StringCast | استرینگ‌کست

یک حادثه، جنگ جهانی اول و تلاش ماری کوری برای دفاع از خانواده، کشور و علم

حامی: مایکت

منبع: کتاب زندگی‌نامه مادام کوری – نوشته ایو کوری

قسمت اول مجموعه رادیوم

ماری و پیر کوری در سال ۱۹۱۱ موفق شدند جایزه نوبل را بخاطر کشف عنصر رادیوم دریافت کنند. این جایزه ابتدا قرار بود تنها به پیر کوری برسد ولی پیر گفته بود بدون حضور ماری نوبل را قبول نمی‌کند.

گرفتن جایزه نوبل زندگی این دو دانشمند را تغییر داد. آن‌ها دیگر در تمام جهان شناخته شده بودند. درآمد نسبتا مناسبی داشتند و می‌توانستند به راحتی به زندگی خود ادامه بدهند. حتی با ثبت حق استفاده از رادیوم، خانواده کوری می‌توانست یک شبه درآمد میلیونی کسب کند. ولی پیر و ماری که معتقد بودند کشفیات علمی متعلق به همه مردم است از این کار خودداری کردند. آن‌ها به درآمد خود از تدریس قانع بودند و زندگی آرامی را در فرانسه می‌گذراندند.

هرچند که این دوران، آرامش پیش از طوفان بود و با یک حادثه کوچک زندگی ماری یکبار دیگر در تلاطم و بحران قرار گرفت!

نیمه دوم زندگی ماری کوری، درست مثل جوانی‌اش دستخوش تغییرات و اتفاقات فراوان بود. جنگ جهانی دوم پاریس و فرانسه را در خطر نابودی کامل قرار داد و ماری که اکنون پاریس را وطن دومش میدید، آستین‌هایش را بالا زده و از مهارت خود برای دفاع از کشورش استفاده کرد!

با پایان جنگ و کسب جایزه نوبل دوم (اینبار در فیزیک) ماری کوری دیگر به یک نام شناخته شده در کل جهان تبدیل شد. دانشمندان مختلف هر روز به پاریس می‌آمدند تا با ماری دیدن کنند و کشورهای مختلف او را به بازدید دعوت می‌کردند. اما با افزایش سن بانوی دانشمند، تاثیرات سال‌ها کار با عناصر رادیواکتیویته و خطرناک کم کم داشت گریبان او را می‌گرفت …

امپراطوری شامپانزه‌ها (قسمت اول – دوم)

سلول‌های جاودانه

ماری کوری: یک عاشقانه علمی، عنصری خطرناک و یکی از تاثیرگذارترین زنان علم.

حامی: مایکت

منبع: کتاب زندگی‌نامه مادام کوری – نوشته ایو کوری

ماری اسکودوسکا کوری یکی از تاثیرگذارترین بانوان در تاریخ علم است. اولین زنی که موفق به کسب جایزه نوبل شیمی شد. اولین فردی که این جایزه را در دو شاخه علمی مختلف (جایزه نوبل شیمی و فیزیک) دریافت کرد. یکی از پیشگامان در زمینه دانش رادیواکتیویته و فردی که تحقیقاتش منجر به کشف دو عنصر جدید رادیوم و پولونیوم شد.

او زنی پرتلاش و مصمم بود که دربرابر مشکلات زندگی و مسیری که در آن قرار داشت، مقاومت می‌کرد و در مقابل سختی‌ها می‌ایستاد. داستان ماری کوری در لهستان آغاز می‌شود. جایی که دختر جوان با تدریس سعی می‌کرد در تامین هزینه‌ها به پدرش کمک کند و خواهرش را به تحصیل تشویق کند. ماری کوری پس از کمک به پدر و تامین هزینه‌های خواهرش به پاریس نقل مکان می‌کند تا آنجا به دانشگاه برود. او در دانشگاه با پیر کوری آشنا می‌شود. یکی  دانشگاه پاریس در آزمایشگاهش مشغول به پژوهش بود و خیلی زود به دختر جوان علاقه‌مند شده و از او تقاضای ازدواج کرد! درخواستی که با مخالفت ماری همراه می‌شود …

