වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)

ගති පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක්

මෙම දේශනය මගින් අභිධර්මයට අනුව 'ගති' යන්නෙහි අර්ථය සහ එහි ප්‍රභේද පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් සාකච්ඡා කෙරේ:

• ගති යන්නෙහි ප්‍රධාන නිර්වචන තුන: කර්මජ රූප සහ විපාක සිත් චෛතසික, සත්වයන් උපදින අවකාශය සහ සත්වයන්ගේ සුවිශේෂී ලක්ෂණ තීරණය කරන ස්වභාවය.
• ගති පහ (නිරය, තිරිසන්, පේත, මනුස්ස, දේව), භව නවය සහ භූමි තිස් එක අතර ඇති සම්බන්ධය.
• මජ්ඣිම නිකාය අටුවාවේ එන මහාසීව තෙරුන්ගේ විග්‍රහය ඇසුරින් කර්මය සහ යෝනිය අතර ඇති සම්බන්ධය.
• විද්‍යාත්මක උදාහරණ ඇසුරින් භූමි සහ ශක්ති මට්ටම් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:22) හැඳින්වීම සහ පෙර පාඩම් මතක් කිරීම - පෙර පාඩම්වල සාකච්ඡා කළ අනිප්ඵන්න රූප සහ තිලක්ඛණ පිළිබඳ කෙටි මතක් කිරීමක් සිදු කරයි.

(00:02:12) පරමත්ථ සහ පඤ්ඤත්ති රූප සටහන - පරමත්ථ ධර්ම, පඤ්ඤත්ති සහ ඒවා අතර පවතින ධර්මතාවල පිහිටීම රූප සටහනක් ඇසුරින් පැහැදිලි කරයි.

(00:05:31) ගති පිළිබඳ හැඳින්වීම - ගති යන්නෙහි සාමාන්‍ය අර්ථය සහ එය සංසාරික පැවැත්මට සම්බන්ධ වන ආකාරය හඳුන්වා දෙයි.

(00:08:04) ගති පහ පිළිබඳ විස්තරය - බුදුදහමේ ඉගැන්වෙන ගති පහ වන නිරය, තිරිසන්, ප්‍රේත, මනුෂ්‍ය සහ දේව යන ලෝක පිළිබඳ විස්තර කරයි.

(00:10:51) ගති, භව සහ භූමි අතර සම්බන්ධය - ගති 5, භව 9 සහ භූමි 31 ලෙස සත්ව ලෝකය වර්ගීකරණය කර ඇති ආකාරය සහ ඒවායේ අන්තර්ගතය සමාන වන ආකාරය පෙන්වා දෙයි.

(00:12:50) ගති යන්නෙහි පළමු නිර්වචනය: විපාක ධර්ම - ගති යනු කර්මය නිසා හටගන්නා රූප සහ විපාක සිත් චෛතසික සමූහයක් ලෙස අභිධර්මයට අනුව අර්ථ දක්වයි.

(00:18:20) ගති යන්නෙහි දෙවන නිර්වචනය: අවකාශය - සත්වයන් උපදින භෞතික ස්ථානය හෝ අවකාශය ගති ලෙස හඳුන්වන දෙවන නිර්වචනය පැහැදිලි කරයි.

(00:20:40) ගති යන්නෙහි තෙවන නිර්වචනය: සුවිශේෂී ස්වභාවය - විවිධ ලෝකවල උපදින සත්වයන්ට ආවේණික වූ මානසික සහ කායික ශක්තීන් තීරණය කරන සුවිශේෂී ස්වභාවය ගති ලෙස විස්තර කරයි.

(00:25:25) කර්මය සහ යෝනිය අතර සම්බන්ධය - කර්මය මගින් සත්වයා යෝනියකට පමුණුවන ආකාරය සහ එමගින් විවිධත්වය ඇතිවන ආකාරය අටුවා පාඨ ඇසුරින් විග්‍රහ කරයි.

(00:29:50) විද්‍යාත්මක උදාහරණ සහ භූමි - ඉලෙක්ට්‍රෝනවල ශක්ති මට්ටම් සහ සත්වයන් උපදින භූමි අතර ඇති සමානකම උදාහරණයක් ලෙස ගෙන දක්වයි.

(00:31:10) කර්ම විවිධත්වය සහ භූමි සීමා වීම - අපරිමිත වූ කර්ම විවිධත්වය නිශ්චිත භූමි 31 කට පමණක් සීමා වී ඇති ආකාරය තර්කානුකූලව පැහැදිලි කරයි.

(00:41:25) Q&A: පළමු නිර්වචනයට වර්තමාන කර්ම විපාකත් ඇතුළත් වෙනවාද? - ගති යන්නෙහි පළමු නිර්වචනයට අතීත කර්ම මෙන්ම වර්තමාන කර්ම විපාකත් ඇතුළත් වන බව පැහැදිලි කරයි.

(00:42:45) Q&A: ගති, යෝනි, භව සහ භූමි යන වචන සමාන අර්ථයෙන් ගත හැකිද? - ගති, යෝනි, භව සහ භූමි යන වචන සත්වයන්ගේ විවිධ වර්ගීකරණයන් සඳහා යොදාගන්නා ආකාරය විස්තර කරයි.

(00:44:05) Q&A: ගති යන්න 'ජීවත්වන පරිසරය' ලෙස පරිවර්තනය කළ හැකිද? - ගති යන්න භෞතික පරිසරයට වඩා මානසික සහ කායික ධර්මතාවල බලපෑම මත තීරණය වන්නක් බව පෙන්වා දෙයි.

(00:46:10) Q&A: එකම ගතියක උපදින සත්වයන්ට විවිධ හැකියාවන් ලැබෙන්නේ ඇයි? - එකම ලෝකයක උපත ලැබුවද කර්මයේ විවිධත්වය මත සත්වයන්ගේ සැප දුක් සහ හැකියාවන් වෙනස් වන ආකාරය සාකච්ඡා කරයි.

(00:47:55) Q&A: පරිණාමවාදය සහ යෝනි ක්‍රමය අතර ඇති සම්බන්ධය කුමක්ද? - සත්ව විශේෂවල පරිණාමය සහ බුදුදහමේ ඉගැන්වෙන යෝනි ක්‍රමය අතර ඇති සම්බන්ධය සහ වෙනස්කම් විග්‍රහ කරයි.

(00:52:10) Q&A: දස වැදෑරුම් ඉද්ධි සහ ගති අතර ඇති සම්බන්ධය කුමක්ද? - උපතින්ම ලැබෙන සුවිශේෂී හැකියාවන් (කම්මවිපාකජ ඉද්ධි) සහ ගති අතර පවතින සම්බන්ධය පැහැදිලි කරයි.

(00:59:58) දේශනාව නිමා කිරීම - දේශනාව අවසානයේ පුණ්‍යානුමෝදනාව සිදු කරමින් ධර්ම සාකච්ඡාව නිමා කරයි.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

024_Fundamentals of Theravada Buddhism (2021 Course)_Anipphannarūpa_13-06-2021

අග්‍රශ්‍රාවක චරිතාපදානය සහ ශ්‍රාවක ගුණාංග

මෙම දේශනය මගින් ගෞතම බුදුසසුනේ අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේලා වන සැරියුත් - මුගලන් මහරහතන් වහන්සේලාගේ ජීවිත කතාව සහ උන්වහන්සේලා සතු වූ සුවිශේෂී ගුණාංග පිළිබඳව විස්තර කෙරේ.

