Acı, tatlı, mayhoş

Acı, tatlı, mayhoş

By NTVRadyoArtsFood
Download on the App Store

All Acı, tatlı, mayhoş episodes

  • Mark Twain’in ketçaplı püresi

    Özlenen Amerikan lezzetleri listesinde ketçabı 58’inci sırada sayan Mark Twain, bir önceki sıraya da patates püresini almış. Yıllar sonra bir başka ünlü yazar, Amerika’da yemek yazarlığının öncülerinden M.F.K. Fisher 1968 yılında The New Yorker dergisine yazdığı yazıda bu sıralamanın tesadüf olmadığını söylemiş ve kendi ketçaplı patates püresi hikayesini anlatmış. Amerikalı bir çocuk olarak ailesinin “ketçap yasağı” ile büyümüş, acısını ancak 22 yaşında evlenince çıkarmış. İlk iş kendisine koca bir kâse “bulut gibi” diye tanımladığı tereyağlı ve sıcak sütlü patates püresi yapmış, ortasını havuz gibi açıp içine ketçap doldurmuş, doya doya, kaşık kaşık yemiş. Bir daha da hayatı boyunca ketçaplı patates püresine elini sürmemiş. İşte o tarifin ve hikayenin ayrıntıları.

    Aylin Öney Tan’dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Tarihten ketçap formülleri

    Ketçabın İngiltere’den Amerika’ya geçmesi sürecindeki tarifler çok çeşitli. 1742 yılında Londra’da yayınlanan bir yemek kitabında bir ketçap tarifi “20 yıl dayanacak sos” olarak tanımlanmış. 1812 yılında ise James Mease adında bir bilim adamı domatesli ketçabı geliştirmiş. Tarifi yayınladığı “Yararlı Bilgiler Arşivi” adlı kitabında, o zamanlar “aşk elması” denilen domatesin ketçap için en uygun lezzet olduğunu yazmış. 1876 yılında ise Henry Heinz içine sirke, esmer şeker ve baharatlar katarak yeni formüller denemiş. 60 küsur formüle kadar çıkmış ama en sevileni 57’nci olmasa bile karısının en sevdiği 5 ve 7 rakamlarını bir araya getiren 57 no’lu formül olmuş ve ketçabın Amerikan rüyası başlamış. Ünlü Amerikalı yazar Mark Twain de, 1878 yılında Avrupa yolculuğu sırasında yokluğunu çektiği lezzetlerin listesini yaparken 58. sırada ketçabı saymış.

    Aylin Öney Tan’dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Ketçabın duyusal analizi

    Ketçap lezzetinin bütün dünyada damaklara hitap eden bir yanı var. Bu denli benimsenmesini anlamak için bir duyusal analizini yapmak gerek. Ketçap içinde tatlılık, tuzluluk ve ekşilik bir arada, kimi zaman acılık da devreye giriyor. İçine giren otlar ve baharatlar, başka bir boyut katıyor. Ketçap tadını içine giden malzemelerden bağımsız, yani domates, soğan, şeker, tuz, sirke gibi lezzetlerden farklı bir bütün olarak algılıyoruz. Ben bunu Gestalt psikolojisi ile açıklıyorum. Gestalt, Almanca şekil ve form kelimelerinden türemiş bir algı teorisi. Gestalt psikologlarından Kurt Koffka’nın açıklamasına göre “Bütün kendisini oluşturan parçaların bir araya gelmesinden farklı bir şeydir”. Bazı çevirilerde “farklı” yerine “fazlasıdır” denmiş. Ketçap söz konusu olunca her ikisi de doğru: Ketçap, içindeki malzemelerden hem farklı bir lezzet bütünüdür, hem de daha fazladır, daha kuvvetli bir tat bütünü oluşturur. 

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Ketçabın dünya yolculuğu

    #ketçap

    Uzak Doğu’da fermente balık sosuna verilen ad, ketçap. Endonezya’da ise tatlı - tuzlu bir sosun adı. İngilizler ise soya sosuna benzeyen, ceviz veya mantardan bir sos yapmışlar.