در قسمت اول از مجموعه رادیوم، ما سال‌های جوانی ماری کوری را در لهستان و فرانسه بررسی می‌کنیم. به سختی‌های زندگی او در لهستان و فرانسه و به مسیر وی برای دریافت اولین جایزه نوبل می‌پردازیم. داستان دختری که دنیای مواد رادیواکتیویته را برای اولین بار کشف و در این مسیر از یک عنصر جدید رونمایی کرد. عنصری به نام رادیوم

هرچند که این عنصر بسیار خطرناک‌تر از چیزی بود که همه فکر می‌کردند و با کشف آن، ماری داشت در مسیر علم، با جان خود بازی می‌کرد.

امپراطوری شامپانزه‌ها (قسمت اول – دوم)

سلول‌های جاودانه

داستان دو دانشمند و تلاش برای شکست یک بیماری اسرارآمیز با نام دیابت

حامی: آیدیا

منبع: کشف انسولین – نوشته میکل بلیس

شیرفهم – پاسخ‌های ساده برای سوال‌های سخت

دیابت یا بیماری قند خون، پدیده‌ای جدید برای انسان‌ها نیست.

مشکلی که بخاطر عدم توانایی لوزالمعده یا پانکراس در تولید انسولین ایجاد می‌شود. مشکلی که انسان‌ها از ابتدای تاریخ با اون دست و پنجه نرم می‌کردند. انسولین یکی از اساسی‌ترین هورمون‌های موجود در بدن ماست. ماده شیمیایی که نقش پلیس قند در بدن رو ایفا میکنه و کارش اینه که قند خون ما را در اندازه مناسب و ایده‌آل نگه داره. اما با ابتلا به دیابت نوع یک یا نوع دو، پانکراس بخاطر ژنتیک یا مصرف زیاد قند کارایی خودش رو از دست میده و قند خون ما به شکل خطرناکی زیاد میشه.  تا اواسط قرن بیستم، ابتلا به این بیماری مساوی با مرگ فرد بود و سالانه افراد زیادی جان خود را بخاطر دیابت از دست می‌دادند.

تا قبل از قرن بیستم، پزشکان روش‌های مختلفی را برای تشخیص و درمان این بیماری امتحان کرده بودند. درمانگران مصری از ادرار مورچه برای تشخیص افراد مبتلا به دیابت استفاده می‌کردند و پزشکان قرن ۱۹ سعی داشتند با خورد کردن اعضای بدن حیوانات مختلف و خوراندن آن به افراد بیمار و حتی خوراندن پانکراس به انسان‌ها جلوی این بیماری را بگیرند!

اما هیچکدام از این روش‌ها به درمان بیماران منتهی نشده بود. تا اینکه یک دکتر کانادایی در یک شب زمستانی تصمیم گرفت ایده شگفت‌انگیز خود را روی کودکان مبتلا به دیابت امتحان کند.

در قسمت «چند قطره انسولین» ما درباره تاریخچه دیابت صحبت کردیم، درباره شیوه ابتلا به این بیماری گفتیم و داستان چارلز بست رو تعریف کردیم. یک دانشجوی ۲۹ ساله که با یک ایده استثنایی درک ما از صنعت دارو را برای همیشه تغییر داد!

زندگی پویا

بیهوش

داستان زنبور هایی اسرارآمیز که زندگی ما به اون‌ها وابسطه است!

حامی: هانیلی

منبع: buzz – نوشته تور هانسون

شیرفهم – پاسخ‌های ساده برای سوال‌های سخت

در منطقه مائوژیانگ همه چیز عادی بود.

هر بهار، نسل جدیدی از زنبورهای تازه نفس به کمک به این کشاورزان می‌آمدند و با سفر از شکوفه به شکوفه و از درختی به درخت دیگر اقدام به گرده افشانی می‌کردند و فرایند تولید سیب‌هایی که در کل کشور شهرت داشتند رو تسهیل می‌کردند. سیب هایی که شش ماه بعد و در اواخر تابستان قابل برداشت می‌شدند.

