Við skákborðið

Gestir Kristjáns Arnar Elíassonar í þættinum eru Gauti Páll Jónsson, ritstjóri tímaritsins Skákar, sem kemur inn símleiðis, og Gunnar Freyr Rúnarsson, formaður Víkingaklúbbsins, sem situr með Kristjáni í stúdíóinu.

Gauti Páll segir stuttlega frá næsta tölublaði Skákar og spáir síðan fyrir um úrslit í öllum deildum Íslandsmóts skákfélaga. Sérstaklega er rætt um „stóru liðin“ í 1. deild – Víkingaklúbbinn, Skákfélag Akureyrar og Dímon – og hvaða lið sé líklegast til að vinna sér sæti í úrvalsdeildinni.

Gunnar Freyr segir frá starfi sínu á Kleppi og ræðir af varfærni hvað starfið hefur kennt honum um að lesa aðstæður, halda ró sinni undir álagi og sýna fólki virðingu. Samtalið berst einnig að Víkingaklúbbnum, liðsheildinni og undirbúningi félagsins fyrir Evrópumót taflfélaga, þangað sem Gunnar heldur með liði sínu.

Fleiri íslensk lið verða á meðal þátttakenda á Evrópumótinu. Þar á meðal er Skákfélag Akureyrar með blandaða sveit, skipaða skákmönnum úr fleiri en einu félagi og Breiðablik sem senda mun tvær sveitir. Að vanda þróast samtalið síðan í ýmsar óvæntar áttir – um skáklífið, félagsandann, metnaðinn og allt það sem gerist bæði við og handan skákborðsins.

Björn Þorfinnsson, alþjóðlegur skákmeistari og fjölmiðlamaður, er gestur Kristjáns Arnar Elíassonar í þættinum.

Þátturinn hefst á léttu spjalli um veru Björns í Bítinu á Sýn, þar sem hann hefur verið að leysti Heimi Karlsson af síðustu dagana. Þaðan liggur leiðin yfir á nýafstaðið Ólympíuskákmót, þar sem rætt er um gengi íslensku liðanna, frammistöðu einstakra skákmanna og meðal annars erfitt mót Hannesar Hlífars Stefánssonar.

Farið er yfir hvaða lönd lentu í verðlaunasætum bæði í opna flokknum og kvennaflokki og rætt um mikinn uppgang Asíuþjóða í skákheiminum.  Sérstaklega er staldrað við mikla grósku í Úsbekistan, þar sem skák hefur notið öflugs stuðnings. Björn segir meðal annars frá veglegum verðlaunum sem skákmenn þar hafa fengið fyrir framúrskarandi árangur, svo sem peningaverðlaunum, íbúðum og bílum.

Að lokum er horft fram á veginn og rætt um Íslandsmót skákfélaga, sem hefst í næstu viku.

Í lok þáttar velur Björn lagið „July“ með Noah Cyrus og segir frá því hvernig hann kynntist laginu þegar dóttir hans hlustaði á það í bílnum á leiðinni í skólann. Smám saman fór hann sjálfur að kunna vel að meta bæði lagið og flytjandann.

Gestir Kristjáns Arnar Elíassonar í þættinum eru Björn Þorfinnsson, alþjóðlegur meistari í skák og fyrrverandi ritstjóri DV, Gunnar Freyr Rúnarsson, formaður Víkingaklúbbsins, Sigurður Þórðarson, skákáhugamaður og fyrrverandi stýrimaður hjá Landhelgisgæslunni, og Haukur Hauksson, fréttaritari Útvarps Sögu.

Björn kemur símleiðis inn í þáttinn og ræðir Ólympíumótið í skák og gengi íslensku liðanna þegar sjöunda umferð stendur yfir og fjórar umferðir eru eftir. Einnig er farið yfir Haustmót Taflfélags Reykjavíkur, þar sem ungir skákmenn vöktu mikla athygli. Jósef Ómarsson, 15 ára, sigraði í A-flokki og hinn aðeins átta ára gamli Helgi Fannar Óðinsson vann opna flokkinn.

