1. การยกเลิกสัญญากลับบ้านต้องทำตามขั้นตอน ระวังแอบซื้อตั๋วกลับบ้านเองหรือลาพักร้อนไม่กลับตามกำหนด จะเดินทางเข้าไต้หวันใหม่ไม่ได้

          นายจ้างจำนวนหนึ่งที่ว่าจ้างแรงงานไทยโดยเฉพาะไซต์งานก่อสร้าง กำลังปวดหัวกับปัญหารูปแบบใหม่ แรงงานไทยของตนยกเลิกก่อนกำหนด แอบซื้อตั๋วเครื่องบินเองเดินทางกลับประเทศโดยไม่แจ้งนายจ้างหรือล่าม ไม่ได้ไปยกเลิกสัญญาที่กองแรงงานท้องที่ตามกฎระเบียบ สาเหตุที่แรงงานไทยเหล่านี้เดินทางกลับโดยไม่บอกใคร หลายคนเป็นเพราะอยากย้ายไปทำงานกับนายจ้างใหม่ที่มีโอทีแต่ย้ายไม่ได้ เพราะอยู่ระหว่างสัญญา หรือบางคนอยากไปทำงานประเทศอื่น ไม่กล้าบอกเลิกสัญญากับนายจ้าง ใช้วิธีแอบหนีกลับบ้านโดยไม่บอกใคร รวมถึงบางคนลากลับบ้านไปพักร้อนแล้วไม่กลับมาตามกำหนด หารู้ไม่ว่า การยกเลิกสัญญาก่อนครบกำหนด 14 วัน ต้องผ่านขั้นตอนรับรองการยกเลิกสัญญาที่กองแรงงานท้องที่ หากข้ามขั้นตอนนี้ไป แรงงานจะไม่สามารถกลับเข้ามาทำงานครั้งใหม่ได้ เพราะชื่อยังติดอยู่ในฐานข้อมูลของกระทรวงแรงงาน ทำให้แรงงานไทยเหล่านี้ ซึ่งตั้งใจจะกลับมาทำงานกับนายจ้างรายใหม่ เมื่อไปยื่นขอวีซ่าถูกตีกลับ ค่าธรรมเนียมที่จ่ายไปแล้วไม่ได้คืน หลายคนกล่าวหาว่าถูกนายจ้างหรือ บจง. กลั่นแกล้ง แต่ข้อเท็จจริงคือ ไม่ได้ยกเลิกสัญญาตามขั้นตอน ส่งผลให้ในฐานข้อมูลของกระทรวงแรงงาน ยังมีรายชื่อทำงานอยู่กับนายจ้างรายเดิม ขณะเดียวกันสร้างปัญหาให้กับนายจ้างเช่นกัน ทำให้ไม่สามารถใช้โควตาเดิมนำเข้าแรงงานไทยคนใหม่มาทดแทนได้ แต่ปัญหานี้ กระทรวงแรงงานกำลังผ่อนปรนข้อบังคับและแนะนำวิธีแก้ปัญหาให้แก่นายจ้าง

การยกเลิกสัญญา จะต้องผ่านการรับรองจากกองแรงงานท้องที่ ซื้อตั๋วเครื่องบินเดินทางกลับประเทศเองโดยไม่แจ้งนายจ้างและล่ามไม่ได้ (ภาพบรรยากาศการเดินทางกลับประเทศของแรงงานไทยที่สนามบินเถาหยวน)

          นอกจากแอบซื้อตั๋วเครื่องบินเดินทางกลับบ้านเองแล้ว ยังมีแรงงานไทยอีกประเภทหนึ่ง ลากลับบ้านไปพักร้อน แต่ไม่กลับมาทำงานตามกำหนด คือตั้งใจกลับบ้านแต่ใช้วิธีลาพักร้อนโดยไม่ได้ยกเลิกสัญญา บางคนอาจเกิดจากความเบื่อหน่ายหรือหนี้สินหมดแล้ว หรือญาติพี่น้องชักชวนไปทำงานประเทศอื่น แรงงานไทยเหล่านี้ ส่วนใหญ่อยู่บ้านได้ปีหรือสองปี หางานทำยากหรือได้รับค่าจ้างน้อย บางคนไปประเทศอื่นแต่ไปอย่างถูกกฎหมายไม่ได้ ต้องไปเป็นผีน้อยอยู่อย่างลำบาก สุดท้ายต้องวกกลับมาทำงานที่ไต้หวันต่อ แต่เมื่อสมัครกับบริษัทจัดหางาน ซึ่งไม่บอกความจริงและคิดว่าไม่มีปัญหา จ่ายเงินทำเรื่องทุกอย่างเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนสุดท้ายวีซ่าไม่ออก ซึ่งสำนักงานเศรษฐกิจและวัฒนธรรมไทเปประจำประเทศไทย โดยมากจะไม่บอกเหตุผลปฏิเสธการออกวีซ่า แรงงานไทยก็คิดว่า ตนถูกนายจ้างเดิมและล่ามกลั่นแกล้งทำการร้องเรียน สำนักงานแรงงานไทยตรวจสอบแล้วเป็นเพราะลาพักแล้วไม่กลับมา ทำให้ไม่มีการยกเลิกสัญญาที่กองแรงงาน ยังเป็นผู้ที่ทำงานอยู่ในไต้หวัน จึงไม่สามารถออกวีซ่าใหม่ให้ได้ หาใช่นายจ้างหรือล่ามกลั่นแกล้งแต่ประการใดไม่ วิ่งเต้นแก้ปัญหากันวุ่น ต้องขึ้นอยู่กับว่านายจ้างจะช่วยทำเรื่องยกเลิกสัญญาก่อนกำหนดหรือไม่ เจอนายจ้างที่ไม่เดือดร้อนเรื่องโควตา แรงงานไทยรายนั้นก็หมดสิทธิ์เดินทางกลับมาทำงานใหม่ที่ไต้หวันอีกต่อไป จึงเป็นเรื่องที่ต้องระวัง

การยกเลิกสัญญา จะต้องผ่านการรับรองจากกองแรงงานท้องที่ ซื้อตั๋วเครื่องบินเดินทางกลับประเทศเองโดยไม่แจ้งนายจ้างและล่ามไม่ได้ (ภาพบรรยากาศการเดินทางกลับประเทศของแรงงานไทยที่สนามบินเถาหยวน)

          เพื่อที่จะคุ้มครองสิทธิประโยชน์ของแรงงานต่างชาติ ไม่ให้เกิดสภาพการณ์ที่ถูกนายจ้างหรือบริษัทจัดหางานบังคับส่งกลับประเทศโดยไม่สมัครใจเหมือนในอดีต ไต้หวันมีการแก้กฎหมาย กำหนดให้นายจ้างและแรงงานต่างชาติที่ประสงค์จะยกเลิกสัญญาก่อนครบกำหนด 14 วันขึ้นไป ต้องผ่านขั้นตอนการตรวจสอบและรับรองความสมัครใจในการยกเลิกสัญญาของทั้งสองฝ่ายจากกองแรงงานท้องที่ เมื่อผ่านการยืนยันและรับรองแล้วว่า เกิดจากความสมัครใจและไม่มีข้อพิพาทหรือติดค้างค่าจ้างใด ๆ กองแรงงานท้องที่จะออกใบรับรองและบันทึกในระบบฐานข้อมูลของกระทรวงแรงงาน นายจ้างจะต้องแนบหลักฐานดังกล่าว ขณะยื่นขอนำเข้าแรงงานคนใหม่มาทดแทน หากไม่ผ่านขั้นตอนนี้ จะเกิดปัญหาทันที จึงฝากเตือนแรงงานไทยที่อยากไปทำงานกับนายจ้างรายใหม่ หรือกลับไปเลยก่อนจะครบสัญญาเกิน 14 วัน ควรแจ้งให้นายจ้างและบริษัทจัดหางานทราบความจริง เมื่อได้รับอนุญาตและพาไปทำเรื่องยกเลิกสัญญาในกองแรงงาน ซึ่งบางแห่ง ไม่ต้องเดินทางไปพบ ใช้โทรศัพท์หรือวิดีโอคอลยืนยันก็ได้เช่นกัน จะได้ไม่มีปัญหา แม้จะไม่กลับมาอีก ก็ควรปฏิบัติตามขั้นตอน เพราะไม่แน่ อีกปี 2 ปีข้างหน้า เราอาจประสงค์จะเดินทางกลับมาทำงานที่ไต้หวันอีกก็ได้ จะได้ไม่มีปัญหา ก่อนหน้านี้ มีหลายคนที่กลับเข้าไต้หวันไม่ได้ เพราะไม่ผ่านขั้นตอนดังกล่าว

2. ลืมเป้าหมายหรือยัง? แรงงานไทยส่วนใหญ่ขยันอดทน ส่งเงินกลับบ้าน แต่ก็มีบางคนหลงลืมตัว ทิ้งให้ลูกเมียแบกรับภาระหนี้สินแต่ลำพัง...

