความเสี่ยงโรคมะเร็งลำไส้ เพิ่มประสิทธิภาพระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย และลดการติดเชื้อและการอักเสบในร่างกาย ซึ่งประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออก ได้แก่ จีน ไต้หวันและญี่ปุ่นมีการใช้กันมาเป็นเวลายาวนาน แต่จู่ๆ เมื่อวันที่ 25 มีนาคมที่ผ่านมา บ.โคบายาชิ (Kobayashi) ผู้ผลิตยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่น ได้สั่งเก็บผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีส่วนผสมของข้าวยีสต์แดงลงจากชั้นวางจำหน่าย เนื่องจากทำให้ผู้บริโภค 26 รายมีอาการไตเสื่อมสมรรถภาพจนต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล 6 รายรุนแรงถึงขั้นต้องล้างไต และที่น่ากลัวคือมี 1 รายเสียชีวิตหลังบริโภคข้าวยีสต์แดงของโคบายาชิเป็นเวลา 3 ปี ( เม.ย. 2564 - ก.พ.2567) บ.โคบายาชิได้ออกมาขอโทษต่อสาธารณชนและเปิดเผยว่า ได้มีการจำหน่ายข้าวยีสต์แดงให้แก่ผู้ประกอบการเครื่องดื่มและอาหารในญี่ปุ่นและไต้หวันประมาณ 50 ราย

ข้าวยีสต์แดงของ บ. โคบายาชิ ทำให้ผู้บริโภค 26 ราย ไตเสื่อมสมรรถภาพ 6 รายรุนแรงถึงขั้นต้องล้างไต 1 รายเสียชีวิต (ภาพจาก SETN)

          ในวันเดียวกัน Takara Shuzo บริษัทผลิตสุรารายใหญ่ของญี่ปุ่นประกาศว่า เหล้าบ๊วยของบ.Takara Shuzo ใช้ข้าวยีสต์แดงของบ.โคบายาชิ ในการผลิต จึงสั่งเก็บเหล้าบ๊วยที่วางจำหน่ายอยู่ในญี่ปุ่นประมาณ 1 แสนขวดลงจากชั้นวางจำหน่าย ด้านกระทรวงการคลังไต้หวันเปิดเผยว่า ไต้หวันมี 2 บริษัทนำเข้าเหล้าบ๊วยยี่ห้อ Takara Shuzo จากญี่ปุ่นที่ จึงขอเตือนประชาชนอย่าหาซื้อมาดื่มเป็นอันขาด ที่ซื้อมาแล้วก็ห้ามดื่ม

เหล้าบ๊วยของบ.Takara Shuzo ใช้ข้าวยีสต์แดงของบ.โคบายาชิ เจอหางเลขไปด้วย (ภาพจาก SETN)

          อีกสามวันถัดมา DHC แบรนด์เครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชื่อดังของญี่ปุ่นก็ออกมาประกาศว่า ข้าวยีสต์แดงของ DHC ใช้วัตถุดิบข้าวยีสต์แดงของโคบายาชิ จึงได้สั่งเก็บลงจากชั้นวางจำหน่ายทั้งหมดแล้วสำหรับในไต้หวันข้าวยีสต์แดงยังถูกนำมาทำเป็นผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่ม อาทิ ขนมปัง หมานโถว คุกกี้ ชายีสต์แดง ชายีสต์แดงผสมข้าวสาลี น้ำมะเขือเทศผสมยีสต์แดง หรือน้ำส้มยีสต์แดง เป็นต้น

TTL รัฐวิสาหกิจของไต้หวันมีการผลิตข้าวยีสต์แดงเองและนำมาใช้ในการผลิตผลิตภัณฑ์จากข้าวยีสต์แดงหลายรายการ (ภาพจากTTL)

          ไต้หวันสามารถผลิตข้าวยีสต์แดงได้เอง อย่าง Taiwan Tobacco & Liquor Corporation (TTL) ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจ มีการผลิตข้าวยีสต์แดงเองและนำมาใช้ในการผลิตสินค้าประเภทอาหารและเครื่องดื่มหลายรายการ ซึ่งจนถึงขณะนี้ไม่พบว่าสินค้าของTTL มีปัญหาด้านความปลอดภัย อย่างไรก็ตามเนื่องจากมีต้นทุนสูง ดังนั้นผู้ประกอบการจำนวนมากนิยมนำเข้าจากญี่ปุ่น เพราะนอกจากต้นทุนต่ำกว่าผลิตเองยังสามารถโฆษณาได้ว่าเป็นยีสต์แดงจากญี่ปุ่น เนื่องจากผู้บริโภคชาวไต้หวันมักเชื่อถือสินค้าจากญี่ปุ่น แต่เมื่อเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้นทำให้ ในตอนนี้ผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของยีสต์แดงจึงไม่ค่อยมีคนกล้าซื้อมาบริโภค เพราะกลัวว่าจะมีการใช้ยีสต์แดงจากญี่ปุ่นในการผลิตนั่นเอง

1. ศรัทธาแรงกล้า! พาไปดูประเพณีแห่เจ้าแม่มาจู่ของไต้หวัน

            เมื่อเวลาประมาณ 00.00 น. ของวันจันทร์ที่ 18 มีนาคมที่ผ่านมา ประเพณีแห่เจ้าแม่มาจู่แห่งศาลเจ้าก่งเทียนกง (拱天宮) ในหมู่บ้านไป๋ซาถุน ตำบลทงเซียว เมืองเหมียวลี่ ได้เปิดฉากขึ้นท่ามกลางผู้มีจิตศรัทธาที่สมัครเข้าร่วมขบวนแห่เกือบ 180,000 คน ซึ่งมากที่สุดเป็นประวัติการณ์ จากปีที่แล้วมีประมาณ 110,000 คน  พิธีแห่เจ้าแม่มาจู่แห่งหมู่บ้านไป๋ซาถุนเป็นประเพณีพื้นบ้านที่มีความสำคัญระดับประเทศและมีประวัติความเป็นมายาวนานกว่า 200 ปี ขบวนแห่ใช้วิธีเดินเท้าเป็นระยะทางร่วม 400 กิโลเมตร เป็นเวลา 9 วัน 8 คืน จากตำบลทงเซียว เมืองเหมียวลี่ จากนั้นเข้าสู่พื้นที่ของนครไทจง จางฮั่ว และหยุนหลิน โดยมีจุดหมายปลายทางที่ศาลเจ้าเฉาเทียนกง (朝天宮) ตำบลเป๋ยกั่ง เมืองหยุนหลิน แต่จะไม่มีการกำหนดเส้นทางที่แน่นอนไว้ล่วงหน้า การหยุดพักหรือจะเดินทางกี่ชั่วโมงต่อวันจะขึ้นอยู่กับลิขิตของเจ้าแม่ อย่างไรก็ดี ตามกำหนดการขบวนแห่จะเดินทางถึงศาลเจ้าเฉาเทียนกงในช่วงเช้าเวลา 11.00 .ของวันที่ 23 มีนาคม จะมีการประกอบพิธีจิ้นเฮี้ยว ภาษาจีนกลางออกเสียงว่า จิ้นเซียง (進香) ซึ่งหมายถึงการที่สานุศิษย์ติดตามขบวนแห่ของศาลเจ้าประจำชุมชนไปสักการะศาลเจ้าดั้งเดิมหรือศาลเจ้าที่มีประวัติความเป็นมาเก่าแก่ยาวนานกว่า ในแง่ความสัมพันธ์ระหว่างศาลเจ้าจะเป็นในลักษณะของผู้น้อยไปแสดงความเคารพต่อผู้ใหญ่ ขบวนแห่เจ้าแม่มาจู่ไป๋ซาถุนมีกำหนดกลับถึงศาลเจ้าก่งเทียนกงเวลา 14.35 น ของวันที่ 26 มีนาคมนี้

คณะกรรมการจัดพิธีแห่เจ้าแม่มาจู่ไป๋ซาถุนเปิดเผยว่า ปีนี้มีประชาชนสมัครเข้าร่วมขบวนแห่  179,971 คน มากที่สุดเป็นประวัติการณ์  (ภาพจาก Baishatun Matsu Internet TV)

            คณะกรรมการจัดพิธีแห่เจ้าแม่มาจู่ไป๋ซาถุนเปิดเผยว่า ปีนี้มีประชาชนสมัครเข้าร่วมขบวนแห่  179,971 คน มากที่สุดเป็นประวัติการณ์ และผู้มีจิตศรัทธาบางคนที่ไม่ได้สมัครก็มาเข้าร่วมขบวนแห่ คาดว่าจะมีผู้คนกว่า 200,000 คนเข้าร่วม นอกจากนี้ในระหว่างการเดินทาง ตลอดเส้นทางที่ขบวนแห่เจ้าแม่มาจู่เคลื่อนผ่านจะมีผู้ศรัทธาในพื้นที่ออกมาให้การต้อนรับ จัดโต๊ะแจกอาหารและเครื่องดื่มไว้ให้ผู้ที่ที่ร่วมขบวนแห่ฟรีตลอดเส้นทาง อาหารการกินและที่พักค้างคืนของขบวนแห่เจ้าแม่มาจู่แห่งไป๋ซาถุนจะมีเหล่าผู้ศรัทธาเป็นผู้จัดหาให้ การบริจาคเหล่านี้ล้วนต้องผ่านความเห็นชอบจากเจ้าแม่มาจู่ก่อน ผู้ศรัทธาจะใช้วิธีเสี่ยงทายโดยการปัวะโป้ย (หมายถึงการเสี่ยงทายด้วยไม้ประกบคู่ที่มีลักษณะเป็นไม้นูนโค้งหลังเต่าด้านหน้าเรียบ 1 ชุดมีสองอัน เป็นอุปกรณ์สำคัญในการสื่อสารระหว่างผู้ศรัทธากับเทพเจ้า) เพื่อขอคำบัญชาจากเจ้าแม่มาจู่ว่าอนุญาตหรือไม่?

เกี้ยวสีชมพูถือเป็นเอกลักษณ์สำคัญของเจ้าแม่มาจู่แห่งหมู่บ้านไป๋ซาถุน (ภาพจาก Baishatun Matsu Fanpange)

            ในอดีตผู้ศรัทธาและสานุศิษย์ที่เข้าร่วมพิธีจิ้นเฮี้ยวของเจ้าแม่มาจู่แห่งไป๋ซาถุนจะเรียกว่า เฮี้ยวเตียงคา (香燈腳) ซึ่งต้องเป็นคนในท้องถิ่นเท่านั้น แต่ในปัจจุบันร้อยละ 90 ขึ้นไปเป็นคนต่างถิ่นและในระยะไม่กี่ปีมานี้ ขบวนแห่เจ้าแม่มาจู่นิยมจัดทำของที่ระลึกที่เกี่ยวกับเจ้าแม่ อาทิ ถุงมงคล การ์ดที่ระลึก ที่ห้อยโทรศัพท์ กระเป๋าเป้ พวงกุญแจและหน้ากากอนามัย เป็นต้น เพื่อนำมาแจกให้แก่ผู้ศรัทธาที่มีบุญวาสนาได้พบเจอกันในระหว่างการเดินทางหรือผู้ที่ให้ความช่วยเหลือในการจัดที่พักค้างคืนให้แก่ขบวนแห่ ของที่ระลึกเหล่านี้ถือเป็นของขวัญเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เป็นประจักษ์พยานของการผูกบุญสัมพันธ์กับเจ้าแม่มาจู่และผู้มีจิตศรัทธา

เที่ยงวันเสาร์ที่ 23 มี.ค. 67 ขบวนแห่เข้าสู่ตัวเมืองเป๋ยกั่งในเมืองหยุนหลิน (ภาพจาก Baishatun Matsu Fanpange)

            เจ้าแม่มาจู่ ได้ชื่อว่าเป็น เทพนารีที่ได้รับการเคารพศรัทธามากที่สุดในไต้หวัน โดยปกติแล้วในช่วงเดือน 3 ตามปฏิทินจันทรคติจีนเป็นช่วงเวลาที่ศาลเจ้าแม่มาจู่มากมายหลายแห่ง จัดพิธีแห่เจ้าแม่มาจู่พร้อมกับถือโอกาสนี้อัญเชิญองค์เจ้าแม่มาจู่ลงจากแท่นประทับและแห่ออกมานอกศาลเจ้า เพื่อเพิ่มความใกล้ชิดสนิทสนมกับผู้มีจิตศรัทธา ซึ่งทำให้เกิดเป็นปรากฏการณ์ที่คลื่นผู้คนนับหมื่นนับแสนออกมาออกันเต็มท้องถนน เพื่อรอกราบไหว้สักการะองค์เจ้าแม่มาจู่ ในจำนวนนี้เจ้าแม่มาจู่แห่งเขตต้าเจี่ย นครไทจง และศาลเจ้าแห่งหมู่บ้านไป๋ซาถุน เขตทงเซียว เมืองเหมียวลี่ ได้รับความสนใจจากผู้คนมากที่สุด

บรรยากาศการต้อนรับขบวนแห่เจ้ามาจู่ไป๋ซาถุนที่ตำบลเป๋ยกั่ง เมืองหยุนหลิน เมื่อเที่ยงวันเสาร์ที่ 23 มี.ค. 67 ผู้มีจิตศรัทธามีจำนวนมากกว่า 500,000 คน ทำลายสถิติในรอบร้อยปี (ภาพจาก Baishatun Matsu Fanpange)

            Discovery Channel ยกย่องพิธีแห่เจ้าแม่มาจู่แห่งเขตต้าเจี่ยให้เป็น 1 ใน 3 พิธีกรรมทางศาสนาที่มีความสำคัญและยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก ในปี ค.ศ. 2010 กรมมรดกทางวัฒนธรรม (Bureau of Cultural Heritage) กระทรวงวัฒนธรรม สาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) ได้มีการขึ้นทะเบียน “พิธีแห่เจ้าแม่มาจู่แห่งเขตต้าเจี่ย” “พิธีแห่เจ้าแม่มาจู่แห่งศาลเจ้าเฉาเทียนกง เขตเป่ยกั่ง” และ “พิธีแห่เจ้าแม่มาจู่แห่งหมู่บ้านไป๋ซาถุน” เป็นประเพณีพื้นบ้านที่มีความสำคัญระดับประเทศ นอกจากนี้ความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่มาจู่ ยังถูกจัดให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ (intangible cultural heritage) ของมวลมนุษยชาติ โดยไต้หวันถือเป็นดินแดนและศูนย์กลางแห่งความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่มาจู่ของโลก

บรรยากาศการต้อนรับขบวนแห่เจ้ามาจู่ไป๋ซาถุนที่ศาลเจ้าเฉาเทียนกง ตำบลเป๋ยกั่ง เมืองหยุนหลิน เมื่อเที่ยงวันเสาร์ที่ 23 มี.ค. 67 ผู้มีจิตศรัทธามาร่วมกว่า 500,000 คน ทำลายสถิติในรอบร้อยปี (ภาพจาก Baishatun Matsu Fanpange)

2. ไต้หวันส่งออกระบบเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติ (ETC) ช่วยไทยสร้างระบบ M-Flow แก้ปัญหารถติดบนทางด่วนและมอเตอร์เวย์ของไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

            คนไทยที่มาทำงาน มาเรียนหนังสือหรือท่องเที่ยวในไต้หวัน หากมีโอกาสนั่งรถผ่านทางด่วนไต้หวัน จะรู้สึกชื่นชม เพราะรถไม่ติดและไม่มีด่านเก็บเงินต้องทำให้รถชะลอความเร็ว ทั้งนี้เพราะทางด่วนไต้หวันใช้ระบบเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติ หักเงินจากบัญชี ซึ่งถูกกว่าวิธีเดิมที่ต้องซื้อบัตรผ่านทาง เพราะไม่มีต้นทุนค่าจ้างพนักงานในด่านเก็บเงิน

ทางด่วนไต้หวันเริ่มใช้ระบบเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติชนิดไม่มีไม้กั้นแบบหลายช่องทาง (ETC) มาตั้งแต่ปี 2557 ในภาพเป็นทางด่วนหมายเลข 1 (ภาพจาก FETC)