 Í þættinum er einnig fjallað um þátttökubann rússneskra og hvítrússneskra landsliða og í því samhengi velt upp hvort kjörorð FIDE, „Gens una sumus“ – við erum ein fjölskylda – standist þegar stríð, stjórnmál og trúarbrögð teygja anga sína inn í skákheiminn. 

Þá er fjallað um þá óvenjulegu ákvörðun beggja ísraelsku landsliðanna að gefa viðureignir sínar í sjöttu umferð vegna Jom kippúr, helgasta dags gyðingdómsins, eftir að ekki náðist samkomulag um breyttan keppnistíma.

Björgvin Víglundsson, skákmeistari og fyrrverandi landsliðsmaður, er gestur Kristjáns Arnar Elíassonar. Þeir ræða Ólympíuskákmótið sem nú er hafið, skipan íslensku liðanna og fyrstu andstæðinga þeirra. Íslensku sveitirnar eru töluvert stigahærri á öllum borðum í fyrstu umferðinni og standa því frammi fyrir nánast skyldusigri.

Björgvin segir jafnframt frá Mikhail Botvinnik, einum áhrifamesta heimsmeistara skáksögunnar, og fer yfir styrkleika hans, veikleika, persónuleika og einvígi um heimsmeistaratitilinn. Einnig er rætt um væntanlegt heimsmeistaraeinvígi Gukesh og Sindarovs og mat Magnusar Carlsen á keppendunum.

Að lokum kynnir Björgvin athyglisverða hugmynd að nýju keppnisformi. Þar myndu skákmenn ekki hefja allar skákir á hefðbundinni upphafsstöðu heldur í jafnri stöðu, valinni af tölvu, sem gæti samsvarað stöðu eftir 10–20 leiki. Þannig reyndi strax á stöðumat, útreikninga og skákhæfileika keppenda í stað þess að fyrstu leikirnir réðust að stórum hluta af fyrirfram lærðri byrjanaþekkingu.

Magnús Pálmi Örnólfsson, skákmeistari og hagfræðingur með MBA-gráðu, er gestur Kristjáns Arnar Elíassonar.

Magnús lítur yfir viðburðaríkt sumar og segir meðal annars frá ferð að Galtarvita, afmælisskákmóti Halldórs Grétars Einarssonar í Bolungarvík, maraþonhlaupi með dóttur sinni og skemmtilegri skáksögu frá Osló. Hann segir jafnframt frá endurgerð Hóls í Bolungarvík og framtíðaráformum sínum um að nýta húsið meðal annars sem skáksetur.

Þá ræða þeir haustmót Taflfélags Reykjavíkur og Skákfélags Akureyrar, komandi deildakeppni, Ólympíuskákmótið í Úsbekistan, heimsmeistaraeinvígi Gukesh og Sindarov og Evrópumót taflfélaga í Svartfjallalandi.

Í lok þáttar ræða þeir 50 ára sögu U2, persónuleg tengsl Magnúsar við hljómsveitina og hið áhrifamikla lag „Exit“ af plötunni The Joshua Tree. Magnús segir frá sögunni og merkingunni á bak við lagið og veltir fyrir sér hvernig það sé að missa stjórn – í tónlistinni, lífinu og við skákborðið.

Gestir í skákþættinum eru Gunnar Freyr Rúnarsson, formaður Víkingaklúbbsins en hann er sagnfræðingur að mennt. Við sláum svo á þráðinn til hans Björns Þorfinnssonar, alþjóðlegs skákmeistara og fv. ristjóra DV.

Gestur í skákþættinum er Dr. Oddgeir Ágúst Ottesen, formaður KR og framkvæmdastjóri Kjarafélags Viðskiptafræðinga og hagfræðinga.

Lag: Gerum okkar besta með Valgeiri Guðjónssyni og íslenska landsliðinu í handbolta 

Helgi Áss Grétarsson stórmeistari og varaborgarfulltrúi Miðflokksins í Reykjavík var gestur þáttarins.

Í upphafi þáttar var hringt í stórmeistarann Helga Ólafsson, eina af goðsögnum íslenskrar skákar, en hann varð sjötugur 15. ágúst sl. Honum var óskað til hamingju með tímamótin og stuttlega rætt við hann um Ólympíuskákmótið sem fram fer í Samarkand í Úsbekistan í haust.

