
Sign up to save your podcasts
Or


Iindlela, iziseko zobonelelo lwamanzi, uhanjiso lweenkonzo, yimiba esesithatheni nanjengoko uMzantsi Afrika ulungiselela ukusindleka ingqungquthela yamazwe eG20 kweyeNkanga (November) kulo nyaka. NgeyoMnga kunyaka ophelileyo, eli lizwe labekwa njengelongamele iG20, kwaye kungokunje lilungiselela ukwamkela abathunywa abaphuma kumazwe angamashumi amabini aphambili kwezoqoqosho kwihlabathi. Nanjengoko kusele kuphela isithuba esingaphaya kweenyanga ezimbini ngaphambi kokuchopha kwale ngqungquthela, umbuzo ngowokuba ezi ziseko zilungiswayo zakuba nozinzo kusini na, xa sele udlulile lo msitho untsuku-mbini. UZukiswa Tshume uza nengxelo esiyiqulunqelwe nguZara Groenewald...
Ngokophando lwakutsha nje, ulutsha oluphakathi kweminyaka elishumi elinesihlanu (15) namashumi amabini anesine (24) ubudala, ngabona banamanani aphezulu olwasuleleko yintsholongwane kagawulayo ngeveki. Oku kuvele kwinkomfa yeshumi elinesibini ejongene nemiba yeHIV/AIDS i-South African National Aids Council, nebanjelwe eKempton Park kwiphondo laseGauteng. Ngethuba evula lenkomfa usekela mongameli, uPaul Mashatile, uqinisekise abemi boMzantsi Afrika ukuba urhulumente wenza konke okusemandleni ukuvala umsantsa owashiywa kukurhoxiswa kwenkxaso mali iPEPFA yiMelika. Emnxebeni sinaye ophuma kwi-SANAC, uNelson Dlamini...
Ngumyinge wamashumi amane anesibini ekhulwini (42%) kuphela wabantwana abakwiinkqubo zoqeqesho lwabantwana abaselula kweli loMzantsi Afrika, abakwaziyo ukwenza imisebenzi elungele ukwenziwa ngabantwana abakwiminyaka yabo, ngeli lixa abaninzi bengakwazi. Oku kuvele kuphando olwenziwe ngumbutho ophanda ngabantwana abaselula, obizwa iDataDrive2030, nanjengoko ihlabathi liphawula usuku lwamazwe ngamazwe olugxile kwisakhono sokukwazi ukufunda nokubhala, i-International Literacy Day ngolwasemzini. UZukiswa Tshume uza nengxelo esiyiqulunqelwe nguRefilwe Mekoa...
Isebe lezorhwebo nokhuphiswano, lifuna uluntu luhlomle kumthetho-sihlomelo wokulawulwa kwamatyala abathengi, iNational Credit Act of 2005. Lo mthetho-sihlomelo injongo yawo phakathi kwezinye izinto, kukuqinisa ukhuseleko lwenkcukacha zabathengi, ukuqinisekisa ukuba kubolekwa imali abo baselungelweni lokwazi ukuhlawula, nokuba ababolekisi ngemali bakwazi ukufumana iinkcukacha zetyala zabo bafuna ukuboleka imali nakumaziko emfundo ephakamileyo. Esi siphakamiso siye safumana ukugxekwa ngabathile, ngelithi kuzakuba nefuthe elibi gqitha kwabo banamatyala kumaziko emfundo ephakamileyo. Uluntu lunikwe kude kubeyi-12 ka-September ukuze lufake uluvo lwalo kulo mthetho-sihlomelo. UAyabonga Kekana uncokola nophuma kumbutho omele abafundi kumaziko emfundo ephakamileyo, iSAUS, uBuhle Mchunu.