          เมื่อวันที่ 19-23 มีนาคมนี้ ไต้หวันมีการจัดประชุมสุดยอดและนิทรรศการเมืองอัจฉริยะที่ไทเปและเกาสง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นเวทีนำเสนอเทคโนโลยีทันสมัยและการสร้างเครือข่ายพัฒนาเมืองอัจฉริยะ ภายในงานประกอบไปด้วยกิจกรรมต่าง ๆ อาทิ การประชุมพบปะแลกเปลี่ยนความคิดผู้นำจากหลากประเทศ เวทีสัมมนา นำเสนอเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาเมือง รวมถึงบูธแนะนำนวัตกรรม และเทคโนโลยีใหม่ ๆ เพื่อการนำมาประยุกต์แก้ปัญหาในการบริหารเมืองและเป็นเครื่องมือช่วยตัดสินใจของภาครัฐและภาคธุรกิจในการหาทางออกที่ชาญฉลาด ที่อยากจะนำมาเล่าให้ฟังคือ ในงานนี้ มีเรื่องที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทย นั่นคือ บริษัท ฟาร์อีสเทิร์น อิเล็กทรอนิกส์ โทลล์คอลเลกชัน จำกัด (Far Eastern Electronic Toll Collection Co., Ltd หรือ FETC) ซึ่งเป็นผู้ออกแบบ วางระบบ และดำเนินการระบบเก็บค่าผ่านทางชนิดไม่มีไม้กั้นแบบหลายช่องทางของไต้หวัน ซึ่งได้เปลี่ยนแปลงการคมนาคม ทำให้การเดินทางบนท้องถนนปลอดภัย มีประสิทธิภาพมากขึ้น และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ได้นำนวัตกรรมใหม่ด้านการคมนาคมมาแสดงในงาน

FETC ช่วยไทยสร้างระบบ เก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติ แก้ปัญหารถติดบนทางด่วนและมอเตอร์เวย์ ในภาพเป็นซุ้มเหล็กขนาดใหญ่บนทางด่วนของไทยที่ติดตั้งเครื่องอ่านข้อมูล RFID Tag ซึ่งอยู่ระหว่างก่อสร้าง  (ภาพจาก FETC)

          ที่บอกว่าเกี่ยวข้องกับไทย เพราะ FETC ได้ส่งออกระบบเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติ (ETC) โดยช่วยไทยสร้างระบบจัดเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติแบบไม่มีไม้กั้น เพื่อแก้ไขปัญหาการจราจรติดขัดบนทางด่วนและมอเตอร์เวย์ โดยการใช้เทคโนโลยี AI ที่ทันสมัยที่สุด เรียกว่าระบบ M-Flow บนทางด่วนและมอเตอร์เวย์ของไทยหลายสาย โดยเริ่มจากลงนามกับกลุ่ม BGSR ของไทยติดตั้งระบบเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติหรือ M-Flow บนมอเตอร์เวย์สายใหม่ของไทย 2 เช่น ทางหลวงหมายเลข 6 (M6) สายบางปะอิน-นครราชสีมา ระยะทางรวมประมาณ 196 กิโลเมตร ซึ่งเปิดใช้แล้วบางช่วงและทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองหมายเลข 81 (M81) สายบางใหญ่-กาญจนบุรี ระยะทางรวมประมาณ 96 กิโลเมตร มีกำหนดติดตั้งแล้วเสร็จทั้งหมดในปี 2568 และเริ่มมีการเปิดให้บริการแล้วในบางส่วนบนทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง (มอเตอร์เวย์) หมายเลข 9 หรือวงแหวนกาญจนาภิเษก (บางปะอิน-บางพลี) ตั้งแต่ปี 2565 เป็นต้นมา ผลปรากฏว่า การนำเทคโนโลยีดังกล่าวมาใช้ในการจัดเก็บค่าผ่านทางด้วยกล้องตรวจบันทึกภาพป้ายทะเบียนรถ ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลแบบ Video Tolling แทนการเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติแบบระบบไม้กั้นทั่วไป ทำให้ผู้ใช้รถยนต์สามารถขับขี่ผ่านบริเวณด่านโดยไม่ต้องหยุดหรือชะลอรถ ด้วยความเร็วกว่า 120 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ช่วยระบายรถได้ 2,000-2,500 คันต่อชั่วโมงต่อช่องทาง ทำให้เร็วขึ้นกว่าระบบเดิมที่ใช้อยู่ถึง 5 เท่า แก้ปัญหาการจราจรติดขัดที่ด่านแบบเดิมที่ใช้คนเก็บเงินหรือแตะการ์ดได้อย่างมีประสิทธิภาพ คาดว่าจะมีการขยายไปยังเส้นทางอื่น ๆ เพิ่มมากขึ้น และนอกจากไทยแล้ว ประเทศอื่นในเอเชีย อย่างมาเลเซียและอินเดียก็ให้ความสนใจในระบบการจัดเก็บค่าผ่านทางแบบไร้ไม้กั้นของไต้หวันเป็นอย่างมาก

ซุ้มเหล็กขนาดใหญ่บนทางด่วนที่ติดตั้งเครื่องอ่านข้อมูล RFID Tag ซึ่งอยู่ระหว่างก่อสร้าง  (ภาพจาก FETC)

          ไต้หวันเริ่มระบบเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติชนิดไม่มีไม้กั้นแบบหลายช่องทาง (ETC) มาตั้งแต่ปี 2557 ในอดีตสภาพรถติดบนทางด่วนของไต้หวัน โดยเฉพาะที่ด่านเก็บค่าผ่านทางที่ใช้คนเก็บตั๋ว เป็นภาพที่พบเห็นบ่อยมาก แต่ช่วง 10 มานี้ ระบบ ETC ซึ่งติดตั้งเครื่องอ่านข้อมูลจาก RFID Tag สติกเกอร์เล็ก ๆ ที่แปะติดไว้หน้ากระจกรถได้อย่างแม่นยำ แม้รถจะวิ่งด้วยความเร็วสูงกว่า 150 กม./ชม. ก็ตาม (ทางด่วนของไต้หวัน ช่วงปกติจะจำกัดรถยนต์วิ่งด้วยความเร็วไม่เกิน 90 กม./ชม.) ช่วยให้ทางด่วนในไต้หวันมีสภาพการณ์รถติดลดลงอย่างมาก ยกเว้นกรณีที่เกิดอุบัติเหตุรถชนกัน หรือทางลงต่างระดับบางแห่งที่มีรถเยอะในชั่วโมงเร่งด่วน บริษัท FETC กล่าวว่า การที่รถไม่ต้องผ่านด่านเก็บค่าผ่านทาง ทำให้ระบายรถบนทางด่วนได้อย่างลื่นไหลไม่ติดขัด ช่วยลดการเผาผลาญน้ำมันเชื้อเพลิงได้จำนวน 990 ล้านลิตร นำไปเทลงในสระว่ายน้ำมาตรฐานโอลิมปิกได้ถึง 399 สระ ลดการใช้บัตรผ่านทางซึ่งมีมูลค่า 40 เหรียญต่อใบในแต่ละด่าน หากนำบัตรผ่านทางเหล่านี้มาวางซ้อนกันจะมีความสูงเท่ากับตึกไทเป 101 ซึ่งสูง 508 เมตร ถึง 11,000 ตึก ยังช่วยลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกสู่บรรยากาศได้ถึง 2.34 ล้านตัน เท่ากับการดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ต่อปีของต้นไม้ในสวนสาธารณะต้าอาน ซึ่งเป็นสวนป่าไม้สาธารณะที่ใหญ่ที่สุดในกรุงไทเป มีพื้นที่กว้าง 25.9293 เฮกตาร์ หรือ 162 ไร่ ถึง 6,319 แห่ง

FETC ผู้ออกแบบ วางระบบ และดำเนินการระบบเก็บค่าผ่านทางชนิดไม่มีไม้กั้นแบบหลายช่องทางของไต้หวัน ช่วยไทยสร้างระบบ M-Flow แก้ปัญหารถติดบนทางด่วนและมอเตอร์เวย์  (ภาพจาก FETC)

1. เตือนดูแลสุขภาพ! สุดสัปดาห์นี้อากาศอบอุ่นถึงร้อน วันจันทร์มีลมหนาวลูกใหม่มาเยือน พุธ-พฤหัสบดีหนาวสุด 12-14°c พื้นที่ราบโล่งต่ำกว่า 10°c

          สัปดาห์ที่ผ่านมา แม้กลางคืนและช่วงเช้าจะหนาว แต่กลางวันอากาศอบอุ่น โดยเฉพาะวันเสาร์และวันอาทิตย์ อุณหภูมิช่วงกลางวัน 26-30°c แต่อย่าเพิ่งเก็บเสื้อกันหนาว กรมอุตุนิยมวิทยาเตือนว่า หน้าหนาวยังไม่หมด วันจันทร์ที่ 18 มี.ค. นี้ จะมีลมหนาวลูกใหม่มาเยือนส่งผลให้ทั่วไต้หวันอุณหภูมิค่อย ๆ ลดลง โดยเฉพาะภาคเหนือเด่นชัดที่สุด และจะหนาวสุดในวันพุธที่ 20 และเช้าวันพฤหัสบดีที่ 21 มี.ค. ภาคกลาง-เหนือ อุณหภูมิลดเหลือ 12-14°c พื้นที่ราบโล่งบางแห่งอาจต่ำกว่า 10°c จึงเตือนให้ระวังสุขภาพ

อย่าเพิ่งเก็บเสื้อกันหนาว กรมอุตุนิยมวิทยาเตือน วันจันทร์ที่ 18 มี.ค. จะมีลมหนาวลูกใหม่มาเยือน อุณหภูมิค่อย ๆ ลดลง หนาวสุด 20-21 มี.ค. (ภาพจาก chinatimes.com)

2. วิกฤตซูดานเรด ทุบความเชื่อมั่นผู้บริโภค ชาวไต้หวันผวาไม่กล้าซื้อ พริก พริกไทยป่นและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

          ในช่วงหนึ่งเดือนที่ผ่านมา ศัพท์คำว่า ซูดานเรด ซึ่งเป็นสารสังเคราะห์ที่ให้สีแดงและเป็นสีในกลุ่มสีย้อมที่ใช้ในอุตสาหกรรม คนทั่วไปแทบไม่เคยได้ยินมาก่อน ได้กลายเป็นคำศัพท์ที่คนไต้หวันคุ้นเคยและหวาดผวา  เนื่องจากตั้งแต่ต้นเดือนกุมภาพันธ์เป็นต้นมามีรายงานข่าวว่า ตรวจพบข้าวเกรียบกุ้งยี่ห้อดังของไต้หวันปนเปื้อนสารซูดานเรดซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง ทำให้ผู้คนตื่นตระหนก เพราะข้าวเกรียบกุ้งยี่ห้อนี้เป็นขนมขบเคี้ยวแบรนด์เก่าแก่และมีชื่อเสียงของไต้หวัน ที่น่าตกใจไปกว่านั้นคือ อีกไม่กี่วันต่อมามีการตรวจพบพริกป่น พริกไทยป่น ผงกะหรี่ป่น คุกกี้ หมูแผ่น และผลิตภัณฑ์อาหารที่มีส่วนผสมของพริกอีกหลายชนิดปนเปื้อนสารซูดานเรด ทำเอาผู้บริโภคในไต้หวันหวาดผวาไปตามๆกัน แม้รัฐบาลจะออกมาประกาศว่าจะรีบตรวจสอบให้แล้วเสร็จภายในเดือนมีนาคมนี้ แต่เนื่องจากมีการตรวจพบอาหารที่ปนเปื้อนสารก่อมะเร็งดังกล่าวเพิ่มขึ้นทุกวัน ทำให้เหตุการณ์นี้ได้กลายเป็นวิกฤตความปลอดภัยทางอาหารของไต้หวันไปแล้ว

วิกฤตซูดานเรดขยายวงกว้าง ลุกลามทั่วไต้หวัน ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภค (ภาพจาก businesstoday.com.tw)

          ย้อนกลับไปดูต้นเรื่องกัน ช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา กองสาธารณสุขเมืองหยุนหลินได้รับแจ้งว่า บริษัทจี้เซิงสาขาโต่วลิ่วมีการผลิตพริกป่นปนเปื้อนสารซูดานเรด เมื่อเข้าตรวจสอบพบพริกป่นปนเปื้อนสารซูดานเรดล็อตหนึ่ง มีปริมาณทั้งสิ้น 1,737 กก. และถูกจำหน่ายออกไปยังกรุงไทเป 372 กก. นิวไทเป 914.4 กก. เถาหยวน 275.1 กก. ไทจง 30 กก. ไถหนาน 40.5 กก. หยุนหลิน 12 กก. อี๋หลาน 12 กก. ผิงตง 72 กก. เกาสง 8 กก.โดยพริกป่นที่จำหน่ายไปยังเกาสง มีบริษัทอวี้หรง ซึ่งเป็นบริษัทผลิตข้าวเกรียบกุ้งยี่ห้อเซียเว่ยเซียนเป็นผู้สั่งซื้อเพื่อนำไปผลิตข้าวเกรียบกุ้ง จำนวน 31,208 กก. และส่งไปจำหน่ายทั่วไต้หวันแล้ว เมื่อมีการตรวจสอบพบว่า บ.จี้เซิงซื้อพริกป่นจากบ.เป่าซิน ซึ่งเป็นบริษัทที่นำเข้าเครื่องเทศจากจีนและหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่พริกป่นล็อตที่ปนเปื้อนสารซูดานเรดนำเข้าจากจีน ซึ่งนอกจากจำหน่ายให้ บ.จี้เซิ้งแล้วยังจำหน่ายให้ผู้ประกอบการอาหารแปรรูป  ผลิตภัณฑ์ประเภทเครื่องปรุงรส อีกเกือบ 30 บริษัท น้ำหนักรวม 40,939 กก.  ที่น่าผวาไปกว่านั้นคือเดือนมีนาคม สำนักงานอาหารและยาของไต้หวันตรวจพบ พริกป่นที่นำเข้าจากจีนโดย บ.จินจั้น จำนวน 7 ล็อต น้ำหนักรวม 33,000 กว่า กก. จำหน่ายให้แก่ผู้ประกอบการร้านอาหารซึ่งรวมร้านไหตี่เลา (海底撈) 16 สาขา ร้านเกี๊ยวทอด 8 Way (八方雲集) รวมถึงผู้ผลิตซอสซาฉา พริกไทยป่น ผงกะหรี่ป่น แป้งไก่ทอด คุกกี้ หมูแผ่น และกิมจิ เป็นต้น ซึ่งผู้รับผิดชอบบริษัทจินจั้นถูกดำเนินคดีในข้อหาฝ่าฝืนกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัยด้านอาหาร

นอกจากพริกป่นแล้ว ยังตรวจพบผงกะหรี่ พริกไทยป่นและซอสซาฉา ปนเปื้อนสารซูดานเรดด้วย (ภาพจาก merit-times.com)

          ผู้ประกอบการที่สั่งซื้อพริกป่นปนเปื้อนสารซูดานเรดเหล่านี้ต่างออกมาขอโทษประชาชนแต่ก็ปัดความรับผิดชอบว่า ไม่รู้ว่าพริกป่นเหล่านี้มีปัญหา ซึ่งเป็นสิ่งที่คนทั่วไปรับไม่ได้เนื่องจากคนที่ทำธุรกิจอาหารต้องมีจรรยาบรรณ เนื่องจากเกี่ยวข้องกับสุขภาพของผู้บริโภคโดยตรง ดังนั้นในตอนนี้ผู้บริโภคในไต้หวันแทบจะไม่มีใครกล้าซื้อพริกป่น พริกไทยป่น หรือผลิตภัณฑ์อาหารที่มีส่วนผสมของพริกป่น แม้แต่ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากพริกสดก็ไม่มีคนกล้าซื้อเพราะกลัวว่าจะมีการปนเปื้อนสารซูดานเรด

สินค้าที่ปนเปื้อนสารย้อมสีซูดานเรดมีหลายสิบแบรนด์นับร้อยรายการ ในภาพเป็นเพียงบางส่วน (ภาพจาก vocus.cc)