Mikið hefur verið um að vera hjá íslenskum skákmönnum að undanförnu. Sérstök áhersla var lögð á Vigni Vatnar Stefánsson, sem hefur verið á mikilli siglingu og vann glæsilegan og öruggan sigur á alþjóðlegu móti í Split. Farið var yfir framfarir Vignis, helstu styrkleika hans við skákborðið og hversu langt hann gæti náð. Einnig var fjallað um frammistöðu annarra íslenskra skákmanna erlendis, árangur ungra og efnilegra keppenda í Prag og Brugge og helstu mótin sem eru fram undan hér heima.

Þá var rætt um minni skákmanna og mikilvægi þess að geta kallað fram ótal byrjanir, stöður, leikjaraðir og eldri skákir. Einnig var velt upp hvernig sterkustu skákmenn heims reikna stöður marga leiki fram í tímann og hvort framúrskarandi skákminni sé meðfædd gáfa eða færni sem hægt sé að byggja upp með markvissri þjálfun og áralangri reynslu.

Að lokum var litið út fyrir landsteinana og rætt um Magnús Carlsen. Honum gekk óvenju illa á Norway Chess fyrr á árinu, þar sem hann tapaði fjórum kappskákum og hafnaði í fjórða sæti. Á Esports World Cup minnti hann hins vegar rækilega á hvers vegna hann er enn talinn besti skákmaður heims. Þar tapaði Carlsen ekki skák og vann mótið með miklum yfirburðum.

Einnig komu við sögu tæknivandræðin í bronsviðureign Hikaru Nakamura og Alireza Firouzja, stórmótin í Saint Louis og Praggnanandhaa, sem heldur áfram að skipa sér í fremstu röð ungra skákstjarna heims.

Kristján Örn Elíasson ræddi við Björgvin Víglundsson, fyrrverandi landsliðsmann í skák, og FIDE-meistarann Halldór Grétar Einarsson, formann meistaraflokksráðs Breiðabliks. Að þessu sinni var sjónum beint að opinberum styrkjum til skákhreyfingarinnar og hvernig þeim er varið. Hvar liggja mörkin milli nauðsynlegs stuðnings og óþarfa kostnaðar?  Sérstaklega var rætt um áætlaðan 15 milljóna króna kostnað við þátttöku Íslands á Ólympíumótinu í skák í haust. Þar verða tefldar 88 skákir, sem jafngildir rúmlega 170 þúsund krónum á hverja skák. Gestirnir veltu meðal annars fyrir sér hvort hægt væri að fækka keppendum, sleppa varamönnum og draga úr fjölda liðsstjóra og fylgdarfólks. Einnig var rætt um hvaða árangri skákhreyfingin ætti að stefna að og hvernig best væri að forgangsraða takmörkuðu fjármagni. Að lokum bar ýmislegt annað skáktengt á góma í líflegri og gagnrýninni umræðu. 

Kristján Örn Elíasson, alþjóðlegur skákdómari, fær til sín Björgvin Víglundsson byggingarverkfræðing og fyrrverandi landsliðsmann í skák. Þeir ræða stöðu og framtíð íslenskrar skákar, skákpólitík og þær breytingar sem orðið hafa á styrkleika og virkni íslenskra skákmanna.

Kristján fer yfir nýjar tölfræðilegar upplýsingar um þróun íslenskra skákstiga, stöðu Íslands í samanburði við hin Norðurlöndin og hversu stór hluti sterkustu skákmanna landsins er orðinn óvirkur eða teflir lítið. Þeir velta meðal annars fyrir sér hvers vegna Ísland hefur dregist aftur úr öðrum þjóðum, hvaða áhrif aldur og lítil virkni stórmeistara hafa og hvað þurfi að gera til að snúa þróuninni við.

Umræðan færist einnig yfir í íslensk stjórnmál og fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Björgvin og Kristján ræða ólík sjónarmið, fullveldi þjóðarinnar og þær pólitísku spurningar sem kosningin vekur.