• අග්‍රශ්‍රාවක පදවියක් ලැබීම සඳහා සම්පූර්ණ කළ යුතු පාරමිතා සහ අභිනීහාරය පිළිබඳ විස්තරය.
• අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේ සරද සහ සිරිවර්ධන ලෙස කළ ප්‍රාර්ථනාව සහ පාරමිතා පිරූ ආකාරය.
• උපතිස්ස සහ කෝලිත ලෙස ගිහිගෙයින් නික්ම විමුක්තිය සෙවූ ආකාරය සහ අස්සජී මහරහතන් වහන්සේ මුණගැසී ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීම.
• සැරියුත් - මුගලන් දෙනමගේ ශාසනික මෙහෙවර, උන්වහන්සේලා අතර පැවති අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය සහ ශාස්තෘ ගෞරවය පිළිබඳ උදාහරණ.
• අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාගේ පිරිනිවන් පෑම සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් කරන ලද ගුණ වර්ණනාව.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය සහ නමස්කාරය - දේශනය ආරම්භ කරමින් කෙරෙන ආගමික වතාවත් සහ නමස්කාරය.

(00:01:36) අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාගේ සම්ප්‍රාප්තිය - සැරියුත් මුගලන් දෙනම බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීමට වේළුවනාරාමයට පැමිණි අවස්ථාව සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ කළ ප්‍රකාශය.

(00:03:07) අග්‍රශ්‍රාවක පදවිය සඳහා අවශ්‍ය සුදුසුකම් - අග්‍රශ්‍රාවක පදවියක් ලැබීම සඳහා සම්පූර්ණ කළ යුතු පාරමිතා කාලය සහ අභිනීහාරය සඳහා අවශ්‍ය කරුණු පිළිබඳ විස්තරය.

(00:06:58) සරද සහ සිරිවර්ධන කතා පුවත - අනෝමදස්සී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේ සරද තාපසයා සහ සිරිවර්ධන කෙළෙඹි පුත්‍රයා ලෙස අග්‍රශ්‍රාවක පදවිය ප්‍රාර්ථනා කළ ආකාරය.

(00:13:06) අග්‍රශ්‍රාවක පදවිය සඳහා කළ ප්‍රථම අභිනීහාරය - සරද තාපසයා බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයට කළ පූජාව සහ අග්‍රශ්‍රාවක පදවිය සඳහා කළ ප්‍රාර්ථනාව.

(00:19:33) සංසාර ගමන සහ අන්‍යෝන්‍ය බැඳීම - අග්‍රශ්‍රාවක දෙනම සහ බෝසතාණන් වහන්සේ අතර සංසාරයේ පැවති සමීප සබඳතාවය පිළිබඳ විස්තරය.

(00:21:27) උපතිස්ස සහ කෝලිත ලෙස උපත ලැබීම - ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේ උපතිස්ස සහ කෝලිත ලෙස බ්‍රාහ්මණ ගම්මාන දෙකක උපත ලැබීම සහ ඔවුන්ගේ මිත්‍රත්වය.

(00:23:06) ගිරග්ග සමජ්ජය සහ ජීවිතයේ අනිත්‍යතාව අවබෝධ වීම - උත්සවයක් නරඹමින් සිටියදී ජීවිතයේ අනිත්‍යතාවය වැටහී විමුක්තිය සෙවීම සඳහා ගිහිගෙයින් නික්මීමට තීරණය කිරීම.

(00:27:41) අස්සජී මහරහතන් වහන්සේ මුණගැසීම - උපතිස්ස පරිබ්‍රාජකයාට අස්සජී මහරහතන් වහන්සේ මුණගැසීම සහ 'යේ ධම්මා හේතුප්පභවා' ගාථාව ශ්‍රවණය කර සෝවාන් වීම.

(00:31:36) අර්හත් භාවයට පත්වීම සහ ප්‍රඥාවේ ගැඹුර - මුගලන් වහන්සේ දින හතකින් සහ සැරියුත් වහන්සේ දින පහළොවකින් අර්හත් භාවයට පත්වීම සහ සැරියුත් වහන්සේට වැඩි කාලයක් ගතවීමට හේතුව.

(00:34:59) ශාසනයේ මව සහ කිරිමව වැනි භූමිකාව - සැරියුත් වහන්සේ ශ්‍රාවකයන් සෝවාන් ඵලයට පත් කිරීමටත්, මුගලන් වහන්සේ ඔවුන් ඉහළ මගඵල කරා ගෙන යාමටත් දක්වන දායකත්වය.

(00:39:06) අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාගේ නිහතමානී බව සහ ඉවසීම - සැරියුත් වහන්සේගේ ඉවසීම සහ නිහතමානී ගුණය පිළිබඳව දැක්වෙන විවිධ ශාසනික පුවත්.

(00:41:19) විනය සහ ශාස්තෘ ගෞරවය පිළිබඳ පුවතක් - සැරියුත් වහන්සේ තම රෝගී තත්ත්වයකදී පවා විනය නීති සහ ශාස්තෘ ගෞරවය ආරක්ෂා කළ ආකාරය පිළිබඳ උදාහරණයක්.

(00:46:52) අග්‍රශ්‍රාවක පිරිනිවන් පෑම සහ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ප්‍රකාශය - අග්‍රශ්‍රාවකයන් වහන්සේලාගේ පිරිනිවන් පෑමෙන් පසු බුදුරජාණන් වහන්සේ කළ ගුණ වර්ණනාව සහ ශාසනයේ හිස් බව පිළිබඳ කළ ප්‍රකාශය.

(00:51:10) අග්‍රශ්‍රාවක පදවිය ලැබීමට හේතු වන කරුණු හතර - අග්‍රශ්‍රාවක පදවියක් පිරිනැමීමේදී සලකා බලන අට්ඨුප්පත්තික, ආගමන, චින්න වශී සහ ගුණාතිරේක යන කරුණු පිළිබඳ විස්තරය.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

අග්‍රශ්‍රාවකයෝ - පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන්වහන්සේ

අනිප්ඵන්න රූප සහ පරමාර්ථ ධර්ම විග්‍රහය

මෙම දේශනය මගින් පරමාර්ථ ධර්ම සහ ප්‍රඥප්ති අතර පවතින විවිධ ස්වභාවයන් පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කරනු ලබයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අනිප්ඵන්න රූප 10 පිළිබඳව විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ.

• රූප ඇතිවීමට බලපාන ප්‍රධාන හේතු හතර (කර්ම, චිත්ත, උතු සහ ආහාර) පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
• නිප්ඵන්න රූප 18 සහ අනිප්ඵන්න රූප 10 අතර පවතින වෙනස.
• ආකාශ ධාතුව, කාය විඤ්ඤත්ති, වචී විඤ්ඤත්ති, ලහුතා, මුදුතා, කම්මඤ්ඤතා, උපචය, සන්තති, ජරතා සහ අනිච්චතා යන අනිප්ඵන්න රූප පිළිබඳ විස්තරාත්මක විග්‍රහය.
• අභිධර්මයට අනුව රූප කලාපවල ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ඒවායේ ලක්ෂණ.
• පරමාර්ථ ධර්ම වර්ගීකරණය සහ ඒවා ප්‍රඥප්තිවලින් වෙන්කර හඳුනාගන්නා ආකාරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) ආරම්භය සහ පෙර පාඩම් මතක් කිරීම - පරමාර්ථ ධර්ම පිළිබඳ පෙර පාඩම්වල සාකච්ඡා කළ කරුණු නැවත මතක් කිරීම සිදුකරයි.

(00:01:22) පරමාර්ථ ධර්ම සහ ප්‍රඥප්ති අතර පවතින ස්වභාවයන් - පරමාර්ථ ධර්ම සහ ප්‍රඥප්ති යන කාණ්ඩ දෙකටම සෘජුවම ඇතුළත් නොවන, ඒ අතර පවතින ස්වභාවයන් පිළිබඳ හැඳින්වීමක් සිදුකරයි.

(00:04:03) පරමාර්ථ ධර්ම වර්ගීකරණය පිළිබඳ සටහන - පරමාර්ථ ධර්ම, ප්‍රඥප්ති සහ ඒ අතර පවතින ස්වභාවයන් දැක්වෙන සටහනක් ඇසුරින් විස්තර කිරීම සිදුකරයි.