          อย่างไรก็ดี ท่ามกลางวิกฤตซูดานเรดที่กระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคอย่างรุนแรง มีบริษัทผลิตเครื่องเทศและเครื่องปรุงอาหารรายหนึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ประกอบการที่มีจรรยาบรรณ นั่นก็คือบริษัท Tomax (小磨坊) ที่รอดจากวิกฤตนี้ เพราะมีการตรวจสอบวัตถุดิบที่สั่งซื้อจากต่างประเทศเองทุกล็อต ยอมเสียเงินค่าตรวจสอบเพื่อรับประกันความปลอดภัยของสินค้าที่บริษัทจำหน่าย

เนื่องจากมีการตรวจสอบวัตถุดิบทุกชนิดก่อนนำเข้าสู่กระบวนการผลิตทำให้ผลิตภัณฑ์เครื่องเทศและเครื่องปรุงรสอาหารยี่ห้อ Tomax (小磨坊) รอดจากวิกฤตซูดานเรด  (ภาพจาก tomax.com.tw)

          ต่งต้าปิน (董大斌 ) ประธานบริษัท Tomax เปิดเผยว่าเนื่องจากมองเห็นความสำคัญของปัญหา ในปี 2560 หรือเมื่อ 7 ปีที่แล้วจึงตัดสินใจก่อตั้งศูนย์ความปลอดภัยทางอาหาร ขึ้น วัตถุดิบทุกชนิดต้องผ่านการตรวจสอบความปลอดภัย ไม่มีการปนเปื้อนสารพิษหรือสารก่อมะเร็งก่อนนำเข้าสู่กระบวนการผลิต ช่วง 7 ปีที่ผ่านมา เฉพาะค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบความปลอดภัยของวัตถุดิบอาหารสูงเกือบ 30 ล้านเหรียญไต้หวัน แต่ถือว่าคุ้มค่าเพราะเป็นเรื่องของความปลอดภัยและชื่อเสียงของบริษัทที่สั่งสมมาเป็นเวลาร่วม 60 ปี

เจ้าหน้าที่กองอนามัยนครไถหนานกำลังตรวจสอบข้าวเกรียบกุ้งยี่ห้อเซียเว่ยเซียนปนเปื้อนสารย้อมสีซูดานเรดในโกดังแห่งหนึ่งสั่งอายัด 16,000 ห่อ (ภาพจากกองอนามัย นครไถหนาน)

          สำหรับสารซูดาน เรด (Sudan red) เป็นสารสังเคราะห์ที่ให้สีแดงและเป็นสีในกลุ่มสีย้อมที่ใช้ในอุตสาหกรรม ปกตินิยมใช้เป็นสารให้สีของพลาสติกและวัสดุสังเคราะห์อื่น ๆ ผลิตภัณฑ์อาหารที่มักพบซูดานเรดปนเปื้อน ได้แก่ สินค้าพริกป่นและผลิตภัณฑ์ที่ได้จากพริก ผลิตภัณฑ์เครื่องเทศ ขมิ้น และผลิตภัณฑ์อาหารพร้อมรับประทานอื่นๆ ที่มีส่วนผสมของพริก เครื่องเทศ และซอสที่มีสี คาดว่าผู้ผลิตเจตนาผสมลงไป เพื่อต้องการเพิ่มสีให้พริกป่นมีสีแดงสดน่ารับประทานยิ่งขึ้น

การตรวจพบสารซูดานเรด ทำลายความเชื่อมั่นผู้บริโภค ทำให้ชาวไต้หวันผวาไม่กล้าซื้อ พริก พริกไทยป่นและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

3. จริงไหม? ระบบเลือกตั้งของไต้หวัน ล้าหลังกว่าไทยและประเทศในอาเซียน รัฐบาลยืนยัน ไม่มีแผนให้ประชาชนใช้สิทธิ์นอกเขตเลือกตั้ง

          กรณีที่พรรคฝ่ายค้านผลักดันแก้กฎหมายการเลือกตั้ง เพื่ออำนวยความสะดวกประชาชนผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง ซึ่งอยู่ในเมืองอื่นหรืออยู่ต่างประเทศ ไม่สามารถกลับไปใช้สิทธิ์ในเขตเลือกตั้งที่ตนมีชื่อในทะเบียนบ้าน ที่เรียกกันว่าใช้สิทธิ์นอกเขตเลือกตั้งหรือนอกประเทศได้นั้น กำลังกลายเป็นประเด็นร้อนที่มีการถกเถียงกันในไต้หวัน ส.ส. พรรคฝ่ายค้านเห็นว่า การไม่อนุญาตให้ประชาชนใช้สิทธิ์นอกเขตเลือกตั้งหรือใช้สิทธิ์เลือกตั้งนอกประเทศ เป็นการลิดรอนสิทธิ์การเลือกตั้งของประชาชน และเป็นการฝ่าฝืนรัฐธรรมนูญ โดยกล่าวว่า การอำนวยความสะดวกแก่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งใช้สิทธิ์นอกเขตเลือกตั้งหรือนอกประเทศนั้น ในทางปฏิบัติแล้วทำได้ง่าย อย่างน้อยที่สุดควรเริ่มต้นที่การเลือกตั้งประธานาธิบดี และหลายประเทศในซีกโลกตะวันตกหรือแม้กระทั่งประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 115 ประเทศ อย่างอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์และไทย อนุญาตให้ประชาชนใช้สิทธิ์เลือกตั้งนอกเขตและนอกประเทศมานานแล้ว แต่ในไต้หวันพรรครัฐบาลเกรงจะมีผลต่อการเลือกตั้งของตน ปฏิเสธแก้กฎหมาย โดยอ้างจะจะถูกประเทศอื่นแทรกแซง ไม่ยอมอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน

ระบบเลือกตั้งในไต้หวัน ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงต้องไปใช้สิทธิ์ในเขตเลือกตั้งเท่านั้น ในภาพเป็นคูหาเลือกตั้งแห่งหนึ่งในการเลือกตั้งประธานาธิบดีและ ส.ส. เมื่อ 13 มกราคม 67

          เรื่องนี้ นายเฉินเจี้ยนเหริน นายกรัฐมนตรีของไต้หวันชี้แจงว่า เหตุผลที่รัฐบาลยืนยันไม่อนุญาตให้ใช้สิทธิ์นอกเขตเลือกตั้งหรือนอกประเทศ เพราะคำนึงถึงความถูกต้อง เป็นธรรมและมีความเป็นส่วนตัว และการใช้สิทธิ์เลือกตั้งในประเทศ อาจจะได้รับแรงกดดันหรือถูกแทรกแซงได้โดยง่าย ดังนั้น รัฐบาลไม่มีนโยบายหรือมีแผนการที่จะให้มีการใช้สิทธิ์เลือกตั้งนอกเขตพื้นที่หรือในต่างประเทศแต่อย่างใด

ระบบเลือกตั้งในไต้หวัน ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงต้องไปใช้สิทธิ์ในเขตเลือกตั้งเท่านั้น ในภาพเป็นชาวเกาสงต่อแถวเพื่อรอการหย่อนบัตรเลือกตั้งระดับท้องถิ่น เมื่อ 24 พ.ย. 2561

          ในไต้หวันมีการเลือกตั้งทุก 2 ปี เป็นการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นอย่างผู้ว่าการเมืองและสมาชิกสภาเทศบาลเมืองรวม 9 รายการ และการเลือกตั้งระดับประเทศ ได้แก่ประธานาธิบดีและสมาชิกสภานิติบัญญัติ นอกจากนี้ ยังมีการลงประชามติเป็นระยะ จัดได้ว่าเป็นเขตพื้นที่ที่มีการเลือกตั้งบ่อย แต่การเลือกตั้งในไต้หวัน ไม่อนุญาตให้มีการใช้สิทธิ์นอกเขตเลือกตั้งและใช้สิทธิ์เลือกตั้งนอกต่างประเทศ เมื่อถึงวันเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิ์ไม่ว่าจะอยู่เมืองอื่นในไต้หวันหรือในต่างประเทศ จะต้องเดินทางกลับภูมิลำเนาเดิมที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน เพื่อไปใช้สิทธิ์ในเขตเลือกตั้ง จะมีการยกเว้นก็เพียงเจ้าหน้าที่การเลือกตั้ง หากต้องปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยเลือกตั้งนอกเขตการเลือกตั้งของตน จะได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิ์ในหน่วยเลือกตั้งที่ตนปฏิบัติหน้าที่อยู่เท่านั้น ความไม่สะดวกดังกล่าว ทำให้ประชาชนจำนวนไม่น้อยบ่นว่า ไต้หวันมีความเจริญก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีการสื่อสาร หรือมีการเรียกเป็นเกาะไฮเทค แต่หลาย ๆ ด้าน กลับไม่ใช้ความได้เปรียบในด้านเทคโนโลยีให้เป็นประโยชน์ ที่ผ่านมา พรรคฝ่ายค้านมีเสียงข้างน้อยในสภานิติบัญญัติ ไม่สามารถที่จะแก้กฎหมายการเลือกตั้งได้ แต่ครั้งนี้ พรรคฝ่ายค้านมีเสียงข้างมากในสภาฯ การผลักดันในประเด็นนี้ จะสามารถดำเนินได้หรือไม่ ต้องจับตามองดูกันต่อไป

ชาวไต้หวันจำนวนมากอิจฉาแรงงานต่างชาติสามารถใช้สิทธิ์นอกเขตเลือกตั้งได้ ในภาพเป็นแรงงานฟิลิปปินส์รายหนึ่ง ใช้สิทธิ์เลือกตั้งในไต้หวันผ่านทางไปรษณีย์ (ภาพจาก chinatimes.com)

          พูดถึงเรื่องการใช้สิทธิ์นอกเขตเลือกตั้ง ใช้สิทธิ์เลือกตั้งล่วงหน้าหรือใช้สิทธิ์เลือกตั้งนอกประเทศ ไทย ฟิลิปปินส์และอินโดนีเซียรุดหน้ากว่าไต้หวัน 3 ประเทศนี้จัดการเลือกตั้งทีไร คนไต้หวันมักจะแสดงความอิจฉาแรงงานต่างชาติจาก 3 ประเทศนี้ว่า มีสิทธิ์มีเสียงในระบอบประชาธิปไตยมากกว่าพวกเขา

บรรยากาศการเลือกตั้งประธานาธิบดีอินโดนีเซียเมื่อ 14 ก.พ. 67 ที่หน่วยเลือกตั้งเมืองฮัวเหลียน แรงงานอินโดนีเซียเดินทางไปใช้สิทธิ์กันค่อนข้างคึกคัก (ภาพจาก Liberty Times)

1. เตือนดูแลสุขภาพ อากาศหนาวแถมมีโรคระบบทางเดินหายใจระบาด ลมหนาวลูกใหม่พร้อมฝนจะมาเยือนในวันจันทร์หน้า

          ช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมานี้ สภาพอากาศในไต้หวันแปรปรวนมาก เดี๋ยวร้อนเดี๋ยวหนาว อย่างสัปดาห์ที่ผ่านมานี้ ช่วงวันจันทร์และอังคาร อากาศร้อน ช่วงกลางวันบางพื้นที่อุณหภูมิสูงถึง 34-35 องศาเซลเซียส แต่พอถึงวันพุธมีลมหนาวมาเยือน อากาศเปลี่ยนจากร้อนมาเป็นทั้งหนาวทั้งชื้นแฉะ ภาคเหนือช่วงเช้ามืดอุณหภูมิลดดิ่งลงมาเหลือเพียง 10 องศาเซลเซียสในวันพฤหัสบดี ศุกร์  และเสาร์ ลมหนาวจะอ่อนกำลังลงและอากาศจะเริ่มอุ่นขึ้นในวันอาทิตย์

หน้าหนาวปีนี้ ลมหนาวมาถี่ ภาคเหนือช่วงเช้ามืดของวันเสาร์นี้ อุณหภูมิลดดิ่งลงมาเหลือเพียง 10°c หนาวสุดที่เหมียวลี่ มีเพียง 7.5°c (ภาพจาก Cti)

2. ผู้โดยสารเดือดดาล! สนามบินเถาหยวนปิดซ่อมบำรุงรันเวย์ เหลือใช้งานเพียงรันเวย์เดียว กระทบ 500 กว่าเที่ยวบิน

          สัปดาห์ที่ผ่านมาหนึ่งในประเด็นร้อนที่ทำให้ชาวไต้หวันจำนวนไม่น้อยเดือดดาลก็คือ สนามบินนานาชาติเถาหยวนปิดซ่อมแซมทางวิ่งที่อยู่ทางด้านใต้ตั้งแต่เวลา 10.00 น. ของวันที่ 3 มีนาคม 2567 เหลือเพียงรันเวย์ทางด้านเหนือ กระทบต่อการบินขึ้นและลงจอดของเครื่องบิน 500 กว่าเที่ยวบิน ทำให้เที่ยวบินล่าช้าหลายชั่วโมง ผู้โดยสารเดือดดาล จน รมว. คมนาคมต้องออกมาขอโทษ

สนามบินเถาหยวนปิดซ่อมบำรุงรันเวย์ เหลือใช้งานเพียงรันเวย์เดียว ทำเครื่องบินต่อคิวขึ้นลงนาน3-5 ชั่วโมง (ภาพจาก udn.com)

          เมื่อวันที่ 3 มีนาคม เวลาประมาณ 10.00 น. รันเวย์ทางใต้ของสนามบินเถาหยวน ได้ทำการปิดซ่อมบำรุงประจำปี เดิมคาดว่าจะปิดซ่อมเป็นเวลา 54 ชั่วโมง ดังนั้นจึงมีเพียงรันเวย์ทางเหนือที่สามารถเปิดใช้งาน ส่งผลให้เที่ยวบินต้องเปลี่ยนไปลงจอดที่สนามบินเกาสงและซงซานหรือแม้กระทั่งบางเที่ยวบินต้องบินไปลงจอดที่มณฑลกวางตุ้งของจีน และยังทำให้เที่ยวบินขาออกล่าช้า จนมีผู้โดยสารจำนวนมากไม่พอใจ

สนามบินเถาหยวนปิดซ่อมบำรุงรันเวย์ เหลือรันเวย์ใช้งานเพียงเส้นเดียว กระทบ 500 กว่าเที่ยวบิน (ภาพจาก nownews.com)

          บริษัทท่าอากาศยานเถาหยวนเปิดเผยว่า วันที่ 3 มีนาคม มีจำนวน 698 เที่ยวบิน ซึ่งค่อนข้างมาก จึงได้รับผลกระทบเนื่องจากมีแค่รันเวย์เดียวที่ใช้งานได้ ส่งผลให้เที่ยวบินขาออกเกิดความล่าช้า เที่ยวบินขาเข้าต้องไปลงจอดที่สนามบินอื่น แล้วจึงค่อยๆ ทยอยบินกลับมา ในขณะที่หวังกั๋วฉาย (王國材) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมไต้หวันแถลงว่า ได้มีการย่นระยะเวลาการซ่อมบำรุงให้สั้นลง และซ่อมแซมแล้วเสร็จภายในเวลาเที่ยงคืนของวันที่ 4 มีนาคมนี้ แล้วจึงกลับมาใช้งานรันเวย์แบบคู่ขนานได้

ผู้โดยสารจำนวนมากบ่นยับ ไม่สามารถเดินทางไปยังจุดหมายปลายทางได้ตามกำหนด เฉลี่ยล่าช้า 3-4 ชั่วโมง (ภาพจาก ftvnews.com.tw)

          ท่าทีของบริษัทท่าอากาศยานเถาหยวนและรัฐมนตรีคมนาคมที่ดูเหมือนว่า ไม่ใช่เรื่องใหญ่มีปัญหาเพียงบางส่วนเท่านั้น ทั้งที่ความจริงคือเที่ยวบินทั้งขาเข้าและขาออกล่าช้าทุกเที่ยวบิน อีกทั้งประชาชนส่วนใหญ่มองว่า การซ่อมบำรุงรันเวย์ ทำกันทุกปี และรู้กำหนดการที่แน่ชัดอยู่แล้วว่าจะทำการซ่อมบำรุงเมื่อไหร่ อีกทั้งจำนวนเที่ยวบินขาเข้าและขาออกในแต่ละวันมีมากน้อยแค่ไหน แต่จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแสดงให้เห็นว่า ไม่ได้เตรียมมาตรการรองรับไว้เลย

ภาพแสดงเครื่องบินจำนวนมากในสนามบินเถาหยวนกำลังรอคิวบินขึ้น (ภาพจากแอป flightradar24)

