VANDRA

⭐️ Госця эпізода - Ганна Булда, заснавальніца і кіраўніца ліквідаванага фонда “Шчорсы і Храптовічы”.

Спадарыня Ганна прыйшла да дзейнасці ў Шчорсах праз сон, пошукі неабходнай сядзібы і дыпломны праект у ўніверістэце. Фонд быў створаны ў 2017 годзе і за гэты час была праведзена вялізарная праца, каб захаваць матэрыяльную спадчыну Храптовічаў, літаральна паказаць яе за хмызнякамі і заахвоціць грамадства праз летнікі, супрацу з інстытутамі і актывістамі.

Аб чым ідзе размова?

Шчырая парада - даслухаць выпуск да канца. Там кранальны і ёмісты адказ пра сучасны стан тых, хто займаўся і займаецца беларускай культурай. 

❗️ Сядзібны комплекс Храптовічаў месціцца ў вёсцы Шчорсы (Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць).

Сайт сядзібы Хратопвічаў (перароблены сайт фонда "Шчорсы"): ⁠chreptowicz.org⁠ 

Facebook-старонка сядзібы Храптовічаў: ⁠https://www.facebook.com/chreptowicz.org⁠ 

Facebook-старонка Ганны Булда: ⁠https://www.facebook.com/anbulda⁠ 

Асобая падзяка патронам за падтрымку!

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: ⁠https://t.me/vandra_by⁠
❗️ Падтрымайце праект на Patreon: ⁠https://www.patreon.com/vandraby⁠

⭐️ Госць эпізода - Максім Жукаў, прадпрымальнік з Віцебска і ўладальнік сядзібы Адамавых у Вялікіх Лётцах. Уладальнік, таму што спадар Максім набыў маёнтак і выканаў неабходныя патрабаванні. Сёння як раз і будзе размова пра тое, як праходзілі гэтыя тры гады, што было зроблена, якія планы і з якімі перашкодамі сутыкаўся ды і па сённяшні час сутыкаецца спадар Максім.

Аб чым жа пойдзе размова?

🔻 першае знаёмства з сядзібаю Максіма і тагачасныя ўражанні (спойлер: гэта сметнік, парослы хмызняком),

🔻 што адбывалася да прыезда батаніка Адамава ў Лётцы,

🔻 што мы ведаем непасрэдна пра Уладзіміра Адамава (хм, ано дробныя факты),

🔻 як набывалася сядзіба і якія былі да гэтага патрабаванні,

🔻 чаму былы ўладальнік не адолеў маёнтак,

🔻 колькі грошай трэба на рэстаўрацыйныя працы,

🔻 як вядзецца бюракратычная барацьба з мясцовымі ўладамі,

🔻 як адны людзі дампагаюць, а іншыя не задаволены справаю Максіма.

📍 Сядзіба Адамавых месціцца ў вёсцы Вялікія Лётцы (Віцебскі раён)

А тут яе каардынаты: 55.198743, 29.965834

Карысная размова пра спадчыну і рэчаіснасць з паўночнага ўсходу Беларусі!

Асаблівая падзяка патронам за падтрымку!

❗️ Instagram-старонка Максіма Жукава: instagram.com/adamovmanor

❗️ Facebook-старонка Максіма Жукава: facebook.com/profile.php?id=100000057109969

❗️ Facebook-старонка праекта сядзібы Адамава: acebook.com/adamovmanor

❗️ Youtube-канал праекта сядзібы Адамава: youtube.com/@adamovmanor

❗️ Старонка Вікіпедыі пра батаніка Уладзіміра Адамава

Шануйце спадчыну, ратуйце спадчыну і распавядайце аб ёй іншым!

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by

❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

⭐️ Госць эпізода - Антось Арцюх, экскурсавод па мястэчку Ружаны. Антось прыехаў у Ружаны на адпрацоўку ў музей і працягнуў самастойную працу ўжо пасля.

 Атрымалася карысная размова, каб разумець каштоўнасць спадчыны мястэчка, яе стан і тыя праблемы, якія варта вырашаць для яе развіцця. 

Аб чым ідзе размова?

🔻як Антось трапіў у Ружаны і ці ёсць у яго ружанскія карані;

🔻калі быў росквіт і заняпад Ружанскга палаца;

🔻разбурэнне палаца пад час рэстаўрацыйных прац;

🔻у якіх колерах былі сцены палаца і як знайшлі цынамонавы колер;

🔻чым каштоўна сінагога мястэчка і ў якім стане някропаль Ружан;

🔻развіццё лакальнага брэнда і шанаванне Святога Казіміра;

🔻ці ўсё добра з інфраструктураю мястэчка; 

🔻пошукі лагістыкі з Мінска да Ружаны і бюджэт райвыканкама.

❗️ Instagram-старонка Антося Арцюха: https://www.instagram.com/antos_key/

❗️ Facebook-старонка Антося Арцюха: https://www.facebook.com/anton.artsiukh

❗️ Музей Ружанскага палацаваага комплекса Сапег: http://rozana.by/

Шануйце спадчыну, ратуйце спадчыну і распавядайце аб ёй іншым!