(00:20:29) අනිප්ඵන්න රූප පිළිබඳ හැඳින්වීම - රූප කාණ්ඩයට අයත් වුවද සෘජුවම පරමාර්ථ ධර්ම ලෙස නොසලකන අනිප්ඵන්න රූප පිළිබඳ හැඳින්වීමක් සිදුකරයි.

(00:22:01) රූප ඇතිවීමට බලපාන ප්‍රධාන කරුණු 4 - රූපයක් හටගැනීමට බලපාන කර්ම, චිත්ත, උතු සහ ආහාර යන ප්‍රධාන හේතු හතර පිළිබඳ විග්‍රහයක් සිදුකරයි.

(00:26:26) ආකාශ ධාතුව - රූප කලාප අතර පවතින හිස් අවකාශය හෙවත් ආකාශ ධාතුව පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකරයි.

(00:31:37) රූපයේ සැහැල්ලු බව, මෘදු බව සහ කර්මණ්‍ය බව - රූපයේ සැහැල්ලු බව (ලහුතා), මෘදු බව (මුදුතා) සහ වැඩ කිරීමට ඇති යෝග්‍යතාවය (කම්මඤ්ඤතා) පිළිබඳ විස්තර කිරීම සිදුකරයි.

(00:36:43) කාය විඤ්ඤත්ති සහ වචී විඤ්ඤත්ති - සිතේ අදහස ශරීරයෙන් සහ වචනයෙන් ප්‍රකාශ වන ආකාරය හෙවත් කාය විඤ්ඤත්ති සහ වචී විඤ්ඤත්ති පිළිබඳ විග්‍රහයක් සිදුකරයි.

(00:47:04) රූපයේ ඇතිවීම, පැවැත්ම සහ විනාශය - රූපයේ හටගැනීම (උපචය), පැවැත්ම (සන්තති), දිරාපත්වීම (ජරතා) සහ විනාශය (අනිච්චතා) යන ලක්ෂණ රූප පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකරයි.

(00:57:47) Q&A: රූපයේ පවතින උප ලක්ෂණ පරමාර්ථ ධර්ම ලෙස සලකන්නේ කෙසේද? - රූපයේ පවතින උප ලක්ෂණ සහ ඒවා පරමාර්ථ ධර්ම ලෙස සලකන ආකාරය පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීම සිදුකරයි.

(01:04:49) Q&A: අනිච්ච සහ අනිච්ච ලක්ෂණ අතර වෙනස කුමක්ද? - අනිච්ච යන පරමාර්ථ ධර්මය සහ අනිච්ච ලක්ෂණය අතර පවතින වෙනස පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකරයි.

(01:06:40) Q&A: මහායාන බුදුදහම තුළ අභිධර්මය භාවිත වන්නේ කෙසේද? - මහායාන බුදුදහම තුළ අභිධර්ම දේශනා භාවිත වන ආකාරය පිළිබඳ විස්තර කිරීමක් සිදුකරයි.

(01:09:13) Q&A: බුදුන් වහන්සේ දේශනා නොකළ පරමාර්ථ ධර්ම තිබිය හැකිද? - බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ පරමාර්ථ ධර්මවලට අමතරව තවත් පරමාර්ථ ධර්ම පැවතිය හැකිද යන්න පිළිබඳ විග්‍රහයක් සිදුකරයි.

(01:11:48) Q&A: ආකාශානඤ්චායතනය සහ අජටාකාශය අතර සම්බන්ධය කුමක්ද? - අරූපාවචර ධ්‍යානවල එන ආකාශානඤ්චායතනය සහ අජටාකාශය අතර පවතින සම්බන්ධය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකරයි.

(01:17:19) Q&A: ගුරුත්වාකර්ෂණය සහ විද්‍යුත් චුම්භකත්වය අභිධර්මයට අනුව විග්‍රහ කරන්නේ කෙසේද? - ගුරුත්වාකර්ෂණය සහ විද්‍යුත් චුම්භකත්වය වැනි භෞතික විද්‍යාත්මක සංකල්ප අභිධර්මයට අනුව විග්‍රහ කරන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකරයි.

(01:34:06) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනය අවසානයේ සිදුකරන පුණ්‍යානුමෝදනාව.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

021_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Anipphannarūpa_06-06-2021

නිර්වාණයේ ප්‍රභේද සහ අසංඛත ධර්මයන් පිළිබඳ විග්‍රහයක්

මෙම දේශනය මගින් නිර්වාණය සහ විවිධ අසංඛත ධර්මයන් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් නිර්වාණයේ ප්‍රභේද පහක් පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරේ.

• සම්මුති නිබ්බාන: ලෞකික දුක්වලින් සහ බියෙන් තාවකාලිකව මිදීම.
• තදංග නිබ්බාන: සීලය වැනි ප්‍රතිවිරුද්ධ කුසල ධර්මයන් මගින් කෙලෙස් යටපත් කිරීමෙන් ලබන නිදහස.
• වික්ඛම්භන නිබ්බාන: ධ්‍යාන සමාපත්ති මගින් නීවරණ ධර්මයන් තාවකාලිකව යටපත් කිරීමෙන් ලබන ශාන්තිය.
• සමුච්ඡේද නිබ්බාන: ආර්ය මාර්ග ඥානයෙන් කෙලෙස් සහමුලින්ම ප්‍රහීණ කිරීම.
• නිස්සරණ නිබ්බාන: සියලු දුක්වලින් සහ කෙලෙස්වලින් සදාකාලිකව නිදහස් වීම.

මීට අමතරව, අනුපාදිශේෂ සහ සඋපාදිශේෂ නිර්වාණ ධාතුන් අතර වෙනස, කෙලෙස් නිබ්බාන සහ ඛන්ධ නිබ්බාන පිළිබඳවද මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනය අවසානයේදී ආයුෂය තීරණය වන ආකාරය සහ කර්ම ශක්තිය පිළිබඳව ශ්‍රාවකයන් නැගූ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයයි.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:19) හැඳින්වීම සහ පෙර පාඩම් මතක් කිරීම - නිර්වාණය යනු කුමක්ද සහ එය අසංඛත පරමත්ථයක් ලෙස හඳුනාගන්නා ආකාරය පිළිබඳව කෙටි හැඳින්වීමක් සිදු කරයි.

(00:01:50) නිර්වාණය පිළිබඳ මූලික සූත්‍රය - හේතු ප්‍රහීණ කිරීමෙන් ඵලයන් හට නොගැනීම (Non-arising of suffering) නිර්වාණය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය රූප සටහන් ඇසුරින් පැහැදිලි කරයි.

(00:06:20) නිස්සරණ නිබ්බානය - සියලු දුක්වලින් සහ කෙලෙස්වලින් සදාකාලිකව නිදහස් වීම හෙවත් නිස්සරණ නිබ්බානය පිළිබඳව විග්‍රහ කරයි.

(00:08:35) සමුච්ඡේද නිබ්බානය - ආර්ය මාර්ග ඥානය මගින් කෙලෙස් සහමුලින්ම සිඳලීම සහ එමගින් අනාගතයේ හටගැනීමට තිබූ දුක් නැති කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි.

(00:22:26) වික්ඛම්භන නිබ්බානය - ධ්‍යාන සමාපත්ති මගින් නීවරණ ධර්මයන් තාවකාලිකව යටපත් කිරීමෙන් ලබන නිදහස සහ එහි ස්වභාවය පැහැදිලි කරයි.

(00:40:27) තදංග නිබ්බානය - සීලය වැනි කුසල ධර්මයන් මගින් අකුසල ධර්මයන් යටපත් කිරීමෙන් ලබන තාවකාලික ශාන්තිය පිළිබඳව විග්‍රහ කරයි.

(00:53:58) සම්මුති නිබ්බානය - ලෞකික වශයෙන් විවිධ බිය සහ පීඩාවලින් තාවකාලිකව මිදීම සම්මුති නිබ්බානය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය පැහැදිලි කරයි.