3. รู้ไหม? ปี 2566 ไต้หวันมีฟ้าแลบกว่า 10 ล้านครั้ง เมืองที่ธอร์ เทพแห่งสายฟ้าโปรดปรานมากสุดได้แก่หนานโถว ตามด้วยเจียอี้และไถหนาน

          เมื่อวันอังคารที่ 5 มีนาคม 2567 ตรงกับวันจิงเจ๋อ (驚蟄) ซึ่งเป็น 1 ใน 24 ช่วงการเปลี่ยนแปลงของดินฟ้าอากาศตามภูมิปัญญาโบราณของจีน เป็นช่วงฤดูกาลที่มีฟ้าผ่าเสียงดัง เรียกให้บรรดาสัตว์และแมลงตื่นจากการจำศีล เข้าสู่ฤดูเพาะปลูก นับจากนี้ไป อากาศจะเริ่มอบอุ่นขึ้น อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสภาพแวดล้อมของโลกแปรเปลี่ยนไป ฤดูหนาวอาจเยื้อยาวออกไปหน่อย แต่โดยหลักการแล้ว การแบ่งช่วงเวลาของปีออกเป็น 24 ช่วงหรือฤดูกาลของจีน ซึ่งเป็นภูมิปัญญาโบราณนับเป็นพัน ๆ ปีมาแล้ว ก็ยังค่อนข้างแม่นยำ และถูกยึดถือเป็นปฏิทินหลักในการประกอบเกษตรกรรมมาจนถึงทุกวันนี้

เมื่อ 5 มี.ค. ที่ผ่านมา ตรงกับวันจิงเจ๋อ (驚蟄) ซึ่งเป็น 1 ใน 24 ช่วงการเปลี่ยนแปลงของดินฟ้าอากาศตามภูมิปัญญาโบราณของจีน เป็นช่วงฤดูกาลที่มีฟ้าผ่าเสียงดัง เรียกให้บรรดาสัตว์และแมลงตื่นจากการจำศีล พืชพรรณต่าง ๆ งอกโผล่พื้นดิน

          เมื่อพูดถึงฟ้าแลบฟ้าผ่า WeatherRisk Explore Inc. บริษัทที่ปรึกษาความเสี่ยงด้านลมฟ้าอากาศของไต้หวันเปิดเผยสถิติฟ้าแลบทั่วไต้หวันตลอดปี 2566 ที่ผ่านมาว่า มีทั้งหมด 10,586,436 ครั้ง ในจำนวนนี้ มีฟ้าผ่า 3,138,666 ครั้ง หรือประมาณ 30% จากสถิติพบว่า เมืองที่มีฟ้าแลบและได้ยินเสียงฟ้าผ่าบ่อยที่สุดในไต้หวัน ได้แก่เมืองหนานโถว มีฟ้าแลบ 291,146 ครั้ง ตามด้วยเมืองเจียอี้ 175,759 ครั้ง นครไถหนาน 165,436 ครั้ง นครนิวไทเป 132,319 ครั้ง เหมียวลี่ 130,859 ครั้ง แต่หากนับจากความหนาแน่นของฟ้าแลบต่อ ตร. กม. ต้องยกให้เจียอี้ มี 167.4 ครั้งต่อ 1 ตร. กม. ตามด้วยกรุงไทเป 110.5 ครั้งต่อ 1 ตร. กม. ซินจู๋ 96.3 ครั้งต่อ 1 ตร. กม. และหยุนหลิน 86.6 ครั้งต่อ 1 ตร. กม.

ปี 2566 ไต้หวันมีฟ้าแลบกว่า 10 ล้านครั้ง เมืองที่ธอร์ เทพแห่งสายฟ้าโปรดปรานมากสุดได้แก่หนานโถว ตามด้วยเจียอี้และไถหนาน

          จากข้อมูลพบว่า ช่วงเวลาที่มีฟ้าแลบและฟ้าผ่าบ่อยในไต้หวัน ร้อยละ 80 เกิดขึ้นในช่วงกลางวัน ตั้งแต่เที่ยงวันไปถึงพรบค่ำ 17.00 น. โดยจะเริ่มจากเดือนมีนาคม เดือนพฤษภาคมจะเริ่มพบเห็นมากขึ้น เดือนที่มีฟ้าแลบฟ้าผ่ามากที่สุดได้แก่เดือนสิงหาคม เมื่อถึงกันยายน จะเริ่มเบาบางลง ส่วนช่วงตุลาคมถึงกุมภาพันธ์ของปีถัดไป แทบไม่ค่อยเห็นปรากฏการณ์ฟ้าแลบฟ้าผ่าเลย

ภาพฟ้าแลบยามค่ำที่เขตปั่นเฉียว นครนิวไทเป (ภาพถ่ายโดย Justin Cheng)

          เมื่อปรากฏฟ้าแลบฟ้าผ่า ซึ่งค่อนข้างอันตราย ผู้เชี่ยวชาญแนะนำสำหรับการป้องกันอันตรายจากการถูกฟ้าผ่าดังนี้ :

        1. หลีกเลี่ยงอยู่กลางแจ้ง ในขณะฝนตกฟ้าคะนอง หากจำเป็นควรนั่งยอง ย่อตัวให้ต่ำและชิดกับพื้นให้มากที่สุด แต่ไม่ควรนอนราบกับพื้น รวมทั้งหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ต้นไม้สูง เสาไฟฟ้า ป้ายโฆษณา เพราะฟ้าผ่าลงที่สูง 

2. ควรหลบในตัวอาคารที่ติดตั้งสายล่อฟ้า จะช่วยป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าได้ แต่ไม่ควรใช้โทรศัพท์ เปิดคอมพิวเตอร์ เล่นอินเทอร์เน็ต ดูโทรทัศน์ ฟังวิทยุ หรืออยู่ใกล้ประตู หน้าต่างที่มีส่วนประกอบเป็นโลหะในขณะฟ้าร้องฟ้าผ่า 

3. หลีกเลี่ยงการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิด เพราะกระแสไฟจากฟ้าผ่าอาจไหลผ่านเครื่องใช้ไฟฟ้า หรือสื่อไฟฟ้าต่างๆ ทำให้เกิดอันตรายขึ้นได้

นอกจากหนานโถวแล้ว เจียอี้เป็นอีกเมืองที่มีปรากฏการณ์ฟ้าแลบฟ้าผ่าถี่สุดในไต้หวัน ภาพถ่ายจากบนภูเขาอาลีซานที่เจียอี้ (ภาพจาก https://www.facebook.com/alishan.fans)

4. ไปจับปลากันไหม? ชะโดไทยหรืออันธพาลแห่งทะเลสาบสุริยันจันทรายังครองแชมป์ ปลาต่างถิ่นอื่น อย่างปลาหมอสี ตะเพียน มีแนวโน้มขยายพันธุ์แซงหน้า

          เมื่อวันที่ 5 มีนาคมที่ผ่านมา สื่อไต้หวันรายงานนักตกปลาชาวไต้หวันใช้ลอบดักจับปลาชะโดอ้วนได้ตัวหนึ่ง น้ำหนัก 7.2 กม. ผ่าออกเป็นชะโดตัวเมียไข่เต็มท้อง สันนิษฐานว่า ฝนแล้งมานาน น้ำในทะเลสาบสุริยันจันทราลดลง ประกอบกับช่วงเดือนมีนาคมไปจนถึงกันยายนของทุกปี เป็นฤดูออกไข่และผสมพันธุ์ ปลาตัวเมียออกหากินเพลินหลงตกลงไปในลอบดักปลา จากเรื่องนี้ จึงอยากนำสถานการณ์ปลาต่างถิ่นที่ทะเลสาบสุริยันจันทรามาอัปเดตให้ฟัง

นักตกปลาชาวไต้หวันใช้ลอบดักจับปลาชะโดอ้วนได้ตัวหนึ่ง น้ำหนัก 7.2 กม. ผ่าออกเป็นชะโดตัวเมียไข่เต็มท้อง

          ทุกวันนี้ ชะโดหรือที่ชาวไต้หวันเรียกปลาเสือ สัตว์น้ำต่างถิ่นในทะเลสาบสุริยันจันทราที่กลายเป็นปัญหาปวดหัวของเมืองหนานโถว เนื่องจากขยายพันธุ์เร็ว เป็นปลากินเนื้อ มีความดุร้าย ปลาตัวอ่อนหรือลูกครอกออกหากินเป็นฝูง ไม่เพียงแต่แย่งอาหารสัตว์น้ำชนิดอื่น ยังกัดกินปลาท้องถิ่น กลายเป็นสัตว์น้ำต่างถิ่นหรือปลาเอเลี่ยนที่เปลี่ยนแปลงระบบนิเวศ ทำให้ปลาท้องถิ่นในทะเลสาบสุริยันจันทราสูญพันธุ์ จนมีการตั้งชื่อว่า อันธพาลแห่งทะเลสาบสุริยันจันทรา กองการเกษตรเมืองหนานโถว ต้องจัดเจ้าหน้าที่ติดอุปกรณ์ช็อตไฟฟ้ากำจัดปลาชะโด แต่ปฏิบัติการกำจัดปลาต่างถิ่นดังกล่าวไม่ค่อยเป็นผล ไม่เพียงแต่ปลาชะโด เท่านั้น ยังมีปลาต่างถิ่นชนิดอื่น ได้แก่ปลาในวงศ์ปลาหมอ อย่างปลาหมอจากัวร์ ปลาหมอสีและปลาตะเพียนเป็นต้น แม้ตัวเล็กกว่า แต่ขยายพันธุ์อย่างรวดเร็ว มีแนวโน้มแซงหน้าชะโด กองการเกษตรเมืองหนานโถว อนุญาตให้นักตกปลาไปตกปลาได้ แต่จำกัดเฉพาะเขตพื้นที่ที่ไม่ส่งผลกระทบต่อการเดินเรือและการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวเท่านั้น หากไปตกในเขตพื้นที่ที่ไม่ได้รับอนุญาต อย่างท่าเรือทั้ง 7 แห่ง ทางเดินและจุดชมวิว ฯลฯ ระวังถูกปรับ 5,000-1,000,000 เหรียญ ส่วนการจับปลาชะโดโดยใช้อุปกรณ์ช็อตไฟฟ้าจะต้องยื่นขอและได้รับอนุญาตก่อน โดยผู้ขอต้องผ่านการฝึกอบรม มีความรู้ทางด้านการจับปลาโดยใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าเท่านั้น

นายหวงเสียวซื่อ (ซ้ายคนที่ 1) นักตกปลาชาวไต้หวันพร้อมทีมงาน โชว์ปลาตะเพียน (Culter alburnus) ที่จับได้ในทะเลสาบสุริยันจันทรา (ภาพจาก 黃小四)

          ปัจจุบัน เพื่อส่งเสริมให้มีการกำจัดปลาต่างถิ่น ขณะนี้ มีการแนะนำเมนูชะโด ซึ่งที่ผ่านมาคนไต้หวันจะไม่กินปลาชนิดนี้ ปรากฏว่า ชาวไต้หวันจำนวนมากกินแล้วบอกว่า ไม่ถึงกับอร่อยแต่ก็พอรับได้ คาดจะช่วยเป็นแรงจูงใจในการกำจัดปลาต่างถิ่นดังกล่าว

ในทะเลสาบสุริยันจันทรา ไม่เพียงแต่ชะโดเท่านั้น ปลาต่างถิ่นชนิดอื่น ได้แก่ปลาในวงศ์ปลาหมอ อย่างปลาหมอจากัวร์ ปลาหมอสี ปลาตะเพียนและปลาช่อนไทยเป็นต้น แม้ตัวเล็กกว่า แต่ขยายพันธุ์อย่างรวดเร็ว มีแนวโน้มแซงหน้าชะโด

          สำหรับปลาชะโด นักวิจัยข้อมูลและโครงสร้างชีวภาพจากมหาวิทยาชิงหัว (NTHU) กล่าวว่า เริ่มต้นจากเมื่อประมาณ 20 ปีที่แล้ว มีชาวไต้หวันนำเข้ามาจากประเทศไทยเพื่อเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม พอนานเข้าผู้เลี้ยงเกิดเบื่อหน่าย และไม่อยากเป็นภาระในการเลี้ยงดู แอบนำไปปล่อยตามแหล่งน้ำธรรมชาติและเขื่อนต่าง ๆ หรือมันหลุดจากบ่อเลี้ยงลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ สร้างปัญหาในระบบนิเวศเป็นอย่างมาก ทุกวันนี้ สามารถพบเห็นและจับปลาชะโดตัวอ่อนได้ประมาณ 30-40% จากการจับปลาตามแหล่งน้ำธรรมชาติต่าง ๆ ทั่วไต้หวัน ที่รุนแรงที่สุดได้แก่ที่ทะเลสาบสุริยันจันทรา

ชะโดไทย ซึ่งได้รับการขนานนามเป็นอันธพาลแห่งทะเลสาบสุริยันจันทรายังครองแชมป์ ปลาต่างถิ่นอื่น อย่างปลาหมอสี ตะเพียน มีแนวโน้มขยายพันธุ์แซงหน้า (ภาพจาก 黃小四)

1.  เห็นด้วยไหม? ไต้หวันติดอันดับ 3 ประเทศที่มีความปลอดภัยสูงและอาชญากรรมน้อยสุดในโลก...

            ท่านที่ทำงาน เรียนหรือตั้งรกรากอยู่ในไต้หวัน มีความรู้สึกบ้างไหมว่า สังคมไต้หวันค่อนข้างจะปลอดภัย กลางคืนสามารถเดินทางไปไหนมาไหนได้โดยคนเดียว ไม่ว่าจะผู้หญิงผู้ชาย แม้ว่าในระยะไม่กี่ปีนี้ จะมีเหตุการณ์วัยรุ่นไต้หวันบางกลุ่มไม่พอใจแรงงานต่างชาติ อาจด้วยสาเหตุใดก็ตาม แต่โดยรวมแล้ว ไต้หวันยังถือเป็นสังคมที่มีความปลอดภัยมาก ๆ

ยามค่ำคืนบนถนนหย่งคังเจในกรุงไทเป (ภาพจาก edison.com.tw)

          ความปลอดภัยในสังคม นอกจากดูจากอัตราการก่ออาชญากรรม แนวโน้มตัวเลขคดีอาญาที่เกิดขึ้นในแต่ละปีแล้ว ความรู้สึกปลอดภัยของประชาชนเป็นสิ่งที่มีความสำคัญมาก แต่อาจไม่ใช่เพียงแค่ดูสื่อทีวีที่รายงานข่าวอาชญากรรมเพียงไม่กี่ข่าว เพราะการรายงานของข่าวของสื่อเกี่ยวข้องกับความเห็นส่วนตัวของหัวหน้ากองข่าวว่า จะออกข่าวนี้หรือไม่ ที่สำคัญต้องถามความรู้สึกตัวเราเองว่า ในบริเวณรอบที่อยู่อาศัยของเรา เดินเตร่ตามท้องถนนคนเดียวในกลางวันปลอดภัยไหม และกลางคืนล่ะ? กล้าจะเดินบนถนนคนเดียวในยามกลางคืนหรือไม่? ไปซื้อของในร้านสะดวกซื้อตอนกลางคืนคุณรู้สึกปลอดภัยไหม? ทั้ง 2 รายการถูกจัดอยู่ในดัชนีความปลอดภัยเช่นกัน 

สวนสาธารณะต่าง ๆ ทั่วไต้หวัน ในยามค่ำคืนจะเห็นผู้คนเดินผ่านหรือนั่งเล่นคุยกัน ในภาพเป็นสวนสาธารณะเป่ยปิน เมืองฮัวเหลียน (ภาพจาก www.funhualien.com.tw)

          Numbeo เว็บไซต์ด้านการวิจัยและเป็นฐานข้อมูลด้านคุณภาพชีวิตขนาดใหญ่ ประกาศผลการจัดอันดับดัชนีความปลอดภัยและดัชนีอาชญากรรม（Safety/Crime Index） ของประเทศต่าง ๆ ประจำปี 2023 จากการสำรวจทั่วโลก 142 ประเทศ  ไต้หวันได้คะแนนความปลอดภัย 83.3 ถูกจัดอยู่ในอันดับที่ 3 ของโลก รองจากกาตาร์และสหรัฐอาหรับอิมิเรสต์ โดยได้คะแนน 85.2 และ 84.9 คะแนน ตามลำดับ ข้อมูลของกระทรวงมหาดไทยไต้หวันพบว่า อาชญากรรมในไต้หวันลดลงติดต่อกันเป็นปีที่ 7 ตั้งแต่ปี 2558-2564 ลดลง 17.99% การลดลงอย่างมากของอาชญากรรมในไต้หวัน มีส่วนเกี่ยวข้องกับการใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการสืบสวนสอบสวนและคลี่คลายคดี สวนประเทศที่มีความปลอดภัยอันดับที่ 4-10 ได้แก่ ไอล์ออฟแมน เป็นดินแดนอาณานิคมปกครองตนเองของอังกฤษ โอมาน ฮ่องกง อัลมาเนีย ญี่ปุ่น สวิตเซอร์แลนด์ และบาเรนห์

ผลสำรวจทั่วโลก 142 ประเทศ ไต้หวันได้คะแนนความปลอดภัย 83.3 ถูกจัดอยู่ในอันดับที่ 3 ของโลก รองจากกาตาร์และสหรัฐอาหรับอิมิเรสต์ ข้อมูลของกระทรวงมหาดไทยไต้หวัน อาชญากรรมในไต้หวันมี 17.99% ลดลงติดต่อกันเป็นปีที่ 7

          ท่านที่อาศัยอยู่ในไต้หวันหรือที่ไทย ในบริเวณรอบที่อยู่อาศัย ท่านเดินเตร่ตามท้องถนนคนเดียวในกลางวันและยามกลางคืนรู้สึกปลอดภัยไหม? คุณกล้าไปซื้อของในร้านสะดวกซื้อตอนกลางคืนหรือไม่?