اما در بهار سال ۱۹۹۵ کشاورزان با یک مشکل بزرگ روبه‌رو شده بودند. برنامه کشاورزی این افراد منطبق و حتی نیازمند به حضور این زنبور‌های کوشا بود ولی در اون سال و زمانی که سر و کله این حشرات می‌بایست پیدا می‌شد، هیچ اثری از زنبور‌ها نبود.

زنبور ها به شکل کامل ناپدید شده بودند!

زنبورها موجودات عجیبی هستند! پرورش زنبور حتی قبل از اهلی شدن حیواناتی مثل اسب در بین انسان‌ها رواج داشت، مصریان قبل از میلاد مسیح زنبورها را پرورش می‌دادند و از آن‌ها با دقت مراقبت می‌کردند و یونانی‌ها برای عسل زنبور‌ها مالیات بالایی گذاشته بودند و در آفریقا، مصر و حتی گوشه‌هایی از اروپا زهر و عسل زنبور‌ها کارکرد درمانی پیدا کرده بود. زنبور‌ها از ابتدای تاریخ با ما در واقعیت و خیال حضور داشتند و انسان‌ها را در همه جا همراهی می‌کردند.

در این قسمت از پادکست ما به زندگی این حشرات سر می‌زنیم. با نقش مهم اون‌ها در طبیعت و در زندگی خودمون آشنا میشیم و به یک بحران می‌پردازیم که زندگی این موجودات کوچک را با خطر انقراض روبه‌رو کرده است.

دوگانگی

عشق حشره‌ای

دکترین شوک: چگونه انسان‌ها و جوامع شستشوی مغزی داده می‌شوند؟

این قسمت حاوی صحنه‌های ناخوش‌آیند می‌باشد!

منبع: دوکترین شوک – نوشته نائومی کلاین

شیرفهم – پاسخ‌های ساده برای سوال‌های سخت

دکتر دونالد او. هب یکی از روانشناسان برجسته کانادایی پدیده ترسناکی را کشف کرده بود. روشی به نام شوک درمانی!‌

فرایندی که در اون به افراد بیمار شوک‌های الکتریکی داده می‌شد و با گرفتن قدرت حس کردن از افراد به‌وسیلۀ قرار دادن آن‌ها در اتاق‌هایی بی‌صدا،‌ بستن چشم‌ها و دست‌ها باعث می‌شد قدرت تحلیل افراد کاهش پیدا کنه و انسان‌ها از لحاظ ذهنی خنثی بشوند. فرایندی که به اصطلاح، ذهن رو از بیماری، پاک می‌کرد! گویی یک انسان جدید از نو متولد شده باشد.

پدیده‌ای که توجه مدیران CIA و دیگر سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا را به خود جلب کرده بود. ماموران این ادارات معتقد بودند که از دست آورد دکتر هب برای شکنجه و بیرون کشیدن اطلاعات از زندانیان نیز می‌شد استفاده کرد! با گرفتن حق خوابین، تزریق دارو‌های توهم‌زا و قرار دادن زندانیان در فضاهایی که حواس پنج گانه را غیر فعال می‌کرد. با شبیه سازی تجربه‌ای از جهنم که بیماران برای هرگونه اعترافی آماده می‌کرد و بیرون کشیدن هر اطلاعاتی از آنها امکان پذیر می‌شد! 

اما خیلی زود کاربرد شوک درمانی از زندانیان نیز فراتر رفت و تعدادی از اساتید دانشگاه شیکاگو تصمیم گرفتند از دکترین شوک برای شستشوی مغزی جوامع نیز استفاده کنند. روشی که در آن میشد هر تغییری را به شکل غیرمستقیم به جامعه تزریق کرد بدون اینکه کسی متوجه آن شود. روشی برای کنترل مردم و مهندسی اجتماعی.