(01:06:07) Q&A: සඋපාදිශේෂ සහ අනුපාදිශේෂ නිර්වාණ ධාතු අතර වෙනස කුමක්ද? - රහතන් වහන්සේ නමක් ජීවත්ව සිටියදී ලබන නිර්වාණය සහ පිරිනිවන් පෑමෙන් පසු ලබන නිර්වාණය අතර ඇති වෙනස තිස්ස බ්‍රහ්ම සූත්‍රය ඇසුරින් පැහැදිලි කරයි.

(01:18:18) Q&A: ඛණික සමාධිය තදංග නිබ්බානයට හෝ සම්මුති නිබ්බානයට අයත් වේද? - ඛණික සමාධිය මගින් කෙලෙස් යටපත් වන ආකාරය සහ එය මෙම ප්‍රභේදයන්ට සම්බන්ධ වන ආකාරය පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි.

(01:36:17) Q&A: උප්පත්ති කර්මයක ආයු කාලය තීරණය වන්නේ කෙසේද? - කර්ම ශක්තිය, ආයු කල්පය සහ බාහිර උපක්ක්‍රම මගින් ආයුෂය කෙටි වන ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කරයි.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

020_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Asṅkhataparamattha (Part III)_30-05-2021

අසංඛත ධර්ම සහ නිවනෙහි විවිධ පැතිකඩ

මෙම දේශනය මගින් අසංඛත ධර්ම සහ නිවනෙහි විවිධ පැතිකඩ පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• සංඛත සහ අසංඛත ධර්මයන්හි මූලික වෙනස්කම් සහ ලක්ෂණ.
• නාම-රූප ධර්මයන් හටගැනීමට බලපාන ප්‍රත්‍ය පහ පිළිබඳ විස්තරය.
• හේතු (අවිද්‍යාව, තණ්හාව, කර්මය) පවතින තාක් දුක හටගන්නා ආකාරය සහ හේතු ඉවත් කිරීමෙන් දුක නිරුද්ධ වන ආකාරය.
• විමුක්තිය යනු "නූපන් දුක" (Non-arisen suffering) නිරුද්ධ වීම ලෙස අර්ථකථනය කිරීම.
• නිවනෙහි ප්‍රභේද පහ: සම්මුති, තදංග, වික්ඛම්භන, සමුච්ඡේද සහ නිස්සරණ නිබ්බාන.
• සම්මුති නිබ්බානය යනු ලෞකික කරදර සහ බියෙන් තාවකාලිකව මිදීම බව පැහැදිලි කිරීම.
• වේදයිත සුඛය (අත්දකින සැපය) සහ අවේදයිත සුඛය (අත්දැකීමෙන් තොර සැපය) අතර වෙනස.
• අසඤ්ඤසත්ත භවය සහ නිරෝධසමාපත්තිය වැනි අවස්ථාවන්හි පවතින සැපය පිළිබඳ විග්‍රහය.
• ජනක, සම්පාපක සහ ඤාපක යන හේතු-ඵල ක්‍රමවේදයන් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:21) පෙර දේශනයේ සාරාංශය සහ අසංඛත ධර්ම හැඳින්වීම - පෙර දේශනයේ සාකච්ඡා කළ කරුණු මතක් කරමින් අසංඛත ධර්ම පිළිබඳ හැඳින්වීමක් සිදු කිරීම.

(00:02:14) සංඛත ධර්මයන්ට බලපාන ප්‍රත්‍ය පහ - රූප සහ නාම ධර්මයන් හටගැනීමට බලපාන ප්‍රත්‍ය පහ පිළිබඳ විස්තරය.

(00:04:40) අසංඛත ධර්මයක ලක්ෂණ සහ නිවනෙහි ස්වභාවය - අසංඛත ධර්මයක ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණ සහ නිවනෙහි පවතින ස්ථාවර ස්වභාවය පැහැදිලි කිරීම.

(00:08:45) නිවනෙහි ප්‍රභේද පහ පිළිබඳ හැඳින්වීම - නිවනෙහි ප්‍රභේද පහ වන සම්මුති, තදංග, වික්ඛම්භන, සමුච්ඡේද සහ නිස්සරණ පිළිබඳ හැඳින්වීම.

(00:09:10) හේතු සහ ඵල සබඳතාවය ඇසුරින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම - රූප සටහනක් ඇසුරින් හේතු පවතින තාක් දුක හටගන්නා ආකාරය සහ හේතු ඉවත් කිරීමෙන් විමුක්තිය ලැබෙන ආකාරය විස්තර කිරීම.

(00:17:10) නූපන් දුක නිරුද්ධ වීම (Cessation of non-arisen suffering) - විමුක්තිය යනු අනාගතයේ හටගැනීමට නියමිත දුක (නූපන් දුක) නිරුද්ධ වීම බව පැහැදිලි කිරීම.

(00:19:06) ගුරුවරයෙකුගේ දඬුවම සහ ගෙදර වැඩ ඇසුරින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම - ගුරුවරයෙකු දඬුවම් කිරීමට පෙර ගෙදර වැඩ අවසන් කිරීමෙන් එම දඬුවමෙන් මිදෙන ආකාරය උපමාවට ගනිමින් විමුක්තිය පැහැදිලි කිරීම.

(00:29:07) සම්මුති නිබ්බානය (Sammuti Nibbana) යනු කුමක්ද? - ලෞකික දුක් කරදර, බිය සහ රෝගාබාධවලින් තාවකාලිකව මිදීම සම්මුති නිබ්බානය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය.

(00:30:38) කිසාගෝතමියගේ ප්‍රකාශය සහ සම්මුති නිබ්බානය - කිසාගෝතමිය විසින් බෝධිසත්වයන් දැක ප්‍රකාශ කළ ගාථාව සහ එහි සම්මුති නිබ්බානය හා ඇති සබඳතාවය.

(00:44:30) සතර අපායෙන් මිදී මනුෂ්‍ය ලෝකයේ ඉපදීම නිවනක් ලෙස සැලකීම - සතර අපායේ දුක හා සසඳන විට මනුෂ්‍ය ලෝකයේ ඉපදීම එක්තරා ආකාරයක නිවනක් ලෙස සලකන ආකාරය.

(00:46:45) වේදයිත සුඛය සහ අවේදයිත සුඛය - අත්දකින සැපය (වේදයිත) සහ අත්දැකීමෙන් තොර සැපය (අවේදයිත) අතර පවතින වෙනස සහ නිවනෙහි සැපය.

(00:49:05) අසඤ්ඤසත්ත ලෝකයේ ස්වභාවය සහ එහි ඇති සුඛය - අසඤ්ඤසත්ත ලෝකයේ සිතක් නොමැතිව පවතින සැපය සහ එහි ස්වභාවය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:51:28) නිරෝධසමාපත්තිය සහ අසඤ්ඤසත්ත භවය අතර වෙනස - නිරෝධසමාපත්තියට පත් වූවෙකුගේ සැපය සහ අසඤ්ඤසත්ත භවයේ සැපය අතර පවතින වෙනස.

(00:57:52) Q&A: අප නොදැනුවත්වම නිවනේ සිටිනවාද? - අප දැනටමත් නිවනේ සිටිනවාද යන්න පිළිබඳව නැගුණු ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දීම.

(01:00:08) Q&A: සම්මුති නිබ්බානය අසංඛත ධර්මයක්ද? - සම්මුති නිබ්බානය අසංඛත ධර්මයක් ලෙස සැලකිය හැකිද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.

(01:00:38) Q&A: නිරයගාමීන් හැර අනෙක් අයට නිවන අරමුණු කළ හැකිද? - නිරයේ සිටින සත්වයන් හැර අනෙක් අයට නිවන අරමුණු කළ හැකිද යන්න පිළිබඳව විස්තර කිරීම.

(01:03:48) Q&A: සම්මුති නිබ්බානය සඳහා ආරක්ෂකයින් අවශ්‍යද? - සම්මුති නිබ්බානය පවත්වා ගැනීම සඳහා බාහිර ආරක්ෂකයින් අවශ්‍යද යන්න පිළිබඳව පිළිතුරු දීම.