2. ชายไต้หวันต้องเกณฑ์ทหารอายุกี่ปี? จับเบอร์ดำเบอร์แดงเหมือนไทยหรือไม่? ต้องเป็นกี่ปีและได้รับเงินเดือนเท่าไหร่?

          เมื่อวันที่ 25 มกราคมที่ผ่านมา เห็นทหารใหม่ผลัดแรกในปี 2567 จำนวน 250 นาย จากทั้งหมด 670 นายรายงานตัวที่ลานหน้าที่ทำการนครนิวไทเป เพื่อเข้าประจำการรับใช้ชาติเป็นเวลา 1 ปีเป็นรุ่นแรก จากเดิมที่รับใช้ชาติเพียงแค่ 4 เดือน เห็นมีการโกนผมจนโล้นก่อนขึ้นรถ มีแฟนสาว มีญาติมิตรไปส่งที่ไปส่งแสดงความอาลัยอาวรณ์ ก็เลยถือโอกาสนำเรื่องการเกณฑ์ทหารของชายไต้หวันมาเล่าให้ฟัง ว่ามันแตกต่างไปจากการเกณฑ์ทหารของชายไทยหรือไม่? อย่างไร?

ชายไต้หวันอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ ต้องไปรับใช้ชาติด้วยการตรวจเลือกทหารกองประจำการ หรือเป็นเกณฑ์ทหาร ยกเว้นที่กำลังศึกษาอยู่สามารถนำหลักฐานไปขอผ่อนผันได้ ในภาพเป็นทหารใหม่ผลัดแรกในปี 2567 รายงานตัวที่เขตกวนเถียน นครไถหนาน (ภาพจาก cdns.com.tw)

          ชายไต้หวันที่มีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ ยกเว้นที่กำลังศึกษาอยู่สามารถนำหลักฐานไปขอผ่อนผันได้ แต่เรียนจบหรือยุติการเรียนเมื่อไหร่ก็ต้องไปรับใช้ชาติทันที ด้วยการตรวจเลือกทหารกองประจำการ หรือที่เราเรียกกันว่า “เกณฑ์ทหาร” แต่ในไต้หวันการตรวจเลือกทหารกองประจำการหรือการเกณฑ์ทหาร จะตรวจเฉพาะสุขภาพร่างกาย ยกเว้นผู้ที่มีร่างกายไม่สมบูรณ์แข็งแรง เช่นอ้วนเกินไป พิการ ทุพพลภาพหรือเป็นโรคที่ไม่สามารถไปเป็นทหารได้ สำหรับชายไต้หวันที่สุขภาพร่างกายปกติสูงต่ำอ้วนผอมทั่วไปต้องเป็นทหารรับใช้ชาติกันทุกคน ไม่มีการไปจับใบดำใบแดงเหมือนอย่างชายไทย จะมีการจับสลากไปประจำการที่กองร้อยและฐานทัพพื้นที่ใดหลังการฝึกเท่านั้น ในอดีตจึงมีชายไต้หวันบางคนหลบทหารด้วยการกินให้ตัวเองอ้วนเกินกำหนด เมื่อผ่านการตรวจร่างกายแล้วค่อยลดน้ำหนักกลับมาเหมือนเดิม ปัจจุบันมีการตรวจสอบเข้มงวด วิธีการทุจริตใช้ไม่ค่อยได้ผลอีกต่อไป

ในวันที่รายงานตัวก่อนขึ้นรถบัสเข้าค่ายฝึก จะมีกลุ่มป้าที่เป็นช่างตัดผมมาตัดผมให้ทหารใหม่จนเกรียนกันทุกคน

          ในวันที่รายงานตัวก่อนขึ้นรถบัสเข้าค่ายฝึก จะมีกลุ่มป้าที่เป็นช่างตัดผมมาตัดผมให้ทหารใหม่เกรียนพอ ๆ กับโกนเป็นหัวโล้นกันทุกคน บางคนอาจตัดก่อนมารายงานตัว ก็จะถูกตัดใหม่เช่นกัน เพียงแต่ว่าโกนหนวดสะอาดหมดจด ตัดผมให้เกรียนก่อน เวลาคุณป้าช่างตัดผมใช้ปัตตาเลี่ยนตัดใหม่จะได้ไม่เจ็บ เพราะเข้าคิวตัดผมกันเยอะจนปัตตาเลี่ยนร้อนและไม่คม

สุนักทหารดมกลิ่นกระเป๋าสัมภาระว่ามีสิ่งผิดกฎหมายเช่นยาเสพติด ฯลฯ หรือไม่? ก่อนขึ้นรถบัสเข้าค่ายฝึก

          เมื่อรายงานตัว เช็กชื่อ ตรวจร่างกาย ตรวจสิ่งของสัมภาระและตัดผมเสร็จ จะถูกส่งไปยังศูนย์ฝึกทหารใหม่ เข้ารับการฝึกวิชาทหารพื้นฐานเป็นเวลา 8 สัปดาห์เหมือนกันหมด จากนั้นจะแบ่งให้ไปประจำการตามกองทัพพื้นที่ต่าง ๆ เป็นเวลาอีก 10 เดือนที่เหลือ หากในระหว่างเรียนหนังสือ เคยผ่านการเรียนวิชาทหาร 8 ชม. สามารถนำไปหักระยะเวลาการเป็นทหารได้ 1 วัน แต่สูงสุดห้ามเกิน 30 วัน

ทหารใหม่ผลัดแรกในปี 2567 จำนวน 125 คน จาก 670 คน รายงานตัวที่ลานหน้าที่ทำการนครนิวไทเป เมื่อ 25 ม.ค. 2567 เพื่อรอรายงานตัวเข้าค่ายฝึกที่ซินจู๋

          เป็นทหารเกณฑ์จะได้รับเงินเดือนไหม? เดิมได้รับเงินเดือนเพียง 6,000 เหรียญ แต่เริ่มจากปีใหม่นี้เป็นต้นไปปรับเพิ่มประมาณ 4 เท่า ระหว่างการฝึก 10 สัปดาห์แรก ทหารกองประจำการจะได้รับเงินเดือนตามระดับชั้น ชั้นน้อยสุด คือพลทหารระดับ 2 ระหว่างฝึกจะได้รับเงินเดือน 10,130 เหรียญ ระดับ 1 ได้รับ 10,910 เหรียญ นายสิบ 12,470 เหรียญ ร้อยตรี 14,360 เหรียญ หลังผ่านการฝึก 2 เดือน จะมีเบี้ยเลี้ยงวิชาชีพเพิ่มขึ้นตามระดับชั้น ต่ำสุด 10,190 เหรียญ รวมกันแล้ว ทหารใหม่ชั้นน้อยสุดคือพลทหารระดับ 2 ได้รับเงินเดือน 20,320 เหรียญ ระดับ 1 ได้รับ 22,040 เหรียญ นายสิบ 26,450 เหรียญ และร้อยตรี 35,560 เหรียญ นอกจากนี้ ตั้งแต่วันแรกที่เป็นทหารกองประจำการ กระทรวงกลาโหมจะเป็นนายจ้างเอาประกันภัยทหารและจ่ายเงินเข้ากองทุนบำนาญให้ทหารใหม่ทุกคนในอัตราร้อยละ 6 นำไปรวมกับเงินบำนาญหลังปลดประจำการเข้าทำงานในตลาดแรงงานได้ ทหารใหม่จะจ่ายเพิ่มเองก็ได้ในอัตราไม่เกิน 6% สามารถเบิกถอนเงินบำนาญดังกล่าวหลังจากอายุครบ 60 ปีแล้ว เหมือนกับผู้ใช้แรงงานทั่วไป

ปี 2567 เป็นต้นไป ทหารใหม่ของไต้หวันต้องผ่านการฝึกหนักขึ้นเป็นเวลา 10 สัปดาห์ ก่อนจะแบ่งไปประจำการตามกองร้อย ๆ จนครบ 1 ปี

          ในยามปกติ ทหารใหม่ในไต้หวันหลังผ่านการฝึก 10 สัปดาห์ ได้รับการแบ่งไปประจำการตามกองร้อย ๆ จะมีวันหยุดสุดสัปดาห์ 2 วันเหมือนแรงงานทั่วไป ในวันหยุดส่วนใหญ่จะกลับบ้าน แต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์ต้องนอนและใช้ชีวิตอยู่ในค่ายทหาร เมื่อครบ 1 ปี ปลดประจำการเป็นทหารกองหนุน อาจถูกเรียกพลเข้าค่ายรับการฝึกอบรมเป็นเวลา 2 สัปดาห์อีก จนกว่าจะพ้นอายุ 36 ปี หากเป็นพลทหารทั่วไป และจะเพิ่มอายุมากขึ้นตามแต่ระดับยศ แต่หากอยากสมัครเป็นทหารอาชีพต่อไปก็ได้ เซ็นสัญญาครั้งละ 5 ปี เงินเดือนประมาณ 40,000 เหรียญ รวมเบี้ยเลี้ยงต่าง ๆ ประมาณ 50,000-60,000 เหรียญ ที่สำคัญจะมีเงินโบนัสและเงินบำนาญก้อนหนึ่งหลับครบสัญญา และการเป็นทหาร ไม่ต้องเสียค่าอยู่ค่ากิน ใช้ชีวิตอย่างมีระเบียบวินัยและเก็บเงินได้ กระนั้นก็ตาม ชายไต้หวันส่วนใหญ่ไม่อยากเป็นทหาร ยิ่งในสถานการณ์ตึงเครียด ต้องการปลดประจำการแล้วหางานทำหรือเรียนต่อ และสิ่งที่ชายไต้หวันที่มีแฟนจำนวนไม่น้อยกลัวเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า ปิงเปี้ยน (兵變) คำนี้หมายถึงทหารที่ก่อรัฐประหาร แต่แปลตรง ๆ ตามตัวหนังสือ ก็สามารถตีความได้ว่า เกิดการเปลี่ยนแปลงระหว่างที่เป็นทหาร ซึ่งหมายถึงระหว่างที่ไปเป็นทหาร แฟนอาจไปมีแฟนใหม่ ฉะนั้น คำนี้จึงนิยมนำมาใช้กับทหารใหม่ ระหว่างไปเป็นทหาร ไม่ได้อยู่ใกล้ชิด ทำให้แฟนสาวไปมีแฟนใหม่

สิ่งที่ทหารใหม่ของไต้หวันกลัวที่สุด คือระหว่างไปเป็นทหาร แฟนสาวไปมีแฟนใหม่

1. ลมหนาวมาอีกแล้ว!  วันอังคารหน้าลมหนาวกำลังแรงลูกใหม่มาเยือน ภาคเหนืออุณหภูมิลดฮวบแตะ 11°C

      ช่วงต้นสัปดาห์ที่ผ่านมาอากาศในไต้หวันร้อนขึ้นมาก โดยเฉพาะทางภาคใต้อุณหภูมิสูงถึง 35 องศาเซลเซียส หลายคนต้องเอาพัดลมออกมาเปิดกันแล้ว แต่ช่วงปลายสัปดาห์อากาศเย็นลง เริ่มจากวันจันทร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ อิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือที่ทวีกำลังขึ้นจะส่งผลให้ ภาคเหนืออุณหภูมิต่ำสุดลดเหลือ 14 -15 องศาเซลเซียส ประกอบกับมวลอากาศหนาวจากจีนแผ่นดินใหญ่ที่เคลื่อนลงมาปกคลุม ส่งผลให้วันอังคารที่ 27 กุมภาพันธ์ ภาคเหนือมีอุณหภูมิต่ำแตะ 11 องศาเซลเซียส วันพุธที่ 28 กุมภาพันธ์ อากาศอบอุ่นขึ้น แต่วันพฤหัสบดีที่ 29 กุมภาพันธ์ ลมหนาวกำลังแรงลูกใหม่พัดลงมาปกคลุมไต้หวันอีกครั้ง ส่งให้สภาพอากาศหนาวเย็นลงอีก ดังนั้นคนชรา เด็กและผู้ที่ร่างกายอ่อนแอหรือมีโรคเรื้อรังประจำตัว ต้องดูแลสุขภาพ สวมใส่เสื้อผ้าให้เหมาะกับสภาพอากาศ ดูแลรักษาความอบอุ่นให้แก่ร่างกายและพักผ่อนให้เพียงพอ ร่างกายจึงจะมีภูมิคุ้มกัน โรคระบาดทั้งหลายจะได้ไม่เข้ามากล้ำกราย

หลังหยุดยาวเทศกาลตรุษจีน โรคในระบบทางเดินหายใจระบาดหนักขึ้น  นอกจากโควิด -19 และไข้หวัดใหญ่แล้ว ยังมีผู้ป่วยที่ติดเชื้อไมโคพลาสมาแบคทีเรียและอะดีโนไวรัส คลินิกและแผนกฉุกเฉินมีผู้ป่วยเนืองแน่น (ภาพจาก udn.com)

2. รู้หรือยัง? ที่มาของวันหยุดเนื่องในโอกาสรำลึกวันสันติภาพ  28 กุมภาพันธ์

      วันพุธที่ 28 กุมภาพันธ์นี้เป็นวันครบรอบ 77 ปีเหตุโศกนาฏกรรม 28 กุมภาพันธ์ ถือเป็นวันหยุดราชการ หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนได้หยุดงาน 1 วันเพื่อนผู้ฟังที่ทำงานอยู่ในโรงงานหรือไซต์งานก่อสร้างในไต้หวันก็จะได้หยุดกันด้วย หากนายจ้างให้เข้าทำงานก็จะได้รับเงินค่าจ้างล่วงเวลาหรือโอทีให้ สำหรับผู้ผู้อนุบาลในครัวเรือนเป็นไปตามข้อตกลงระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง ตามธรรมเนียมปฏิบัติในวันนี้หน่วยงานภาครัฐในหลายเมืองจะมีการจัดพิธีรำลึกเหตุโศกนาฏกรรม 28 กุมภาพันธ์ อย่างในกรุงไทเปจะจัดกิจกรรมรำลึกที่สวนสาธารณะสันติภาพ 28 กุมภาพันธ์ โดยที่ผ่านมา ผู้นำรัฐบาลจะเดินทางไปเป็นประธานในพิธีและร่วมไว้อาลัยกับญาติผู้เสียชีวิต     

หลายเมืองมีการจัดพิธีรำลึกเหตุโศกนาฏกรรม 28 กุมภาพันธ์ (ภาพจาก Chinatimes)