          แรงงานไทยที่เดินทางมาทำงานที่ไต้หวัน ต่างก็มีเป้าหมายประสงค์มาทำงานหาเงินยกระดับฐานะครอบครัวจากที่ยากจนให้อยู่ดีกินดี ส่วนใหญ่มาแล้วตั้งใจทำงาน ประหยัดอดออมและส่งเงินกลับบ้าน นอกจากชำระหนี้หมดแล้ว ยังส่งเสียให้ลูกได้เรียนจบมหาวิทยาลัย มีการมีงานทำ ฐานะครอบครัวดีขึ้น เรียกได้ว่าลืมตาอ้าปากได้ ขณะที่มีแรงงานไทยจำนวนหนึ่ง ตรงกันข้าม เดินทางมาแล้วหลงลืมตัว ติดผู้หญิง ติดการพนันหรือกระทั่งติดยาเสพติด หนี้เก่าที่กู้มาเป็นค่าหัวคิวยังใช้ไม่หมด ก่อหนี้ใหม่บาน ต้องโกหกทางบ้านว่า โอน้อยเงินไม่พอส่งหรือนายจ้างค้างค่าจ้าง ทั้งที่คนอื่นในโรงงานเดียวกันไม่ได้เป็นเช่นนั้น จากนั้นจะเงียบหายไปติดต่อไม่ได้

ภาพที่ 1 ล่ามกระทรวงแรงงานประจำสนามบินรับแรงงานไทยที่ลงจากเครื่อง (ภาพจากกรมพัฒนากำลังแรงงาน) ภาพที่ 2 กลุ่มแรงงานไทยที่เดินทางมาทำงานก่อสร้างที่นครไทจง (ภาพจาก บจง. Yang Luck)

          ช่วงนี้ มีญาติพี่น้องของแรงงานไทยหลายราย ร้องเรียนผ่านช่องทางต่าง ๆ ว่า กู้หนี้ยืมสินมาเป็นค่าหัวคิวให้สามีเดินทางมาทำงานที่ไต้หวัน 3-4 เดือนแรก ยังโอนเงินกลับบ้านใช้หนี้ตัดดอกอยู่บ้าง แต่ไม่กี่เดือนก็เงียบหายไป ไม่ติดต่อกลับบ้าน ไม่รับโทรศัพท์ ทางบ้านเดือดร้อนหนัก ไหนจะค่าครองชีพและที่สำคัญหนี้สินจากค่าหัวคิวยังไม่ได้ชำระ ทำให้ทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยเพิ่มพูน เจ้าหนี้มาทวงและจะยึดบ้านหรือยึดที่ดิน เดือดร้อนหนัก ไม่รู้จะขอความช่วยเหลือจากใครได้? ไปขอให้บริษัทจัดหางานช่วยเหลือ ได้รับคำตอบว่า ช่วยไม่ได้จริง ๆ เป็นปัญหาส่วนตัว เมื่อไปขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐ อย่างกระทรวงแรงงานหรือสำนักงานแรงงานไทย ก็ได้แต่เพียงช่วยประสานติดต่อแจ้งให้ทราบว่า ภรรยาและลูกเดือดร้อน แต่ไม่ค่อยได้ผล เพราะการจะโอนเงินกลับบ้านหรือไม่ ขึ้นอยู่กับเจ้าตัว บังคับกันไม่ได้ หากไม่ยอมโอนหรือมีปัญหาอื่น ก็ไม่มีใครช่วยเหลือได้ ฟังปัญหาของผู้ร้องเหล่านี้แล้ว ก็ได้แต่สงสารครอบครัวของแรงงานไทยที่ไร้ความรับผิดชอบเหล่านี้ รายการวันนี้เลยอยากนำประเด็นนี้มาพูดคุย แม้จะมีเพื่อนผู้ฟังบอกว่า คนที่มีปัญหาดังกล่าว พวกเขาไม่ฟังรายการหรอก แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นในกลุ่มแรงงานไทย หากเป็นเรื่องดี จะแสดงความชื่นชมและนำมาเล่าเพื่อเป็นตัวอย่าง ในเรื่องที่เป็นแง่ลบ ก็จะนำตีแผ่เช่นกัน เพื่อให้ทราบปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในกลุ่มแรงงาน ซึ่งอาจเป็นอุทาหรณ์หรือเป็นข้อคิดเตือนใจหลีกเลี่ยงเดินซ้ำรอย

กลุ่มแรงงานไทยเดินทางมาทำงานก่อสร้างอาคารผู้โดยสารแห่งที่ 3 สนามบินเถาหยวน 

          อย่างมีรายหนึ่ง ภรรยาร้องเรียนว่า สามีบอกอยากมาทำงานที่ไต้หวัน เพื่อหาเงินเลี้ยงครอบครัว ตนกับสามีจึงไปกู้เงินจำนวน 150,000 บาท เพื่อเป็นค่าหัวคิวในการเดินทางมาทำงานโรงงานผลิตสารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์แห่งหนึ่งที่เถาหยวน เป็นโรงงานขนาดใหญ่ สวัสดิการต่าง ๆ ได้มาตรฐาน ก่อนมา สามีตั้งใจจะมาทำงานหาเงินไปเลี้ยงครอบครัว ผู้เป็นภรรยาเล่าว่า ช่วงแรก ๆ ก็โอนเงินกลับบ้านตามปกติ แต่ไม่กี่เดือน ต้องโทรมาบอกความเดือดร้อนแบบขอทานจึงโอนให้ แต่ก็โอนให้แค่เดือนละ 4,000-7,000 บาท ต่อมาเงียบหายไป โทรมาก็ไม่รับสาย ทิ้งให้ภรรยาต้องแบกรับภาระในการเลี้ยงลูกน้อย 2 คน ไปทำงานก็ไม่ได้ ไหนจะค่าแพมเพิส ค่ากินในแต่ละวัน ยังมีหนี้สินอีก 150,000 บาท ไม่ได้ชำระเลยสักบาท ป่านนี้ทั้งต้นทั้งดอกบาน ภรรยาบอกว่าไม่เคยนึกว่า สามีจะขาดความรับผิดชอบทิ้งระเบิดลูกเบ้อเริ่มไว้ให้แก่ครอบครัว ไปขอความช่วยเหลือจากบริษัทจัดหางานที่จัดส่ง และสำนักงานแรงงานไทย ก็ให้ความช่วยเหลือด้วยการตักเตือน แต่ก็ไร้ผล ไม่ติดต่อและไม่ส่งเงินมาทางบ้านอยู่ดี จึงอยากขอความช่วยเหลือจากแรงงานไทย ใครที่รู้จักสามี ช่วยบอกให้ติดต่อกลับไปที่ภรรยาด้วย ซึ่งก็บอกชื่อ บอกโรงงานและห้องที่พักมาด้วย

          เรื่องนี้ น่าเห็นใจมาก นึกสภาพออกเลยว่า ผู้เป็นภรรยาเดือดร้อนและทุกข์ขนาดไหน แต่บอกตรง ๆ เลยว่า คงแก้ปัญหาไม่ได้ เพราะไม่ใช่เรื่องของสัญญาจ้าง หรือระเบียบกฎหมาย แต่เป็นนิสัยส่วนบุคคล จงใจหลบเลี่ยงไม่ส่งเงินกลับบ้าน ไม่มีใครไปบังคับเขาได้ แนะให้ผู้เป็นภรรยาต้องเข้มแข็ง ใช้สติปัญญาหาทางออก แก้ปัญหาค่าครองชีพและหนี้สินด้วยตนเอง จะรอความหวังจากสามีอย่างเดียวคงไม่ไหว และนี่เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งของผู้ร้องที่มีจำนวนมาก แรงงานไทยส่วนใหญ่มีความรับผิดชอบสูง ขยันทำงาน อดออมส่งเงินกลับบ้านจนครอบครัวมีฐานะดีขึ้น และส่งเสียลูกเรียนจบมหาวิทยาลัยได้ แรงงานไทยเหล่านี้ น่านับถือและน่าชื่นชมจริง ๆ

          การเดินทางไปทำงานต่างประเทศ หลายคนบอกว่าขึ้นอยู่กับดวง แต่ความจริงขึ้นอยู่กับตัวของเราเองมากกว่า หากเป็นคนที่มีความมุ่งมั่น มีสติเตือนใจตลอดเวลา ที่สำคัญไม่อ่อนไหวต่อสิ่งยั่วยวนต่าง ๆ เช่นรู้จักปฏิเสธเมื่อเพื่อนชวนไปในทางที่ผิด เที่ยวผับ ดื่มสุราจนใจแตก เล่นการพนันหรือแม้กระทั่งเล่นยา หากสามารถครองตนด้วยสติสัมปชัญญะ ท่านก็จะเป็นผู้มีความภาคภูมิใจในความสำเร็จของตน

รู้ไหม? สนง. การค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป เสมือนที่ทำการอำเภอขนาดย่อม ให้บริการคนไทยทุกด้าน ตั้งแต่เกิดจนตาย เช่น แจ้งเกิด แจ้งตาย ทำบัตรประชาชน หนังสือเดินทาง จดทะเบียนสมรส จดทะเบียนหย่า รับรองใบขับขี่ไทย ฯลฯ

          เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2567 คุณโอม คูศรีพิทักษ์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการใหญ่และหัวหน้าฝ่ายกงสุล สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป ได้ให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับภารกิจคุ้มครองและการให้บริการคนไทยในไต้หวัน ฟังดูแล้ว สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเปหรือที่หลายคนนิยมเรียกกงสุลไทย เหมือนที่ทำการอำเภอขนาดย่อม ให้บริการคนไทยในหลากหลายด้าน ตั้งแต่เกิดจนตาย เช่น แจ้งเกิด แจ้งตาย จดทะเบียนสมรส ทำบัตรประชาชน ทำหนังสือเดินทาง รับรองใบขับขี่ไทยเพื่อนำไปแลกใบขับขี่ไต้หวัน ฯลฯ และยังมีบริการกงสุลสัญจรสำหรับพี่น้องชาวไทยที่ไม่สะดวกจะเดินทางมาทำเรื่องที่ไทเปด้วย ท่านที่สนใจ คลิกฟังคำให้สัมภาษณ์ได้ที่นี่...

