Układ Sił

Władimira Putina niepokoi stan rosyjskiej gospodarki, szczególnie w obliczu możliwości nałożenia kolejnych sankcji na kraj przez Donalda Trumpa. O sprawie informuje Agencja Reutera powołując się na źródła bliskie Kremlowi. 

Nowy amerykański prezydent napisał w mediach społecznościowych, że nie ma zamiaru wyrządzać krzywdy Rosji i zawsze miał dobre relacje z Putinem. Jeżeli ten nie zechce jednak osiągnąć porozumienia, Waszyngton nie będzie miał innej opcji niż wprowadzenie ceł, podatków i sankcji na Rosję.    

Instrumentarium amerykańskie, zdolne pogorszyć sytuację w Rosji, jest nadal bardzo duże. W ostatnich miesiącach administracja Bidena stosowała przede wszystkim sankcje finansowe, które ograniczyły napływ walut do Rosji. Efekty są mocno widoczne, rubel jest bardzo słaby. Pojawia się pytanie, czy administracja Trumpa będzie tę politykę kontynuować i czy będzie karać firmy, które te sankcje obchodzą. 

Kolejnym elementem są ograniczenia związane z napływem walut eksportowych do Rosji. To, że Kreml ma środki na prowadzenie wojny, związane jest przede wszystkim ze sprzedażą surowców. Jeśli Trump zdecyduje się na kontynuowanie uderzania we flotę cieni i państwa trzecie, które kupują rosyjską ropę, może w ten sposób znacząco zaszkodzić Rosji

- tłumaczy Iwona Wiśniewska z Ośrodka Studiów Wschodnich.

OpenAI, SoftBank i Oracle zainwestują 500 mld dolarów w centra danych w Stanach Zjednoczonych w ciągu najbliższych czterech lat. Inwestycję ogłosił prezydent Donald Trump. W jego ocenie przyniesie ona niemal natychmiast 100 tys. miejsc pracy. 

Jak stwierdził dyrektor Oracle Larry Ellison, część z centrów już powstaje w Teksasie. Docelowo ma być ich 20. Posłużą one rozwijaniu sztucznej inteligencji, która z kolei będzie wykorzystywana na przykład w medycynie. 

Prezes SoftBanku Masayoshi Son powiedział Donaldowi Trumpowi, że firmy nie zdecydowałyby się na taki krok, gdyby nie wygrał on wyborów. W podobnym duchu wypowiedział się Sam Altman, prezes OpenAI. Prezydent z kolei stwierdził, że inwestycja jest wyrazem wzrostu zaufania do Ameryki pod nowymi rządami. 

To nie jest prawda, że to zasługa Trumpa. Od miesięcy trwają rozmowy na temat tego, jak przyspieszyć rozwój sztucznej inteligencji w USA. We wrześniu w Białym Domu odbyło się spotkanie przedstawicieli administracji oraz firm technologicznych i energetycznych na ten temat. 

Sam Altman mówił, że regularnie dostawał telefony od administracji z pytaniami, co należałoby jeszcze zrobić dla tej branży. Te wysiłki zostały zwieńczone rozporządzeniem, które zostało wydane w zeszły wtorek. 

Oczywiście, firmy rozumieją, że zmieniły się rządy i być może inaczej będzie wyglądało teraz podejście do biznesu, więc wszelkie zasługi będą cedowane na Trumpa. Na przykład TSMC wstrzymywało się z oficjalnym uruchomieniem fabryki w Arizonie, mimo że realni ona już funkcjonuje

- tłumaczy Tomasz Smolarek, ekspert w zakresie nowych technologii. 

Donald Trump objął urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych i podpisał pierwsze rozporządzenia wykonawcze. Wprowadził stan wyjątkowy na południowej granicy i zniósł obostrzenia dotyczące deportacji nielegalnych migrantów. 