       ทั้งนี้ เหตุการณ์โศกนาฏกรรม 28 ก.พ.เกิดขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1947 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่รัฐบาลพรรคก๊กมินตั๋งเพิ่งจะเข้ามารับการถ่ายโอนอำนาจบริหารไต้หวันจากรัฐบาลญี่ปุ่นที่แพ้สงครามโลก ชนวนเหตุเกิดจากพ่อค้าขายบุหรี่ผิดกฎหมายขัดขืนการจับกุมของเจ้าหน้าที่ทำให้เกิดการต่อสู้กันมีผู้เสียชีวิต 1 ราย นำไปสู่การลุกฮือขึ้นต่อต้านอำนาจการปกครองรัฐบาลพรรคก๊กมินตั๋งในหลายเมือง ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 3,200 คน (สถิติของกองบัญชาการตำรวจไต้หวัน 台灣警備司令部)

อนุสาวรีย์รำลึกโศกนาฏกรรม 28 กุมภาพันธ์ ภายในสวนสาธารณะสันติภาพในกรุงไทเป (ภาพจากกระทรวงวัฒนธรรม)

3. ตะลึง ! ไต้หวันเผชิญปัญหาแพทย์อายุมาก แพทย์ที่มีอายุกว่า 100 ปี ยังทำงานอยู่ถึง 10 คน

      ไต้หวันเผชิญปัญหาสังคมชราภาพและภาวะเด็กเกิดน้อย โดยข้อมูล ณ สิ้นปี 2566 พบว่าไต้หวันมีอัตราการเกิดต่ำที่สุดในโลก ในขณะที่สัดส่วนของประชากรสูงวัยมีเกือบถึงร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด และกำลังจะถูกจัดเป็นสังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-aged society ) จากข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุขและสวัสดิการสังคมระบุว่า  ปี 2566  ผู้สูงวัยที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป มีจำนวน 4.23 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 18.1 ของประชากรทั้งหมด ในจำนวนนี้เป็นผู้ที่มีอายุมากกว่า 100 ปีขึ้นไป 5,011คน ลดลงจากปี 2565 65 คน แต่หากเทียบกับ 10 ปีที่แล้วเพิ่มขึ้น 2 เท่าตัว ในจำนวนนี้เป็นเพศชาย 1,975 คน เพศหญิง 3,036 คน

ไต้หวันเผชิญปัญหาแพทย์อายุมาก ยังมีแพทย์ที่อายุกว่า 100 ปี ยังทำงานอยู่ 10 คน (ภาพจาก PNN)

          สมาคมแพทย์ไต้หวัน (Taiwan Medical Association)  เปิดเผยว่า นอกจากเผชิญกับปัญหาประชากรสูงวัยเพิ่มขึ้นแล้ว ไต้หวันยังเผชิญกับปัญหาแพทย์มีอายุเพิ่มมากขึ้นโดยเฉลี่ยอยู่ที่ 51.5 ปี  และที่ทำให้คนตกตะลึงคือยังมีแพทย์ที่มีอายุมากกว่า 100 ปีและยังทำงานอยู่ 10 คน หากแบ่งตามสาขา พบว่าแพทย์ในทุกสาขามีอายุเฉลี่ยสูงกว่า 50 ปีทั้งนั้นยกเว้นแพทย์รังสีรักษาและแพทย์เวชศาสตร์ฉุกเฉินที่อายุเฉลี่ยต่ำกว่า 50 ปีคือ 48.2 ปี และ 46.9 ปี ตามลำดับ และแพทย์สูตินรีเวชและแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวมีอายุเฉลี่ยมากที่สุดคือ 54 ปี รองลงมาคือจักษุแพทย์เฉลี่ย 53.7 ปี

แพทย์ไต้หวันมีอายุเฉลี่ย 51.5 ปี แพทย์สูตินรีเวชและแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวมีอายุเฉลี่ยมากที่สุดคือ 54 ปี (ภาพจาก udn.com)

4. ชวนชมเทศกาลโคมไฟไต้หวัน 2024 จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ ฉลองวาระครบรอบ 400 ปีนครไถหนาน  

          หลังผ่านวันตรุษจีนไปแล้ว การเฉลิมฉลองสำคัญอีกรายหนึ่งที่ถือเป็นการปิดฉากเทศกาลตรุษจีนประจำปี ก็คือเทศกาลโคมไฟ หรือเทศกาลหยวนเซียว (元宵節) ซึ่งมีการจัดงานนี้แทบทุกเมืองทั่วไต้หวัน แต่ที่เป็นงานใหญ่ระดับประเทศจัดโดยกรมส่งเสริมการท่องเที่ยว หมุนเวียนกันไปในแต่ละเมือง ได้แก่เทศกาลโคมไฟไต้หวัน ปีนี้เวียนกลับมาจัดที่ไถหนานอย่างยิ่งใหญ่อีกครั้งในรอบ 16 ปี เนื่องจากเป็นปีมังกรทองที่เชื่อว่ามีความเป็นสิริมงคลยิ่ง ประกอบกับเป็นการเฉลิมฉลองในวาระครบรอบ 400 ปีแห่งการก่อตั้งนครไถหนาน

เทศกาลโคมไฟไต้หวัน 2024 จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ ฉลองวาระครบรอบ 400 ปีนครไถหนาน (ภาพจาก smiletaiwan.cw.com.tw)

          เทศกาลโคมไฟไต้หวัน 2024 ที่ไถหนาน จัดขึ้น 2 โซน ได้แก่ โซนโคมไฟหลัก ภายใต้คอนเซ็ปต์นักษัตรปีมังกร “Dragon Comes to Taiwan” จัดแสดงที่หน้าสถานีรถไฟความเร็วสูงไถหนาน ในธีม “Glorious Tainan” ระหว่างวันเสาร์ที่ 24 กุมภาพันธ์ ถึงวันที่ 10 มีนาคม 2567 และโซนเขตอันผิง ในธีมไถหนาน 400 ปี “Tainan 400 years”  ที่เน้นการถ่ายทอดเรื่องราวประวัติศาสตร์ความเป็นมา และวิวัฒนาการสู่ความรุ่งโรจน์ของนครไถหนาน จัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 3 กุมภาพันธ์ ไปสิ้นสุดในวันเดียวกันคือ 10 มีนาคม 2567

โซนโคมไฟหลัก ภายใต้คอนเซ็ปต์นักษัตรปีมังกร “Dragon Comes to Taiwan” จัดแสดงที่หน้าสถานีรถไฟความเร็วสูงไถหนาน ในธีม “Glorious Tainan”(ภาพจาก udn.com)

          เชิญชวนเพื่อชาวไทยไปเที่ยวกัน รับรองไม่ผิดหวัง นอกจากได้เพลิดเพลินไปกับงานจัดแสดงโคมไฟมังกรอันตระการตาแล้ว ยังได้สัมผัสการแสดงที่น่าตื่นตาตื่นใจ พร้อมทั้งสามารถแลกรับโคมไฟมังกรเป็นของที่ระลึกติดมือกลับบ้านได้อีกด้วย

สถานที่จัดการแสดงโคมไฟ :

1. โซนการแสดงเขตอันผิง ในธีมไถหนาน 400 ปี “Tainan 400 years” (Anping Display Zone)

บริเวณ Lin Mo Niang Park 1661 พิพิธภัณฑ์เรือรบไต้หวัน Anping Recreational Wharf และทางเดินเลียบคลอง Anping Canal

เวลาจัดแสดง : วันที่ 3 ก.พ. - 10 มี.ค. 2567 แสดงโคมไฟทุกคืนเวลา 17:00 – 22:00 น.

เทศกาลโคมไฟไต้หวัน 2024 จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ ฉลองวาระครบรอบ 400 ปีนครไถหนาน (ภาพจาก smiletaiwan.cw.com.tw)

2. โซนแสดงโคมไฟหลัก หน้าสถานีรถไฟความเร็วสูงไถหนาน (HSR Display zone) ในธีม “Glorious Tainan”

บริเวณ ICC TAINAN ข้างสถานีรถไฟความเร็วสูงไถหนาน และ ศูนย์พัฒนาเทคโนโลยีด้านพลังงานสีเขียว (The Green Energy Technology Demonstration Site)

เวลาจัดแสดง : วันเสาร์ที่ 24 ก.พ. – 10 มี.ค. 2567 แสดงโคมไฟทุกคืน เวลา 17:00 – 22:00 น.

โซนแสดงโคมไฟพลังงานสีเขียวในงานเทศกาลโคมไฟไต้หวัน 2024  ที่ไถหนาน (ภาพจาก smiletaiwan.cw.com.tw)

5. พลาดไม่ได้! นิทรรศการกล้วยไม้โลกครั้งที่ 23 และนิทรรศการกล้วยไม้นานาชาติไต้หวันครั้งที่ 20 ระหว่าง 24 ก.พ. – 10 มี.ค. 67 ที่ไถหนาน

          ใครที่ไปเที่ยวชมเทศกาลโคมไฟไต้หวันซึ่งปีนี้จัดขึ้นที่นครไถหนานแล้ว อย่าลืมแวะไปชมความสวยงามในนิทรรศการกล้วยไม้โลกครั้งที่ 23 และนิทรรศการกล้วยไม้นานาชาติไต้หวันครั้งที่ 20 ซึ่งจัดขึ้นที่นครไถหนานและในเวลาพร้อม ๆ กับงานเทศกาลโคมไฟ คือระหว่าง 24 ก.พ. – 10 มี.ค. 67 เรียกได้ว่า ไปไถหนานที่เดียวได้ชมหลายงาน

ชวนชมนิทรรศการกล้วยไม้โลกครั้งที่ 23 และนิทรรศการกล้วยไม้นานาชาติไต้หวันครั้งที่ 20 ระหว่าง 24 ก.พ. – 10 มี.ค. 67 ที่ไถหนาน (ภาพจาก FB : Tainan Today)

           เมื่อพูดถึงกล้วยไม้แล้ว ในหลายประเทศรวมถึงไทยมีการปลูกและส่งออกกล้วยไม้ แต่ไต้หวันได้รับการยกย่องว่าเป็นเกาะแห่งกล้วยไม้จริง ๆ เนื่องจากมีกล้วยไม้มากกว่า 400 สายพันธุ์ คิดเป็น 1 ใน 10 ของพืชพรรณตระกูลกล้วยไม้ที่มีอยู่ราว 4,600 สายพันธุ์ จงซือเหวิน (鐘詩文) ผู้ช่วยนักวิจัย สถาบันวิจัยป่าไม้ไต้หวัน (Taiwan Forestry Research Institute) ผู้เขียนหนังสือ The Hidden Treasures of Taiwan’s Wild Orchids กล่าวว่า เมล็ดกล้วยไม้มีน้ำหนักเบามาก มักจะถูกพัดพามาไต้หวันโดยลมประจำฤดูหรือไต้ฝุ่นจากประเทศที่อยู่รอบข้าง ไต้หวันจึงเป็นแหล่งรวมของการแลกเปลี่ยนยีน ด้วยภูมิประเทศที่มีความหลากหลาย และมีพื้นที่ที่อยู่ในระดับความสูงของน้ำทะเลที่แตกต่างกัน ทำให้เป็นแหล่งที่เพาะพันธุ์และเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของพืชพันธุ์ต่าง ๆ ด้วยเหตุนี้ จึงส่งผลให้ไต้หวันเป็นดินแดนที่มีกล้วยไม้หลากหลายสายพันธุ์มากที่สุดอันดับต้น ๆ ของโลก และทำให้ไต้หวันกลายเป็นแหล่งผลิตกล้วยไม้ใหญ่ที่สุดของโลกด้วย

ชวนชมนิทรรศการกล้วยไม้โลกครั้งที่ 23 และนิทรรศการกล้วยไม้นานาชาติไต้หวันครั้งที่ 20 ระหว่าง 24 ก.พ. – 10 มี.ค. 67 ที่ไถหนาน (ภาพจาก FB : Tainan Today)

          ทั้งนี้กล้วยไม้ที่ไต้หวันผลิตและส่งออกมากที่สุดได้แก่ สายพันธุ์ฟาแลนนอปซิส สายพันธุ์ดั้งเดิมเป็นกล้วยไม้ป่า ทั่วโลกมีทั้งหมดกว่า 50 สายพันธุ์ ในไต้หวันพบ 2 สายพันธุ์ ได้แก่ ฟาแลนนอปซิสสีขาว (Phalaenopsis amabilis var. formosana) พบมากที่ภูเขาสูงตั้งแต่ 800 เมตรขึ้นไป อีกสายพันธุ์หนึ่งคือ ฟาแลนนอปซิสสีชมพูอมม่วงอ่อน ๆ (Phalaenopsis equestris Schauer Rchb. F.)

ชวนชมนิทรรศการกล้วยไม้โลกครั้งที่ 23 และนิทรรศการกล้วยไม้นานาชาติไต้หวันครั้งที่ 20 ระหว่าง 24 ก.พ. – 10 มี.ค. 67 ที่ไถหนาน (ภาพจาก FB : Tainan Today)

            อย่างไรก็ตามในปัจจุบันกล้วยไม้ป่าแทบหาไม่ได้แล้ว และกล้วยไม้ฟาแลนนอปซิสที่ส่งออกไปจำหน่ายต่างประเทศ เป็นสายพันธุ์ที่พัฒนาเพื่อใช้ปลูกเลี้ยงเชิงพาณิชย์ แหล่งเพาะปลูกกล้วยไม้ที่สำคัญของไต้หวันอยู่ในเขตภาคกลางและภาคใต้ ได้แก่ไทจง หนานโถว เจียอี้และไถหนาน ในจำนวนนี้ไถหนานเป็นแหล่งเพาะปลูกกล้วยไม้ที่ใหญ่ที่สุด มีผลผลิตมากกว่าครึ่งหนึ่งของทั้งประเทศ ส่วนใหญ่เป็นพันธุ์ฟาแลนนอปซิส รองลงมาคือ กล้วยไม้สกุลออนซิเดียม (ตุ๊กตาเริงระบำ) ในแต่ละปีมีการจัดงานแสดงสินค้ากล้วยไม้นานาชาติไต้หวัน (Taiwan International Orchid Show) ถือเป็น 1 ใน 3 งานใหญ่ของโลก จัดพร้อมกับงานนิทรรศการกล้วยไม้โลกครั้งที่ 23 (World Orchid Conference and Exhibition) หรือที่เรียกว่า “Olympics of the Orchid World” เป็นครั้งแรกที่มีสองกิจกรรมสำคัญในอุตสาหกรรมกล้วยไม้โลกจะจัดขึ้นพร้อม ๆ กัน

ชวนชมนิทรรศการกล้วยไม้โลกครั้งที่ 23 และนิทรรศการกล้วยไม้นานาชาติไต้หวันครั้งที่ 20 ระหว่าง 24 ก.พ. – 10 มี.ค. 67 ที่ไถหนาน (ภาพจาก FB : Tainan Today)

          ใครที่สนใจและชื่นชอบความสวยงามของกล้วยไม้ แวะไปชมกันได้ งานนี้ต้องซื้อบัตร ซึ่งจัดขึ้น 2 แห่ง ได้แก่

1. สวนเทคโนโลยีชีวภาพกล้วยไม้ไต้หวัน (Taiwan Orchid Technology Park) เลขที่ 325 หมู่บ้านอูซู่หลิน เขตโห้วปี้ นครไถหนาน (臺南市後壁區長安里烏樹林325號) มีรถรับส่งจากสถานีรถไฟโห้วปี้ไปยังสถานที่จัดงาน

2. ศูนย์การประชุมและนิทรรศการ (ICC TAINAN) เลขที่ 3 ถนนกุยเหริน 12, เขตกุยเหริน ไถหนาน（臺南市歸仁區歸仁十二路3號）เดินจากสถานีรถไฟซาหลุนหรือสถานีรถไฟความเร็วสูงประมาณ 3 นาที

หรืออ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ เว็บไซต์งานแสดงสินค้ากล้วยไม้นานาชาติไต้หวัน https : tios.tw/

ผังแสดงพื้นที่จัดงานนิทรรศการกล้วยไม้โลกครั้งที่ 23 และนิทรรศการกล้วยไม้นานาชาติไต้หวันครั้งที่ 20 ระหว่าง 24 ก.พ. – 10 มี.ค. 67 ที่ไถหนาน

