เมื่อมองการเมืองไทย หลังเปลี่ยนแปลงการปกครองตลอด 89 ปีที่ผ่านมา เป็นที่ประจักษ์ชัดเจนว่ารัฐประหารคือใบเบิกทางให้กองทัพกลับมามีที่ทางในการเมืองเสมอ ไม่ว่าจะผ่านการจัดตั้งรัฐบาลจากคณะรัฐประหาร หรือ ผ่านการสืบทอดอำนาจในคราบประชาธิปไตย

.

น่าสงสัยว่าการเมืองคือพื้นที่เดียวที่กองทัพต้องการยึดกุมหรือไม่ ในเมื่อเรายังเห็นร่องรอยของกองทัพในสังคมหลากหลายรูปแบบ ทั้งในช่วงที่ไทยได้ชื่อว่าเป็นประชาธิปไตย และแน่นอนว่าในช่วงที่ยึดอำนาจเช่นกัน

.

อำนาจที่ ‘มองไม่เห็น’ ของกองทัพไทยในกิจการความมั่นคงภายในเป็นอย่างไร อะไรคือกลไกและขอบเขตกิจการความมั่นคงภายใน ที่เอื้อให้กองทัพลงไปแทรกซึมและบ่อนเซาะสังคมประชาธิปไตย และอะไรคือหนทางในการปฏิรูปอำนาจกองทัพที่ตรงจุดที่สุด ณ เวลานี้

.

101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนคุยกันเรื่องอิทธิพลของกองทัพในการเมืองไทย

.

ดำเนินรายการโดย ภาวิณี คงฤทธิ์ และ ณรจญา ตัญจพัฒน์กุล

.

อ่านเพิ่มเติม

.

เมื่อกองทัพ ‘แทรกซึม’ สังคม: มองอำนาจกองทัพ ‘นอกรัฐประหาร’ กับ พวงทอง ภวัครพันธุ์

https://www.the101.world/puangthong-pawakapan-interview-on-isoc/

- 2 ป. ลงพื้นที่วัดพลัง 55 ส.ส.พลังประชารัฐแห่รับป้อมชื่นมื่น ตู่เหงา สัญญาณเขย่าพรรค ส่งซิกสู่เลือกตั้ง

- การลงพื้นที่สำคัญอย่างไรในทางการเมือง มองท่วงทีการจัดการความสัมพันธ์ทางอำนาจแต่ละยุค-วิเคราะห์ลีลาแต่ละพรรคการเมือง

ร่วมล้อมวงคุย โดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ สื่อมวลชนอิสระ, สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการบริหาร The101.world และภาวรรณ ธนาเลิศสมบูรณ์ กองบรรณาธิการ The101.world

วันพฤหัสบดีที่ 23 กันยายน 2564 เวลา 20.30 น. ติดตามรายการสดพร้อมกันทุกแพลตฟอร์มของ The101.world

เหตุการณ์รัฐประหาร 19 กันยายน 2549 ผ่านมาแล้ว 15 ปี แต่ผลที่เกิดจากรัฐประหารครั้งนั้นยังทอดยาวมาถึงปัจจุบัน คำที่กล่าวกันว่าเป็น ‘รัฐประหารเสียของ’ ทำให้เกิดรัฐประหาร 2557 อีกครั้งเพื่อเก็บกวาดฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองที่รัฐประหาร 2549 ทำไม่สำเร็จ

สิ่งสำคัญที่เกิดขึ้นในการเมืองไทยคือ ‘ตุลาการภิวัตน์’ และการกลับมาเรืองอำนาจของกองทัพ ซึ่งเป็นสองปัจจัยสำคัญที่ส่งผลถึงปัญหาการเมืองไทยในปัจจุบัน

101 In Focus สัปดาห์นี้จึงชวนคุยกันเรื่อง ‘รัฐประหาร 2549 อำนาจทหาร-ตุลาการในการเมืองไทย’ จากตุลาการภิวัตน์สังคมไทยดำเนินมาถึง ‘นิติสงคราม’ ได้อย่างไร และวิธีคิดของทหารแบบไหนที่ทำให้การรัฐประหารเกิดในสังคมไทยไม่หยุดหย่อน

ดำเนินรายการโดย วจนา วรรลยางกูร และ ปาณิส โพธิ์ศรีวังชัย

……………….