در قسمت مکتب شوک ما نگاهی داشتیم به دکترین شوک. تاثیر این مکتب در روان‌شناسی، رفتاری درمانی و مهندسی اجتماعی و نگاهی به نمونه‌های عملی آن در شیلی، جنگ عراق و حتی مدیریت بیماری کرونا.

شر درون

تعامل سازنده

قبر‌های منجمد، نمونه‌های فراموش شده و جستجویی ۸۰ ساله برای یافتن بیماری مرگبار آنفولانزای اسپانیایی

کانال شیرفهم

(قسمت اول – قسمت دوم)

موج مرگ ناشی از آنفولانزای اسپانیایی تا سال ۱۹۲۰ ادامه داشت ولی بعد از آن بیماری یکبار دیگر ناپدید شد و دیگر برنگشت. همه‌گیری مرگبار ۱۹۱۸ بالاخره به پایان رسیده بود!

محاسبات اولیه حاکی از مرگ ۲۰ میلیون انسان در این بازه ۲ ساله بود ولی با گذر زمان و بررسی های دقیق‌تر، این عدد به ۵۰ میلیون رسید. حتی گروهی از محققین بر این باورند که با درنظر گرفتن آمارهای اعلام نشده از کشور‌هایی مثل هند، ایران، چین و روسیه این عدد است تا ۱۰۰ میلیون هم می‌رسید. عددی که با مجموع مرگ و میر در دو جنگ جهانی برابری می‌کرد! یکی از بزرگترین کشتار‌های تاریخ بشریت…

اما با پایان همه‌گیری، جستجو برای ریشه این بیماری مرگبار به پایان نرسید.

دانشمندان به یک نسخه از بیماری احتیاج داشتند تا آن‌را بیشتر بررسی کنند. ولی بنظر می‌رسید این بیماری کاملا منقرض شده باشد. هرچند که با پیدا شدن جسد فردی منجمد شده که جان خود را بخاطر آنفولانای اسپانیایی از دست داده بود دوباره امید‌ها را زنده کرد. یک نسخه از این بیماری مثل فسیل منجمد شده و در تاریخ باقی مانده بود.

با پیدا شدن یک نسخه از آنفولانزای اسپانیایی دانشمندان بالاخره می‌توانستند این بیماری را بررسی کنند. آن‌ها می‌توانستند بفهمند چه چیزی این ویروس را مرگبار کرده بود و از آن مهمتر واکسنش را بسازند. واکسنی که از وقوع کشتاری به بزرگی همه‌گیری ۱۹۱۸ جلوگیری می‌کرد.

در سومین و آخرین قسمت از مجموعه ۱۹۱۸ ما به آسیب باقی مانده از همه گیری می‌پردازیم. ساختار این بیماری مرگبار را بررسی می کنیم و میبینیم که آیا اتفاقی مانند آنفولانزای اسپانیایی همچنان بشریت را تهدید می‌کند؟

سلول‌های جاودانه

آتش بس

در حالی که همه فکر می‌کردند بحران آنفولانزای اسپانیایی به پایان رسیده، این بیماری به شکلی مرگبار به دنیا بازگشت و پنهان کاری و دروغگویی رهبران کشورها درباره مریضی به بزرگترین کشتار قرن بیستم ختم شد.

این قسمت حاوی صحنه‌های ناخوش‌آیند می‌باشد!

کانال شیرفهم

(قسمت اول – قسمت سوم)

در قسمت قبلی دیدیم که چطور یک بیماری اسرارآمیز در میدان‌های جنگ جهانی اول شروع به پخش شدن کرد. بیماری که باعث بدن درد، تب و تنگی نفس شده و در مواردی به مرگ فرد مبتلا ختم می‌شد. بیماری که به اشتباه «آنفولانزای اسپانیایی» نام گرفت. این بیماری به همان سرعتی که در جهان پخش شد بعد از چند ماه ناپدید گردید. مردم جهان از خطری که پشت سر گذاشته بودند خوشحال بودند اما یک دکتر از بازگشت این بیماری می‌ترسید.

و در نهایت حق با دکتر ویلیام اچ. ولچ ولز بود.