1. อย่าเพิ่งเก็บเสื้อกันหนาว  หลังหยุดยาวตรุษจีนอากาศอบอุ่นขึ้นแต่จะยังมีลมหนาวมาเยือนอีกหลายระลอก

     วันหยุดยาวช่วงเทศกาลตรุษจีนผ่านพ้นไปแล้ว แต่เทศกาลตรุษจีนยังไม่ผ่านพ้นไป ต้องรอจนถึงวันที่ 15 เดือน 1 ตามปฏิทินจันทรคติจีน (ปีนี้ตรงกับวันเสาร์ที่ 24 กุมภาพันธ์) ซึ่งถือเป็นเทศกาลโคมไฟ หลังจากเฉลิมฉลองเทศกาลโคมไฟกันแล้ว จึงถือว่าสิ้นสุดเทศกาลตรุษจีนและถือว่าเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิอย่างเต็มตัว อากาศจะเริ่มอบอุ่นขึ้นเรื่อยๆ แต่อย่าเพิ่งเก็บเสื้อกันหนาวเพราะจะยังคงมีลมหนาวจากจีนแผ่นดินใหญ่แผ่ลงมาปกคลุมเป็นระลอกๆ อย่างไรก็ตามจะไม่เย็นยะเยือกเหมือนช่วงเดือนมกราคมอีกแล้ว

ช่วงตรุษจีนคนไต้หวันเดินทางท่องเที่ยวกันอย่างคึกคัก ทั้งท่องเที่ยวต่างประเทศและในประเทศ สนามบินมีผู้โดยสารเนืองแน่น (ภาพจาก chinatimes.com)

          ในช่วงตรุษจีนคนไต้หวันเดินทางท่องเที่ยวกันอย่างคึกคักทั้งท่องเที่ยวต่างประเทศและในประเทศ ทำให้การจราจรทั้งทางบกทางอากาศแออัดมาก คนล้นสนามบินทุกวัน ทางด่วนและทางหลวงโดยเฉพาะในแหล่งท่องเที่ยวรถติดยาวเหยียด แต่มีคนกลุ่มหนึ่งเลือกพักผ่อนอยู่กับบ้าน นอนดูซีรีส์ เล่นเกม เล่นมือถือ แช็ตหรือโทรคุยกับเพื่อน แทนการออกไปเบียดเสียดกับผู้คน และพูดถึงมือถือ ในยุคปัจจุบัน ได้กลายเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวันที่ขาดไม่ได้เลย

2. ใครซื้อและถูกบ้าง? แรงงานเวียดนามที่ซินจู๋ซื้อหวยขูด ถูก 1 ล้านเหรียญ ดีใจมากรับรางวัลเงินสดไล่แจกทุกคนในร้านคนละ 1,000 เหรียญ

          ช่วงเทศกาลตรุษจีนที่ผ่านมา กิจกรรมยอดฮิตอย่างหนึ่งในไต้หวัน คือการเสี่ยงโชคด้วยการซื้อล็อตโต้และหวยขูด ซึ่งมีราคาตั้งแต่ใบละ 50 เหรียญ, 100 เหรียญ, 500 เหรียญ, 1,000 เหรียญและ 2,000 เหรียญ ไม่ทราบว่ามีใครเคยซื้อและถูกบ้างไหมเอ่ย?

          ที่ตำบลหูโข่ว เมืองซินจู๋ มีแรงงานเวียดนามคนหนึ่ง ไปเที่ยวกับเพื่อน ผ่านร้านขายล็อตโต้ เหลือบไปเห็นเทพแห่งโชคลาภในร้านมีความรู้สึกกำลังยิ้มให้ตน จึงเข้าไปในร้านและซื้อหวยขูดชนิดใบละ 1,000 เหรียญ ปรากฏว่าขูดถูกรางวัลเงินสด 1,000,000 เหรียญ ทางร้านจ่ายเป็นเงินสดให้ทันที (หักภาษี 20% ตามกฎหมายแล้ว) แรงงานเวียดนามรายนี้ดีใจมาก หลังรับเงิน เอาแบงก์พันออกมาปึกหนึ่ง ไล่แจกทุกคนในร้าน รวมทั้งพนักงานขายด้วย คนละ 1,000 เหรียญ ดีใจกันถ้วนหน้า

แรงงานเวียดนามรายนี้โชคดี ซื้อหวยขูดใบละพัน 1 ใบ ขูดถูก 1,000,000 เหรียญไต้หวัน

ดึงเอาแบงก์พันออกมาปึกหนึ่ง ไล่แจกทุกคนในร้าน รวมทั้งพนักงานขายด้วย คนละ 1,000 เหรียญ ดีใจกันถ้วนหน้า

ดึงเอาแบงก์พันออกมาปึกหนึ่ง ไล่แจกทุกคนในร้าน รวมทั้งพนักงานขายด้วย คนละ 1,000 เหรียญ ดีใจกันถ้วนหน้า

          คำเตือน : ล็อตโต้และหวยขูด เล่นกันสนุก ๆ ได้ แต่อย่าซื้อมากจนติดกันงอมแงม ทำให้เงินที่จะส่งกลับบ้าน หรือค่าใช้จ่ายของครอบครัวหดหาย เพราะโอกาสจะถูกรางวัล มันไม่ง่ายอย่างคิด

3. พบคนไต้หวันเกิน 90 % ใช้ LINE โทรคุยกัน เฉลี่ยวันละ 62.8 นาที

ไตรมาสที่ 3 ของปี 2566 ไต้หวันมีผู้ใช้โทรศัพท์มือถือทั้งสิ้น 30.107 ล้านเครื่อง มากกว่าจำนวนประชากรทั้งสิ้น  23.5 ล้านคน (ภาพจาก epochtimes.com)

   จากข้อมูลของคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (National Communications Commission : NCC) ของไต้หวันระบุว่า ณ ไตรมาสที่ 3 ของปี 2566 ที่ผ่านมา ไต้หวันมีผู้ใช้โทรศัพท์มือถือทั้งสิ้น 30.107 ล้านเครื่อง ในขณะที่ประชากรไต้หวันมีประมาณ 23.5 ล้านคน แบ่งเป็นผู้ใช้ระบบ 4G จำนวน 22.076 ล้านเครื่อง และระบบ 5G จำนวน 8.031 ล้านเครื่อง ในจำนวนนี้ผู้ใช้มือถืออายุตั้งแต่ 16 ปีขึ้นไปนิยมโทรฟรีผ่านแอปพลิเคชัน 98.9% (ในจำนวนนี้ 99.1% ใช้ LINE) โดยใช้เวลาโทร 62.8 นาที/วัน ในขณะที่โทรผ่านเครือข่ายที่ให้บริการมือถือ 13.8 นาที/วัน  นอกจากนี้ยังมีการใช้ Facebook Messenger , WeChat ,FaceTime และ Skype บ้างเล็กน้อย

คนไต้หวันนิยมใช้ LINE โทรคุยกัน เฉลี่ยวันละ 62.8 นาที (ภาพจาก Rti)

         ในส่วนของช่องทางการรับข้อมูลข่าวสารพบว่า ผู้ใช้มือถือ 72.6% รับข่าวสารจากข่าวของสถานีโทรทัศน์ รองลงมาคือเสิร์ชเอนจินหรือโปรแกรมที่ช่วยในการสืบค้นหาข้อมูลบนอินเทอร์เน็ต อย่าง Yahoo ,Google และLINE TODAY ในอัตราส่วน 41.5 %  นอกจากนี้ 38.3% รับข่าวสารผ่านทางสื่อโซเชียลอย่าง Facebook และLINE

ในยุคปัจจุบัน มือถือได้กลายเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวันที่ขาดไม่ได้เลย (ภาพจาก chinatimes.com)

4. เคยไปหรือยัง? ชวนไปไหว้พระแสวงบุญวัดจงไถฉานซื่อที่เมืองหนานโถว วัดพุทธที่ใหญ่และสูงสุดอันดับ 2 ของโลก แรงงานไทยมีส่วนร่วมสร้าง

          คนไทยที่ทำงาน พำนักอาศัยหรือศึกษาอยู่ในไต้หวัน ไม่ทราบว่าเคยไปไหว้พระขอพรที่วัดจงไถฉานซื่อในเมืองหนานโถวหรือยัง? อยู่ใกล้ทะเลสาบสุริยันจันทรา หากยังควรหาโอกาสไปให้ได้ หรือใครที่เคยไปมาแล้ว หลังฟังรายการในวันนี้ ควรกลับไปสักการบูชาอีกครั้ง ท่านจะอิ่มเอมไปด้วยผลบุญ จากการที่เข้าใจและทราบเรื่องราวของวัดนี้มากขึ้น

ภาพถ่ายวัดจงไถฉานซื่อจากมุมสูง

          วัดจงไถฉานซื่อ (中台禪寺) หรืออีกชื่อหนึ่งคือวัดจงไถซาน (中台山)  เพราะตั้งอยู่บนเนินเขาจงไถซาน ตัวอาคารมหาวิหารสูง 136 ม. มี 37 ชั้น จัดเป็นวัดพุทธที่สูงที่สุดในไต้หวันและอันดับ 2 ของโลก รองจากพระเจดีย์เทียนหนิงที่เมืองฉางโจว มณฑลเจียงซู จีนแผ่นดินใหญ่ หากมองจากด้านข้างจะเห็นได้ว่า ตัวอาคารเชื่อมต่อกันเป็นรูปทรงของพระพุทธรูปปางสมาธิ สร้างเสร็จสมบูรณ์ในเดือนกันยายน ปี พ.ศ. 2544 ออกแบบโดยสถาปนิกชื่อดังชาวไต้หวันที่มีผลงานการออกแบบสิ่งก่อสร้างชื่อดังทั่วโลก รวมทั้งเป็นผู้ออกแบบตึกไทเป 101 นั่นคือ หลีจู่หยวน หรือ C.Y. Lee ใช้เวลาก่อสร้างนานถึง 10 ปีด้วยเงินบริจาคกว่าหมื่นล้านเหรียญ บริษัทที่รับเหมาก่อสร้างนำเข้าแรงงานไทยหลายร้อยคนมาร่วมงานก่อสร้างด้วย หลังก่อสร้างแล้วเสร็จ วัดจงไถฉานซื่อเคยได้รับรางวัลสถาปัตยกรรมดีเด่นของไต้หวันประจำปี 2545 และรางวัลการออกแบบแสงนานาชาติประจำปี 2546 ถูกจัดเป็น 1 ใน 4 ของวัดพุทธขนาดใหญ่ในไต้หวัน อีก 3 วัดได้แก่ วัดโฝกวงซาน วัดฝากู่ซานและวัดพุทธฉือจี้

วัดจงไถฉานซื่อ ตัวอาคารมหาวิหารสูง 136 ม. มี 37 ชั้น จัดเป็นวัดพุทธที่สูงที่สุดในไต้หวันและอันดับ 2 ของโลก (ภาพจากวัดจงไถฉานซื่อ)

          ปัจจุบันเฉพาะวัดจงไถซานซื่อที่หนานโถวมีพระภิกษุสงฆ์และภิกษุณี นิกายพุทธมหายานประมาณ 800 รูป นอกจากเป็นที่สักการบูชาหรือพุทธสถานสำหรับการจาริกแสวงบุญของชาวพุทธทั้งในไต้หวันและทั่วโลกแล้ว ยังเป็นมหาวิทยาลัยสงฆ์ที่มีห้องเรียนหลายพันห้องเพื่อให้พระสงฆ์ได้ศึกษาพระธรรมและได้ชื่อว่าเป็นวัดที่ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่งของโลก มีวัดสาขาตั้งอยู่หลายประเทศทั่วโลก 108 สาขา อย่างวัด OSAKA Pudongzen Temple ในญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา รวมทั้งวัดจงไถซานสาขากรุงเทพฯ ในประเทศไทย

ภายในวัดมีพระธรรมคัมภีร์ พระพุทธรูปมากมาย (ภาพจากวัดจงไถฉานซื่อ)

          เจ้าอาวาสผู้ก่อตั้งวัดจงไถฉานซื่อ ได้แก่พระธรรมาจารย์เหวยเจวี๋ย (惟覺老和尚) ท่านได้มรณภาพไปแล้วเมื่อวันที่ 16 เมษายน 2559 สิริอายุ 88 ปี หลังท่านได้ออกบวชและเผยแพร่พระธรรมคำสอนของศาสนาพุทธเป็นเวลา 53 พรรษา และวัดจงไถฉานซื่อภายใต้การบริหารของท่าน มีการขยายเติบโตใหญ่มาก นอกจากตัวอาคารซึ่งเป็นมหาวิหารแล้ว ยังมีพิพิธภัณฑ์จงไถซาน พิพิธภัณฑ์ศาสนาโลก (中台世界博物館 - Chung Tai World Museum) บนพื้นที่ 9 เฮกตาร์ (56.25 ไร่)  โรงเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษาผู่ไถ เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2542 ไต้หวันเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวระดับ 7.6 และจุดศูนย์กลางการสั่นสะเทือนอยู่ในหนานโถวและตื้นมาก จัดเป็นแผ่นดินไหวรุนแรงที่สุดในรอบ 100 ปีของไต้หวัน ทำให้หมู่บ้านและอาคารในหนานโถวและไทจง รวมถึงไทเปได้รับความเสียหายอย่างหนัก ภูเขาทั้งลูกเคลื่อนย้ายไปจากที่เดิมถึงหลายร้อยเมตร แต่ตัววัดจงไถฉานซื่อกลับไม่ได้รับความเสียหายเลย   นับตั้งแต่นั้นมา ผู้คนต่างพากันเลื่อมใส่ศรัทธาวัดนี้เป็นอย่างมาก ชาวพุทธและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกเดินทางไปไหว้พระขอพรที่วัดนี้อย่างเนืองแน่น ก่อนเกิดการระบาดของโรคโควิด ทางวัดสามารถรองรับนักท่องเที่ยวที่ไปแสวงบุญวันละนับเป็นหมื่นคน แต่หลังสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด วัดจงไถฉานซื่อมีการปิดวัด เพิ่งเปิดให้ไปเยี่ยมชมและสักการบูชาได้เมื่อเดือนมิถุนายน 2566

ในวัดจงไถฉานซื่อกำลังจัดนิทรรศการพิเศษเกี่ยวกับศิลปะและศาสนาพุทธไทย เรียกว่านิทรรศการพุทธรัชศก ศิลปะและประติมากรรมศาสนาพุทธของประเทศไทย”(ภาพจากวัดจงไถฉานซื่อ)

          ภายในตัวอาคารมหาวิหารใหญ่โตอลังการ มีพระธรรมคัมภีร์ พระพุทธรูปมากมาย ทั้งยังมีพิพิธภัณฑ์ศาสนาโลก จัดแสดงศิลปวัฒนธรรมที่เกี่ยวกับศาสนาพุทธเป็นประจำ เพื่อนผู้ฟังที่อยากไปไหว้พระขอพร ช่วงนี้มีการจัดนิทรรศการพิเศษเกี่ยวกับศิลปะและศาสนาพุทธไทยพอดี เรียกว่านิทรรศการพุทธรัชศก ศิลปะและประติมากรรมศาสนาพุทธของประเทศไทย” เริ่มตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2566 จะจัดแสดงพระพุทธรูปและศิลปะเกี่ยวกับศาสนาพุทธของไทยไปจนถึงวันที่ 19 พฤษภาคม 2567 นี้ ณ ชั้น 3 ห้อง 301B และ 302B ของอาคารพิพิธภัณฑ์

ในวัดจงไถฉานซื่อกำลังจัดนิทรรศการพิเศษเกี่ยวกับศิลปะและศาสนาพุทธไทย เรียกว่านิทรรศการพุทธรัชศก ศิลปะและประติมากรรมศาสนาพุทธของประเทศไทย”(ภาพจากวัดจงไถฉานซื่อ)

          ที่พิเศษคือ ปกติการไปชมนิทรรศการดังกล่าวต้องซื้อตั๋วคนละ 200 เหรียญ แต่สำหรับคนไทยเข้าชมฟรี โดยการแสดงหนังสือเดินทางหรือบัตร ARC ที่ยืนยันได้ว่าเป็นคนไทย สามารถเข้าชมฟรีโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย

