T.N.Đ

Ban đầu, cảm giác thoả mãn thường đi theo chiến thắng và cảm giác khổ đau thường đi theo chiến bại. Nhưng theo thời gian, chiến thắng và chiến bại đều kinh nghiệm khổ đau. Người chiến bại khổ thêm khổ vì sĩ diện và oán hận. Người chiến thắng cũng khổ thêm khổ vì kiêu ngạo và lo thù. Tâm tư sĩ diện và oán hận làm cho người chiến bại không thể sáng suốt và hạnh phúc. Tâm tư kiêu ngạo và lo thù làm cho người chiến thắng không thể tự tại và bình an.

Tĩnh lặng một chút, nhìn lại những liên hệ nhân quả trong cách mình và người nói, chúng ta thấy lời nói có thể kết nối mà cũng có thể huỷ diệt, có thể xây dựng mà cũng có thể phá nát, có thể nuôi dưỡng mà cũng có thể tàn hại, có thể đem lại yêu thương mà cũng có thể mang đến thù hận, có thể gây ra chiến tranh mà cũng có thể xây dựng hoà bình. Khổ đau và hạnh phúc đều có trong lời nói.

"Không dừng cũng không vội", đã đến lúc chúng ta cần nghiêm túc sống và suy nghiệm. Giữa dòng sông tâm tư, trên đại dương năng lượng thân xác hay trong vũ trụ duyên sinh sống động, không nơi nào chúng ta dừng lại và vội vã được. Tâm, thân và thế giới sống đang ca múa nhịp nhàng vũ khúc sinh động không tìm thấy được nơi đâu bắt đầu và nơi đâu kết thúc. Lúc nhẹ nhàng; lúc mãnh liệt. Lúc êm ái; lúc cuồng si. Hình thái nào, khoảnh khắc nào, nơi chốn nào cũng có nhân và duyên của nó. Chúng ta dừng không được mà vội cũng không được. Dừng sẽ hoá đá; vội sẽ thành tro. Dừng sẽ chìm xuống; vội sẽ trôi giạt. Dừng sẽ bỏ lại; vội sẽ vụt mất. Càng bi quan, dừng lại, khổ càng lớn. Càng kiêu ngạo, vội vã, đau càng sâu. Chúng ta chỉ có thể "không dừng cũng không vội". Nói cách khác chúng ta chỉ có thể tự nhiên trong tâm xả. Tức là chúng ta hành động tuỳ thuộc điều kiện đang có với tâm không dao động ở tương lai mà cũng không bị động ở hiện tại. Một hành động mà không giữ tướng riêng và cũng không lệ thuộc tướng chung. Một hành động ôm tròn sự sống sinh động trong tâm xả. Không còn "phải" mà cũng không còn "không phải". Tất cả đơn giản là tự nhiên trong tâm xả. Không có tên gọi, nhưng có mục đích; không có cố giữ, nhưng có hành động. Ngày nào chúng ta tự nhiên được trong tâm xả đó, "không dừng cũng không vội", ngày ấy chìm xuống hay trôi giạt trong dòng sông đau khổ sẽ không còn có mặt chúng ta.

Mỗi hình thái sống đều có giới hạn. Có giây phút bắt đầu và giây phút kết thúc. Giây phút kết thúc đã có mặt khi giây phút bắt đầu có mặt. Trong hiện hữu tương tục (Luân hồi), phẩm chất của giây phút cuối sẽ là tương lai của giây phút đầu. Con người, một khi đã hiện hữu trong hình thức một con người, giây phút cuối là giây phút không thể không bước tới. Cách con người bước tới giây phút cuối và phẩm chất tinh thần của giây phút cuối sẽ quyết định hình thái hiện hữu của họ ở tương lai.

