
Sign up to save your podcasts
Or


Cacık yoğurt ve salatalıktan ibaret değil. Cacık yaz sofralarının değişmez lezzeti, sofranın tamamlayıcısıdır. Karnıyarık, pilav, cacık üçlemesi tipik yaz menüsüdür. Bir zamanlar kış aylarında salatalık bulunmazdı, kış zamanı marulla kış cacığı yapılırdı. Cacığın kökü olan Farsça “jāj” kelimesi çeşitli yemeklik yabani otlara verilen ad. Nişanyan, “jaj” sözcüğünü yemeğe katılan bir ot olarak vermiş ve Latince “carum carvi” tanımını not düşmüş. Oysa bu, Osmanlıca “keraviye” olarak geçen ve tohumları kimyon gibi baharat olarak kullanılan bir bitki. Evliya Çelebi 1665 yılında cacık sözcüğü için “bir tür baharlı ot” diye not düşmüş, Bitlis mutfağında “cacıklı peynir ve kaymağı”nı saymış. Ahmet Vefik Paşa 1876 tarihli Lehçe-i Osmani adlı sözlüğünde cacığı “yoğurtla yapılan sebze salatası” olarak vermiş. Hasan Eren ise Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü’nde cacık maddesinde “yoğurtla hıyar veya maruldan yapılan salata” demiş.
#aylinoneytan #acıtatlımayhoş
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Bizans döneminde karabiberin çok kıymetli olduğunu, tarçınla birlikte statü sembolü olduğunu, İstanbul mutfağına damga vurduğunu biliyor musunuz?
Aylin Öney Tan bu hafta biraz baharatlar konusuna baktı. Antep, Kilis, Halep mutfağında karabiberi, bizde “köfte baharı”, “dolma baharı”, “yeni bahar” diye satılan karışımları, Lale Dai’den aldığı “kuzu kokusu baharatı” tarifini, Türk mutfağında kekik ve nanenin yerini anlattı.
Aylin Öney Tan’la bir tutam tarih biraz da tarif.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Baharatlardan biraz da otlar dünyasına geçelim. Bizim mutfağımızın temel otları maydanoz dereotu ve nane. Bunlardan geleneksel olarak nane kurutularak kullanılır. Dereotunun tohuma kaçmışı, tarhana yapmak için veya şimdilerde poğaça gibi hamur işleri için kullanılsa da mutfakta esas olan kuru nanedir. Kekikle birlikte en sık kullandığımız kuru otların başında gelir. Kuru nane mutfağımızdaki gizli ferahlıktır. Örneğin yalancı dolmalarda sıcak baharatları serin ferahlığıyla dengeler. Yoğurtlu çorbalara çok yakışır. Yemeklere, çorbalara kızdırılmış yağla yemyeşil son bir nane dokunuşu yapmak isterseniz püf noktası burada.
Aylin Öney Tan’la bir tutam tarih biraz da tarif.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Aylin Öney Tan baharat karışımlarında bu kez çok özel bir anısını anlatıyor. Antep’te bir bayram yemeğinde keşfettiği, baharat karışımını. Adı: Kuzu kokusu!
Tarifi ona veren Mevlâna soyundan Lale Dai. Halep’te eğitim görmüş. Lale Hanım bir kitap arasından çıkarttığı baharat kokulu kâğıda inci gibi yazısıyla yazdığı tarifi, Aylin Öney Tan’la paylaşıyor. Aylin Öney Tan da, baharatçısı Yemen Kurukahvecisi’nin sahibi rahmetli Cevdet Akınal’a yaptırdığı tarifi bugün NTVRadyo’da veriyor. Bayram yemeği, pilavı için hazırlamanızda yarar var.