อ่านเพิ่มเติม

- จาก ‘ตุลาการภิวัตน์’ ถึง ‘นิติสงคราม’ : สงครามไม่มีวันแล้วเสร็จของปีกขวาไทย

https://www.the101.world/judicialization-of-politics-and-lawfare/

- รู้เขารู้เรา เข้าใจวิธีคิดกองทัพไทย ผ่าน สุรชาติ บำรุงสุข

https://www.the101.world/surachart_interview_on_military/

- ครบรอบ 15 ปี รัฐประหาร 2549 เมื่อทหารล้มกระดานแล้วไม่ปล่อยมือออกจากการเมืองไทย

- ผลสะเทือนเกมอภิปรายไม่ไว้วางใจสร้างรอยร้าวในพรรคพลังประชารัฐ นำไปสู่สัญญาณการปรับ ครม. และการจัดทัพใหม่ของ พปชร.

- เปลี่ยนกติกาแก้รัฐธรรมนูญ เดินหน้าเลือกตั้งบัตรสองใบ ฤดูโยกย้ายนักการเมืองพรรคเล็กซบพรรคใหญ่ ส่อแววเลือกตั้ง 2565?

.

ร่วมล้อมวงคุย โดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ สื่อมวลชนอิสระ, สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการบริหาร The101.world และภาวรรณ ธนาเลิศสมบูรณ์ กองบรรณาธิการ The101.world

.

วันพฤหัสบดีที่ 16 กันยายน 2564 เวลา 20.30 น. ติดตามรายการสดพร้อมกันทุกแพลตฟอร์มของ The101.world

ในวันที่คำว่า ‘พส. (พระสงฆ์)’ กลายเป็นที่โด่งดังในโลกออนไลน์จากการไลฟ์สดเพื่อเผยแพร่ธรรมะแนวใหม่ โดย พระมหาไพรวัลย์ วรวณฺโณ และ พระมหาสมปอง ตาลปุตฺโต หลายคนรู้สึกยินดีที่คนรุ่นใหม่สนใจพุทธศาสนามากขึ้น และมีบางส่วนเช่นกันที่มีคำวิพากษ์วิจารณ์ต่อการเทศน์ที่ต่างไปจากกรอบประเพณีเดิม

.

การได้เห็นพระสงฆ์ได้มีพื้นที่บนโลกออนไลน์เช่นนี้นับว่าเป็นปรากฎการณ์ที่น่ายินดี แต่ในขณะเดียวกันก็ชวนให้เราได้ตั้งข้อสังเกตด้วยว่า เราแทบไม่เห็นภิกษุณีในประเทศไทยเท่าไรนัก แม้กระทั่งในโลกออฟไลน์

.

ทำไมผู้หญิงมักได้รับคำครหาเมื่อต้องการที่จะบวช

ทำไมภิกษุณีต้องใส่เสื้อคลุมทับเมื่อไปทำบัตรประชาชน

.

มาร่วมตั้งคำถามและตามหาพื้นที่ในสังคมไทยให้ภิกษุณีไปด้วยกันได้ในรายการ ‘ความรู้รอบผัว’

.

ดำเนินรายการโดย อ.ตุล – คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง อาจารย์ประจำภาควิชาปรัชญา คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และภรรยา แพร์ – วิลาวัณย์ บุญเกื้อกุลวงษ์

[คำเตือน] โปรดหลีกเลี่ยงการเปิดเครื่องเนิร์ดตอนนี้ขณะรับประทานอาหาร

ถ้าฝันไกลอยากจะไปอวกาศ แต่ตังค์ไม่พอ

ความรู้ไม่มี ความสามารถไม่ได้ จะสมัครเป็นนักบินอวกาศก็คุณสมบัติไม่เข้าเกณฑ์สักข้อ แล้วคนธรรมดาอย่างเราจะออกไปนอกโลกได้ไหมนะ?