Według władz federalnych w ciągu ostatnich 4 lat do USA przybyło 8 mln nielegalnych migrantów. Jeżeli tak mówią władze federalne, to prawdopodobnie ta liczba jest znacznie wyższa, bo o wielu osobach nie wiemy. Szacuje się, że obecnie w Stanach Zjednoczonych jest kilkanaście milionów nielegalnych rezydentów. 

Część z nich pracuje i nie stwarza problemów, część jednak angażuje się w działania przestępcze czy uczestniczy w procesie szmuglowania narkotyków. Nielegalne substancje, jak twierdzą władze, trafiają do USA przede wszystkim innymi drogami – morską, lotniczą i lądową w ciężarówkach

- tłumaczy Mateusz Piotrowski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Rosja prowadzi kampanię dezinformacyjną w Niemczech przed wyborami do Bundestagu – twierdzi niezależny instytut CeMAS. Jego eksperci przeanalizowali setki postów na platformie X i ocenili, że wpisują się one we wzorce operacji zidentyfikowanych i potępionych wcześniej przez władze Stanów Zjednoczonych i Francji. 

Rosja jest postrzegana w Niemczech przeważnie negatywnie, zwłaszcza po napaści na Ukrainę. Media, większość społeczeństwa, uznają ją za zagrożenie dla bezpieczeństwa Europy. SPD, czyli partia kanclerza Olafa Scholza, mimo historycznych powiązań, zmieniła podejście, choć oczywiście można dyskutować, czy w sposób trwały. 

Zieloni i CDU są jeszcze bardziej krytyczni wobec Kremla. Sankcje i odejście od rosyjskich surowców zerwały więzi gospodarcze. W mediach pokazywana jest brutalność działań Rosji na Ukrainie.

Mimo to część społeczeństwa, w szczególności ludzi starszych, na wschodzie, ma bardziej neutralny stosunek do Rosji i negatywny wobec Stanów Zjednoczonych. Wyróżniają się też partie AfD i BSW i ich wyborcy, którzy mają pragmatyczny, a nawet przyjazny stosunek do Moskwy

- tłumaczy Patrycja Tepper z Instytutu Zachodniego.

Chińska gospodarka, według władz w Pekinie, w zeszłym roku odnotowała wzrost na poziomie 5,4 proc. Nieznacznie przekroczyła zamierzony cel.

Według ekspertów cytowanych przez Financial Times, wzrost był napędzany intensywnym eksportem sektora przemysłowego w obawie przed cłami, których wprowadzenie na chińskie produkty zapowiedział Donald Trump. Nadwyżka w handlu zagranicznym osiągnęła rekordową sumę tryliona dolarów. 

Część ekspertów twierdzi jednak, że dane przedstawiane przez chiński rząd są niewiarygodne. 

Taki cel miał zostać osiągnięty i tak się stało. W innym wypadku narodowe biuro statystyczne mogłoby mieć problemy. Co roku tak się dzieje. Warto jednak zauważyć, że jest to drugi najgorszy wynik od czasu od czasu reform i otwarcia, czyli roku 1978. Najgorszy był w czasie pandemii, co dotyczyło całego świata. Co więcej, wielu analityków twierdzi jednak, że wzrost był realnie o 3 punktu procentowe niższy niż podają władze 

- tłumaczy Łukasz Kobierski, prezes Instytutu Nowej Europy.

Chiny są zainteresowane zakupem przeznaczonych do zamknięcia zakładów Volkswagena w Niemczech. O sprawie pisze Agencja Reutera powołując się na źródło bliskie chińskiemu rządowi. 

Zakup umożliwiłby chińskim producentom samochodów elektrycznych wejście na rynek europejski. Unia Europejska objęła dodatkowymi cłami elektryki produkowane w Chinach ze względu na subsydia, które ta gałąź przemysłu otrzymuje od rządu. 