Aylin Öney Tan’la bir tutam tarih biraz da tarif.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Yenibahara biz yeni olduğu için yeni sıfatını yakıştırmışız ama İngilizler tüm baharatların toplamı gibi algılamışlar. Tadı tarçın, karanfil, zencefil, küçük hindistancevizi karması gibi olduğu için İngilizce hepsinin toplamı anlamında “all spice” denmiş. Bizde yenibahar en çok dolma içine konur. Zaten dolma ve köfte baharı dışında hazır baharat karışımı fazla yok. Güneydoğu’da “beş türlü bahar”, “yedi bahar” gibi adlarla satılan karışımlar var. Mardin’de mesela bu karışımda mutlaka kişniş olur.
Aylin Öney Tan’la bir tutam tarih biraz da tarif.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Karabiber olmadan sofra düşünemiyoruz. Karabiberin tadını başka baharatlarla karıştırmak bazı bölgelerde ev hanımlıların titizlikle gizledikleri bir sır. Özellikle Antep ve Kilis mutfaklarında, Halep bağlantılı ailelerde karabiberin içine karanfil, tarçın, yenibahar gibi baharatlar katmak sık rastlanılan bir adet. Yenibahar aslında mutfağımızda nispeten yeni, Amerika’nın keşfinden sonra gelmiş bir baharat, bu yüzden yenibahar demişiz.
Aylin Öney Tan’dan bir tutam tarih biraz da tarif.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Baharatlardan biraz da otlar dünyasına geçelim. Bizim mutfağımızın temel otları maydanoz dereotu ve nane. Bunlardan geleneksel olarak nane kurutularak kullanılır. Dereotunun tohuma kaçmışı, tarhana yapmak için veya şimdilerde poğaça gibi hamur işleri için kullanılsa da mutfakta esas olan kuru nanedir. Kekikle birlikte en sık kullandığımız kuru otların başında gelir. Kuru nane mutfağımızdaki gizli ferahlıktır. Örneğin yalancı dolmalarda sıcak baharatları serin ferahlığıyla dengeler. Yoğurtlu çorbalara çok yakışır. Yemeklere, çorbalara kızdırılmış yağla yemyeşil son bir nane dokunuşu yapmak isterseniz püf noktası burada.
Aylin Öney Tan’la bir tutam tarih biraz da tarif.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Aylin Öney Tan bu hafta “buzlu tatlar” anlattı, tarifler verdi.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Kar içine “güherçile” koyup bu karışımın içine oturtulan bir kabın içindeki malzemeyi dondurmak eski bir yöntem. Ancak “güherçile” yani potasyum nitrat zor bulunur bir malzeme. Venedik ve Padova Üniversitelerinde profesör olan ve İbn-i Sina’nın öğretilerini takip eden mucit Santorio Santorio, 1620 yılında aynı işlemin kaba tuz ile de yapılabileceğini ispatlamış. Osmanlı şerbetleri ve şerbet yapmak için kullanılan sert şerbet şekerleri, İtalyanlar kadar pek çok seyyahın da ilgisini çekmiş. İngiliz seyyah Henry Blount şerbet şekerlerinin güllü, limonlu, menekşeli olduğunu yazmış. Bugün sert şerbet şekeri sadece lohusa şerbeti olarak yaşıyor, biz de onunla dondurma yapmayı deneyebiliriz.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
İtalya’da dondurma kültürü çok gelişkin, hatta belki de bu yüzden bizde de dondurmacılar kendilerine Roma, Napoli, Milano gibi isimler koymuşlardır. İngiliz yazar Elisabeth David 1994’te 78 yaşında ölümünden önce yazmakta olduğu son kitapta, İtalyan dondurmalarının Türk şerbetlerinden esinlenmiş olabileceği üzerine bir teori öne sürüyor. Kitabı yazarın ölümünden sonra Jill Norman bitirmiş. “Harvest of the Cold Months” yani “Soğuk Ayların Hasadı” kitabında dondurmanın Osmanlı topraklarına uzanan hikayesini 1600’lü yılların başlarında yazılmış mektuplarda iz sürerek araştırıyor.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.