หลายคนอาจหมดหวังไปแล้ว แต่ถ้าเราเชื่อว่าจินตนาการสำคัญกว่าความรู้ การออกไปนอกโลกอาจไม่ใช่เรื่องเกินหวัง ถ้าเราไม่ลืม ‘เชื้อเพลิง’ ในท้องเราอย่างการตด!

น้องแก๊สในลำไส้คนนี้มีพลังซ่อนอยู่ที่เราคาดไม่ถึง และอาจพาเราบินไกลถึงอวกาศได้...หรือเปล่า?!

มาร่วมค้นหาคำตอบว่าน้องตดจะพาเราบินพ้นแรงโน้มถ่วงได้ไหม แล้วต้องตดเท่าไหร่ถึงจะส่งจรวดขึ้นไปบนอวกาศได้?

เปิดเครื่องเนิร์ดตอนใหม่จะพาท่องไปใน ‘จักรวาลของตด’ และ ‘การตดสู่จักรวาล’ แล้วมาดูกันว่าบร๊ะลานุภาพของตดจะพาเราไปไกลแค่ไหน

ดำเนินรายการโดย ปอนด์ – กมลชนก คัชมาตย์ และ จีน – ณรจญา ตัญจพัฒน์กุล

ร่วมตอบคำถามโดยเครื่องเนิร์ด อีฟ – ปาณิส โพธิ์ศรีวังชัย

ผ่านมาแล้ว 1 เดือนเต็ม กับการออกมาต่อสู้ของกลุ่มเยาวชน (สายบวก) ณ บริเวณพื้นที่สามเหลี่ยมดินแดง ซึ่งวันนี้ได้รับฉายาให้เป็น ‘สมรภูมิดินแดง’ หลังจากกลายเป็นพื้นที่ปะทะระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจชุดควบคุมฝูงชน (คฝ.) กับกลุ่มผู้ชุมนุมที่เรียกตัวเองว่า ‘เยาวรุ่นทะลุแก๊ส’ จากรายงานของ iLaw พบว่า ตลอดเดือนสิงหาคมมีการปะทะกันของเจ้าหน้าที่คฝ. และผู้ชุมนุมม็อบดินแดงถึง 18 ครั้ง และ ณ วันนี้การปะทะยังคงเกิดขึ้นเรื่อยๆ

.

แน่นอนว่าภาพการประท้วงที่เกิดขึ้น ณ บริเวณแยกดินแดง ทำให้หลายคนสงสัยว่าพวกเขาเป็นใคร ออกมาเรียกร้องอะไร และทำไมจึงแสดงออกในลักษณะที่ดูรุนแรงและดุดัน ตลอดจนคำถามที่ว่าการตอบโต้เจ้าหน้าที่ของม็อบทะลุแก๊ส นับว่าเป็นความรุนแรงหรือไม่ จากเหตุการณ์นี้ก็จุดประเด็นให้สังคมกลับมาถกเถียงกันถึงเรื่องสันติวิธีกันอีกครั้ง

.

101 In Focus สัปดาห์นี้ชวนคุยกันเรื่องนิยามของสันติวิธี – แบบไหนคือสันติ แบบไหนคือความรุนแรง เราควรทำความเข้าใจปรากฏการณ์ม็อบทะลุแก๊สอย่างไร และขอบเขตของการใช้สันติวิธีเพื่อต่อสู้กับอำนาจรัฐ แท้จริงแล้วอยู่ที่ตรงไหน 

.

ดำเนินรายการโดย ภาวิณี คงฤทธิ์ และ ภาวรรณ ธนาเลิศสมบูรณ์  

.

อ่านเพิ่มเติม

.