นายณรงค์ บุญเสถียรวงศ์ (คนที่ 2 จากซ้าย) ผอ. ใหญ่ สนง. การค้าฯ นำคณะเจ้าหน้าที่ประกอบด้วย นายโอม คูศรีพิทักษ์ (คนที่ 1 จากขวา) ผู้ช่วยผู้อำนวยการใหญ่และหัวหน้าฝ่ายกงสุล นางธีรางกูร อุชิโนะ (คนที่ 2 จากขวา) ฝ่ายเศรษฐกิจและนายพลกฤต วราวัชร์ (คนที่ 1 จากซ้าย) ฝ่ายสารนิเทศและพิธี เดินทางมาเยี่ยมชมและให้สัมภาษณ์ที่ Radio Taiwan International : Rti (ภาพจาก Rti)

          รายการที่คนไทยใช้บริการมากที่สุด ได้แก่ ทำหนังสือเดินทางและบัตรประจำตัวประชาชนไทย จึงขอนำขั้นตอนการทำหนังสือเดินทางและเอกสารที่ต้องเตรียมมาสรุปให้ได้รับทราบดังนี้ :

🔵 การขอหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์เล่มใหม่ทั่วไป สำหรับบุคคลบรรลุนิติภาวะทำหนังสือเดินทางเล่มใหม่        

1. คำร้องขอหนังสือเดินทางเล่มใหม่ 1 ชุด

2. หนังสือเดินทางเล่มปัจจุบันของผู้ร้อง หรือหากสูญหาย ต้องมีใบแจ้งความซึ่งขอได้จากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (ตม.) ไต้หวัน

3. บัตรประจำตัวประชาชนไทยฉบับจริง หากสูญหายต้องทำบัตรประชาชนไทยใหม่ก่อนจึงจะทำหนังสือเดินทางได้

4. เอกสารอื่นๆ ที่จำเป็น อาทิ หลักฐานการเปลี่ยนชื่อ นามสกุล

🔵 หมายเหตุ : การขอออกหนังสือเดินทางเล่มใหม่ ผู้ร้องต้องมายื่นเรื่องด้วยตนเอง และต้องเตรียมเอกสารประกอบการขอหนังสือเดินทางข้างต้นมาให้พร้อม

🔵 ค่าธรรมเนียม

หนังสือเดินทางบุคคลทั่วไปอายุไม่เกิน   5 ปี : 1,150 เหรียญไต้หวัน

หนังสือเดินทางบุคคลทั่วไปอายุไม่เกิน 10 ปี : 1,725 เหรียญไต้หวัน

🔵 หมายเหตุ

ผู้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะสามารถทำหนังสือเดินทางประเภทอายุไม่เกิน 5 ปีเท่านั้น

วันและเวลาทำการ : วันจันทร์ - วันศุกร์ (ยกเว้นวันหยุดของสำนักงานฯ)

ยื่นคำร้องขอทำหนังสือเดินทางใหม่ 09.00-11.45 น.

ติดต่อรับหนังสือเดินทางเล่มใหม่ (ประมาณ 30 วันทำการ หลังจากยื่นคำร้อง)

โทรศัพท์สอบถามได้ที่ 02-27752211 ต่อ 310 เวลา 14.00-17.00 น. หรือดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ : https://tteo.thaiembassy.org/th/page/thai2?menu=5d7dc71a15e39c072c004f59

ภาพบรรยากาศแรงงานไทยที่ภาคใต้ไปใช้บริการทำหนังสือเดินทาง (ภาพจากเฟซบุ๊กสำนักงานการค้าฯ https://www.facebook.com/TTEOTAIPEI/)

🔵 สำหรับการทำบัตรประจำตัวประชาชนไทย ดูรายละเอียดจากเว็บไซต์ของสำนักงานการค้าฯ ได้ที่ : https://tteo.thaiembassy.org/th/page/6580ba9978f24e5c285a60f3?menu=5d7dc71a15e39c072c004f5a

🔵 ตรวจสอบบริการคนไทยในรายการอื่น ๆ ของสำนักงานการค้าฯ ได้จากเว็บไซต์ : https://tteo.thaiembassy.org/th

🔵 หรือเฟซบุ๊ก : https://www.facebook.com/TTEOTAIPEI/

🔵 ที่อยู่สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย (泰國貿易經濟辦事處) : เลขที่ 206 ถ. ซื่อหมินต้าเต้า ตอนที่ 3 เขตต้าอัน ไทเป (106 台北市大安區市民大道三段206號) Tel. (02) 2775-2211

อาคารที่ทำการของสำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป (ภาพจากเฟซบุ๊กสำนักงานการค้าฯ https://www.facebook.com/TTEOTAIPEI/)

รู้ไหม? ในไต้หวันมีคนไทยประมาณ 80,000 คน ในไทยมีคนไต้หวัน 150,000 คน ปี 2566 มีนักท่องเที่ยวไต้หวันไปเที่ยวไทย 750,000 คน-ครั้ง แต่ละวันมีเครื่องบินบินไปไทยประมาณ 20 เที่ยวบิน ปี 2567 คาดหวังทะลุ 1,000,000 คน-ครั้ง

          ผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป ท่านทูตณรงค์ บุญเสถียรวงศ์ เดินทางมาดำรงตำแหน่งเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2567 ช่วงระยะเวลา 2 เดือนเศษ ท่านได้ปฏิบัติภารกิจมากมาย ทั้งเดินทางไปพบปะชุมชนชาวไทย หน่วยงานและผู้ว่าการเมืองต่างๆ เพื่อหาแนวทางร่วมมือพัฒนาคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของชาวไทยในไต้หวันให้ดียิ่งขึ้น รวมถึงจัดกิจกรรมเพื่อพี่น้องชาวไทยและเผยแพร่วัฒนธรรมไทยให้คนไต้หวันได้รับรู้ ฯลฯ รายการของเราได้รับเกียรติจากท่านมาให้สัมภาษณ์ พูดคุยกับพี่น้องชาวไทยผ่านรายการ Rti ต่อไปนี้เป็นคำให้สัมภาษณ์จากท่านโดยย่อ...

นายณรงค์ บุญเสถียรวงศ์ ผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป เดินทางมาเยี่ยมชมและให้สัมภาษณ์ที่ Radio Taiwan International : Rti (ภาพจาก Rti)

          1. สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป เป็นหน่วยงานตัวแทนรัฐบาลไทยที่ให้การดูแลและคุ้มครองคนไทย เปรียบเสมือนที่ทำการอำเภอที่ให้บริการและดูแลคนไทยในไต้หวันทุกคนและทุกด้าน ตั้งแต่เกิดจนถึงเสียชีวิต ทั้งงานทะเบียนราษฎร์ ได้แก่ แจ้งเกิด แจ้งตาย จดทะเบียนสมรส ทำบัตรประชาชน ทำหนังสือเดินทาง ฯลฯ ให้ความช่วยเหลือพี่น้องชาวไทยที่ตกทุกข์ได้ยากและประสบปัญหา อยากให้พี่น้องชาวไทยแวะไปพูดคุยหรือเยี่ยมเยือนเราได้ตลอดเวลา ใช่ว่าเฉพาะในช่วงที่ประสบปัญหาหรือความเดือดร้อนเท่านั้น

นายณรงค์ บุญเสถียรวงศ์ ผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป เดินทางมาเยี่ยมชมและให้สัมภาษณ์ที่ Radio Taiwan International : Rti (ภาพจาก Rti)

