Acı, tatlı, mayhoş

Acı, tatlı, mayhoş

By NTVRadyoArtsFood
Download on the App Store

All Acı, tatlı, mayhoş episodes

  • “Karlık” günleri

    Buz, yaz aylarının kurtarıcısı. Evimizde buzdolabının geçmişi ise oldukça yeni. Osmanlı döneminde ise Uludağ’dan getirilen kar, yaz sıcağında kar kuyularında, erimeden saklanırdı. İçecekleri soğuk servis yapmak için ise cam “karlık”lar vardı. Cam damacananın tam karın kısmında içeri doğru giren yuvarlak bir hazne bulunur, kar bu kısma doldurulur, böylece damacana içindeki su veya şerbet buz gibi soğur; Böylece içecek hem sulanmaz hem de karın içinde olabilecek pisliklerle karışmazdı.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    3 min
  • Sihirbazlık gibi buzhane

    Ateşin keşfinden sonra en büyük buluşlardan biri buz yapmayı, soğutma teknolojisini bulmak olsa gerek. Tarih boyunca kar ve buzu erimeden korumak için yer altında buzhaneler, kar kuyuları inşa edilmiş, doğal mağaralarda buz saklanmış ama sıcak iklimlerde yoktan buz yapmak bambaşka bir icat, tam anlamıyla bir sihirbazlık. İşte, İran bu konuda öncü sayılabilir. Hem suyun az ve kıymetli olduğu hem de kavurucu sıcakların gündüz insanı yaktığı ortamda, rüzgârı ve havayı kullanarak buz yapmayı başarmışlar. İsfahan’da bu amaçla inşa edilmiş buzhaneler hala işler durumda, görenleri hayranlık içinde bırakıyor.
    Aylin Öney Tan bir tutam tarih, biraz da tarifle “buzlu lezzetler” anlatıyor.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Bici bici tatlı

    Sicilya’daki “granita”ya gibi Anadolu’da “Karsambaç”.. “buzlama” diyebileceğimiz “granita” çok sevilir. Sicilya’da soğuk buzlu lezzetler Orta çağ Arap mutfağının etkisini taşır. 13. yüzyılda Lübnan dağlarından toplanan karlar gemilerle Kahire’ye taşınırmış. İstanbul’un serinlemesini sağlayan buz ve karlar ise Uludağ’dan gelir, çeşitli semtlerdeki kar kuyularında saklanırmış. Anadolu’da dağlardan toplanıp saklanan kar ve buz kalıplarıyla “karsambaç” yapma geleneği hala yaşar. Tıraşlanan buz veya sıkıştırılmış kar üstüne çeşitli şerbetler dökülür, dondurma gibi yenir. Hatta altına küp küp kesilmiş su muhallebisi konulup “bici bici” ve benzeri tatlılar yapılır.
    Aylin Öney Tan bu hafta “buzlu tatlar” anlatıyor; Bir tutam tarih biraz da tarifle.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    3 min
  • HİKAYELER VE TARİFLERLE: KARADUT

    Pyramus ve Thisbe'den Bedri Rahmi'ye, “morus negra”, “marus rubra”, “horum dutu”, “urmu dut”, karsambaç, granita...

    Aylin Öney Tan bu hafta karadutlu hikayeler anlattı, tarifler verdi. Hafta boyunca yayınlanan 5 bölüm burada bir arada. İyi dinlemeler.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    15 min
  • Karadut buzlama / granita

    Karadut en güzel şuruplara, şerbetlere yakışıyor. Mordan yakut kırmızısına dönen ışıklı rengi, kırık buz üstünde görsel bir şölen yaratıyor. Anadolu’da köklü bir gelenek vardır. Taze yağan karın üzerine pekmez gezdirerek “kar helvası” yapılır. Benzer şekilde tıraşlanmış buz üstüne şerbet dökerek yapılan “karsambaç” bunun devamıdır. Özellikle Akdeniz bölgesinde yaşayan bir gelenektir. Tire pazarında karadut şerbeti ile yapılana rastlamak mümkündür. Aylin Öney Tan’ın bugünkü tarifi ise evde kolay yapılacak bir “karadut buzlama”, İtalyanların granitası gibi.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Morus negra ya da urum dut