“ความวุ่นวายไม่ได้ทำให้สังคมล่มสลาย” ทบทวนนิยามสันติวิธี กับ ภัควดี วีระภาสพงษ์

https://www.the101.world/pakawadee-veerapaspong-interview/

สังคมที่เต็มไปด้วยการกดทับ ผลลัพธ์คือความเดือดดาล – คุยกับ ‘ทะลุแก๊ซ’

https://www.the101.world/thalugaz-interview/

ปลายเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา มาเลเซียมีการเปลี่ยนผ่านเก้าอี้นายกฯ จากมูห์ยิดดิน ยัสซิน เป็นอิสมาอิล ซาบรี ยาคอบ หลังจากที่มูห์ยิดดินลาออกท่ามกลางกระแสกดดันมากมาย และในกระบวนการเปลี่ยนผ่านนี้ คนมาเลเซียได้เห็นบุคคลหนึ่งที่มีบทบาทโดดเด่นขึ้นมา นั่นคือ ‘สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลละฮ์ ชะฮ์’ กษัตริย์มาเลเซียพระองค์ปัจจุบัน ซึ่งทรงแสดงบทบาทเดินหน้ากระบวนการสรรหาและแต่งตั้งนายกฯ

.

นี่เป็นครั้งที่สองที่พระองค์ต้องทรงลงมาคลี่คลายสุญญากาศทางการเมืองด้วยพระองค์เอง โดยครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อปีที่แล้วหลังการลาออกของมหาเธร์ โมฮัมหมัด ถือเป็นกระบวนการเปลี่ยนผ่านผู้นำที่กษัตริย์ทรงเข้ามามีบทบาทมากอย่างไม่เคยมีมาก่อน

.

ไม่ใช่เพียงเหตุการณ์นี้เท่านั้น แต่ในช่วง 1-2 ปีมานี้ ดูเหมือนว่ากษัตริย์มาเลเซียทรงมีบทบาททางการเมืองในอีกหลายเรื่อง ซึ่งนับว่าโดดเด่นยิ่งกว่ากษัตริย์ทุกพระองค์ที่ผ่านมา นับตั้งแต่ก่อตั้งประเทศ

.

ขณะที่คนมาเลเซียจำนวนมากสรรเสริญที่พระองค์ทรงคลี่คลายวิกฤติการเมืองได้ด้วยพระราชอำนาจตามรัฐธรรมนูญ ท่ามกลางสถานการณ์โควิด-19 ที่เข้ามาเป็นวิกฤตซ้อน แต่จำนวนไม่น้อยก็ตั้งข้อสังเกตว่า สถาบันกษัตริย์กำลังล้ำเส้นบางๆ เข้ามาแทรกแซงการเมืองหรือไม่?

.

‘ASEAN บ่มีไกด์’ ในตอนนี้ ขอพาทุกคนเดินทางไปที่มาเลเซีย ไปดูกันว่าทำไมกษัตริย์ถึงมีบทบาทโดดเด่นมากในช่วงเวลานี้ และคนมาเลเซียกำลังคิดยังไงกับสถาบันกษัตริย์

.

ดำเนินรายการโดย เบน – วงศ์พันธ์ อมรินทร์เทวา

นับตั้งแต่การระบาดของโควิด-19 เมื่อช่วงปลายปี 2562 ลากยาวมาจนถึงปัจจุบัน ตัวเลขผู้ติดเชื้อและเสียชีวิตมีผ่านหูผ่านตาคนในสังคมทุกวัน โดยเฉพาะการระบาดระลอกสามที่มียอดผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตจำนวนมาก

.

แม้ความตายจากโควิด-19 จะเป็นความตายอันไม่พึงปรารถนา แต่ด้านหนึ่ง กลับเป็นสถานการณ์บีบบังคับให้สังคมไทยต้องมาจับเข่าคุยเรื่องความตายกันอย่างจริงจัง เพราะวิกฤตโควิดได้เผยให้เห็นแล้วว่า เราต่างไม่รู้จะรับมือกับความตายและกระบวนการจัดการร่างหลังความตายที่เปลี่ยนไปอย่างไร ขณะเดียวกัน ภาพใหญ่อย่างภาครัฐเองก็ขาดกลไกรองรับผู้เสียชีวิตจำนวนมากในแต่ละพื้นที่ หรือไม่มีการสื่อสารอย่างชัดเจนว่าควรปฏิบัติต่อศพผู้ติดเชื้อเช่นใด

.