          2. แม้ไทยและไต้หวัน จะไม่มีความสัมพันธ์ทางการทูตต่อกัน แต่ความสัมพันธ์ในระดับประชาชนกับประชาชน มีความใกล้ชิดมายาวนาน ทั้งในด้านการท่องเที่ยว เศรษฐกิจ การค้า การลงทุน การศึกษาและวัฒนธรรม แม้แต่ชื่อ Taiwan-Thailand วิถีชีวิต ความเชื่อและความอ่อนโยนที่ละม้ายคล้ายคลึงกัน ยังทำให้ชาวตะวันตกสับสนแยกแยะไม่ออกระหว่างคนไทยและคนไต้หวัน ในประเทศไทยมีคนไต้หวันประมาณ 150,000 คน ขณะที่คนไทยในไต้หวันก็มีไม่น้อย ประมาณ 80,000 คน ประชาชนทั้งสองฝ่ายมีการเดินทางไปมาหาสู่กันอย่างใกล้ชิด ในแต่ละวันมีเครื่องบินจากไต้หวันบินไปประเทศไทยกว่า 20 เที่ยวบิน และไต้หวันเป็นประเทศคู่ค้าที่ใหญ่อันดับต้น ๆ ของประเทศไทย ในปี 2566 นักลงทุนไต้หวันลงทุนมากที่สุดอันดับ 5 ของประเทศไทย สร้างตำแหน่งงานและโอกาสทำงานให้แก่คนไทยจำนวนมาก ฯลฯ

นายณรงค์ บุญเสถียรวงศ์ ผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป เดินทางมาเยี่ยมชมและให้สัมภาษณ์ที่ Radio Taiwan International : Rti (ภาพจาก Rti)

          3. เป้าหมายสำคัญที่จะเพิ่มความร่วมมือระหว่างไทย-ไต้หวัน จะเริ่มในด้านไหนก่อน? พันธกิจหลักของผมที่เดินทางมาปฏิบัติหน้าที่ในไต้หวัน มี 3 รายการหลัก ซึ่งมีความสำคัญพอ ๆ กัน ได้แก่ ให้การดูแลและคุ้มครองคนไทยในไต้หวันประมาณ 80,000 คน ส่งเสริมความร่วมมือด้านการค้า การลงทุน และส่งเสริมความสัมพันธ์ในระดับประชาชนกับประชาชนในด้านการท่องเที่ยว ความร่วมมือทางวิชาการ การศึกษาและวัฒนธรรม

นายณรงค์ บุญเสถียรวงศ์ ผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป เดินทางมาเยี่ยมชมและให้สัมภาษณ์ที่ Radio Taiwan International : Rti (ภาพจาก Rti)

          4. ปี 2566 มีนักท่องเที่ยวชาวไต้หวัน ซึ่งเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มีกำลังซื้อสูงและไม่สร้างปัญหาให้กับประเทศปลายทาง เดินทางไปเที่ยวประเทศไทยประมาณ 750,000 คน-ครั้ง และในปีใหม่ 2567 คาดหวังว่า จะมีนักท่องเที่ยวไต้หวันเดินทางไปท่องเที่ยวประเทศไทยทะลุหลัก 1,000,000 คน-ครั้ง....รายละเอียดอื่น ๆ โปรดติดตามรับฟังจากรายการออนไลน์ได้ที่ : https://th.rti.org.tw/radio/programMessagePlayer/programId/549/id/109866

หรือติดตามชมคลิปสัมภาษณ์ได้ดังต่อไปนี้ : 

1. กระทรวงแรงงานเรียกร้องนายจ้างให้ความใส่ใจสุขภาพจิตและกายของแรงงานต่างชาติ โดยเฉพาะในเทศกาลสำคัญต่าง ๆ

          แรงงานต่างชาติที่เดินทางมาทำงานในไต้หวัน มีขนบธรรมเนียมประเพณีและวิถีการปฏิบัติทางศาสนาที่แตกต่างกัน อย่างแรงงานไทยนับถือศาสนาพุทธ ดังนั้นในโรงงานขนาดใหญ่หรือในไซต์งานก่อสร้างที่ว่าจ้างแรงงานไทยจำนวนมาก มักจะมีพระบรมฉายาลักษณ์หรือพระบรมสาทิสลักษณ์ของในหลวงติดอยู่ บางโรงงานหรือไซต์งานที่พิถีพิถันหน่อยอาจมีห้องพระ มีศาลพระภูมิ เพื่อเป็นที่ยึดเหนียวจิตใจของแรงงานไทย แรงงานเวียดนาม นายจ้างมีการจัดงานช่วงตรุษจีน เพราะมีวันขึ้นปีใหม่ตรงกับวันตรุษจีน ส่วนแรงงานฟิลิปปินส์ นายจ้างจะลดการทำโอทีในวันอาทิตย์ เพื่อให้แรงงานฟิลิปปินส์มีโอกาสไปทำพิธีทางศาสนาที่โบสถ์ ขณะที่นายจ้างที่ว่าจ้างแรงงานอินโดนีเซีย บางรายจะมีห้องทำละหมาด เพื่ออำนวยความสะดวกในการปฏิบัติศาสนกิจของแรงงานอินโดนีเซีย ซึ่งส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม และสำหรับแรงงานอินโดนีเซียแล้ว ในแต่ละปี พวกเขายังจะถือศีลอดเป็นเวลา 1 เดือน เรียกกันว่าเดือนรอมฎอน

ภาพบรรยากาศวันอีดิลฟิตรีหรือวันปีใหม่ของชาวมุสลิมเมื่อปี 2558 แรงงานอินโดนีเซียจำนวนมากทำพิธีฉลองที่หน้าสถานีรถไฟไทเป (ภาพจาก thenewslens.com)

          เมื่อวันที่ 10 มีนาคมที่ผ่านมา เป็นวันเริ่มต้นเดือนรอมฎอนของชาวมุสลิมในไต้หวัน เป็นวันแรกของการถือศีลอดเป็นเวลา 29-30 วัน ประจำปี 2567 (ชาวมุสลิมในไทยและอินโดนีเซียจะเริ่มต้นในวันที่ 12 มีนาคม) โดยจะสิ้นสุดเดือนรอมฎอน ซึ่งถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ของชาวมุสลิมในวันที่ 10-11 เมษายน ระหว่างนี้ แรงงานอินโดนีเซียในไต้หวัน ซึ่งมีจำนวน 271,000 คน มากที่สุดในไต้หวัน จะระงับการกินอาหาร ดื่มน้ำและพฤติกรรมที่เป็นบาปอื่น ๆ แต่ยังคงขยันทำงานตามปกติ ตั้งแต่แสงอรุณขึ้นจนกระทั่งดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า โดยมีเจตนาปฏิบัติเพื่อเป็นการเคารพภักดีต่อองค์อัลเลาะห์ แรงงานไทยส่วนใหญ่อาจไม่เข้าใจว่า ทำไมต้องทรมานร่างกายตัวเอง ขอเรียนให้ทราบว่า การถือศีลอดของชาวมุสลิม เพื่อแสดงออกถึงความศรัทธา ซื่อสัตย์ และมุ่งหวังความใกล้ชิดกับองค์อัลเลาะห์ นอกจากนี้ยังเป็นการย้ำเตือนให้ชาวมุสลิมระลึกถึงความลำบากของคนที่ด้อยโอกาสกว่า จึงเป็นเหตุให้ชาวมุสลิมมักจะบริจาคและเลี้ยงอาหารแก่ผู้ด้อยโอกาสในเดือนนี้

 แรงงานอินโดนีเซียร่วมรับประทานอาหารที่สวนสาธารณะต้าอานในกรุงไทเป หลังสิ้นสุดพิธีฉลองวันอีดิลฟิตรีหรือวันปีใหม่ที่สุเหร่าไทเป เมื่อปี 2565 (ภาพจาก travel.taipei)

          การถือศีลอดเป็น 1 ในหลักปฏิบัติ 5 ประการของชาวมุสลิม ซึ่งได้แก่ 1 การปฏิญาณตน 2. ละหมาดวันละ 5 เวลา 3. ถือศีลอดในเดือนรอมฎอน (เดือน 9) 4. การบริจาคทรัพย์ร้อยละ 2.5 ของรายได้ 5. การประกอบพิธีฮัจญ์

กองแรงงานเถาหยวนจัดให้แรงงานอินโดนีเซียเข้าร่วมพิธีฉลองวันอีดิลฟิตรีหรือวันปีใหม่ของชาวมุสลิมเมื่อปี 2562 ที่หอกิจกรรมหลังสถานีรถไฟเถาหยวน (ภาพจาก news.pts.org.tw)

          กระทรวงแรงงานเตือนนายจ้างว่า ควรจะใส่ใจดูแลสุขภาพจิตและกายแรงงานต่างชาติของตน โดยเฉพาะแรงงานอินโดนีเซียในช่วงเดือนรอมฎอนที่อดอาหารและน้ำในเดือนนี้ และไม่ควรไปถามว่า ทำไม่ยอมกินอาหารและไม่ยอมดื่มน้ำล่ะ

2. สำนักงานแรงงานไทย ปีนี้งดจัดงานประเพณีสงกรานต์ แต่วัดและชุมชนชาวไทยในไต้หวันมีการจัดกิจกรรมฉลองปีใหม่ไทยตามปกติ