(01:07:52) හේතු-ඵල වර්ග තුන: ජනක, සම්පාපක සහ ඤාපක - ජනක හේතු, සම්පාපක හේතු සහ ඤාපක හේතු යන හේතු-ඵල ක්‍රමවේදයන් තුන පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහය.

(01:20:40) දේශනය අවසානය - දේශනය අවසන් කරමින් මූලාශ්‍ර ග්‍රන්ථ පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

019_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Asaṅkhataparamattha (Part II)_23-05-2021

අසංඛත පරමත්ථ ධර්ම සහ නිවන පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක්

මෙම දේශනය මගින් අභිධර්මයේ එන අසංඛත පරමත්ථ ධර්ම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ නිවන පිළිබඳවයි. දේශනය තුළ සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• සංඛත සහ අසංඛත ධර්ම අතර පවතින මූලික වෙනස්කම් හඳුනා ගැනීම.
• අසංඛත ධර්ම කාලයෙන් මිදුණු (කාලමුත්තක) ස්වභාවයක පවතින ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
• නිවන අවබෝධ කරගැනීම සඳහා පවතින ප්‍රවේශ දෙකක් වන, එය පවතින යථාර්ථයක් ලෙස දැකීම සහ දුක නිරුද්ධ වීම ලෙස දැකීම පිළිබඳ විග්‍රහය.
• සංසාරයේ ආරම්භයක් නොමැති වීමේ තර්කානුකූල අවශ්‍යතාවය සහ එය නිවන සමඟ පවතින සම්බන්ධය.
• සම්මුති සහ පරමත්ථ වශයෙන් නිවන අවබෝධ කරගැනීම පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) හැඳින්වීම සහ සංඛත පරමත්ථ ධර්ම පිළිබඳ මතක් කිරීම - පසුගිය දේශනාවලදී සාකච්ඡා කළ සංඛත පරමත්ථ ධර්ම පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමක් සහ අද දින මාතෘකාව වන අසංඛත පරමත්ථ ධර්ම පිළිබඳ හැඳින්වීම.

(00:04:14) සංඛත සහ අසංඛත ධර්ම නිර්වචනය කිරීම - හේතූන්ගෙන් හටගත් (සංඛත) සහ හේතූන්ගෙන් හට නොගත් (අසංඛත) ධර්මයන්ගේ ලක්ෂණ සහ ඒවායේ පාලි අර්ථයන් විග්‍රහ කිරීම.

(00:13:13) අසංඛත ධර්ම සහ කාලය (කාලමුත්තක ස්වභාවය) - අසංඛත ධර්මයන් අතීත, වර්තමාන හෝ අනාගත ලෙස බෙදිය නොහැකි, කාලයෙන් මිදුණු (කාලමුත්තක) ධර්මයන් ලෙස පවතින ආකාරය.

(00:14:31) අසංඛත ධර්මයන්ට 'ඨිති' ලක්ෂණය අදාළ නොවීම - සංඛත ධර්මයන්ගේ පවතින උප්පාද, ඨිති, භංග යන ලක්ෂණ අසංඛත ධර්මයන්ට අදාළ නොවන ආකාරය සහ ඨිති ලක්ෂණයේ සැබෑ අර්ථය.

(00:17:24) සංසාරයේ ආරම්භයක් නොමැති වීමේ තර්කානුකූල අවශ්‍යතාවය - සංසාරයට ආරම්භයක් තිබේ නම් ඇතිවන තර්කානුකූල ගැටලු සහ හේතු-ඵල දහමට අනුව ආරම්භයක් නොමැති වීමේ වැදගත්කම.

(00:22:33) නිවන පිළිබඳ පළමු ප්‍රවේශය: පවතින යථාර්ථයක් ලෙස - නිවන යනු දුකට ප්‍රතිවිරුද්ධව පවතින, හේතූන්ගෙන් හට නොගත් ස්වාධීන යථාර්ථයක් ලෙස හඳුනා ගැනීම.

(00:31:17) නිවන පිළිබඳ දෙවන ප්‍රවේශය: දුක නිරුද්ධ වීම ලෙස - හේතූන් ඉවත් කිරීමෙන් මතු වන දුකෙහි නිරුද්ධ වීම (නිරෝධය) නිවන ලෙස හඳුන්වන ආකාරය.

(00:38:43) නිවන පිළිබඳ ප්‍රවේශ දෙක අතර පවතින පරස්පරය විසඳීම - නිවන යනු දුක මත යැපෙන දෙයක්ද නැතහොත් ස්වාධීන දෙයක්ද යන ගැටලුව තර්කානුකූලව විග්‍රහ කිරීම.

(00:46:56) ප්‍රවේශ දෙක ඒකාබද්ධ කිරීම: නිවන පරම සුවය ලෙස - නිවන යනු දුක නොමැති වීමම බවත්, එය සැමදා පවතින අසංඛත තත්ත්වයක් බවත් ඒකාබද්ධව පැහැදිලි කිරීම.

(00:51:05) සම්මුති සහ පරමත්ථ වශයෙන් නිවන අවබෝධ කරගැනීම - පුද්ගලයෙකු නිවන් දකිනවා යන්න සම්මුති වශයෙන් පවසන ආකාරය සහ පරමත්ථ වශයෙන් නාම-රූප ක්‍රියාවලිය නිරුද්ධ වීම පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:59:42) Q&A: අසඤ්ඤසත්ත භවය සහ මොළය මියගිය හෝ සිහිසුන් රෝගියෙකුගේ තත්ත්වය අතර සමානකමක් තිබේද? - අසඤ්ඤසත්ත භවයේ ස්වභාවය සහ සාමාන්‍ය සිහිසුන් තත්ත්වයකදී භවාංග සිත පවතින ආකාරය අතර වෙනස පැහැදිලි කිරීම.

(01:00:42) Q&A: අසංඛත ධර්ම පවතින්නේ ජීවී සත්වයෙකුට සාපේක්ෂවද? - අසංඛත ධර්මයන් සත්වයෙකු මත යැපෙන්නේද නැතහොත් ස්වාධීනව පවතින්නේද යන්න පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:02:21) Q&A: දුක නිරුද්ධ වීම යනු හුදෙක් ප්‍රඥප්තියක් (පඤ්ඤත්ති) පමණක්ද? - නිවන යනු හුදෙක් දුක නොමැති වීම යන සංකල්පය පමණක්ද නැතහොත් එය පරමත්ථ ධර්මයක්ද යන්න පිළිබඳ අභිධර්ම විග්‍රහය.

(01:06:53) Q&A: නිවන වර්ගීකරණය කිරීම (නිවනේ ප්‍රභේද 5 ක් සහ 7 ක් පිළිබඳව) - ත්‍රිපිටකයේ සහ අටුවාවල නිවන විවිධ ආකාරයෙන් වර්ගීකරණය කර ඇති ආකාරය සහ ඒවායේ අර්ථයන්.

(01:11:38) Q&A: නිවන සඳහා සාගරය සහ රළ පිළිබඳ උපමාව භාවිත කිරීම නිවැරදිද? - සාගරය නිසලව පැවතීම සහ රළ ඇතිවීම යන උපමාව නිවන සහ සංසාරය පැහැදිලි කිරීමට යොදා ගැනීමේදී ඇතිවිය හැකි වැරදි වැටහීම්.