ในวัดจงไถฉานซื่อกำลังจัดนิทรรศการพิเศษเกี่ยวกับศิลปะและศาสนาพุทธไทย เรียกว่านิทรรศการพุทธรัชศก ศิลปะและประติมากรรมศาสนาพุทธของประเทศไทย”(ภาพจากวัดจงไถฉานซื่อ)

          วิธีการเดินทาง นั่งรถบัสโดยสารสายไทจง-ผูหลี่ จากสถานีรถไฟไทจง หรือจากสถานีรถไฟความเร็วสูงไทจง จากนั้นนั่งแท็กซีหรือรถบัสโดยสารท้องที่

คนไทยเข้าชมนิทรรศการฟรี (ภาพจากวัดจงไถฉานซื่อ)

          แผนที่ Google Maps : เลขที่ 2 ถนนจงไถลู่, ตำบลผูหลี่ เมืองหนานโถว (中台禪寺 南投縣埔里鎮中台路2號)  https://maps.app.goo.gl/RYaCM47dfXtDqi9v

แผนผังวัดจงไถฉานซื่อ (ภาพจากวัดจงไถฉานซื่อ)

1. ตำนานที่มาของวันตรุษจีน

         ตรุษจีน คนส่วนใหญ่ทราบกันดีว่าเป็นวันปีใหม่ของชาวจีน แต่ตรุษจีนซึ่งในภาษาจีนคือ 春節 (อ่านว่า ชุนเจี๋ย)  ยังมีความว่า "เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ" เพราะหลังตรุษจีนไปแล้วจะถือว่าเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ  สำหรับที่มาของวันตรุษจีน มีตำนานเล่าขานสืบต่อกันมาว่า ในสมัยโบราณ มีปีศาจตนหนึ่ง นามว่า “เหนียน” (年 ) มีความดุร้ายเป็นอย่างมาก เมื่อถึงวันฉูซี่หรือวันสิ้นปี หรือวันส่งท้ายปีเก่า ก็จะออกมาทำร้ายผู้คนและสัตว์เลี้ยงในหมู่บ้าน ดังนั้นทุกปีพอถึงวันสิ้นปี ผู้คนในหมู่บ้านต่างก็จะอุ้มลูกจูงหลานเข้าไปหลบซ่อนในหุบเขา เพื่อไม่ให้ปีศาจ “ เหนียน ”พบเจอและทำร้าย แต่ในเวลาต่อมา ชาวบ้านพบว่า “ เหนียน ” มีจุดอ่อน คือมันจะหวาดกลัวเสียงดังเปรี้ยงปร้าง สีแดง และไฟที่ร้อนแรงและสว่างเจิดจ้า ดังนั้นเมื่อถึงวันฉูซี่ ทุกบ้านจะพร้อมใจกันนำกระดาษสีแดงมาติดไว้หน้าประตูบ้านและแขวนโคมไฟสีแดง พร้อมกับนำไม้ไผ่มาเผาไฟเพื่อให้ปล้องไผ่แตกซึ่งจะทำให้เกิดเสียงดังสนั่นหวั่นไหว ซึ่งสามารถขับไล่ “ เหนียน ” ไม่ให้เข้ามาอาละวาดในหมู่บ้าน จนเมื่อฟ้าสาง เริ่มต้นเช้าวันใหม่ซึ่งเป็นวันปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติจีนหรือวันตรุษจีน ผู้คนจึงออกมาจากบ้าน มาร่วมกันกล่าวคำอวยพรซึ่งกันและกันอย่างมีความสุข โดยกล่าวคำว่ากงสี่...กงสี่... (恭喜恭喜) แปลว่า ขอแสดงความยินดีด้วย พร้อมกับนำอาหารออกมารับประทานร่วมกันด้วยความยินดีปรีดา ต่อมาวันดังกล่าวนี้ จึงกลายมาเป็นวันแห่งการเฉลิมฉลองของชาวจีนซึ่งก็คือวันตรุษจีนนั่นเอง

ช่วงตรุษจีน ผู้คนในไต้หวันนิยมแขวนหรือติดกระดาษแดงที่เขียนคำมงคล (ภาพจาก ftvnews.com.tw)

2. ประเพณีและธรรมเนียมปฏิบัติในวันตรุษจีนของชาวไต้หวัน

        ประเพณีและธรรมเนียมปฏิบัติในเทศกาลตรุษจีนของชาวไต้หวันจะเริ่มตั้งแต่วันส่งท้ายปีเก่าหรือวันฉูซี่ (除夕) หรือที่ชาวไทยเชื้อสายจีนเรียกกันว่า วันไหว้ ในวันนี้จะมีการทำพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษและเทพเจ้า วันนี้สมาชิกในครอบครัวจะกลับบ้านมาร่วมรับประทานอาหารมื้อค่ำพร้อมหน้าพร้อมตากันทั้งครอบครัว อาหารมื้อค่ำในคืนวันส่งท้ายปีเก่า (年夜飯) ก็จะเป็นอาหารสิริมงคล หรือมีความหมายที่เป็นมงคลทั้งสิ้น ที่ขาดไม่ได้เลยคือปลา (魚) อ่านว่า อวี๋ เสียงไปพ้องกับคำว่า 餘 ซึ่งแปลว่า เหลือ หรือมากเกิน เมนูปลาในมื้อค่ำของวันส่งท้ายปีเก่า จึงเป็นการถือเคล็ดว่า ให้มีเงินทองเหลือกินเหลือใช้ และเมนูปลาจานนี้ส่วนใหญ่ไม่รับประทานแต่จะตั้งไว้บนโต๊ะอาหารจนถึงวันตรุษจีน นอกจากนี้ก็ยังมีสาหร่ายหรือ ฝ่าไช่ (髮菜) มีความหมายว่า ร่ำรวย  นอกจากนี้ยังมีถั่วงอก เพราะรูปร่างของถั่วงอกเหมือนกับคทาหรูอี้ (如意 ) ซึ่งเป็นคทาเป็นรูปทรงแป้น งอๆ ซึ่งมาจากรูปลักษณ์ตรงส่วนหัวของเห็ดหลินจือที่เชื่อว่า มีสรรพคุณเป็นยาอายุวัฒนะ คทานี้เป็นเครื่องยศชั้นสูงสำหรับขุนนางและพระจีนชั้นผู้ใหญ่ที่ใช้ในการประกอบพิธีกรรม คทาหรูอี้ถือเป็นสัญลักษณ์แห่งความสมปรารถนา มีทั้งที่ทำด้วยงาช้าง หยก หิน ไม้ไผ่หรือโลหะมีค่าเช่น ทองคำ เป็นต้น และก็ยังมีเมนูอาหารที่ใส่ผักกาดเขียวหรือภาษาจีนเรียกว่าฉางเหนียนไช่ (長年菜) หมายถึง อายุที่ยืนยาว เป็นต้น

อาหารมื้อค่ำของคืนวันฉูซี่หรือวันส่งท้ายปีเก่า เป็นมื้อที่ต้องพิถีพิถัน เมนูปลาเป็นเมนูที่ขาดไม่ได้เลย (ภาพจาก Womens health)

       หลังทานอาหารมื้อค่ำแล้วก็จะเป็นช่วงเวลาที่เด็ก ๆ รอคอย นั่นก็คือการส่งมอบอั่งเปากัน โดยตามธรรมเนียม ลูก ๆ ที่เติบโตมีงานทำหรือแต่งงานแล้วจะต้องใส่อั่งเปาให้พ่อแม่  ส่วนเด็กๆหรือผู้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ก็จะได้รับอั่งเปาจากพ่อแม่ ปู่ย่าตายายหรือลุงป้าน้าอา โดยทั่วไปอาหารมื้อค่ำจะใช้เวลารับประทานกันยาวนานเป็นพิเศษ ทานอาหารไปพูดคุยสนทนาไต่ถามสารทุกข์สุกดิบกันไปและตามธรรมเนียมจะต้องรอจนเที่ยงคืนแล้วจะมีการจุดประทัดส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่กัน จากนั้นจึงแยกย้ายกันไปนอน ซึ่งธรรมเนียมการอยู่รอให้ผ่านช่วงเที่ยงคืนของวันส่งท้ายปีเก่าจึงเข้านอนนี้ เรียกกันว่าการเฝ้าปี (守歲)

หลังทานอาหารมื้อค่ำแล้วก็จะเป็นช่วงเวลาที่เด็ก ๆ รอคอย นั่นคือการส่งมอบอั่งเปา (ภาพจาก udn.com)

วันตรุษจีน ผู้คนนิยมไปไหว้พระขอพรที่วัดหรือศาลเจ้า (ภาพจาก TVBS)

      วันตรุษจีนหรือวันชูอี (初一 ) ตามธรรมเนียม เมื่อตื่นเช้ามาก็จะกล่าวทักทายกันด้วยคำว่ากงสี่...กงสี่...(恭喜恭喜) แปลว่า ขอแสดงความยินดีด้วย ในวันตรุษจีนจะมีธรรมเนียมไปเยี่ยมญาติมิตรและไปเซ่นไหว้ที่วัดหรือศาลเจ้า ซึ่งเรียกกันว่าโจ่วชุน (走春) นอกจากนี้ยังมีประเพณีและข้อห้ามอื่นๆ ประกอบด้วย

      ห้ามทำความสะอาดบ้าน ซักผ้า สระผม เพราะถือว่าการทำความสะอาดบ้าน จะเป็นการเอาโชคลาภออกไปจากบ้าน

      ห้ามใช้ของมีคมและตัดผม  ถือว่าเป็นการตัดความโชคดีออกไป

      ห้ามร้องไห้ เพราะเชื่อว่าจะทำให้พบกับเรื่องไม่ดีและเสียใจไปตลอดปี

      ห้ามกินโจ๊ก เพราะในสมัยโบราณ คนยากจนมีข้าวสารไม่มากต้องใช้วิธีทำเป็นข้าวต้มหรือโจ๊กกินเพื่อให้อิ่มท้อง การกินโจ๊กในวันตรุษจีนเชื่อว่าเป็นลางไม่ดี เหมือนเป็นการขัดขวางไม่ให้ตัวเองร่ำรวย

      ห้ามพูดคำหยาบและทะเลาะเบาะแว้งกัน เพราะจะนำความโชคร้ายมาให้ตลอดปี

      ห้ามทำของแตก เมื่อไหร่ที่มีคนทำของแตก หมายความว่า ลางร้ายกำลังจะมาเยือน ครอบครัวจะแตกแยกหรือมีคนเสียชีวิต ดังนั้นหากมีคนทำของแตกในวันตรุษจีนก็จะแก้เคล็ดด้วยการพูดคำว่า ซุ่ยซุ่ยผิงอัน( 碎碎平安) ซึ่งพ้องเสียงกับสุภาษิตจีน 歲歲平安  ที่แปลว่า ขอให้สงบสุขและปลอดภัยตลอดไป

3. ความเชื่อเกี่ยวกับมังกรของชนชาติจีน

       เนื่องจากตรุษจีนปีนี้เป็นปีมังกร จึงขอนำเสนอเรื่องของมังกรให้ได้ทราบกัน  มังกรถือเป็นสัตว์มงคลของจีนซึ่งประกอบด้วย กิเลน หงส์ เต่าและมังกร( 麟 、鳳 、龜、 龍) เนื่องจากชาวจีนเชื่อว่าสัตว์สี่ชนิดนี้เป็นสัญลักษณ์ของความศักดิ์สิทธิ์และมีวิญญาณ จึงเรียกกันว่า ซื่อหลิง (四靈) คำว่า 四 แปลว่า สี่  ส่วนคำว่า 靈  แปลว่า ความศักดิ์สิทธิ์ ความเป็นมงคล หรือวิญญาณ  四靈 จึงหมายถึง สี่ศักดิ์สิทธิ์หรือสี่สัตว์มงคล โดยสัตว์ทั้งสี่ชนิดนี้มีเพียงเต่าเท่านั้นที่มีจริง ส่วนมังกร หงส์และกิเลน เป็นสัตว์ในเทพนิยายและลักษณะรูปทรงเกิดจากจินตนาการของมนุษย์ทั้งสิ้น

       คัมภีร์หลี่จี้ (禮記) ซึ่งเป็นคัมภีร์โบราณของจีนบันทึกไว้ว่า  「麟、 鳳、 龜、 龍， 謂之四靈，麟為百獸之長，鳳為百禽之長，龜為百介之長，龍為百鱗之長」หมายความว่า กิเลน หงส์ เต่าและมังกร ได้รับสมญานามว่า สี่มงคล โดยกิเลนคือเจ้าแห่งสัตว์สี่เท้า หงส์คือเจ้าแห่งปักษา เต่าคือเจ้าแห่งสัตว์ที่มีกระดองหุ้มตัว มังกรคือเจ้าแห่งมัจฉา

ความเชื่อเกี่ยวกับมังกรเป็นสัตว์มงคลสะท้อนให้เห็นได้จากรูปปั้นมังกรตามวัดหรือศาลเจ้าของจีน ในภาพเป็นบันไดมังกรทองยาว110 เมตรที่วัดจินฝ่าหัว ภูเขามังกรทองที่เมืองหนานโถว มีขนาดใหญ่และยาวที่สุดในเอเชีย (ภาพจาก travel.yam.com)

       นอกจากนี้ชาวจีนยังนับถือมังกรในฐานะที่เป็นสัตว์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดและเป็นสิริมงคลที่สุด หลายคนคงคุ้นเคยกับรูปร่างของมังกรเป็นอย่างดี แต่ในความเป็นจริงแล้วไม่เคยมีใครพบเห็นมังกรมาก่อนทั้งนี้เนื่องจากมังกรเป็นสัตว์ที่มนุษย์สร้างขึ้นจากจินตนาการ หรือเป็นสัตว์ในเทพนิยายเท่านั้นตามตำนานระบุว่ามังกรมีหัวเหมือนวัว มีเขาเหมือนกวางมีดวงตาเหมือนกุ้งกรงเล็บเหมือนนกอินทรี ลำตัวเหมือนงูหางเหมือนสิงโตลำตัวเต็มไปด้วยเกล็ด จะเห็นได้ว่าเป็นลักษณะรวมของสัตว์หลากหลายชนิด ตามความเชื่อของชาวจีนมังกรเดินบนดินได้ว่ายอยู่ในน้ำได้และเหินทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้าได้ มีอิทธิฤทธิ์ราวกับเทพเจ้า จักรพรรดิจีนใช้มังกรเป็นสัญลักษณ์ของอำนาจ และผู้คนทั่วไปมีความเชื่อว่ามังกรเป็นสัตว์มงคลที่มีคุณธรรม ความดีและพลังอำนาจ

เครื่องลายครามที่มีลวดลายมังกรยุคราชวงศ์หมิง ในพิพิธภัณฑ์พระราชวังแห่งชาติ ในกรุงไทเป (ภาพจาก National Palace Museum)

       ในประเทศจีนหรือในไต้หวันหรือชุมชนชาวจีนในประเทศต่างๆ เราสามารถพบเห็นรูปมังกรได้โดยทั่วไป เช่น วัดวาอาราม และศาลเจ้าต่างๆ ในการเฉลิมฉลองเทศกาลต่าง ๆ ชาวจีนมักจะติดรูปมังกรโคมไฟมังกร แข่งเรือมังกร หรือในการตั้งชื่อของเด็กผู้ชายก็มักจะมีคำว่ามังกรรวมอยู่ด้วย  มังกรได้ชื่อว่าเป็นสัตว์มงคลที่สำคัญที่สุดและยิ่งใหญ่ที่สุดในบรรดาสี่สัตว์มงคลมังกรเป็นสัญลักษณ์ของคนจีน ดังนั้นคนเชื้อสายจีนทั่วโลกถือกันว่าตนเองคือลูกหลานของมังกร

การเชิดมังกรไฟของชาวฮากกาเป็นประเพณีสำคัญของเมืองเหมียวลี่ที่ถือปฏิบัติกันมาเป็นปีที่ 35 แล้ว ปีนี้มีคณะเข้าร่วม 40 คณะ จะแสดงการเชิดมังกรไฟสุดอลังการที่สวนสาธารณะเหอปินกงหยวน (河濱公園) ในตัวเมืองเหมียวลี่ ในเทศกาลโคมไฟ ค่ำวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2567 (ในภาพเป็นการเชิดมังกรไฟของเมื่อปี 2566 จากเทศบาลเมืองเหมียวลี่)