          หลายคนคงยังจำกันได้ สำนักงานแรงงานไทย ไทเป ร่วมกับกองแรงงานเถาหยวน เริ่มจัดงานฉลองประเพณีสงกรานต์ เพื่อให้แรงงานไทยในไต้หวันได้รับความบันเทิง บรรเทาความคิดถึงบ้านและผ่อนคลายความเครียดจากการทำงาน โดยมีการจัดงานประเพณีสงกรานต์เป็นประจำทุกปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2543 เป็นต้นมาจนถึงปี 2557 ต่อมาในปี 2558 เนื่องจากเมืองเถาหยวนได้รับการยกสถานภาพเป็นนครเถาหยวน ขึ้นตรงกับสภาบริหาร ในปีนั้น ไม่สามารถจัดทำงบประมาณสนับสนุนได้ทัน ประกอบกับกองแรงงานนครนิวไทเป ประสงค์จะจัดงานประเพณีสงกรานต์ ดังนั้น สำนักงานแรงงานไทย จึงย้ายสถานที่จัดงานมาที่ลานหน้าที่ทำการนครนิวไทเปที่ปั่นเฉียวตั้งแต่ปี 2558 เป็นต้นมา โดยมีการจัดต่อเนื่องมาจนถึงปี 2562 ในปี 2563 เนื่องจากเกิดการระบาดของโรคโควิด-19 ลุกลามไปทั่วโลก จึงงดการจัดงานประเพณีสงกรานต์ ซึ่งเป็นงานเฉลิมฉลองที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในบรรดากิจกรรมของแรงงานต่างชาติในไต้หวัน

ยังจำกันได้ไหม? แรงงานไทยประมาณ 30,000 คน ม่วนซื่นโฮเซียวไปกับเสียงเพลงของต่าย อรทัย ในงานประเพณีสงกรานต์ที่สนามกีฬาเถาหยวนปี 2553

          ในปีนี้ แม้สถานการณ์โควิดจะบรรเทาลงแล้ว แต่เนื่องจากหยุดจัดงานมาหลายปี การจัดสรรงบประมาณและความพร้อมของสถานที่จัดงานมีปัญหา ตลอดจนสถานการณ์ในการติดต่อสื่อสารกับทางบ้านของแรงงานไทยในยุคปัจจุบันง่ายและสะดวกกว่าในอดีตมาก ทำให้ความจำเป็นในการจัดงานขนาดใหญ่ลดลง และสมควรปรับเปลี่ยนรูปแบบไปตามสถานการณ์ ดังนั้น ในปีนี้ สำนักงานแรงงานไทย ไทเป และกองแรงงาน นครนิวไทเป จึงไม่มีโครงการจัดงานสงกรานต์อย่างที่เคยจัดในอดีตอีกต่อไป

บรรยากาศในงานประเพณีสงกรานต์เถาหยวนเมื่อปี 2554 ที่สนามกีฬากลางเถาหยวน ซึ่งจุคนได้ประมาณ 40,000 คน

          อย่างไรก็ดี ชุมชนคนไทยและวัดไทยในไต้หวันหลายแห่ง ยังมีการจัดงานประเพณีสงกรานต์ตามปกติ อย่างเช่น วัดพุทธบารมีหย่งคัง นครไถหนาน จัดงานบุญสืบสานประเพณีสงกรานต์มรดกไทย ในวันอาทิตย์ที่ 7 เมษายนนี้ ส่วนวัดพุทธรังษีญาณวราราม ที่เขตอิงเกอ นครนิวไทเป มีกำหนดจัดงานบุญผะเหวดเทศน์มหาชาติและงานสงกรานต์ในวันที่ 13-14 เมษายนนี้ ก็ขอให้พี่น้องชาวไทยในไต้หวันสนุก สุขสันต์ในวันสงกรานต์ปีใหม่ไทย...

ภาพบรรยากาศงานสงกรานต์ที่ลานหน้าที่ทำการนครนิวไทเปปี 2561 สถานที่เล็กกว่าสนามกีฬาเถาหยวน แต่พี่น้องชาวไทยที่ไปร่วมสนุกสนานกันก็มีจำนวนไม่น้อย

3. สถานีรถไฟไทเป สถานที่นัดพบยอดนิยมของแรงงานอินโดนีเซีย

          แรงงานต่างชาติในไต้หวันต่างมีสถานที่นิยมไปชุมนุมหรือพบปะเจอะเจอกัน อย่างแรงงานฟิลิปปินส์จะนิยมนัดพบกันบริเวณใกล้โบสถ์ หลังจากเสร็จศาสนกิจในเช้าวันอาทิตย์แล้ว จะพบปะพูดคุยกัน ดังนั้น ย่านใกล้โบสถ์ จึงมักมีร้านค้า ร้านอาหารที่มีลูกค้าแรงงานฟิลิปปินส์อุดหนุนค่อนข้างมาก แรงงานเวียดนามและไทย ดูเหมือนเป็น 2 ชาติที่ไม่มีสถานที่ชุมนุมที่ค่อนข้างแน่นอน โดยแรงงานเวียดนาม มักจะพบปะหรือฉลองกันในร้านอาหารเวียดนาม ส่วนแรงงานไทย นิยมไปร้านหรือผับที่บริการแรงงานไทยโดยเฉพาะ แน่นอนมักจะมีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และอาหารจำพวกย่างปิ้ง อย่างหมูกระทะเป็นต้น และเพื่อการเดินทางที่สะดวก ร้านค้าเหล่านี้ ส่วนใหญ่จะอยู่ใกล้สถานีรถไฟ ไม่ด้านหน้าก็หลังสถานีรถไฟ

แรงงานอินโดนีเซียยึดพื้นที่สถานีรถไฟไทเปฉลองวันอีดิลฟิตรีหรือวันปีใหม่ของชาวมุสลิม เมื่อปี 2558 ทำให้ผู้โดยสารต้องเลี่ยงทางเดิน (ภาพจาก udn.com)

          สำหรับแรงงานอินโดนีเซียแล้ว ส่วนใหญ่ทำงานในตำแหน่งผู้อนุบาลและในเขตพื้นที่ภาคเหนือมากที่สุด เฉพาะในกรุงไทเป นิวไทเปและเถาหยวน 3 เมืองนี้ มีแรงงานอินโดนีเซียทำงานมากถึง 200,000 คน จากทั้งหมด 270,000 คน หรือคิดเป็นอัตราส่วน 74% สถานที่พวกเขานิยมไปนัดพบกันมากที่สุดก็คือ สถานีรถไฟไทเป เพราะเดินทางสะดวก ห้องโถงของสถานีรถไฟไทเป กว้างและโอ่โถง ติดแอร์ เพราะฉะนั้น ในวันหยุดหรือวันอาทิตย์ มักจะมีแรงงานอินโดนีเซียไปนั่งล้อมวงจับเข่าคุยกันหรือนั่งลงกับพื้นทานอาหารกันอย่างมีความสุข โดยเฉพาะในวันขึ้นปีใหม่ของพวกเขา ได้แก่วันสิ้นสุดการถือศีลอดในเดือนรอมฎอน ซึ่งชาวมุสลิมเรียกกันว่า วันอีดิลฟิตรี แรงงานอินโดนีเซียทั่วไต้หวันจะไปพบกันที่นั่น อดีตมีจำนวน 40,000-50,000 คน ยึดพื้นที่สถานีรถไฟไทเปไว้ทั้งหมด จนขัดขวางการเดินเข้า-ออกของผู้โดยสารที่ต้องการจะไปนั่งรถไฟ รถไฟความเร็วสูงหรือรถไฟฟ้า ทำให้ผู้โดยสารจำนวนมากได้รับความเดือดร้อน ในช่วงนั้น สถานีรถไฟไทเปเคยใช้มาตรการห้ามไปนั่งในห้องโถงอีกต่อไป ซึ่งถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าแก้ปัญหาแบบกำปั้นทุบดินและไม่คำนึงถึงสิทธิมนุษยชนของแรงงานต่างชาติ ต่อมาจึงมีการแบ่งเขตพื้นที่ให้สามารถไปนั่งเล่นพูดคุยกันได้ ยังมีโซนให้จัดกิจกรรมได้ โดยไม่ขัดขวางการเดินทางของผู้โดยสาร

หลังสถานีรถไฟไทเป มีซอยเล็ก ๆ เต็มไปด้วยร้านค้าอินโดนีเซีย (ภาพจาก sallyk774vc.pixnet.net)

แรงงานฟิลิปปินส์มักจะรวมตัวกันอยู่ที่โบสถ์คริสตจักรต่าง ๆ ใภาพเป็นโบสถ์คริสต์บนถนนจงซานเป่ยลู่ในกรุงไทเป วันอาทิตย์จะมีแรงงานฟิลิปปินส์เต็มไปหมด ถูกเรียกขานเป็นลิตเติ้ลมะนิลา 