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by

❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

⭐️ Госць эпізода - Сяргей Лескець, фатограф і аўтар кнігі "Шэпт". 

Сяргей амаль 10 год таму пачаў ездзіць у экспедыцыі да шаптух і знахараў, каб рэалізаваць тэматычны фотапраект. Аднак замест фотальбома першай была выдадзена кніга паводле яго экспедыцый - "Шэпт". У эпізодзе мы будзем размаўляць не пра кнігу, а менавіта пра традыцыя шэптаў праз досвед Сяргея.

Аб чым ідзе гаворка?

🔻 праз што ў Сяргея з'явіўся інтарэса да шэптаў;

🔻 як адбываецца працэсс лекавання шэптам;

🔻 ці бачыў Сяргей на ўласныя вочы, што лекванне дапамагае (спойлер: нават сам адчуваў);

🔻 як людзі пачынаюць лекаваць шэптам;

🔻 як ставяцца да шаптух мясцовыя жыхары і царква з касцёлам;

🔻 наколькі стасуецца шэптавая традыцыя з лічбавым светам;

🔻 ці патрэбен музей шэптаў у Беларусі?

Усё гэта, канешне, суправаджаецца гісторыямі і прыкладамі Сяргея са сваіх вандровак. Топ 💥

Facebook-старонка Сяргея Лескеця: https://www.facebook.com/Leskiec

Facebook-старонка кнігі "Шэпт": https://www.facebook.com/whisperleskiec/

Шануйце спадчыну, ратуйце спадчыну і распавядайце аб ёй іншым!

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by

❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

Атрымалася шчырая і карысная размова, каб асэнсаваць усё тое, што адбываецца ў музейнай справе і задумацца аб тым, як гэта павінна працаваць.

Аб чым ідзе размова?

🔻як Ганна трапіла ў музей і чаму сышла адтуль;

🔻якія экспанаты найбольш каштоўныя ў музеі;

🔻ці ездзіць музей у этнаграфічныя экспедыцыі;

🔻чаму ў музеі праводзяцца выставы з дыназаўрамі і Angry Birds;

🔻чаму няма тэрмінала для аплаты квіткоў і дзе сайт;

🔻ці адпавядае музей сваёй назве?

Сацсеткі музея былі ўласнай інцыятывай Ганны, таму з яе сыходам яны амаль не вядуцца.

❗️ Instagram музея Беларускага Палесся: https://www.instagram.com/museum_pinsk/

Шануйце спадчыну, ратуйце спадчыну і распавядайце аб ёй іншым!

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by

❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

⭐️ Госць эпізода - Юзаф Абрэмбскі. Дакладней, выпуск - не з госцем, а пра яго дзейнасці на Палессі.

Юзаф Абрэмбскі заахвоціўшыся этнасацыялогіяй наведвае два разы Палессе: першы раз - масштабная экспедыцыя па ўсіх частках Палесся ў 1934 годзе, другі - экспедыя, уявіце, на тры месяцы ў вёску Альманы Столінскага раёна.

У эпізодзе разглядаем наведванні Юзафа Абрэмбскага чатырох вёсак па раёнах у слупок: Люсіна і Макава ў Ганцавіцкім раёне, Езярніца ў Лунінецкім і Альманы ў Столінскім.  

Аб чым ідзе гаворка ў падкасце?

🔻 як у Юзафа з'яўляўся інтарэс да экспедыцыі і этнасацыялогіі;

🔻 як ладзілі жыхары вёскі Макава з солтысам?

🔻 за што сажалі жыхароў Макава пры Польшчы?

🔻 як жыхар вёскі Люсіна станавіўся баптыстам?

🔻 які быў календар працы ў жыхароў Язерніцы?

🔻 ведзьмарства ў Езярніцы і забарона на пазычанне;

🔻 як польская школа ў Альманах руйнавала палескую культуру?

🔻 якія мапы Юзаф Абрэмбскі стварыў у Альманах?

🎶 Напрыканцы эпізода спяваюць жыхаркі вёскі Альманы Столінскага раёну. Спевы ўзяты з фільма Ганны Энгелькінг "Альманы".

Праект, прысвечаны дзейнасці Юзафа Абрэмбскага: https://ispan.waw.pl/obrebski/

Фільм Ганны Энгелькінг "Альманы": https://youtu.be/LabeXF2btsU

Фотаархіў Юзафа Абрэмбскага: https://credo.library.umass.edu/search?q=mums599

Шануйце спадчыну, ратуйце спадчыну і распавядайце аб ёй іншым!

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by

❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

⭐️ Госць эпізода - Вольга Барышнікава, нашчадніца старавераў і даследчыца музычнага фальклора старавераў Заходняга Падзвіння.

Воліны продкі-стараверы жылі ў вёсцы Каралева Шаркаўшчынскага раёна, таму ў гэтым эпізодзе гаворка пойдзе менавіта пра старавераў-беспапоўцаў Заходняга Падзвіння.

