Yeni Şafak Yazarlar

Bazı sergiler vardır, kapısından içeri girdiğinizde yalnızca duvarlara asılmış işleri görmezsiniz; bir coğrafyanın bastırılmış sesini, toprağın altında kalmış cümlelerini, haritalardan silinmiş köylerin inatla geri dönen hatırasını da hissedersiniz.

Türkiye’nin 8.Cumhurbaşkanı Özal’ın iç ve dış konjonktür uygun olmamasına rağmen 13 Mart 1992’de yapılan MGK toplantısında, yakın çalışma arkadaşları ile birlikte aylar süren çalışma ve araştırmalar sonucunda hazırlanan PKK terörünün bitirilmesi, Kürt sorununun çözümü konusunda genel af da dahil olmak üzere siyasal ve sosyal çözümleri içeren öneri paketlerini sunması toplantının gergin geçmesine neden olmuştu.

İstanbul’da geçtiğimiz iki gün içinde düzenlenen Dünya Dekolonizasyon (sömürgesizleşme) Forumu, son yıllarda Türkiye’de düzenlenen sıradan uluslararası toplantılardan biri olmanın çok ötesinde bir olay oldu. Her şeyden önce burada tartışılan şey yalnızca akademik bir teori ya da geçmiş sömürgecilik hikâyeleri değil, modern dünyanın hangi ahlaki ve epistemolojik krizlerin içine sürüklendiği ve insanlığın bundan sonra kendisini hangi kavramlarla yeniden kuracağı meselesiydi.

Hollanda Krallığı, 1600’lerin başından itibaren önce ticaret kolonisi, ardından da sömürge toprağına dönüştürdüğü Açe ve Java’da (bugünkü Endonezya), 1800’lerin ikinci yarısında artık ciddi ayaklanmalarla yüzleşmeye başlamıştı. Hollandalılar, Müslüman halkın özellikle hac yolculukları sırasında İslâm âlemiyle birtakım anlaşmalar yapmalarından ve kendilerine karşı ayaklanmayı organize hale getirmelerinden çekiniyordu. 1885 haccı yaklaşırken, o sırada henüz 27 yaşında olan genç bir İslâm uzmanı, Endonezyalı Müslümanların Mekke ve Medine’deki irtibatlarını izlemesi için gizlice Hicaz’da görevlendirildi: Christiaan Snouck Hurgronje.

Belki yüksek güvenlik gerekçeleriyle ama daha çok İran konusunda ‘konforlu zaman’ sağlanmasının ardından, son iki güne kadar resmen duyurulmayan ‘ABD-Çin liderler zirvesi’ kesinleşti. Bir önceki yazıdan (09/05) başlayarak, kesit almayı kenara itip, derinliği ölçmeye başladık…

ABD’yle İran arasındaki müzakerelerin çıkmaza girmesi savaş öncesinden farklı olarak nükleer meseleden ziyade Hürmüz Boğazı’nın açılmasına odaklanılmasından kaynaklanıyor. Bugün kilit mesele artık nükleer programın teknik detayları ve uranyum zenginleştirmesi değil İran’ın Körfez üzerinde ne kadar siyasi ve stratejik hakimiyet sağlayacağı olarak öne çıkıyor. Savaşa İran’ın nükleer ve balistik füze kapasitesini yok etmek ve mümkünse rejim değiştirmek amacıyla giren Trump yönetimi, taktiksel hedeflerine ulaşsa da istediği siyasi sonucu elde edemedi. Bu durumda Hürmüz’ün İran hakimiyetine girmesi ihtimaliyle karşı karşıya kalan Trump’ın tekrar savaşa dönme opsiyonuna yaklaştığını görüyoruz. Tarafların tekrar çatışmaya girmesi, Washington’ın ‘misyon genişlemesi’ tuzağına düşmesi Tahran’ın ise Hürmüz üzerindeki hakimiyetinin kabul ettirilmesi mücadelesi anlamına gelecek.

Bazı geceler vardır…

Saat ilerledikçe şehir susar ama bazı insanlar susmaz. Bir ilçe binasının ışığı hâlâ yanıyorsa, bir genç hâlâ eve dönmemişse, birileri hâlâ yarın daha iyi olsun diye birbirine omuz veriyorsa bilin ki orada sadece siyaset yoktur. Orada inanç vardır. Sadakat vardır. Vazgeçmemeye yemin etmiş insanların sessiz yürüyüşü vardır.

Bir kişinin yeni fikirler üretme, karmaşık kararlar alma ve problem çözme yeteneği, yürüdüğü sırada ve yürüyüşten hemen sonra en yüksek seviyeye ulaşıyormuş.

Mezarlıklar arasından yokuşa vuruyorum kendimi. Sağda solda yıkılmış kavuklu, güzelim yazıları ile Osmanlı’dan kalma mezar taşları. Geçmiş hayatımızın ölümle noktalanan bütünlüğünü o nesih, o sülüs, o talik yazılardan görmek, okumak mümkün. Hayata gösterilen itina ölüme de gösterilmiş.

Fragmenter filozof Chul Han “enfokrasi” demişti malum. İletişim ve enformasyon delirmişliğinin dünyaya armağan ettiği kaosu “enfokrasi” ile tanımlıyordu. Hoş, Chul Han da geçenlerde ölen Habermass gibi. Kendi tanımladığı ve dünyaya armağan ettiği “enfokrasi”nin en çok İsrail tarafından ortaya konulduğunu falan söyleyemiyor bir türlü. Almanların (yahut Chul Han gibi Almanlaşmışların) böyle bir tarafı var malum. Meseleyi bir türlü Siyonizm’e, İngiliz-Yahudi Medeniyeti’ne, soykırıma getiremiyorlar. Hem insanın durumunu mükemmele yakın şekilde tespit edip hem de bu durumun asıl müsebbiplerini gözden kaçırmaya çabalamak da, nasıl derler, “tam Almanlık.”