          และด้วยเหตุที่แรงงานอินโดนีเซียมักจะใช้สถานีรถไฟไทเปเป็นสถานที่นัดพบกัน ดังบริเวณรอบ ๆ สถานีรถไฟไทเป จึงเกิดตลาดอินโดนีเซียขึ้นโดยปริยาย ไม่ทราบว่าแรงงานไทยท่านใดเคยแวะไปแล้วบ้าง เผื่อบางคนมีแฟนเป็นสาวอินโดนีเซียอาจเคยไป นี่ถ้าเป็นเมื่อก่อน คนงานไทยหลงเข้าไปในบริเวณนั้นอาจถูกไล่ฟัน และเคยมีคนงานไทยที่ไม่รู้เรื่องถูกฟันมาแล้วหลายราย เพราะในอดีต เนื่องจากแรงงานผู้ชายอินโดนีเซียมีน้อย แรงงานอินโดส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงที่มาทำงานในตำแหน่งผู้อนุบาล ขณะที่แรงงานไทยส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย ผู้หญิงน้อยมาก ประกอบกับหนุ่มไทยใจป้ำ ซื้อทองซื้อมือถือให้สาวอินโด ทำให้หนุ่มไทยควงสาวอินโดนีเซียค่อนข้างเยอะ เลยทำให้บรรดาหนุ่มอินโดนีเซียทั้งหลายแค้นจัดที่หนุ่มไทยจีบและควงสาวชาติเขา ถือว่าเป็นการหยามศักดิ์ศรีของลูกผู้ชายอินโดนีเซีย แต่สภาพการณ์นี้ เลือนหายไปแล้ว ตามการเดินทางมาทำงานของแรงงานอินโดนีเซียเพศชายที่เพิ่มมากขึ้น มีจำนวนมากถึง 85,000 คน มากกว่าแรงงานไทยทั้งชายหญิงที่มีเพียง 68,000 คน

สำหรับแรงงานไทย มักจะไปรวมตัวกันตามร้านอาหารไทย บริเวณหน้าหรือหลังสถานีรถไฟ ในภาพเป็นร้านสวัสดี ร้านอาหารไทยหลังสถานีรถไฟเถาหยวน (ภาพจากนิตยสาร Taiwan Panorama)

1. ขอให้ระวัง! อุบัติเหตุจากการทำงานในไต้หวันยังสูง สถิติพบสถานประกอบการในเกาสงเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงปีละร่วม 30 ครั้ง ผู้ใช้แรงงานเสียชีวิตเฉลี่ยปีละ 29 ราย

          จากกรณีเจียฟง อะลูมินัม โรงงานหล่อแท่งอะลูมิเนียมที่เกาสงเกิดการระเบิด เนื่องจากระบบควบคุมอุณหภูมิขัดข้อง ทำให้เกิดการระเบิดรุนแรง เมื่อวันเสาร์ที่ 23 มีนาคมที่ผ่านมา เป็นเหตุให้แรงงาน 8 คนที่ทำงานอยู่บริเวณหม้อต้มอะลูมิเนียมหนีไม่ทัน แรงงานไทยเสียชีวิต 2 ราย บาดเจ็บ 3 ราย และมีแรงงานชาวไต้หวันบาดเจ็บอีก 3 ราย ตามที่เป็นข่าวไปแล้วนั้น สมาชิกสภาเทศบาลนครเกาสงวิพากษ์วิจารณ์หน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่า หละหลวมในการตรวจสอบความปลอดภัยในสถานประกอบการ เรียกร้องให้กวดขันในการตรวจสอบมากยิ่งขึ้น

เจียฟง อะลูมินัม โรงงานหล่อแท่งอะลูมิเนียมที่เกาสงเกิดการระเบิดเมื่อ 23 มี.ค. 67 เป็นเหตุให้แรงงานไทยเสียชีวิต 2 ราย บาดเจ็บ 3 ราย และมีแรงงานชาวไต้หวันบาดเจ็บอีก 3 ราย (ภาพจาก udn.com)

          จากสถิติของสำนักงานตรวจสอบความปลอดภัยและอาชีวอนามัยพบว่า ช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ในนครเกาสงเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงในสถานประกอบการเช่นโรงงานและไซต์งานก่อสร้างปีละประมาณ 30 ครั้ง มีผู้ใช้แรงงานเสียชีวิตเฉลี่ยปีละ 29 ราย ด้านกองแรงงาน นครเกาสงกล่าวว่า มีการจัดตั้งหน่วยผู้เชี่ยวชาญตั้งแต่ปี 2564 ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางที่เกษียณอายุแล้ว ทำหน้าที่ให้คำแนะนำด้านความปลอดภัยและเข้าประจำสถานประกอบการที่มีความเสี่ยงสูง ทำให้อุบัติเหตุลดลงไปมาก แต่ยังต้องพยายามต่อไป และสำหรับเหตุการณ์ครั้งนี้ จากการตรวจสอบของกองแรงงานพบว่า สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดการระเบิดเพราะระบบหล่อเย็นเกิดขัดข้องประกอบกับบนพื้นมีน้ำ จึงเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงดังกล่าว นอกจากสั่งปิดโรงงานแล้ว ยังสั่งปรับเงิน 300,000 เหรียญ ฐานฝ่าฝืนความปลอดภัยและอาชีวอนามัยในการทำงานมาตรา 6 ข้อที่ 1 กองแรงงานนครเกาสงยังกล่าวเตือนว่า โรงงานหล่อและหลอมโลหะ มีกระบวนการผลิตที่มีอุณหภูมิสูง เพื่อหลีกเลี่ยงเกิดการระเบิดจากไอน้ำ โรงงานต้องมีการออกแบบเป็นพิเศษ ป้องกันไม่ให้มีน้ำบนพื้นใกล้เตา หรือป้องกันน้ำฝนรั่วซึมจากผนังหรือหน้าต่าง เพราะจะทำให้อะลิเนียมเหลวความร้อนสูงสัมผัสกับน้ำหรือความชื้นเกิดการระเบิด

อุบัติเหตุจากการทำงานในไต้หวันยังสูง เฉพาะที่เกาสงเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงในสถานประกอบการปีละร่วม 30 ครั้ง (ภาพจาก udn.com)

          อัตราการเกิดอุบัติเหตุจากการทำงานโดยรวมของผู้ใช้แรงงานในไต้หวันค่อนข้างสูง ข้อมูลของปี 2554 ยังสูงถึง 4.176 คนต่อพันคน ด้วยความพยายามในการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดของรัฐบาล ทำให้ลดลงเหลือ 2.496 คนต่อพันคนในปี 2562 และเมื่อสิ้นปี 2564 ลดลงเหลือ 2.18 คนต่อพันคน และมาสูงขึ้นอีกครั้งเมื่อปี 2565 ตัวเลขอยู่ที่ 2.27 คนต่อพันคน ทั่วไต้หวันมีผู้ใช้แรงงานเสียชีวิตจากอุบัติเหตุขณะทำงานมากถึง 320 คน มากกว่าปี 2564 ถึง 42 คน เฉลี่ยมีผู้ใช้แรงงานเสียชีวิตจากการทำงานวันละ 1.14 คน ทำลายสถิติในรอบ 6 ปี โดยเฉพาะในภาคการผลิตที่มีผู้ใช้แรงงานมากที่สุด เกิดอุบัติเหตุมากที่สุด และที่น่าสังเกตคือ ในกลุ่มแรงงานต่างชาติ ตัวเลขอัตราการเกิดอุบัติเหตุสูงกว่าแรงงานท้องถิ่นปราณ 1 เท่าตัว สาเหตุสำคัญมาจากการอบรมให้ความรู้ด้านความปลอดภัยไม่เพียงพอ ทำให้แรงงานต่างชาติขาดความตื่นตัวและความรู้ในการป้องกันอุบัติภัย สมควรต้องให้ความสำคัญในเรื่องนี้

นายณัฐชยวัศ สงวนไชยกฤษณ์ (ซ้าย) ผอ. สำนักงานแรงงานไทย เมืองเกาสง ไปเยี่ยมและให้กำลังใจแรงงานไทยรายหนึ่งที่ได้รับบาดเจ็บที่โรงพยาบาล Kaohsiung Veterans General Hospital (ภาพจาก สนร. เกาสง)

2. สิทธิประโยชน์ของผู้ใช้แรงงานที่ประสบอุบัติเหตุการทำงาน เสียชีวิตในหน้าที่ ทายาทจะได้รับเงินทดแทนรายเดือน 50% ของค่าจ้าง ต่ำสุดเดือนละ 13,735 TWD. ผู้อนุบาลก็มีสิทธิ์

          แรงงานทุกคน ต้องการทำงานอย่างราบรื่น ปลอดภัยและมีสุขภาพดี ไม่อยากจะรับเงินทดแทนใด ๆ ไม่ว่าเงินทดแทนจะมากเพียงใดก็ตาม แต่การทำงานในบางครั้ง แม้ว่าเราจะระมัดระวังอย่างดีที่สุด แต่ก็อาจเกิดอุบัติเหตุขึ้นได้โดยไม่คาดคิด เมื่อประสบอุบัติเหตุจากการทำงานแล้ว มาดูกันว่า มีสิทธิประโยชน์อย่างไรบ้าง?