(01:15:03) Q&A: සංසාරයේ ආරම්භය සහ බිග් බැං (Big Bang) සිද්ධාන්තය පිළිබඳ බෞද්ධ මතය කුමක්ද? - හේතු-ඵල දහමට අනුව ලෝකයේ ආරම්භයක් සෙවීමේ පවතින දුෂ්කරතාවය සහ විද්‍යාත්මක මතයන් පිළිබඳ කෙටි විග්‍රහයක්.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

018_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Asaṅkhataparamattha (Part I)_16-05-2021

පරමත්ථ ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය පිළිබඳ විග්‍රහය

මෙම දේශනය මගින් පරමත්ථ ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය (Existing nature) පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදුකරනු ලබයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• පරමත්ථ සහ පඤ්ඤත්ති අතර වෙනස සහ පරමත්ථ ධර්මයක තිබිය යුතු මූලික ලක්ෂණයක් වන ස්වභාව ලක්ෂණය (Intrinsic quality) පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
• සංඛත පරමත්ථ ධර්මයන් පරමත්ථ ධම්ම, උප්පාදිනෝ ධම්ම, පරමත්ථජාතිකා සහ අනුප්පන්න ධම්ම ලෙස වර්ගීකරණය කර ඒවායේ පවතින ස්වභාවය විග්‍රහ කිරීම.
• ධර්මයන්ගේ හටගැනීම (Arising) පදනම් කරගෙන අතීත, අනාගත සහ වර්තමාන ධර්මයන් පවතින හෝ නොපවතින ලෙස සලකන ආකාරය.
• කර්ම ශක්තිය සහ කෙලෙස් ශක්තීන් (Potencies) සන්තානය තුළ පවතින ආකාරය සහ ඒවා අහෝසි වන ආකාරය.
• පුද්ගල අනන්‍යතාවය හෝ "මම" යන සංකල්පය නාම-රූප, කර්ම සහ කෙලෙස් ශක්තීන්ගේ එකතුවක් ලෙස විග්‍රහ කිරීම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:22) හැඳින්වීම සහ පෙර පාඩම් මතක් කිරීම - පෙර පාඩම්වල සාකච්ඡා කළ පරමත්ථ ධර්ම වර්ගීකරණය පිළිබඳ කෙටි මතක් කිරීමක් සිදු කරයි.

(00:04:54) පරමත්ථ ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය පිළිබඳ හැඳින්වීම - පරමත්ථ ධර්මයන් පවතින ආකාරය පිළිබඳ මූලික සටහනක් ඉදිරිපත් කිරීම.

(00:07:14) පරමත්ථ ධර්මයක මූලික ලක්ෂණය: ස්වභාව ලක්ෂණය (Intrinsic Quality) - පරමත්ථ ධර්මයක් පඤ්ඤත්තියකින් වෙන්කර හඳුනාගන්නා ආකාරය සහ ස්වභාව ලක්ෂණය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:12:52) ධර්මයන්ගේ හටගැනීම (Arising) සහ එහි අවස්ථා - ධර්මයක උප්පාද, තිථි, භංග යන අවස්ථා සහ ඒවායේ පවතින ස්වභාවය.

(00:16:33) හටගැනීම අනුව ධර්මයන් පවතින සහ නොපවතින ලෙස බෙදා දැක්වීම - අතීත සහ අනාගත ධර්මයන් නොපවතින ලෙසත්, වර්තමාන ධර්මයන් පවතින ලෙසත් සලකන ආකාරය.

(00:22:03) උප්පාදිනෝ ධර්ම සහ කර්ම ශක්තියේ පවතින ස්වභාවය - කර්මයක් සිදුකළ පසු එහි විපාක දීමට ඇති ශක්තිය සන්තානය තුළ පවතින ආකාරය.

(00:27:18) පරමත්ථජාතිකා ධර්ම සහ අනුසය කෙලෙස් - සන්තානය තුළ සැඟව පවතින කෙලෙස් ශක්තීන් සහ ඒවායේ පවතින ස්වභාවය.

(00:32:15) අනුප්පන්න ධර්මයන්ගේ පවතින ස්වභාවය - හේතු ප්‍රත්‍ය පවතින තාක් කල් අනාගතයේ හටගැනීමට ඇති ධර්මයන්ගේ ස්වභාවය.

(00:42:01) කර්මක්ෂය වීම සහ කර්ම සමංගීතාවය පිළිබඳ විග්‍රහය - කර්ම ශක්තීන් අහෝසි වන ආකාරය සහ කර්ම සමංගීතාවය යන්නෙහි අර්ථය.

(00:50:37) ප්‍රායෝගික විග්‍රහය: "මම" යන සංකල්පය පරමත්ථ ධර්ම ඇසුරින් විග්‍රහ කිරීම - පුද්ගලයා යනු නාම-රූප, කර්ම සහ කෙලෙස් ශක්තීන්ගේ එකතුවක් බව පෙන්වා දීම.

(00:59:04) Q&A: නාම-රූපවලින් බැහැරව පුද්ගල අනන්‍යතාවයක් පවතීද? - සෑම පුද්ගලයෙකුටම ආවේණික වූ කර්ම සහ කෙලෙස් ශක්තීන් පවතින බැවින් එය පුද්ගල අනන්‍යතාවයක් ලෙස පෙනෙන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:06:13) Q&A: "හටගැනීම" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ උප්පාද ක්ෂණයද නැතහොත් අවස්ථාවද? - පරමත්ථ දීපනීයට අනුව උප්පාද අවස්ථාව සහ උප්පාද ක්ෂණය අතර පවතින වෙනස පිළිබඳ විග්‍රහය.

(01:10:16) Q&A: තේරවාදී බුදුදහමට අනුව කාලය සහ අවකාශය යනු කුමක්ද? - කාලය සහ අවකාශය පරමත්ථ ධර්මයන් නොවන බවත් ඒවා පඤ්ඤත්ති වශයෙන් සලකන ආකාරයත් පිළිබඳ කෙටි හැඳින්වීමක්.

(01:11:38) Q&A: අවිද්‍යාව, තණ්හාව සහ නාම-රූප අතර පවතින සම්බන්ධය කුමක්ද? - සංසාරික පැවැත්මට අවිද්‍යාව සහ තණ්හාව මූලික හේතුව වන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:19:00) Q&A: තේරවාදී සම්ප්‍රදාය තුළ "පුද්ගල" වාදය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ කෙසේද? - පුද්ගලවාදීන් ඉදිරිපත් කළ පුද්ගල සංකල්පය තේරවාදී දහම තුළ ප්‍රතික්ෂේප වන ආකාරය.

(01:20:10) Q&A: මාර්ග ඵල ලැබීමේදී කර්ම සමංගීතාවයන් විනාශ වන්නේ කෙසේද? - අර්හත් මාර්ගයේදී අවිද්‍යාව ප්‍රහීණ වීමත් සමඟ කර්මයන්ගේ විපාක දීමේ ශක්තිය නැති වන ආකාරය.

(01:21:00) Q&A: උපනිස්සය ප්‍රත්‍යය පිළිබඳ කෙටි පැහැදිලි කිරීමක් - පරමත්ථජාතිකා ධර්මයන්ට අදාළව උපනිස්සය ප්‍රත්‍ය බලපවත්වන ආකාරය පිළිබඳ විග්‍රහය.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

016_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Analysis on Saṅkhataparamattha (I)_02-05-2021

අනුප්පන්න ධර්ම සහ නිර්වාණය පිළිබඳ විග්‍රහය

මෙම දේශනය මගින් ථේරවාද බුදුදහමේ මූලික ඉගැන්වීම් යටතේ එන 'අනුප්පන්න ධර්ම' පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• අනුප්පන්න ධර්ම යනු මොනවාද සහ ඒවා සංඛත පරමත්ථ ධර්ම යටතේ වර්ගීකරණය වන ආකාරය.
• උප්පාදිනෝ ධර්ම, පරමත්ථජාතික ධර්ම සහ අනුප්පන්න ධර්ම අතර පවතින අන්තර් සම්බන්ධතාවය.
• නිර්වාණය යනු අනුප්පන්න දුක්ඛයන්ගෙන් මිදීම බවත්, එය හුදෙක් දැනුමෙන් ඔබ්බට ගිය ප්‍රත්‍යක්ෂ අත්දැකීමක් විය යුතු ආකාරයත්.
• විපස්සනා භාවනාවේදී අනුප්පන්න ධර්ම පිළිබඳ අවබෝධය සහ භයතුපට්ඨාන ඥානය වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය.
• දෛනික ජීවිතයේදී කෙලෙස් යටපත් කිරීමේදී අනුප්පන්න ධර්ම පිළිබඳ අවබෝධය ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්නා ආකාරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:21) හැඳින්වීම සහ පෙර පාඩම් ආවර්ජනය - පරමත්ථ ධර්ම, සංඛත සහ අසංඛත පරමත්ථ ධර්ම පිළිබඳව මීට පෙර සාකච්ඡා කළ කරුණු කෙටියෙන් මතක් කරමින් දේශනය ආරම්භ කරයි.