Аб чым ідзе гаворка?

🔻 уплыў стараверскага выхавання на Вольгу ў дзяцінстве;

🔻 чым адрозніваецца стараверская царква ад праваслаўнай;

🔻 як уладкаваны стараверскія могліцы;

🔻 як праходзіць пахавальны абрад старавераў;

🔻 экспедыцыі і пахавальныя вузелкі стараверак;

🔻 як спяваюць і танчаць крутухі?

🔻 стараверскія імёны і сямейная рэліквія Вольгі;

🔻 шлюбы старавераў і скраданне нявест.

Усё гэта, канешне, суправаджаецца ўласнымі гісторыямі і ўражаннямі. Цуд 💥

🎶 У суправаджэнне Воліным расказам пра царкву і пахавальны абрад можна пачуць вінілавы запіс 1987 года хора стараабрадцаў паморскага сагласу.

Facebook-старонка Вольгі Барышнікавай: https://www.facebook.com/volha.fiodarava

Шануйце спадчыну, ратуйце спадчыну і распавядайце аб ёй іншым!

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by

❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

⭐️ Госць эпізода - Іван Чайчыц, берасцейскі краязнаўца, некрапаліст, які даследуе Трышынскія могілкі ў Берасці. Таксама некалькі год таму спадар Іван напісаў кнігу "Нататкі берасцейскага некрапаліста".

Аб чым ідзе гаворка?

🔻 як спадар Іван заахвоціўся і пачаў даследаваць могліцы;

🔻 хто з выбітных дзеячаў пахаваны на Трышынскіх могліцах;

🔻 топ-5 помнікаў з пункта гледжання эстэтыкі;

🔻 топ-5 помнікаў з пункта гледжання гісторыі;

🔻 у каго эпітафіі на помніку напісаны па-беларуску;

🔻 які лёс у прыгажэзнай чыгуннай лавы з могліцы;

🔻 чаму людзі меняюць старыя помнікі на новыя;

🔻 як змагаюцца з вандаламі-металаздабытчыкамі і хто яшчэ сапсуе некропальную культуру;

🔻 чаго не хапае Трышынскім могліцам у сучасны час.

📣 У каго было ці з’явілася жаданне быць дачыненым да даследаванняў могліц, асабліва да дыджыталізацыі, напішыце спадару Івану.

Facebook-старонка Івана Чайчыца: https://www.facebook.com/chaichits.iwan

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by

❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

⭐️ Госць эпізода - Алег Дзярновіч, кандыдат гістарычных навук і кіраўнік даследчых і археалагічных прац у Крэўскім замку.

Аб чым ідзе гаворка?

🔻 якія былі ўражанні пры першым наведванні Крэўскага замка (то було амаль 30 год таму);

🔻 што такое Крэўская ўнія і якая яе роля ў гісторыі рэгіёна;

🔻 які князь ВКЛ быў забіты ў замку і дзе дакладна;

🔻 "першы палітэмігрант з Масквы" у Крэўскім замку;

🔻 што стаяла на дзядзінцы замка ў 18 стагоддзі;

🔻 якую роль адыгралі польскія рэстаўратары ў захаванні замка;

🔻 што ёсць метафара культурнай гісторыі Беларусі на прыкладзе Крэўскага замка;

🔻 якія планы па рэстаўрацыі на гэты год;

🔻 праблемы інфрастуктуры і важнасць Крэва як кластэра спадчыны края.

📣 Напрыканцы размовы спадар Алег узгадаў шчэ адзін момат для развіцця інфраструктуры - стварэнне інфармацыйных матэрыялаў на месцы. У якасці прыклада, існуючы інфастэнды ля нядаўна ўзведзенай вежы на Юравай гары.

Шануйце спадчыну, ратуйце спадчыну і распавядайце аб ёй іншым!

Facebook-старонка Алега Дзярновіча: https://www.facebook.com/aleh.dziarnovich

Краязнаўчы праект мястэчка Крэва: https://kreva.travel/

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by

❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

Размаўляць у гэтым эпізодзе будзем пра генеалогію, то бок людскую спадчыну, і як яна сутыкаецца з краязнаўствам на ўласным прыкладзе госця.

Госць эпізода - Сяргей Андрыянаў, які шчыльна займаецца генеалагічнай справаю і даследаваў радавод да 16 стагоддзя. Даследаванне свайго роду прывяло Сяргея да даследавання вёскі Лашанцы Крупскага раёну, адкуль паходзіць частка роду, а зараз пастаўлена мэта - выдаць кнігу па гісторыі былога маёнтка і яго жыхароў.

Аб чым ідзе гаворка?

Шануйце спадчыну, ратуйце спадчыну і распавядайце аб ёй іншым!

❗️ Падпішыцеся на тэлеграм-канал VANDRA: https://t.me/vandra_by❗️ Падтрымайце праект на Patreon: https://www.patreon.com/vandraby

Instagram-старонка Сяргея: https://www.instagram.com/andryjanau/ Facebook-старонка Сяргея: https://www.facebook.com/andryjanau