          ไต้หวันประกาศใช้กฎหมายประกันและคุ้มครองอุบัติเหตุจากการทำงาน ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2565 เป็นต้นมา นอกจากแรงงานท้องถิ่นและแรงงานต่างชาติได้รับการคุ้มครองจากกฎหมายมาตรฐานแรงงานและกองทุนประกันภัยแรงงานฉบับเดิมจำนวน 10.55 ล้านคนแล้ว แรงงานท้องถิ่นที่ทำงานในสถานประกอบการที่ว่าจ้างแรงงานต่ำกว่า 4 คน ซึ่งกฎหมายไม่ได้บังคับให้เอาประกันภัยแรงงาน จำนวน 3.3 แสนคน และแรงงานต่างชาติที่ทำงานอยู่ในภาคสวัสดิการหรือทำงานอยู่ในครัวเรือน 2.1 แสนคน รวมทั้งหมด 11.09 ล้านคน เมื่อโชคร้ายประสบอุบัติเหตุทำให้เจ็บป่วย ทุพพลภาพหรือเสียชีวิตจากการทำงาน จะได้รับเงินชดเชยหรือเงินทดแทนทุกคนและมากกว่าเดิม

สื่อประชาสัมพันธ์เรื่องสิทธิประโยชน์ของผู้ใช้แรงงานที่ประสบอุบัติเหตุการทำงาน จัดทำโดยกรมพัฒนากำลังแรงงาน

          กรมประกันภัยแรงงาน กระทรวงแรงงานกล่าวว่า การประกันและคุ้มครองอุบัติเหตุจากการทำงาน นายจ้างเป็นผู้รับผิดชอบอัตราเบี้ยประกันแต่เพียงผู้เดียว อัตราเบี้ยประกันขึ้นอยู่กับประเภทกิจการ เฉลี่ยอยู่ที่ 0.20% ของวงเงินค่าจ้างที่แจ้งเอาประกัน หากเป็นผู้อนุบาลในครัวเรืออยู่ที่ 0.18%  วงเงินเอประกันต่ำสุด 27,470 เหรียญ สูงสุด 72,800 เหรียญ อัตราเบี้ยประกันตั้งแต่ 49-146 เหรียญต่อคนต่อเดือน นายจ้างสามารถเลือกจ่ายเป็นรายเดือนหรือ 3 เดือนได้ กำหนดให้นายจ้างเป็นผู้รับผิดชอบจ่ายเบี้ยประกันทั้งหมด ผู้ใช้แรงงานไม่ต้องเสียแต่อย่างใด และการประกันภัยกรณีประสบอุบัติเหตุจากการทำงาน เป็นประกันภัยบังคับ คุ้มครองตั้งแต่วันแรกที่ลูกจ้างเข้าทำงาน หากนายจ้างรายใดไม่ได้เอาประกันภัยดังกล่าวให้กับลูกจ้าง จะถูกลงโทษปรับเป็นรายครั้ง ครั้งละ 20,000-100,000 เหรียญ จนกว่าจะปรับปรุงแก้ไขให้ถูกต้องตามกฎหมาย และจะถูกประกาศรายชื่อนายจ้างที่ฝ่าฝืนระเบียบกฎหมายให้สาธารณชนทราบโดยทั่วกัน

นายจ้างไม่ได้เอาประกันอุบัติเหตุจากการทำงานให้แก่แรงงาน จะถูกปรับหนัก ส่วนผู้ใช้แรงงานยังคงมีสิทธิ์ตามกฎหมาย สื่อประชาสัมพันธ์จัดทำโดยกรมพัฒนากำลังแรงงาน

          กฎหมายประกันและคุ้มครองอุบัติเหตุจากการทำงานของไต้หวัน เป็นกฎหมายที่รวมการป้องกัน ชดเชยเยียวยา และบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพร่างกายของผู้ใช้แรงงานที่โชคร้ายประสบอุบัติเหตุจากการทำงานไว้ในฉบับเดียวกัน ครอบคลุมแรงงานทุกคน ทั้งแรงงานท้องถิ่น แรงงานต่างชาติและผู้อนุบาล ผู้ช่วยงานบ้านที่ไม่ได้รับการคุ้มครองจากกฎหมายมาตรฐานแรงงาน รวมถึงแรงงานในสถานประกอบการที่ต่ำว่า 4 คน กฎหมายฉบับนี้ เริ่มมีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2565 เป็นต้นมา

          เดิมกองทุนประกันภัยแรงงาน มีระบบประกันอุบัติเหตุจากการทำงานอยู่แล้ว โดยนายจ้างเป็นผู้รับผิดชอบเบี้ยประกันทั้งหมดเช่นกัน แต่สหพันธ์แรงงานและหน่วยงานที่ห่วงใยสิทธิประโยชน์ของผู้ใช้แรงงานเห็นว่า ระบบประกันอุบัติเหตุจากการทำงานในกองทุนประกันภัยแรงงานฉบับเดิม ให้การคุ้มครองไม่เพียงพอ อีกทั้งไม่ได้ครอบคลุมถึงธุรกิจขนาดเล็กที่จ้างแรงงานต่ำกว่า 4 คนและผู้ใช้แรงงานในครัวเรือน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้อนุบาลและผู้ช่วยงานบ้านต่างชาติ จึงเคลื่อนไหวผลักดันให้มีการบัญญัติกฎหมายประกันและคุ้มครองอุบัติเหตุจากการทำงานโดยเฉพาะ เพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุในการทำงาน หากโชคร้ายเกิดอุบัติเหตุแล้ว แรงงานจะได้รับเงินชดเชยหรือทายาทจะได้รับเงินทดแทนมากขึ้น รวมถึงการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพของร่างกายสำหรับแรงงานที่ประสบอุบัติเหตุและทุพพลภาพ เช่นกรณีเสียชีวิต ทายาทผู้มีสิทธิ์รับผลประโยชน์ จากเดิมที่รับเงินทดแทนรายเดือน ๆ ละ 3,000 เหรียญ ทายาทจะได้รับเงินทดแทนรายเดือน 50% ของค่าจ้างที่แจ้งเอาประกัน ปัจจุบันค่าจ้างที่แจ้งเอาประกันต่ำสุดเท่ากับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำหรือ 27,470 เหรียญ เท่ากับทายาทจะได้เงินทดแทนต่ำสุดเดือนละ 13,735 เหรียญ หากวงเงินแจ้งเอาประกันสูงกว่านี้ เงินทดแทนรายเดือนจะสูงตามไปด้วย เพิ่มขึ้นกว่า 4 เท่าตัว และสามารถรับไปตลอดจนกว่าจะสูญสิ้นคุณสมบัติ เช่นผู้มีสิทธิ์รับผลประโยชน์เสียชีวิต หรือผู้มีสิทธิ์รับผลประโยชน์ที่เป็นคู่สมรสไปจดทะเบียนแต่งงานใหม่ และหากผู้มีสิทธิ์รับผลประโยชน์มีมากกว่า 1 คน เช่นเป็นบุตรของแรงงานที่เสียชีวิต จะได้รับเพิ่มอีกคนละ 10% สูงสุดไม่เกิน 20% สามารถรับไปถึงอายุ 18 ปี เลยจากนี้หากมีหนังสือรับรองจากสถาบันการศึกษา สามารถรับไปถึงอายุครบ 25 ปีบริบูรณ์ กรณีที่คุณสมบัติของทายาทยังไม่ถึง จะได้รับเงินทดแทนเป็นก้อนครั้งเดียว 40 เท่าของค่าจ้างที่แจ้งเอาประกัน บวกเงินช่วยเหลือค่าทำศพ 5 เท่าของค่าจ้างที่แจ้งเอาประกัน

สื่อประชาสัมพันธ์เรื่องสิทธิประโยชน์ของผู้ใช้แรงงานที่ประสบอุบัติเหตุการทำงาน จัดทำโดย Rti

          นั่นเป็นกรณีของแรงงานที่โชคร้ายเสียชีวิตจากการทำงาน แต่หากประสบอุบัติเหตุอุบัติเหตุจากการทำงานทำให้ไม่สามารถทำงานได้ ระหว่างรักษาหรือพักฟื้นจะได้รับการคุ้มครองหรือรับเงินชดเชยเท่ากับค่าจ้างที่แจ้งเอาประกันเต็มจำนวนใน 2 เดือนแรก เดือนที่ 3 เป็นต้นไปจะได้รับ 70% นานสุดไม่เกิน 2 ปี

          นอกจากนี้ ยังเปลี่ยนหลักเกณฑ์การจ่ายเงินชดเชยสำหรับแรงงานที่ทุพพลภาพจากการทำงาน จากเดิมที่จ่ายเงินชดเชยตามอายุการเข้ากองทุนประกันภัยแรงงาน กฎหมายใหม่เปลี่ยนเป็นตามระดับทุพพลภาพ อาการทุพพลภาพในระดับรุนแรง สูญเสียสมรรถภาพการทำงานถาวร รับเงินชดเชยรายเดือน 70% ของวงเงินที่แจ้งเอาประกัน สูญเสียสมรรถภาพการทำงานระดับปานกลาง รับเงินชดเชยรายเดือน 50% ของวงเงินที่แจ้งเอาประกัน สูญเสียสมรรถภาพการทำงานบางส่วน รับเงินชดเชยรายเดือน 20% ของวงเงินที่แจ้งเอาประกัน และหากมีเงื่อนไขสอดคล้องกับที่กำหนด ญาติของแรงงานจะได้รับเงินช่วยเหลือเพิ่มขึ้น 10% สูงสุดไม่เกิน 20%

