Yeni Şafak Yazarlar

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Suriye’de 2011’de başlayan iç savaşı bütün süreç boyunca hiçbir zaman dinî ya da mezhebi kavramlarla ele almadı. Oysa bütün süreç boyunca biliyorduk, bugün de biliyoruz ki, Suriye’de ne yaşandıysa ve ne yaşanıyorsa, din ve mezhep ayrışmaları üzerinden yaşanıyor.

Türkiye, İran’a olası bir saldırıya, bölgede ciddi bir istikrarsızlık yaratacağı gerekçesiyle karşı. Ankara krizin yönetilebilmesi için mekik dokuyor. Cumhur-başkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Trump’la görüşmesini Dışişleri Bakanı Fidan’ın İran’lı muhatap-larıyla temasları izliyor (İran Dışişleri Bakanı bugün Türkiye’ye geliyor.) Şu anda arka planda yoğun bir diplomasi trafiği yürüyor. Peki, neler oluyor? Ankara’nın Washington ve Tahran’a verdiği mesajlar ne? ABD, Türkiye’den ne bekliyor? Bu başlıkları analiz edeceğim ama önce vurgulamam gereken şeyler var…

ABD’nin en güncel nüfus sayımı verileri, Haziran 2025 sonu itibariyle nüfus artış hızının Amerikan tarihinin en düşük seviyesinde olduğunu gösteriyor. Özellikle 1990’lardan beri nüfus artış hızında net göçmenlerin önemli katkısı var ancak en son veriler net göçte büyük düşüş yaşandığını gösteriyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı son dönemde vergi denetimlerini artırdığını, bu süreçte yapay zekâ destekli analizlerin devreye alındığını sıkça vurguluyor. Amaç açık: kayıt dışılığı azaltmak ve vergi kaybını önlemek.

Ancak burada gözden kaçan temel bir sorun var: Vergi sisteminin kendisi kayıt içinde kalmayı neredeyse imkânsız hâle getiriyor.

Sevdiğimiz birini kaybettiğimizde acımızı derinleştiren şeylerin belki de en dokunaklı olanı yaşarken yapamadıklarıdır. İçimizde büyüyen o burukluğun kendi geçip gitmekte olan hayatımıza dönük bir tarafı da var elbette. Canımızın böylesine acıması, hayatını geride bırakıp giden o sevgili yakınımızın kendine yaşattığı mahrumiyetleri biliyor olmamız kadar, bir gün muhtemelen bizim hayatımız için de aynı şeylerin düşünülecek olmasınadır.

ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Maduro’yu karmaşık ilişki ağları zemininde ülkesinden kaçırıp tutuklamasından sonra uluslararası ilişkilerde kurallara dayalı sistemin çöktüğü yönündeki ifadeleri daha çok duymaya başladık. Kurallara dayalı sistem ile İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan Avrupa ve ABD eksenli yapı kastediliyor. Başta BM olmak üzere uluslararası kurumlar kurallara dayalı sistemin unsurlarıydı. Gazze’ye yönelik tarihte eşi benzeri görülmemiş saldırılardan sonra adlarını çokça duyduğumuz Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kurumlar da kurallara dayalı sistemin unsurlarıdır. Bu sistem kuruluş ayarlarından dolayı Avrupa ve ABD merkezli olarak işliyordu fakat ilk defa Siyonistlerin bütün insanlığı dehşete düşüren soykırım suçlarından sonra Avrupa ülkeleri açısından sistemin işlemez hâle geldiği anlaşıldı.

Suriye iç savaşının en netameli günlerinde Türkiye’nin, Suriye’nin kuzeyinde bir terör devleti kurulmaması adına yaptığı operasyonlar sadece devlet ve devlet üstü aktörlerin karşı çıktığı bir durum değildi. ABD ve Avrupa’nın önemli ölçüde himaye gerekçesiyle, NATO’nun ise terörle mücadelede zafiyet oluşturacağı endişesiyle eleştirdiği güvenli bölge operasyonları, entelektüel düzlemde de ilgi çekiyordu. Hem Batı kamuoyunda hem de Batılı entelektüellerde “direnişe” olan sempati (romance of resistance) SDG-YPG’nin makul ve makbul bir örgüt olarak kabul edilmesini de beraberinde getiriyordu.

Alıştığımız dünyânın yapı taşları yerinden çıkıyor. Bunu büyük ölçüde Trump’ın ikinci devrinde yaptıklarına borçluyuz. Çok değil , bir sene evveline kadar hiç kimse kolay kolay AB ile ABD’nin bir kopuş sürecine gireceğini tahmin edemezdi. Evet, Duvar yıkılıp Sovyetler çöktükten sonra bu iki dünyâyı birleştiren NATO, kendisini var eden düşman ortadan kalktığı için büyük bir boşluğa düşmüştü.

Altın ve gümüş gibi değerli metallerin fiyatının artığı ve dolayısıyla bu metallere yönelimin sürekli yükseldiği bir dönemdeyiz.

Malumunuz olduğu üzere uzun süredir en önemli gündem maddelerimiz enflasyon ve faiz. Özellikle enflasyonla mücadele konusundaki tartışmalar ve buna bağlı olarak faizin seviyesi konusu artık günlük hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Hâl böyle olunca da bu konulara ilişkin her türlü haber akışı ve gelişme önemli hale geliyor. Bu gelişmeler bazen dış kaynaklı haber akışına bağlı olurken bazen de içeride oluşan verilerden oluşuyor.