Iphondo iMpuma Koloni lijamelene nengxaki emandla yokukhulelwa kwabantwana abaselula. Ngokwengxelo yakutshanje ekhutshwe liSebe lezempilo kwiphondo, ngabantwana abalikhulu elineshumi elinesixhenxe (117) nabaphakathi kweshumi kunye neshumi elinesine ubudala, abaye babeleka abantwana kwizibhedlele zikarhulumente kweli phondo. Ngonyaka ka-2019, owayesakuba ngumphathiswa wemfundo esisiseko, uAngie Motshekga, wabhengeza iingxelo ezothusayo ezazisuka kwiSebe lezempilo, nelalisithi bakwikhulu elinamashumi amabini amawaka abantwana abaselula abaye babeleka kula nyaka, bephakathi kweminyaka elishumi kunye nelishumi elinethoba ubudala. Iphondo iMpuma Koloni laliphakathi kwamaphondo athi akhankanywa ngumphathiswa nje ngachatshazelwa yile ngxaki. Ukuxoxa banzi ngalo mba, sinomlawuli wombutho ojongene namalungelo abantwana, uPetros Majola, kwakunye nomphathiswa wesebe lezempilo eMpuma Koloni uNtandokazi Capa
Iingxelo zibonisa ukuba liyothusa inani lamantombazana aselula aphakathi kweminyaka elishumi (10) neshumi elinesine (14) ubudala, naye akhulelwe kwimimandla eyahlukileyo yephondo leMpuma Koloni. Ngokwengxelo ephuma kwisebe lezempilo ephondweni, phakathi kwenyanga kaTshazimpuzi neyeKhala kulonyaka, bangaphezulu kwekhulu abantwana abaphakathi kweminyaka elishumi neshumi elinesine ubudala abathe babelekela kwizibhedlele zikarhulumnente. I-OR Tambo, iNelson Mandela Bay kwakunye neBuffalo City, zezona ndawo zinamanani aphezulu. Urhulumente wephondo ubongoza uluntu ukuba luze ngaphambili luchaze iziganeko zokukhulelwa kwabantwana abaselula. UAyabonga Kekana ubenodliwano ndlebe nesithethi sesebe lezophuhliso loluntu ephondweni, uMphumzi Zuzile.
Iyaqhuba ingqungquthela yeentloko kwicandelo lezobulungisa, neyinxalenye yokutshayelela indibano ye-G20 ezakubanjwa kwiinyanga ezimbini ezizayo. Le ndibano, nebanjelwe eSandton eRhawutini, idibanise iintloko kweli candelo, ezisuka kumazwe ohlukileyo, kuquka iBrazil, iSaudi Arabia kunye noMzantsi Afrika. Phakathi kwezinye izinto le ndibano ezishukuxayo, kukusetyenziswa kobuchwepheshe bee-Artificial Intelligence ukuncedisa kumsebenzi weenkundla. Kuyakuba lulutho olunjani oku?UAyabonga Kekana uncokole nophuma kwiJudges Matterno-Mbekezeli Benjamin.
INTRO: Ukhuphiswano olukhoyo kwicandelo lokuthengiswa kwezithuthi eMzantsi Afrika, lubonwa njengento entle ekubeni abathengi bathenge izithuthi abazithandayo nebafikelelayo kuzo. Nangona kunjalo, olu khuphiswano lubonwa njengesigrogriso kwimisebenzi ekwicandelo lokuvelisa izithuthi, nanjengoko ezinye iinkampani zivala ngenxa yokungakwazi ukumelana nolu khuphiswano. Izithuthi eziveliswe ziinkampani zaseChina zibonakala zitsala umdla kubaqhubi beli, kwaye bambi bathi ziyafikeleleka.UAyabonga Kekana uncokola nengcali kwimiba yezoqoqosho uNjingalwazi Bonke Dumisa
Isikhokelo se-ANC kuzwelonke siluthathele kulo uxanduva lokuhluza, ze sichonge abagqatswa balo mbutho abazakuba ngooSodolophu xa kungenelwa unyulo loomasipala kunyaka ozayo. Ngaphambili, ibisisikhokelo sephondo neseenqila kulo mbutho ezithwaliswe olu xanduva, ze isikhokelo sikazwelonke sona sijongane nabagqatswa abakoomasipala abambaxa. Bangapha kwamakhulu amabini anamashumi amahlanu abagqatswa ekulindeleke ukuba kukhethwe kubo awona malungu alungele ukumela lo mbutho njengaba zigqatsela ukuba nguSodolophu; koomasipala abayi-257. Masincokole ngesigqibo sokuba olu xanduva lusiwe kwisikhokelo esiphezulu salo mbutho.UAyabonga Kekana uncokole nomhlalutyi wezopolitiko, uHlumelo Xaba…
INTRO: Ziya zisanda iziganeko zobundlobongela kwizikolo zeloMzantsi Afrika, nto leyo exhalabisa kakhulu. Kutshanje, eMgungundlovu, kwiphondo iKwaZulu-Natal, kuye kwahlatywa umfundi oneshumi elinesixhenxe leminyaka ubudala, owenza ibanga uGrade 10. Ukanti eDikeni kwiMpuma Koloni, kuhlatywe umfundi, nekuthiwa uphangwe ngomnye obemphanga imali ne cellphone yakhe. Ezi zezinye kuthotho lweziganeko zodushe olwehla kwizikolo zeli lizwe. Ukuxoxa banzi ngonobangela wezi ziganeko, kwanokuba zingapheliswa njani na, emnxebeni masamkele umongameli webhodi elawula izikolo, iSGB, uMatakanye Matakanye. Sinaye nolilungu leqoqo elilawula umbutho wabafundi iCOSAS, u-Oku Mphongoma...
From the publisher's feed
trufm News and Current Affairs. Brought to you by SABC News.