    Aylin Öney Tan bu hafta ketçabın dünya yolculuğunu anlatıyor

    #acıtatlımayhoş 🍅

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    3 min
  • KÖFTELER

    Aylin Öney Tan bu hafta bir tutam tarih biraz da tarifle köfteleri anlattı.
    Tamamı bu kayıtta.
    iyi dinlemeler

    #acıtatlımayhoş

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    15 min
  • Köftede biraz şeker biraz sirke

    Küçük misket köftelerin yanında bir sos aranır. Elbette İtalyan usulü sarımsaklı domatesli sos çok yakışır. Bu tür domatesli sosları daha da lezzetli olması için bazı püf noktaları var, özellikle şeker-asit dengesini vurgulamak için biraz şeker, biraz sirke katmak gibi. Ama elbette başka soslar da düşünülebilir, yoğurtlu tahinli soslar gibi. Tariflerimiz ve püf noktaları podcast kayıtta.
    ...
    Aylin Öney Tan’dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    3 min
  • Köftenin püf noktası

    Kuru köftenin içinde maydanoz ve bolca ekmek olmazsa olmaz dedik. Adı kuru olsa bile kendisi yumuşak olmalı. Bir de davetlerde sunulan misket köfteler var ki, onlar da çok sevilir. Menülerde genellikle “mititey köfte” diye geçer. Benzeri Romanya’da da var. İsminin kökeni Fransızca, “midi taille” yani “orta boy”. Özetle orta boy köfte, sonradan olmuş “mititey köfte”.
    ...
    Aylin Öney Tan’dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Köfteye yakışanlar

    Köftenin içine konan otlar ve baharatlar köftenin karakterini belirliyor. Kuru köfte maydanoz olmadan olmaz, kadınbudu köfteye ise dereotu çok yakışır. Baharatlar ise tuz-biberin ötesinde elbette. Kimyon olmazsa olmaz, kişniş de çok yakışıyor. Eskiden biraz tarçın da konurmuş. Yenibahar ise karabiber, tarçın, muskat, karanfil vb tüm baharatların toplamı gibi bir tada sahip olduğu için çok lezzet katıyor. En iyisi kuru köfte yaptığınızda malzemeyi bölüp farklı baharat karışımlarını denemek ve hangisini beğenirseniz ona sadık kalmak.
    ...
    Aylin Öney Tan’dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Artan pilavla kadınbudu köfte

    Mücver ile kızartma köfteler arasında ince bir fark var. Sebze köfteleri de var. Ama bana göre mücver kaşıkla dökülecek kıvamda olur, köfteye ise şekil verilir. Kızartma köftelerin en meşhur olanı kadınbudu köfte gibi. Eskiden kıyma mücveri olarak da geçen kadınbudu köfte aslında gerek evde gerekse de esnaf lokantalarında mutfak ekonomisi açısından harika bir örnek. Bir gün öncenin pirinç pilavından artan tereyağlı pilavla yapılınca tadı çok da güzel olur. Belki de o yüzden, eşlikçisi hep patates püre olur. Çünkü bir gün önce karbonhidrat olarak pilav yenmiştir zaten, sıra patatestedir.
    Peki kadınbudu köftenin püf noktasını biliyor musunuz?
    ...
    Aylin Öney Tan’dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Çeşit çeşit köfte

    Geçen hafta konumuz mücverdi. Mücver aslında bir nevi kızartma köfte olarak kabul ediliyor. Kızartma köfteler, yaz günlerinin kurtarıcısı. Sıcak da yenir, soğuk da yenir. Özellikle kuru köfte soğuk yenebildiği için yolluk olarak seyahatlerde, pikniklerde en sevilen, mutlaka yapılan bir lezzettir. Kızartma köftelerin bir özelliği de bereketli olması, bol ekmek içi, az kıyma ile çok köfte çıkar. Tarifimiz ise Ayvalık’tan “Ada Köftesi”, dışı çıtır çıtır, içi sulu sulu, bol kekikli bir tarif.

    ...

    Aylin Öney Tan’dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min