Sterre en Planete

8 November 2026: Dr. Stefan Lotz praat oor die jongste sonaktiwiteit. Die span praat oor die dienste wat by die Suid-Afrikaanse Nasionale Ruimteagentskap (SANSA) in Hermanus aangebied word, soos ruimteweer en die aarde se magneetveld. Die span beantwoord ook luisteraarsvrae oor die verband tussen sonvlekaktiwiteit en die El Niño-weerverskynsel, en die ontstaan van die natuurwette aan die begin van tyd.

1 November 2026: Jim Adams en prof. Matie Hoffman bespreek drie ruimtesendings, naamlik die Japanese Martian Moons eXploration (MMX), HERA, die opvolgsending van DART na die binêre asteroïdestelsel van Didymos en Dimorphos, en die Roman-ruimteteleskoop wat tans ingenieurstoetse ondergaan. Daar is ook nuus van die moontlike ontdekking van ’n nuwe dwergplaneet. ‘n Luisteraar vra ’n interessante vraag oor ’n ruimtevaarder wat wegdryf van sy ruimteskip gedurende ’n ruimtewandeling.

25 Oktober 2026: Johan le Roux vertel van die hoogtepunte wat in November se naghemel te sien is, insluitend komeet- en asteroïde-nuus. Ons bespreek die verskil tussen okkultasies en oorgange, en die oorsprong van die term, supermaan. Ons gesels ook oor Voyager 1, wat nou een ligdag weg van die aarde is.

18 Oktober 2026: ’n Gereëlde luisteraar het ’n wonderlike wenk gegee oor iemand wat hy ken wat in die 1960’s uit Brittanje na Suid-Afrika gekom het om by NASA se Deep Space Station 51 te kom werk. Vandag ken ons dit as die Hartebeesthoek Radio-sterrewag. Mike Ainley vertel land en sand van die belangrike rol wat Suid-Afrika gespeel het in die beginjare van satellietopsporing, hoe hulle destyds gewerk en geleef het, hoe die reuse antenna later opgradeer is en oorgegaan is na radio sterrekunde, wat uiteindelik gelei het tot Meerkat en die SKA.

11 Oktober 2026: Dr. Stefan Lotz praat oor ruimteweer en verduidelik hoe wetenskaplikes onlangs ’n 1840’s ruimteweerraaisel opgeklaar het. Hy verklaar ook ’n skielike afname van 30% in atmosferiese straling wat studente in 2024 met instrumente op ballonne gemeet het. Prof. Matie Hoffman verduidelik die belangrikheid van die 2026 Nobelprys vir Fisika, hoe spookpartikels opgespoor kon word met die IceCube-detektor deur ’n een kubieke kilometer deursigtige ysblok in Antartika.

4 Oktober 2026: Ons praat oor sogenaamde “cubesats” - een wat sowaar van hout gemaak is! Ons praat ook oor hoekom die materiale waarvan ruimtetuie gebou word, baie versigtig gekies moet word. Die span verduidelik die spesiale Lagrange-wentelbaan waarin die Nancy Grace Roman-ruimteteleskoop geplaas word, asook hoe dit eksoplanete en donker materie sal bestudeer.

27 September 2026: Ons hoor by Johan le Roux watter interessantehede voorlê in Oktober se nagte, asook die interessanthede wat in die geskiedenis in Oktober gebeur het. Hoekom rapporteer mense dikwels sogenaamde Starlink-flitse as VVV’s? Ons kon toe sowaar die skip wat SpaceX se Starship terugneem na Amerika, by Agulhas sien verbyvaar - dit het selfs ’n klompie luisteraars gelok om hierdie geskiedkundige gebeurtenis saam te kon beleef.

20 September 2026: Ons kuier in Namibië en hoor van die Africa Millimeter Projek, en hoe baie sterrekundige aktiwiteite daar in dié land is. Ons gaste, Zandré en Ndu, vertel van hulle betrokkenheid by sterrekundeuitreike en onderwys. Ons hoor ook van Namibië se deelname aan die NASA Dragonfly-projek en dat ’n Duitse ruimtevaarder hulle binnekort kom besoek.

13 September 2026: Dr. Stefan Lotz praat oor ruimteweer, en beantwoord ’n luiteraarsvraag oor die invloed van sonweer op langafstand-radiokommunikasie. Die Parker Solar Probe het weer ’n rekord nabyverbyvlug van die son gedoen, binne 6,2 miljoen kilometer van die sonoppervlak, en teen 700 000 km/h. Ons hoor hoe Eugene Parker se oorspronklike idee van ’n sonwind, aanvanklik as “utter nonsense” afgemaak is! ’n Onlangse eksperiment, 1,6 km onder die grond, het ’n buitengewone waarneming gemaak, wat die moontlike bestaan van donker materie kan bevestig.

6 September 2026: Jim Adams en prof. Matie Hoffman praat oor die Nancy Grace Roman-ruimteteleskoop, en hoe dit vergelyk met Hubble en James Webb. Kan Hubble se lewe verleng word deur sy wentelbaan te verhoog? Daar is dalk ’n kans dat ons die herwinde Starship om die Kaap kan sien verbyvaar.