Układ Sił

Przywódcy państw formatu Quad zmierzają do Delaware, bo rozmawiać o napięciach na Morzu Południowochińskim. Stany Zjednoczone, Indie, Japonia i Australia są zaniepokojone agresywnymi działaniami Chin, które uważają ten obszar wodny za swoją wyłączną strefę wpływów. Na tym tle dochodzi do konfliktów z Filipinami, Brunei, Indonezją i Malezją. 

Szczególnie ostry jest spór z Manilą. Pekin wielokrotnie zakłócał dostawy dla filipińskich wyspiarskich posterunków wojskowych oraz utrudniał połów ryb. W 2016 roku Międzynarodowy Trybunał Arbitrażowy orzekł na korzyść Filipin w sporze terytorialnym, ale Chiny nie uznały tej decyzji. 

Filipiny są sojusznikiem Stanów Zjednoczonych. W przypadku wojny Waszyngton jest zobowiązany do przyjścia z pomocą. Uważa się, że Morze Południowochińskie jest drugim po Cieśninie Tajwańskiej punktem zapalnym na Indo-Pacyfiku, w którym może dojść do wojny pomiędzy USA a Chinami. Nic dziwnego, że ten temat jest niezwykle ważny dla przywódców państw zaangażowanych w regionie

- tłumaczy Marek Stefan, zastępca redaktora naczelnego Układu Sił. 

Amerykańska Rezerwa Federalna obniżyła stopy procentowe o pół punktu procentowego. To pierwsza obniżka od czterech lat. Ruch został podjęty w obawie przed spowolnieniem amerykańskiej gospodarki i wzrostem bezrobocia. Inflacja w sierpniu spadła do 2,5 proc. i według prognoz w przyszłym roku ma utrzymać się na satysfakcjonującym poziomie. 

Przewodniczący FEDu Jerome Powell powiedział jednak, że obniżki stóp procentowych nie można traktować jako zapowiedzi dalszych ostrych cięć. Zgodnie z jego słowami, Rezerwa Federalna będzie reagować na dane makroekonomiczne zgodnie z potrzebami – jeżeli inflacja będzie większa niż się spodziewano, można oczekiwać wolniejszego luzowania polityki monetarnej. 

Rynki nie zareagowały dużym entuzjazmem na decyzję FEDu. Akcje spółek indeksu S&P 500 początkowo wzrosły o 1,1 proc., jednak przy zamknięciu było to już mniej niż 0,3 proc.

Luzowanie polityki monetarnej przez Stany Zjednoczone to także sygnał dla całej światowej gospodarki. Wkrótce po ogłoszeniu decyzji wartość indeksu giełdowego Stoxx Europe 600 wzrosła o 1 proc., a japońskiego Topix o 2,4 proc.   

Decyzji FEDu przyglądał się cały świat. Lepsza kondycja gospodarki USA będzie wpływała na partnerów handlowych, a także będzie sygnałem dla innych banków centralnych, by obniżały stopy procentowe. Europejski Bank Centralny już rozpoczął własne obniżki

- tłumaczy Sebastian Sajnóg z Polskiego Instytutu Ekonomicznego. 

Izraelski Mosad uruchomił ładunki wybuchowe w pagerach, którymi posługiwali się członkowie Hezbollahu. Co najmniej 9 osób zginęło, a 3 tys. odniosło obrażenia. Organizacja posługiwała się tymi niezaawansowanymi techniczne urządzeniami w celu uniknięcia podsłuchów i namierzania. Jak się okazało, wywiad Izraela uzbroił potajemnie 5 tys. pagerów Hezbollahu. Z czasem pojawiły się informacje o wybuchach kolejnych urządzeń, m.in. walkie-talkie. 

Hezbollah będzie miał teraz problemy z komunikacją. Panuje obawa, że skoro wróg był w stanie dotrzeć do urządzeń, to może być zdolny do kolejnych podobnych akcji. Rodzi się pytanie, jak w takich warunkach synchronizować działalność. Dlatego spodziewam się, że może dojść do symbolicznego odwetu w postaci salwy rakietowej, ale na razie Hezbollah będzie „siedział cicho”

- komentuje Marcin Krzyżanowski z Warsaw Institute. 

Intel zawiesił budowę zakładu integracji i testowania półprzewodników w Polsce do 2026 roku. Informację przekazał polskiemu wicepremierowi Krzysztofowi Gawkowskiemu Pat Gelsinger, prezes firmy. Powodem są problemy finansowe. To m.in. straty związane z produkcją. Na początku sierpnia Intel ogłosił plany zwolnienia 15 tys. osób. Akcje spółki straciły wówczas 25 proc. wartości. 

Placówka w Miękini na Dolnym Śląsku miała kosztować 4,6 mld dolarów i zatrudniać docelowo 2 tys. ludzi. Polska ubiegała się o zgodę Komisji Europejskiej na pomoc publiczną dla Intela na ten cel w wysokości 1,84 mld dolarów. 

