Vers en Klank

Skrywer en digter De Waal Venter gesels oor en lees gedigte voor uit sy nuwe bundel Vrugbeginsel. De Waal het in verskeie genres gepubliseer: poësie, kinderboeke, jeugromans, TV- en radiovervolgverhale, film, literêre kortverhale en verhoogdrama. In 1984 het hy ’n erepennning ontvang vir sy radiodrama, Die werklike Buys Buys. Sy ander radiodramas het ook Idem-pryse verower. Sy jongste digbundel, Oop sirkel, het in 2017 verskyn en ’n bundel verse van Pablo Neruda wat hy uit Spaans vertaal het, Vandag is boordensvol, het in 2019 verskyn, albei by Naledi. In 2020 word die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns se Prys vir Vertaalwerk aan Vandag is boordensvol toegeken. In 2020 gee die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns sy bundel vertaalde gedigte van Tomas Tranströmer, Alles keer om, uit.

Susanne Beyers gedigte voor uit 'n nuwe bundel deur Margaret Cordier. Dis getiteld, Buigbreek, en is uitgegee deur Cordis Trust Publikasies. Margaret Cordier het haar vormingsjare in die Noord-Kaap en Namakwaland deurgebring, en in die dorpie Alexanderbaai grootgeword. Later, op Roedtan, het sy vier kinders grootgemaak, twee maal die Comrades gehardloop en tweekamp gedoen, en ook haar graad aan Unisa met sielkunde en kriminologie as hoofvakke voltooi. Sy skryf geleentheidsgedigte en prosa, en voer dit op as monoloë. Margaret het na ’n tyd van omwenteling uit die Wes-Kaap na Pretoria verhuis, waar sy haar tyd as enkeling gebruik om te draf, dig en skryf. Dis Margaret se debuutbundel en dit verwoord 'n onvoorspelbare lewensreis skeppend-byna beeldend.

In hierdie spesiale uitsending van VERS EN KLANK en KORTOM vier ons Kersfees met gedigte en verhale van ons grootste digters en skrywers en musiek van oraloor. Susanne Beyers, Waldemar Schultz, Cintaine Schutte en Pieter van Zyl is die voorlesers. Jy kan uitsien na gedigte en stories van Linda Rode, N.P. van Wyk Louw, Pieter G.R. de Villiers, I.L. de Villiers, D.J. Opperman, Zandra Bezuidenhout, J.B. Wellekens en Daniel Hugo, Cas Vos, Donnay Torr, Marlise Joubert, Attie van der Colff, Antjie Krog, Bernard Odendaal, Fanie Olivier en Olga Kirsch.

Martelize Kolver lees van haar gunsteling gedigte deur Elisabeth Eybers voor. Eybers word deur Antjie Krog beskryf as "ons grootste digteres". Eybers kon soveel ervarings, emosies, nuanse, 'n hele lewe in woorde beskryf. Met die ontvangs van die Hertzogprys in 1971 sê Elisabeth Eybers: “Poësie is ’n eensame besigheid, maar dit het die vermoë om mense nader aan mekaar te bring en om hulle wesenlike verwantskap te bevestig.”

Die Pool, Jerzy Koch, is 'n vertaler, digter, akademikus en hoof van die Afdeling Nederlandse en Suid-Afrikaanse Studies by die Adam Mickiewicz-Universiteit in Poznan. Hy is ook die skrywer van 'n omvattende literatuurgeskiedenis oor Afrikaans. Hy besoek Suid-Afrika gereeld sedert 1992, en het die Afrikaanse taal sodanig sy eie gemaak dat hy dit vlot praat en gedigte daarin skryf. Hy gesels oor en lees gedigte voor uit sy nuwe digbundel, Pleks van plaas, en hy lees ook 'n paar ongepubliseerde gedigte voor. Pleks van plaas is 'n versameling unieke gedigte oor plekke (in Europa en Suid-Afrika) en verplasings tussen kontinente, soos beleef deur die poliglot Jerzy Koch.

Die akteur en musikant, Dean Balie, skuif agter die mikrofoon in en lees enkele van sy gunsteling verse voor. Jy kan uitsien na verse deur Adam Small, Thomas Deacon, Pieter Odendaal, Elisabeth Eybers, Petra Müller, T.T. Cloete, I.D. du Plessis en Jeanne Goosen.

Musikant en kunstenaar Lizanne Barnard het tydens die inperking 'n uitnodiging aan die wye publiek gerig om vir haar gedigte en foto's te stuur sodat sy liedjies daarvan kan maak. Die uiteinde is 'n gepubliseerde bundel en foto-ervaring, Skeppers. Lizanne, wie se musiek jy ook in die vorige program geskoei op Lidi de Waal se werk gehoor het, het heelparty van hierdie gedigte getoonset, en jy kan dit ook in hierdie program hoor.

Ons luister na enkeleverse van die beeldhouer, kunstenaar en digter Lidi de Waal, wat deel is van 'n gewilde verhoogproduksie, 'n Bêreboksie vol vlerke. Dis pretensielose, gevoelvolle gedigte. Ira Blankenberg, wat dit op die verhoog vertolk, skuif agter die mikrofoon in. Die musiek is getoonset deur Lizanne Barnard, en is geskoei op Lidi de Waal se gedigte.

Petrus du Preez lees gedigte voor uit die Vlaamse digter, Eddy van Vliet, se bundel Na die wette van afskeid en herfs, in Afrikaans vertaal deur Daniel Hugo. "Van Vliet is een van die kragtigste stemme in die Nederlandse digkuns van ná die Tweede Wêreldoorlog. Sy gedigte word gekenmerk deur universele temas soos die liefde en dood. Sy gedigte is intens outobiografies, veral ten opsigte van die afwesige vader. Die digter is ’n romantiese genealoog wat diep put uit ’n veelbewoë lewe, maar hy bly weerbaar met ironie en selfrelativering." – Yves T’Sjoen (Universiteit Gent)

Albert Maritz skuif agter die mikrofoon in en lees enkele van sy gunsteling verse voor, asook 'n paar gedigte uit sy eie pen. Jy kan uitsien na verse deur Charles Fryer, Breyten Breytenbach, D.J. Opperman, N.P. van Wyk Louw, Peter Snyders en Jeanne Goosen.