(00:05:44) අනුප්පන්න ධර්ම යනු මොනවාද? - හට නොගත් නමුත් හටගැනීමේ හැකියාව පවතින ධර්මතාවයන් වන අනුප්පන්න ධර්ම පිළිබඳව සහ ඒවායේ ස්වභාවය පිළිබඳව පැහැදිලි කරයි.

(00:06:01) උප්පාදිනෝ සහ පරමත්ථජාතික ධර්ම අනුප්පන්න ධර්මවලට ඇතුළත් වීම - කර්මය නිසා හටගැනීමට නියමිත ධර්ම (උප්පාදිනෝ) සහ විභවතාවයන් ලෙස පවතින ධර්ම (පරමත්ථජාතික) අනුප්පන්න ධර්ම ගණයට වැටෙන ආකාරය විස්තර කරයි.

(00:08:41) අනුප්පන්න ධර්ම සහ විමුක්තිය - සංසාරික දුකෙන් මිදීම යනු හට නොගත් (අනුප්පන්න) දුකෙන් මිදීම බවත්, නිර්වාණය යනු එම අනුප්පන්න දුක්ඛයන්ගේ නිරෝධය බවත් පෙන්වා දෙයි.

(00:20:16) නඛසිඛ සූත්‍රය ඇසුරින් අනුප්පන්න දුක පැහැදිලි කිරීම - බුදුරජාණන් වහන්සේ නියපිටට ගත් පස් ස්වල්පය සහ මහ පොළොවේ පස් උපමා කරමින් සෝවාන් පුද්ගලයෙකු ප්‍රහීණ කළ සහ ඉතිරිව ඇති අනුප්පන්න දුක පිළිබඳව විස්තර කරයි.

(00:31:20) විපස්සනා භාවනාව සහ අනුප්පන්න ධර්ම - විපස්සනා භාවනාවේදී උදයබ්බය ඥානය සහ භයතුපට්ඨාන ඥානය හරහා අනුප්පන්න දුක පිළිබඳව අවබෝධය ලබාගන්නා ආකාරය සහ එය නිර්වාණාවබෝධයට උපකාරී වන ආකාරය සාකච්ඡා කරයි.

(00:45:40) දෛනික ජීවිතයේදී කෙලෙස් යටපත් කිරීම සහ අනුප්පන්න ධර්ම - තරහව හෝ බිය වැනි කෙලෙස් ධර්මයන් මෛත්‍රිය හෝ ප්‍රඥාව මගින් යටපත් කිරීමේදී, හටගැනීමට තිබූ අනුප්පන්න කෙලෙස් නැති වී යන ආකාරය උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කරයි.

(00:57:38) Q&A: උප්පාදිනෝ, පරමත්ථජාතික සහ අනුප්පන්න ධර්ම අතර වෙනස කුමක්ද? - මෙම ධර්ම වර්ගීකරණයන් තුන අතර පවතින සියුම් වෙනස්කම් සහ ඒවා එකිනෙකට සම්බන්ධ වන ආකාරය පිළිබඳව විමසූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු ලබා දෙයි.

(01:10:53) Q&A: බුදුරජාණන් වහන්සේ අනාගතය පිළිබඳව අනාවැකි ප්‍රකාශ කළේ කෙසේද? - අනුප්පන්න ධර්ම වෙනස් විය හැකි නම්, බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් පුද්ගලයෙකුගේ අනාගත උප්පත්තිය හෝ බුදුවීම පිළිබඳව ස්ථිරව ප්‍රකාශ කළේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි කරයි.

(01:22:31) Q&A: නිර්වාණයේ ශාන්තිය අත්දකින්නේ කෙසේද? - භාවනාවේදී අත්දකින තාවකාලික කෙලෙස් ප්‍රහීණ වීම සහ සැබෑ නිර්වාණාවබෝධය අතර පවතින වෙනස සහ එම අත්දැකීම ලබාගන්නා ආකාරය පිළිබඳව විස්තර කරයි.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

015_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Anuppannadhamma_25-04-2021

අන්තර්ජාතික ථේරවාද ආයතනය (IIT) පිළිබඳ හැඳින්වීමක්

මෙම වීඩියෝව මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ කරුවලගස්වැව පිහිටි අන්තර්ජාතික ථේරවාද ආයතනය (International Institute of Theravada - IIT) පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක හැඳින්වීමක් සිදු කරයි. ථේරවාද බුදුදහමේ පිරිසිදු ඉගැන්වීම් ආරක්ෂා කරමින්, භික්ෂූන් වහන්සේලාට සහ ගිහි පින්වතුන්ට ධර්ම විනය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා දීම මෙම ආයතනයේ ප්‍රධාන අරමුණයි.

මෙහි ඇතුළත් ප්‍රධාන කරුණු:

• ථේරවාද බුදුදහම ශ්‍රී ලංකාවට වැඩමවීමේ ඉතිහාසය සහ මහා විහාර සම්ප්‍රදාය.
• කාලයාගේ ඇවෑමෙන් අභාවයට ගිය සාම්ප්‍රදායික භික්ෂු අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදයන් නැවත පණ ගැන්වීම.
• භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා පවත්වනු ලබන නිස්සයමුත්තක, පරිසුපට්ඨායක සහ බහුස්සුත වැනි විවිධ මට්ටම්වල පුහුණු පාඨමාලා.
• විනය කර්ම, සමථ සහ විපස්සනා භාවනා පිළිබඳ ප්‍රායෝගික පුහුණුව.
• සිවුරු මැසීම සහ පාත්‍ර වර්ණ ගැන්වීම වැනි භික්ෂු ජීවිතයට අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රායෝගික ශිල්පීය ක්‍රම.
• ගිහි පින්වතුන් සඳහා ධර්ම ඥානය සහ භාවනා පුහුණුව ලබා දෙන 'උපාසක ජනාලංකාර' වැඩසටහන.
• ආයතනයේ නිර්මාතෘ මහා සංඝරත්නය සහ ඔවුන්ගේ ගුරු පරම්පරාව පිළිබඳ තොරතුරු.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ථේරවාද බුදුදහමේ සම්ප්‍රාප්තිය සහ ඉතිහාසය - අශෝක අධිරාජයාගේ කාලයේ මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ විසින් ශ්‍රී ලංකාවට ථේරවාද බුදුදහම හඳුන්වා දීම සහ මහා විහාරයේ ඉතිහාසය පිළිබඳව මෙහි විස්තර කෙරේ.

(00:02:10) අන්තර්ජාතික ථේරවාද ආයතනයේ (IIT) ආරම්භය - අභාවයට ගිය සාම්ප්‍රදායික භික්ෂු අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදයන් නැවත ස්ථාපිත කිරීම සඳහා IIT ආයතනය පිහිටුවීමේ අවශ්‍යතාවය සහ එහි මූලික අරමුණු පැහැදිලි කරයි.

(00:02:38) භික්ෂු පුහුණු පාඨමාලා සහ විනය ඉගැන්වීම් - වසර හයක් පුරා දිවෙන නිස්සයමුත්තක පුහුණු පාඨමාලාව, විනය, සූත්‍ර, අභිධර්ම සහ පාලි භාෂාව ඉගැන්වීම පිළිබඳව මෙහි සඳහන් වේ.

(00:03:10) භාවනා පුහුණුව සහ ප්‍රායෝගික අත්දැකීම් - භික්ෂූන් වහන්සේලාට දිනපතා ලබා දෙන සමථ සහ විපස්සනා භාවනා පුහුණුව මෙන්ම ධර්ම කරුණු ප්‍රායෝගිකව අත්විඳින ආකාරය විස්තර කෙරේ.

