Althans, de beste series en podcasts die wij in onze VPRO Koos podcast hebben besproken het afgelopen jaar. Hoe zijn we tot deze Top 5 gekomen? Nou, door alles gewoon lekker op één hoop te gooien en elkaar te overtuigen van ieders eigen gelijk. Wat vonden wij, Elja Looijestijn, Anke Meijer, Alex Mazereeuw, Arja van den Bergh en Atze de Vrieze uiteindelijk het ALLERBESTE van 2021? In deze speciale aflevering van de VPRO Koos podcast tellen we af van 5 naar nummer 1, waarna je met een gerust hart aan een kerstvakantie vol bingemogelijkheden kunt beginnen. Graag gedaan!

Geesten, demonen, paranormale verschijnselen: wat niet precies kan worden verklaard, blijft inspiratie voor een hoop films en series. Dat was in de jaren negentig al zo – denk maar aan The X-Files – maar nu nog steeds. Een van de populairste sci-fi-horrorseries van de afgelopen jaren is bijvoorbeeld Stranger Things. Het leuke aan mysteries in dit soort series is toch ook wel dat ze door hele normale mensen, mensen zoals jij en ik, worden opgelost. Alex Maxereeuw praat host Arja van den Bergh in deze aflevering bij over de Amerikaanse serie Evil waarin notabene een Nederlandse actrice de hoofdrol (met verve) speelt: Katja Herbers.

Op 29 april 2020 komt er een mail binnen op het mailadres van de pas overleden vader van Anna Korterink. Het is een nabestaande die vraagt of haar vader, misdaadjournalist Hendrik Jan Korterink, informatie heeft over een dan 35 jaar oude moordzaak. In 1985 worden vijf leden van een amateurband na een repetitie door gewapende mannen neergeschoten in een kantoorgebouw in Rijswijk. En drie van hen overleven dat niet. Je raadt het al: daar is een podcast over gemaakt. Elja Looijestijn vertelt host Atze de Vrieze in deze aflevering alles over podcastserie Het geheim van Rijswijk van NRC.

Sommige mensen hebben zo'n extra gen waardoor ze úrenlang kunnen luisteren naar één interview. Zo iemand is ook onze laatste Vriend van Koos van dit jaar: Sophie Derkzen. Sophie is journalist, presentator van radioprogramma Bureau Buitenland en heeft een enorme fascinatie voor Duitsland. Misschien tipt ze host Arja van den Bergh daarom ook wel interviewpodcast Alles gesagt? van Die Zeit, het weekblad waar ze zelf ook even werkte. Die interviews stoppen pas als de geïnterviewde vindt dat 'alles gezegd' is. Maar wat is precies de charme van een interview dat soms wel 8 uur(!) kan duren?

Drugs en series zijn een gouden combinatie. Netflix is al bezig aan het vijfde seizoen van Narcos, in Nederland hebben we Undercover en Mocro Maffia. Maar wat te denken van een door dokters voorgeschreven pijnstiller? Minder sexy misschien dan schietgrage cokebendes, maar minstens net zo vernietigend. Deze week in de VPRO Koos podcast praat Anke Meijer host Atze de Vrieze bij over Dopesick, een nieuwe serie op Disney+. Die serie gaat over de opkomst van oxycontin, een opiaat dat vele Amerikanen naar de rand van de afgrond bracht.

Wat is een sekte eigenlijk? Een gemeenschap, volgens de kenners, vaak religieus of spiritueel, met ideeën die sterk verschillen van andere groepen. Volgens onderzoek zijn er zo'n 84 sekte-achtige organisaties in Nederland. Niet dat die groepen zo makkelijk zijn op te sporen. Soms hebben mensen zelf niet eens door dat ze in een sekte zitten. Zó ver kan zo’n groep van de werkelijkheid afstaan. En dat is ook het geval in de podcast waarover Elja Looijestijn host Arja van den Bergh vertelt: Een soort God, gemaakt door twee Volkskrantjournalisten. Hoe kan het dat slimme mensen terechtkomen in een sekte?

Naar aanleiding van de film Many Saints of Newark, een prequel van de beroemde serie The Sopranos, dit keer een extra lange aflevering over Tony Soprano, Livia, Carmela, Junior en al die andere bijzondere personages. Alex Mazereeuw en Anke Meijer schuiven aan bij Atze de Vrieze en vertellen wat de serie zo goed maakte, waarom die serie nog steeds de moeite waard is, en over hun persoonlijke ervaringen zoals tijdens The Sopranos Tour in New York. En ze wagen zich zich, vanwege de vele moorden in de serie, aan een heuse Ranking the Dead.

Wanneer weet je of je een goed verhaal te pakken hebt? En hoe ver ga je om dat verhaal te vertellen? Documentairemaker Miriam Guttmann kan daar wel iets over zeggen. Ze gooide hoge ogen met de driedelige docuserie Het zaad van Karbaat, over wijlen dokter Jan Karbaat, die in meer dan 65 gevallen zijn patiënten insemineerde met zijn eigen sperma. De serie ging in première op het Sundance Film Festival; 1.2 miljoen mensen hebben 'm inmiddels gezien. Maar vandaag zit ze gewoon bij host Arja van den Bergh in de studio als Vriend van Koos, om een andere documentaire te tippen. En niet zomaar één, maar de beste van het jaar, aldus Guttmann.

Matchfixing, je denkt misschien dat dat in Nederland niet gebeurt. Sporters die opzettelijk verliezen voor de gokmarkt, in samenwerking met criminelen? De podcast Gefixt, gemaakt door NOS-journalisten Guido van Gorp en Ben Meindertsma, probeert er tijdens een zoektocht achter te komen, en wat ze vinden is zeker niet mals, vertelt Elja Looijestijn aan host Atze de Vrieze. In deze schimmige wereld waarin iedereen lijkt te willen zwijgen, proberen de journalisten de waarheid boven tafel te krijgen. Elja: 'Het is soms echt ontluisterend wat je te horen krijgt.'

We zijn als samenleving zó geobsedeerd door jonge mensen en jong dingen bereiken, dat mensen het bijzonder vinden als je als vijftig- of zestig-plusser nog een nieuwe droom najaagt. Misschien omdat veel meer mensen van die leeftijd hun droom al hebben opgegeven, of gewoon tevreden hun tijd uitzitten? Het hoofdpersonage in de documentaire Shelley in Wonderland (2021) van regisseur Sophie Dros (King of the Cruise, My Silicon Love) is dat duidelijk niet en doet als 63-jarige dan ook voor het eerst mee met een Missverkiezing voor senioren. Expert Alex Mazereeuw vertelt host Arja wat hem zo aan deze docu ontroerde.