Khi tĩnh lặng nhìn lại những trải nghiệm mà người ta có trong liên hệ với các dục, người ta sẽ thấy đời sống của mình và của nhau thật sự hao tốn rất nhiều trong đi tìm các dục. Hành trình đi tìm các dục là một hành trình đánh đổi quá lớn tài nguyên tinh thần và thể xác. Khổ và vui đan xen; mừng và lo đổi chỗ. Người ta bị các dục đẩy tới mà không biết chắc là sẽ tới đâu. Bị đẩy tới trong bị động và say sưa như những bạn kiến bị mật ngọt đẩy tới. Bị động và say sưa đến nỗi hiểm nguy của đau thương và chết chóc gần kề mà vẫn chưa thức tỉnh. Vẫn chạy và chạy tiếp phần đời còn lại theo sau các dục. Vẫn chưa có thể dừng lại để có được một cuộc hẹn hò lãng mạn và có hạnh phúc thật sự với thảnh thơi, với rừng xanh, mây trắng, người thương và phúc lành.

Mỗi người đều có tài năng trong lĩnh vực của mình. Mỗi người đều có giới hạn trong lĩnh vực của người. Mình và người không thể không chia sẻ để bổ sung nhau. Chia sẻ là một điểm gặp gỡ, nơi ấy ta thấy ta, thấy người và thấy nhau. Thấy và chấp nhận. Thấy và cảm thông. Thấy và cho nhau cơ hội để mới, đẹp, có an ninh và hạnh phúc.

Khi chưa bệnh hoặc chưa cận kề cái chết, người ta nghĩ rằng mình còn nhiều thời gian lắm. Những việc như thiền định, tri túc, từ ái, thiện nguyện, phúc đức hay hiện tại lạc trú là cái gì đó rất xa lạ, rất không thiết thực. Nhưng rồi bất ngờ, một cơn đột quỵ bay đến, một cơn bạo bệnh đi qua hay một hoạn nạn mà vừa mở mắt ra là cận kề cái chết, người ta mới giật mình: Cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ.

Vấn đề của yếu đuối không phải là thể hiện sự yếu đuối. Ngược lại, khi chấp nhận và phô bày yếu đuối, người ta có cơ hội hiểu mình hơn, biết sâu sắc hơn những giới hạn nhỏ nhất mình có. Một kế hoạch đúng đắn và một quyết tâm làm mới có thể được xây dựng từ những bài học yếu đuối đó. Tương lai cá nhân và tự do chính mình phần lớn nằm trong việc nhận thức được mình có yếu đuối và thành thật trước yếu đuối của mình.

Chúng ta chưa mãn nguyện, chưa xem như thành công, thực ra là do chúng ta chưa làm ĐÚNG và ĐỦ hoặc làm ĐÚNG nhưng chưa ĐỦ và ngược lại. Chúng ta thường nghĩ rằng mình làm vậy là ĐÚNG, là ĐỦ. Nhưng khách quan, thành thật và dũng cảm một chút, tự hỏi lại cái ĐÚNG và cái ĐỦ đó, chúng ta ngạc nhiên vô cùng khi thấy cái mà chúng ta xem là ĐÚNG và ĐỦ chẳng là bao so với cái ĐÚNG và ĐỦ mà người thành công thật sự đã làm. Từ thánh địa tâm linh cho đến những khung trời thế tục, không có nơi nào mà bậc Đạo sư cầu may trở thành bậc Đạo sư và nhà khoa học lười biếng trở thành nhà khoa học. Tất cả đều làm việc với một chương trình đúng đắn và một nhiệt huyết không ngừng.

Nếu có một trải nghiệm nào đó chưa trọn vẹn, chưa như ý đi qua đời mình, mình đừng có quá bi quan và tự khổ. Mình cần bình tĩnh thấy mình trong trong kết quả mà mình trải nghiệm. Thấy NHÂN, DUYÊN và QUẢ của nó. Mình tập khách quan nhìn lại để sáng suốt và có trách nhiệm. Khi mình thấy được cái nhân tương ứng từ tâm thức và thân xác mình trong kết quả mà mình trải nghiệm, mình sẽ bắt đầu có lối ra. Mình có thể thiết kế lại cuộc đời mình dựa trên bài học mà mình trải nghiệm. Mình sẽ không khổ thêm khổ bởi đỗ lỗi, tự trách và oán hận. Mình biết kết quả như trải nghiệm là tất yếu và sớm muộn gì cũng đến vì đã đủ NHÂN-DUYÊN. Mình chấp nhận và xin lỗi mình một cách có ý thức và bắt đầu làm mới mình cho một tương lai.