Najważniejsze jest to, co Intel zaprezentował w kwietniu. Podzielił swój biznes na projektowanie oraz produkcję. Okazało się, że marże z produkcji sięgają poziomu minus 50 proc. Intel potrzebuje planu naprawczego. Polska nie potrzebuje takiej niepewnej inwestycji, byłaby ona stratą pieniędzy, które można byłoby poświęcić na inne cele

- tłumaczy Tomasz Smolarek, ekspert branży półprzewodnikowej.

Agenci Secret Service, służby odpowiedzialnej za ochronę najważniejszych osób w Stanach Zjednoczonych, udaremnili domniemany zamach na Donalda Trumpa. W pobliżu pola golfowego, na którym przebywał w niedzielę były prezydent i kandydat w nadchodzących wyborach, dostrzeżono podejrzanego mężczyznę. 

Agenci oddali strzały w jego kierunku. Mężczyźnie udało się jednak uciec. W miejscu strzelaniny porzucił dwa plecaki i karabin AK-47. Niedługo potem został zatrzymany przez policję. Okazało się, że jest to 58-letni Ryan Wesley Routh, mężczyzna znany z kontrowersyjnych prób pomocy Ukrainie w walce z Rosją i przeciwnik Donalda Trumpa. 

Ryan Wesley Routh po wybuchu wojny chciał polecieć do Krakowa i przedostać się na Ukrainie, by tam, jak twierdził, walczyć i zginąć. Pojawił się też w artykule The New York Times z 2023 roku, w którym opisywał pomysł rekrutowania dla Ukrainy byłych żołnierzy armii afgańskiej, którzy uciekli do Pakistanu – twierdził, że jest to państwo skorumpowane i nie będzie problemów z wyrobieniem dla nich paszportów. 

Jest też prawdopodobnym autorem książki, w której pisał, że czuje się odpowiedzialny za wybór Trumpa i każdy może czuć się swobodnie z tym, by zabić zarówno jego, jak i byłego prezydenta. Z tego wszystkiego jawi się obraz osoby niezrównoważonej psychicznie

- tłumaczy Tomasz Grzywaczewski, dziennikarz specjalizujący się w tematyce amerykańskiej. 

Jeżeli Stany Zjednoczone wydadzą zgodę na atakowanie przez Ukrainę celów w Rosji z wykorzystaniem amerykańskiej broni, będzie to oznaczało bezpośrednie zaangażowanie NATO w konflikt – powiedział Władimir Putin. Zagroził także, że zmieni to naturę konfliktu. Nie opisał jednak dokładnie, jakie kroki Rosja planuje podjąć w takim wypadku. 

Możemy spekulować, na czym ta odpowiedź mogłaby polegać, ale mamy ewidentnie do czynienia z krokiem eskalacyjnym – chociażby z tego powodu, że powiedział to sam Putin, a nie jakiś mniejszej rangi urzędnik. Warto zwrócić też uwagę na to, co powiedział w zeszłym tygodniu William Burnes, szef CIA, mianowicie, że ryzyko użycia przez Rosję taktycznej broni jądrowej jesienią 2022 roku było poważne

- tłumaczy Marek Budzisz, ekspert ds. Rosji i postsowieckiego Wschodu. 

W nocnej rozmowie po debacie Harris-Trump, Antoni Opaliński i Tomasz Grzywaczewski rozmawiają o tym, że Trump, będąc sobą, tym razem pokonał się sam. Czy przegrał już wybory? Rozmowa dotyczy również ulic Filadelfii, które przypominają największy problem kraju – kryzys opioidowy, o którym w debacie nie było mowy, oraz podzielonej Ameryki obchodzącej rocznicę 9/11.

W najnowszym odcinku podcastu "Transatlantyk", realizowanym między Nowym Jorkiem a Warszawą, Tomasz Grzywaczewski i Antoni Opaliński kontynuują swoje obserwacje i komentarze dotyczące kampanii wyborczej w USA.

Komisja Europejska zgodziła się, by niemiecki rząd wsparł kwotą 5 mld euro budowę zakładu produkcji chipów w Dreźnie. To połowa wartości inwestycji, którą prowadzi TSMC – największy na świecie tajwański wytwórca mikroprocesorów.

Od momentu napaści na Ukrainie państwa Unii Europejskiej zapłaciły Rosji 200 mld euro za surowce energetyczne, głównie ropę i gaz. Tak wynika z danych zebranych przez Centrum Badań nad Energią i Czystym Powietrzem w Helsinkach. Natomiast według Kilońskiego Instytutu Badań nad Gospodarką Światową cała pomoc dla Ukrainy z Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych od tego czasu była warta mniej – 185 mld euro. 

Europejskie firmy i państwa importują rosyjską ropę i produkty naftowe poprzez pośredników. Jest faktem, że sankcje są dziurawe. Trudno jest w pełni kontrolować to, co robią prywatne firmy oraz inne państwa, takie jak Turcja, która stała się najważniejszym państwem tranzytowym. Trzeba też zrozumieć polityków w Brukseli i europejskich stolicach, którzy nie chcą doprowadzić do gwałtownego wzrostu cen energii i niepokojów z tym związanych

- tłumaczy Daniel Czyżewski z portalu Energetyka24.com.