(00:03:45) භික්ෂු ජීවිතයට අවශ්‍ය ප්‍රායෝගික ශිල්ප - සිවුරු මැසීම සහ පාත්‍ර වර්ණ ගැන්වීම වැනි භික්ෂූන් වහන්සේලාට අවශ්‍ය වන සාම්ප්‍රදායික ශිල්පීය ක්‍රම පිළිබඳ පුහුණුව මෙහිදී හඳුන්වා දෙයි.

(00:04:01) උසස් අධ්‍යාපනය සහ ගුරු පුහුණුව - තරුණ භික්ෂූන් පුහුණු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ගුරු පුහුණුව (පරිසුපට්ඨායක) සහ ධර්මයේ ගැඹුරු තැන් අධ්‍යයනය කරන බහුස්සුත පාඨමාලාව පිළිබඳව විස්තර කෙරේ.

(00:05:07) ගිහි පින්වතුන් සඳහා වන 'උපාසක ජනාලංකාර' වැඩසටහන - ගිහි පින්වතුන්ට ථේරවාද ධර්මය සහ විපස්සනා භාවනාව පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් ලබා දීම සඳහා ක්‍රියාත්මක වන වැඩසටහන පිළිබඳව මෙහි සඳහන් වේ.

(00:05:32) ආයතනයේ නිර්මාතෘ මහා සංඝරත්නය - මියන්මාරයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ධර්ම විනය හදාරා IIT ආයතනය පිහිටුවීමට මූලික වූ ස්වාමීන් වහන්සේලා සහ ඔවුන්ගේ ගුරු පරම්පරාව පිළිබඳව හඳුන්වා දෙයි.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

Vision of IIT ( International Institute of Theravada )

උප්පාදිනෝ ධම්ම පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක්

මෙම දේශනය මගින් අභිධර්මයේ එන 'උප්පාදිනෝ ධම්ම' (Uppadino Dhamma) යන සංකල්පය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• පරමත්ථ ධර්ම සටහන තුළ උප්පාදිනෝ ධම්ම පිහිටන ස්ථානය සහ එහි මූලික ලක්ෂණ.
• කර්මයක් සිදු කළ පසු සිතේ තැන්පත් වන 'කම්ම සත්ති' හෙවත් කර්ම ශක්තිය පිළිබඳ විග්‍රහය.
• කර්මයක් විපාක දීමට අවස්ථාව ලබා ගැනීම (ලද්ධෝකාස කම්ම) සහ එම අවස්ථාව ලැබෙන තෙක් කර්ම ශක්තිය පවතින ආකාරය.
• අවිද්‍යාව සහ තණ්හාව කර්ම ශක්තිය ක්‍රියාත්මක වීමට බලපාන ආකාරය.
• විපාක දීමට අවස්ථාව ලැබුණු නමුත් තවමත් හටගෙන නොමැති අනාගත විපාක සිතුවිලි සහ රූප 'ඇති' දේවල් ලෙස සලකන ආකාරය (පොට්ඨපාද සූත්‍රය ඇසුරින්).
• කර්මයක් විපාක දීමට අවස්ථාව ලබා ගත්තද, වෙනත් බලවත් කර්මයක් මගින් එය වැළැක්විය හැකි ආකාරය පිළිබඳ උදාහරණ.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:22) පරමත්ථ ධර්ම සටහන පිළිබඳ හැඳින්වීම - පරමත්ථ ධර්ම වර්ගීකරණය සහ සංඛත පරමත්ථ යටතේ ඇති උප්පාදිනෝ ධම්ම පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීමක් සිදු කරයි.

(00:10:03) උප්පාදිනෝ ධම්ම යනු මොනවාද? - විපාක දීමට අවස්ථාව ලබා ගත් කර්මයකින් හට ගැනීමට නියමිත, නමුත් තවමත් හටගෙන නොමැති විපාක ධර්මයන් පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම.

(00:12:14) මව්කුසක සිටින දරුවෙකුගේ උපමාව - උප්පාදිනෝ ධම්ම යනු හුදෙක් අනාගතයේ සිදුවන දෙයක් නොව, විපාක දීමට සූදානම්ව පවතින විභවතාවයක් බව පැහැදිලි කිරීමට දෙන උපමාව.

(00:17:28) කම්ම සත්ති (කර්ම ශක්තිය) පිළිබඳ විග්‍රහය - කර්මයක් සිදු කළ පසු එය සිතේ තැන්පත් වන ආකාරය සහ ධම්මපදයේ එන ගාථා ඇසුරින් කර්ම ශක්තියේ ස්වභාවය පැහැදිලි කිරීම.

(00:27:49) කර්මයක් විපාක දීමට අවස්ථාව ලබා ගැනීම - ලද්ධෝකාස කම්ම සහ අලද්ධෝකාස කම්ම අතර වෙනස සහ කර්මයක් විපාක දීමට සුදුසු අවස්ථාව ලැබෙන ආකාරය.

(00:37:12) අනාගත විපාක 'ඇති' දේවල් ලෙස සලකන්නේ ඇයි? - පොට්ඨපාද සූත්‍රය ඇසුරින්, විපාක දීමට අවස්ථාව ලැබුණු කර්මයක විපාක තවමත් හටගෙන නොමැති වුවද ඒවා පවතින දේවල් ලෙස සලකන ආකාරය.

(00:51:51) කර්ම විපාක දීම වැළැක්විය හැකි අවස්ථා - බලවත් අකුසල කර්මයක් විපාක දීමට සූදානම්ව තිබියදී, මරණාසන්න මොහොතේ සිදු කරන කුසල කර්මයක් මගින් එය යටපත් කළ හැකි ආකාරය පිළිබඳ කථා පුවත්.

(01:00:15) Q&A: අවස්ථාව ලබා ගන්නේ කර්මයද නැතහොත් කර්ම ශක්තියද? - කර්මය නිරුද්ධ වී ඇති බැවින්, විපාක දීමට අවස්ථාව ලබා ගන්නේ කර්ම ශක්තිය (කම්ම සත්ති) බව තාක්ෂණිකව පැහැදිලි කිරීම.

(01:03:12) Q&A: පුනර්භවයේදී ස්ත්‍රී/පුරුෂ භාවය වෙනස් වීම පැහැදිලි කරන්නේ කෙසේද? - එක් කර්මයකින් ප්‍රතිසන්ධිය ලබා දුන් පසු, වෙනත් කර්මයක බලපෑමෙන් භව රූප වෙනස් විය හැකි ආකාරය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(01:11:09) Q&A: මනෝද්වාරය, මනෝවිඤ්ඤාණය සහ ඵස්සය අතර සම්බන්ධය - තිණ්ණං සංගති ඵස්සෝ යන දේශනයට අනුව මනස, ධම්මාරම්මණ සහ මනෝවිඤ්ඤාණය එක්වීමෙන් ඵස්සය ඇතිවන ආකාරය.

(01:29:33) Q&A: වේදනා සහ සංඥා ඇතිවීමේ අනුපිළිවෙල වෙනස් විය හැකිද? - වේදනා පච්චයා සංඥා යන අනුපිළිවෙල සහ ප්‍රායෝගික ජීවිතයේදී අපට එය දැනෙන ආකාරය පිළිබඳ සාකච්ඡාව.

(01:39:15) Q&A: මනසිකාරය 'යේවාපනක' ගණයට ඇතුළත් කර ඇත්තේ ඇයි? - සබ්බචිත්ත සාධාරණ චෛතසිකයක් වුවද මනසිකාරය ඇතැම් වර්ගීකරණයන්හිදී වෙනස් ලෙස දක්වා ඇති හේතු පැහැදිලි කිරීම.

(01:43:38) අවසාන අනුමෝදනාව - දේශනය අවසානයේ සිදු කරන පුණ්‍යානුමෝදනාව.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

013_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_Uppādino Dhammā_11-04-2021