W Niemczech od miesięcy trwa dyskusja na temat przyszłości przemysłu motoryzacyjnego. Ze względu na zmniejszony popyt i chińską konkurencję Volkswagen zapowiedział masowe zwolnienia. Porozumienie ze związkami zawodowymi zakłada redukcję personelu o 35 tys. osób do 2030 roku. Ponadto w 2025 roku zamknięty zostanie zakład w Dreźnie, a w 2027 w Osnabrück. 

Coraz bliżej zawieszenia broni pomiędzy Izraelem a Hamasem. Rozmowy, w których mediatorami są Katar, Stany Zjednoczone i Egipt, są na ukończeniu. Przedstawiciel Hamasu przekazał jednak Agencji Reutera, że grupa czeka na przedstawienie przez Izrael planów wycofania wojsk ze Strefy Gazy. 

Doradca ds. bezpieczeństwa narodowego odchodzącego prezydenta Stanów Zjednoczonych Jake Sullivan powiedział, że ma nadzieję, że porozumienie uda się osiągnąć do końca tygodnia. Nieformalnym terminem końcowym dla obecnych rozmów jest 20 stycznia, kiedy urząd prezydenta obejmie Donald Trump.

Hamas miałby wypuścić około 100 zakładników bądź oddać ciała tych, którzy zginęli. Osoby te zostały wzięte do niewoli podczas ataków na Izrael, które rozpoczęły się 7 października 2023 roku. Strona izraelska miałaby uwolnić zatrzymanych Palestyńczyków. 

W pierwszej kolejności wprowadzone zostanie sześciotygodniowe zawieszenie broni. Siły izraelskie będą stopniowo wycofywać się ze Strefy Gazy, a do jej północnej części wracać będą mieszkańcy, którzy uciekli w wyniku działań wojennych. Umożliwi to także zwiększenie dostaw pomocy humanitarnej. 

Zawieszenie broni to dopiero pierwszy krok. W następnych trzeba będzie ustalić, jaka przyszłość czeka Strefę Gazy oraz kto zapłaci za jej odbudowę. 

Hamas zdecydował się na podjęcie rozmów, ponieważ musi się przegrupować. Izrael z kolei ugina się pod presją międzynarodową, głównie Waszyngtonu. Z wyjątkiem uwolnienia zakładników, jest to rozwiązanie dla niego niekorzystne. Nie będzie to też rozwiązanie trwałe – Hamas nie został pokonany i wciąż może walczyć, co cieszy się też dużym poparciem w Gazie ze względu na skalę ofiar cywilnych. 

W dalszej perspektywie Palestynę czeka prawdopodobnie okupacja. W Izraelu nikt nie chce słyszeć o rozwiązaniu dwupaństwowym. Pewnym poparciem cieszy się utrzymanie autonomii, jednak największą stabilność, przynajmniej na początku, przyniesie właśnie okupacja

- tłumaczy Marcin Krzyżanowski, ekspert ds. Bliskiego Wschodu z Uniwersytetu Jagiellońskiego i redaktor Układu Sił.

Niemiecka policja wszczęła śledztwo w sprawie dronów, które latały nad dwoma bazami wojskowymi. W niedzielę 10 bezzałogowych statków powietrznych zostało dostrzeżonych w Manching w Bawarii. 

Znajduje się tam obiekt militarny, w którym Airbus pracuje nad myśliwcami Eurofighter. Drony były kilkukrotnie widziane w tym miejscu także w grudniu. Trzy z nich zaobserwowano również nad pobliską bazą sił powietrznych w Neuburg an der Donau. 

Policja poinformowała, że podjęła intensywne działania w celu wyjaśnienia sprawy, włączając w to loty helikopterami. Nie wyklucza, że były to operacje szpiegowskie Rosji w kontekście wojny na Ukrainie. Na razie jednak nie udało się ustalić, kto sterował dronami. Policja prosi o kontakt wszystkich, którzy posiadają informacje w tej sprawie. 