เพราะความตายไม่ได้เป็นเรื่องของปัจเจก 101 In Focus สัปดาห์นี้ชวนคุยกันเรื่องความตายที่เปลี่ยนแปลงไปในสถานการณ์โรคระบาด ตลอดจนสิ่งที่รัฐต้องวางแผนเพื่อรับมือกับความตายในอนาคต

.

ดำเนินรายการโดย ภาวิณี คงฤทธิ์ และ ภาวรรณ ธนาเลิศสมบูรณ์

.

อ่านเพิ่มเติม

.

มรณกรรม(เลิก)อำพราง : สนทนาเรื่องความตายกับ ‘ภาวิกา ศรีรัตนบัลล์’ ในวันที่โรคระบาดทำให้เราไม่อาจตายดี

https://www.the101.world/pavika-sriratanaban-interview/

ท่ามกลางข้อถกเถียงเรื่องการจัดสรรงบประมาณประจำปี ทำให้ประชาชนเห็นว่ายังมีการใช้งบอย่างไม่มีประสิทธิภาพจำนวนมาก หลายเรื่องไม่ใช่เรื่องเร่งด่วนในภาวะวิกฤต แต่งบส่วนหนึ่งที่มีการพูดถึงน้อยมากคืองบสำหรับเด็กเล็ก โดยเฉพาะในภาวะที่พ่อแม่จำนวนมากตกงาน ป่วยไข้ หรือกระทั่งเสียชีวิตจากโรคระบาด ซึ่งส่งผลต่อการเลี้ยงดูลูกอย่างแน่นอน

.

ปัจจุบันรัฐไทยมีโครงการเงินอุดหนุนเด็กเล็กอายุ 0-6 ปี โดยให้เงินเดือนละ 600 บาท แต่ให้เฉพาะครัวเรือนที่สมาชิกมีรายได้น้อยกว่า 100,000 บาทต่อคนต่อปี เงินที่รัฐใช้ลงทุนส่วนนี้คือ 16,659 ล้านบาทต่อปี หรือแค่ 0.5% ของงบประมาณไทยเท่านั้น

.

ที่ผ่านมา แม้จะมีเด็กยากจนได้รับประโยชน์จากเงินอุดหนุนเด็กเล็กถึง 1.9 ล้านคน แต่มีเด็กยากจนกว่า 30% ตกหล่นจากการได้รับเงินอุดหนุน เพียงเพราะไม่สามารถข้ามผ่าน ‘กระบวนการพิสูจน์ความจน’ ไปได้

.

101 In Focus สัปดาห์นี้จึงชวนคุยกันเรื่อง 'สวัสดิการเงินอุดหนุนเด็กเล็กถ้วนหน้า' ผ่านผลงานสปอตไลต์ 'หยอดกระปุกอนาคต ด้วยสวัสดิการเงินอุดหนุนเด็กเล็กถ้วนหน้า' ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง 101 และ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เผยแพร่ในช่วงเดือนที่ผ่านมา

.

ดำเนินรายการโดย วจนา วรรลยางกูร และ ภาวิณี คงฤทธิ์

.

อ่านเพิ่มเติม

.

ก่อนเติบใหญ่ไม่จำเป็นต้องร่วงหล่น : มอบเงินอุดหนุนถ้วนหน้า มอบโลกที่ดีกว่าแก่เด็ก

https://www.the101.world/child-welfare-documentary/

.

“การมีเด็กยากจนตกหล่นแม้เพียงคนเดียว เป็นเรื่องที่ยอมรับไม่ได้” สมชัย จิตสุชน

https://www.the101.world/somchai-jitsuchon-on-universal-cash-transfer-programme/