تنها چند ماه بعد، نسخه جدیدی از آنفولانزای اسپانیایی شروع به پخش شدن در جهان کرد. نسخه‌ای که بسیار خطرناکتر از بیماری قبلی بود و افرادی که به آن مبتلا می‌شدند شانس زیادی برای زنده ماندن نداشتند. در حالی که پزشکان در سرتاسر جهان سعی داشتند روشی برای درمان این بیماری پیدا کنند، مسئولین سعی داشتند تا آن‌را مخفی کنند. از استفاده از پروپوگاندا برای مقصر دانستن دشمن تا دروغ و مخفی کاری. آنفولانزای اسپانیایی داشت جان میلیون‌ها نفر را می‌گرفت و هیچ راهی برای متوقف کردن آن وجود نداشت.

و اگر این‌ها مشکلات کافی نبود، در حالی که شرایط روز به روز وخیم تر می‌شد، تنها دکتری که دانش کافی برای جلوگیری از این بیماری را داشت خودش نیز به آنفولانزای اسپانیایی مبتلا شد.

در دومین قسمت از مجموعه ۱۹۱۸، داستان پخش شدن این بیماری مرگبار در سرتاسر جهان و بی‌مسئولیتی دولت‌ها در مقابله با آن را بشنوید!

سلول‌های جاودانه

آتش بس

داستان آنفولانزای اسپانیایی و یکی از مرگبارترین همه گیری های تاریخ با یک بی‌توجهی ساده شروع میشه …

کانال شیرفهم

(قسمت دوم – قسمت سوم)

دیر وقت بود و دکتر ویلیام اچ. ولچ تازه به قرارگاه رسیده بود. مسیر طولانی و دکتر ۶۸ ساله بسیار خسته بود؛ ولی با این وجود بودن وقفه از همراهانش خواست تا او را به درمانگاه پایگاه نظامی ببرند.  جایی که منظره‌ای ترسناک در انتظارش نشسته بود!

شایعات زیادی پشت آنفولانزای اسپانیایی وجود داشت. عده‌ای حاضر بودند قسم بخورند که سربازان دشمن را دیده بودند که شبانه با کشتی وارد کشور شده و بیماری را گونی گونی در خاک آمریکا رها کرده بودند! عده‌ای دیگر نیز مطمئن بودند که جاسوس های کشور‌های دیگر این بیماری را برای تضعیف آمریکایی ها ساخته بودند.

هرچند که  اوضاع از ابتدا اینگونه نبود. آنفولانزای اسپانیایی ابتدا به شکل یک بیماری معمولی در آمریکا دیده شد. سردرد، کوفتگی بدن، تب و سرفه‌های خشک همه از علائم آنفولانزای اسپانیایی بودند و مشکلات تنفسی بعد از ابتلا به بیماری گاهی اوقات به مرگ جوانان ختم می‌شد. ولی تعداد افراد مبتلا به این بیماری خیلی زیاد نبود و مناطق آلوده محدود بودند و در نهایت این بیماری خیلی زود ناپدید و به فراموشی سپرده شد.

آمریکایی از ریشه‌کن شدن بیماری خوشحال بودند اما دکتر ولچ به اندازه دیگران خوش‌بین نبود. او از این می‌ترسید که بیماری نابود نشده باشد و تنها برای مدتی کوتاه خود را مخفی کرده و در حال تغییر باشد و متاسفانه … حق با ولچ بود!

در قسمت اول از مجموعه ۱۹۱۸ ما داستان اولین نمونه‌های آنفولانزای اسپانیایی را می‌شنویم. با چندتا از شخصیت‌های تاثیر گذار پزشکی در این دوران آشنا می‌شویم. و میبینیم که چطور منبع این بیماری به اشتباه به اسپانیا نسبت داده شد.

سلول‌های جاودانه

آتش بس

داستان یک خوراکی خوشمزه، ۱۵ دقیقه انتظار و تستی جادویی که می‌تواند مسیر زندگی شما را مشخص کند…

حامی:‌ مجموعه‌ جنگ‌های هسته‌ای