    Karadut ve kırmızı dut aslında birbirinden farklı türler. Karadut “Morus negra”, daha tatlı oluyor. Kırmızı olan “Morus rubra” ise biraz mayhoş tadıyla ekşi sevenlerin gözdesi. Karadut türlerinde, bölgesel olarak farklı isimler kullanılabiliyor. Örneğin “urum dut” veya Antep’te “urmu dut”, Malatya’da “horum dutu” olarak adlandırılabiliyor. Gaziantep’te şerbet geleneği hala bütün canlılığıyla sürüyor. Hatta yaygın adetlerden biri şerbetçiye sebil yaptırmaktır. Özellikle cami önlerinde hayır yapmak isteyenler, bedava şerbet dağıttırır. Tarifimiz ise Antep usulü “urmu dut” şerbeti.
    Aylin Öney Tan’la bir tutam tarih biraz da tarif.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • “Karadutum” şiirinin kahramanı

    Sevenlerinin karadut aşkı bir yana, karadut aynı zamanda tutkulu aşk öykülerine de konu olmuş. Efsanedeki Pyramus ve Thisbe’nin sonu kanlı biten öyküsü bir yana, asıl efsane aşk çok yakınımızdan bir hikâye. Bu efsanevi aşk ünlü ressam-şair Bedri Rahmi Eyüboğlu’yla, ne yazık ki onun kadar ünlenemeyen Türkiye’nin ilk kadın heykeltıraşlarından Mari Gerekmezyan arasında yaşanmış. Ne yazık ki Bedri Rahmi’nin evli olması nedeniyle yasak aşk olan bu ilişki Mari’nin zamansız ölümüyle son bulmuş. İşte meşhur Karadut şiirinin isimsiz kahramanı Mari’nin hazin hikayesini Aylin Öney Tan’dan dinleyin.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Karadut efsanesi

    Karadut deyince akla ilk aşk gelmesi normaldir. Özellikle de Türkiye’de ünlü ressam şair Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun “Karadutum, çatal karam, çingenem” diye başlayan şiiri yüzünden. Karadut hep acı sonla biten aşkların şiiri gibidir. Ama en acı son Yunan mitolojisindeki meşhur Pyramus ve Thisbe’nin aşkıdır. Karadut yazısı yazıp da bu aşka referans vermeyen yemek yazarı herhalde yoktur. Kraliçe Semiramis'in ülkesi Babil'in en yakışıklı genci Pyramus, Thisbe ise en güzel kızıdır. Ailelerinin birleşmesine izin vermediği komşu evlerde yaşayan gençler bir gece dut ağacının altında gizlice buluşmaya karar verirler ama kötü kader ağlarını örmüştür, hikâyenin sonu kanla biter. Efsaneye göre dut ağacının kar beyazı meyveleri bu hazin aşk öyküsü yüzünden artık kara olacaktır. Aylin Öney Tan’la bir tutam tarih biraz da tarif.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Karadutum...

    Doya doya duttan bahsettik ama dut konusu bitmedi. Daha karaduta sıra gelmedi, onu unutmadık. Karadut beyaz duta rengiyle fark atar. Kırmızıdan mora çalan ışıklı rengiyle şerbetlerin, reçellerin, dondurmaların gözdesidir. Elbette mayhoş tadıyla ekşi sevenlerin de gözdesidir. Özellikle de şerbetler şuruplar için karadut benzersizdir. Tire’de karadut şerbeti, Antep’in urumdut şerbeti meşhurdur. Antep’teki şerbetin neredeyse ikiz kardeşi Şam’a özgü çok özel bir duttan yapılır. Dut-i Şami denilen kocaman sulu karadutun bir tek tanesi şerbet kıvamında doyurucudur. Bu hafta karadut ekseninde şerbetler, dondurmalar dünyasında gezineceğiz. Sizi de bekleriz.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • HİKAYELER VE TARİFLERLE: DUT

    Yaz başı tam dut mevsimidir. Aylin Öney Tan bu hafta dutlu hikayeler anlattı, tarifler verdi. Hafta boyunca yayınlanan 5 bölüm burada bir arada. İyi dinlemeler.

     

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    15 min