To nie powinno nikogo dziwić. Drony są wykorzystywane przez wywiady. Mogą wlecieć nawet do hali produkcyjnej, na przykład rozbić się lub samoistnie eksplodować. Do tego czasu mogą jednak zdobyć cenne informacje. Jak pokazują doświadczenia z wojny na Ukrainie, mają zasięg nawet do tysiąca kilometrów. 

Mogą być też łatwo transportowane przez oficerów wywiadu, na przykład w walizce. Ważne obiekty przemysłu obronnego, armii, administracji państwowej czy infrastruktury energetycznej powinny być przed nimi chronione. Musimy skończyć z pilnowaniem ich przez emerytów

- komentuje generał Leon Komornicki.

Chiny uciekały się do nieuczciwych praktyk w celu uzyskania globalnej dominacji w przemyśle stoczniowym. Takie są wnioski ze śledztwa przeprowadzonego przez administrację prezydenta Stanów Zjednoczonych. O sprawie informuje Agencja Reutera. 

Pekin miał subsydiować tę gałąź, wprowadzać bariery dla zagranicznych firm oraz wykradać własność intelektualną. Według danych przytaczanych w ramach śledztwa, w 2023 roku Chiny miały 50 proc. udziału w światowym przemyśle stoczniowym. 

Tymczasem niegdyś dominujący przemysł amerykański stanowi obecnie 1 proc. Z 300 stoczni w latach 80. w kraju pozostało 20. Największymi po Chinach wytwórcami statków są Korea Południowa i Japonia. 

Jak wynika z raportu CSIS potencjał stoczniowy jest obecnie 230 razy większy niż USA. Według szacunków US Navy, jedna chińska stocznia jest w stanie produkować tyle, co wszystkie amerykańskie razem wzięte. Eksperci CSIS twierdzą, że przewaga Chin będzie się zwiększać, także w zakresie produkcji atomowych okrętów podwodnych. Uważa się, że w zakresie produkcji okrętów podwodnych USA mają jeszcze przewagę. Podobnie jeśli chodzi o lotniskowce, których posiadają 11. 

Stany Zjednoczone nie zamierzają radykalnie podnosić wydatków. Wniosek budżetowy na rok 2025 Departamentu Obrony zakłada zwiększenie nakładów o 0,9 proc. Biorąc pod uwagę inflację, oznacza to realny spadek. US Navy zamierza zamówić sześć okrętów wojennych w tym roku, a wycofa 19. Wniosek ten wskazuje, że marynarka wojenna miałaby obniżyć tempo budowy okrętów klasy Virginia, co stawia pod znakiem zapytania zobowiązania wobec Australii

- tłumaczy Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił. 

Europa kupiła rekordową ilość rosyjskiego gazu skroplonego LNG w zeszłym roku. To około 17,5 miliarda metrów sześciennych, o 14 proc. więcej niż w roku 2023. Rosja otrzymała za nie 7,5 mld dolarów. O sprawie informuje The Guardian. 

W przypadku gazu przesyłanego gazociągami, było to 36 mld metrów sześciennych. Ten rodzaj surowca kupowały przede wszystkim Austria, Węgry i Słowacja. Od nowego roku jest to znacznie utrudnione, ponieważ Ukraina zakazała tranzytu przez swoje terytorium.

Unia Europejska planuje odejść od zakupu surowców z Rosji do 2027 roku. Jednak rosyjski LNG nie jest objęty sankcjami i jest tańszy od tego, który oferują Amerykanie czy Katarczycy. Od marca tego roku w życie wchodzi natomiast zakaz unijny zakaz dalszej sprzedaży skroplonego gazu z Rosji do państw spoza Unii Europejskiej. Zwiększony popyt może wynikać z chęci zarobienia zanim obostrzenie zacznie obowiązywać. 

Handel LNG wspiera rosyjską machinę wojenną. Zarabianie umożliwia Rosji również funkcjonowanie tzw. floty cieni, czyli statków będących w złym stanie technicznym, oraz zakup przez państwa Zachodu produktów ropopochodnych, wytwarzanych z rosyjskiego surowca w Indiach czy Turcji.