          นอกจากเงินชดเชยแล้ว แรงงานที่ประสบอุบัติเหตุจากการทำงานจนสูญเสียสมรรถภาพการทำงานหรือพิการระดับ 1-7 จากทั้งหมด 15 ระดับ ยังสามารถยื่นขอเบี้ยเลี้ยงชีพรายเดือนเป็นเวลา 5 ปีด้วย โดยต้องยื่นขอหลังจากถอนประกันภัยแรงงานแล้ว ภายในเวลา 1 ปี แรงงานที่ประสบอุบัติเหตุ สูญเสียสมรรถภาพการทำงานหรือพิการในระดับ 1-3 จะได้รับเบี้ยเลี้ยงชีพเดือนละ 8,700 เหรียญ ระดับ 4-7 ได้รับเบี้ยเลี้ยงชีพ 6,200 เหรียญต่อเดือน เป็นเวลานาน 5 ปี โดยต้องยืนยันคุณสมบัติเป็นประจำทุกปี

          จะเห็นได้ว่า ระบบการคุ้มครองแรงงานที่เกิดอุบัติเหตุจากการทำงานของไต้หวัน ได้รับการปรับปรุงแก้ไขให้การคุ้มครองแรงงานดีและรัดกุมมากขึ้น แต่กระนั้นก็ตาม อย่ารับเลยดีกว่า ด้วยการทำงานอย่างระมัดระวัง พักผ่อนเต็มที่เพื่อให้มีสุขภาพร่างกายที่พร้อมจะทำงาน สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันภัยและปฏิบัติตามขั้นตอนการทำงาน ขอให้แรงงานไทยทำงานอย่างราบรื่น ปลอดภัยทุกคน

เถ้าแก่ใจพระ! แรงงานไทยให้สัมภาษณ์ชมเถ้าแก่ของตนว่า ไม่ใช่แค่ดีแต่ดีมาก ๆ รักและเป็นกันเองกับลูกน้องทุกคน จ่ายโบนัสรายเดือนและประจำปี ยังให้ค่าตั๋วไป-กลับบ้านและต่างประเทศ

          ตามที่รายการขุนพลแรงงานไทยเคยรายงานข่าวไปแล้วว่า มีนายจ้างโรงงานผลิตนอตชื่อดังแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ในเขตเหรินเต๋อ นครไถหนาน รักและมีความเป็นกันเองกับลูกน้องทุกคน โรงงานแห่งนี้ว่าจ้างแรงงานไทยชาติเดียวมาตั้งแต่ 30 ปีที่แล้ว ในวันหยุดหรือวันฉลองสำคัญ จะออกค่าใช้จ่ายให้คนงานไทยทำอาหารแบบไทย ๆ กินเลี้ยงกันทั้งโรงงาน พนักงานท้องถิ่นรวมทั้งเถ้าแก่และสมาชิกในครอบครัวต่างก็ชอบกินอาหารไทย ทั้งโรงงานเต็มไปด้วยบรรยากาศที่อบอุ่นแบบครอบครัว

คุณวงศ์วีระ 1 ในแรงงานไทยของโรงงาน CLC Industrial Co., Ltd. ให้สัมภาษณ์ยกย่องนายจ้างว่า ไม่ใช่แค่ดี แต่ดีมาก ๆ (ภาพจากคุณวงศ์วีระ)

          แรงงานทุกคนได้รับสวัสดิการที่ดีเท่าเทียมกัน มีเงินโบนัสรายเดือนและโบนัสก่อนตรุษจีนทุกปี นอกจากนี้ ยังจ่ายค่าตั๋วเครื่องบินไป-กลับ ให้แรงงานไทยกลับไปเยี่ยมครอบครัวปีละครั้ง พนักงานคนอื่นที่อยากไปเที่ยวต่างประเทศจะออกค่าตั๋วไป-กลับให้เช่นกัน ด้วยเหตุที่นายจ้างใจดี พนักงานทุกคน ซึ่งมีประมาณ 50 คน ต่างทำงานอย่างขยันขันแข็ง สามัคคีและใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันฉันพี่น้อง ทำให้โรงงานแห่งนี้คล้ายเป็นครอบครัวขนาดใหญ่ ไม่มีการแบ่งพนักงานท้องถิ่นหรือแรงงานต่างชาติ

นายเฉิน หย่งเหอ (คนสวมแว่นตาด้านซ้ายมือ) ออกค่าใช้จ่ายให้คนงานไทยทำอาหารแบบไทย ๆ กินเลี้ยงกันทั้งโรงงานเป็นประจำ บรรยากาศในโรงงานอบอุ่นเสมือนครอบครัวใหญ่ (ภาพจากคุณวงศ์วีระ)

          เรื่องราวของนายจ้างใจดีรายนี้ มีสื่อไต้หวันนำมารายงาน ชาวเน็ตกว่า 4,000 รายแห่กดไลค์กดแชร์ และคอมเมนต์แสดงความชื่นชมว่า เถ้าแก่ใจพระ บางรายถามว่า โรงงานยังขาดคนงานอีกไหม?

จัดงานเลี้ยงฉลองวันเกิดให้พนักงานทุกคน (ภาพจากคุณวงศ์วีระ)

          เถ้าแก่ที่กล่าวถึงรายนี้ ชื่อนายเฉิน หย่งเหอ (陳永和) เป็นเจ้าของโรงงานเซิ่งไท้ หรือ CLC Industrial Co., Ltd. (聖泰工業股份有限公司) โรงงานผลิตนอตชื่อดังส่งออกยุโรป อเมริกา ญี่ปุ่นและประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมทั้งประเทศไทย ตั้งอยู่ที่เขตเหรินเต๋อ นครไถหนาน นอกจากแรงงานท้องถิ่นแล้ว ปัจจุบัน ว่าจ้างแรงงานไทยชาติเดียว 11 คน เพื่อที่จะยืนยันว่า เป็นไปตามที่สื่อรายงานหรือไม่ รายการไขปัญหาแรงงานได้สัมภาษณ์นายวงศ์วีระ 1 ในแรงงานไทยของโรงงานแห่งนี้ ซึ่งได้รับการยืนยันว่า เถ้าแก่ดีตามที่สื่อรายงานจริง มาฟังคำให้สัมภาษณ์จากแรงงานไทยในรายการไขปัญหาแรงงานได้ที่ลิงก์ : https://th.rti.org.tw/radio/programMessagePlayer/programId/549/id/109753 (เสียงสัมภาษณ์อยู่ช่วงท้าย ๆ นาทีที่ 20:20)

นายเฉิน หย่งเหอ (คนกลาง) นอกจากจ่ายเงินโบนัสรายเดือนและโบนัสตรุษจีนทุกปีแล้ว ยังจ่ายค่าตั๋วเครื่องบินไป-กลับ ให้แรงงานไทยกลับไปเยี่ยมครอบครัวทุกปี หรือจะไปท่องเที่ยวต่างประเทศก็ได้ ในภาพ 6 แรงงานไทยเดินทางกลับบ้านไปพักร้อนเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2567 (ภาพจากเฉินหย่งเหอ)

1. อัปเดตใหม่! ปี 2567 ไต้หวันห้ามผู้โดยสารนำเข้าอะไรบ้าง? เตือน! ลักลอบนำเข้ายาเสพติด จำคุกตลอดชีวิต นำเข้าผัก ผลไม้สด เนื้อสัตว์ทุกชนิดปรับโหด 3 ล้านเหรียญไต้หวัน

          คนไทยที่เดินทางเข้าไต้หวันต้องระวัง อย่านำสิ่งผิดกฎหมายพกติดตัว ซุกซ่อนในกระเป๋าสัมภาระหรือส่งทางพัสดุไปรษณีย์ระหว่างประเทศอย่างเด็ดขาด หลังจากที่ 2-3 ปีมานี้ ตรวจพบผู้โดยสารจากประเทศไทยลักลอบนำเข้ายาเสพติด ซุกซ่อนผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์เข้าสู่ไต้หวันมากขึ้น ด่านศุลกากรไต้หวันเริ่มมีเพ่งเล็ง มีการตรวจสอบกระเป๋าสัมภาระ ไม่เฉพาะของคนไทยเท่านั้น กระเป๋าสัมภาระของผู้โดยสารจากประเทศไทยทุกใบ จะมีการตรวจสอบเป็นพิเศษ 100% หากพบผิดปกติ จะเปิดกระเป๋าตรวจสอบอย่างละเอียด ทำให้ปี 2566 มีผู้โดยสารจากไทย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนไทยที่ปลอมตัวเป็นนักท่องเที่ยว ถือฟรีวีซ่าเดินทางมาท่องเที่ยวไต้หวัน 14 วัน แต่วัตถุประสงค์จริง ๆ คือรับจ้างขนยาเสพติด โดยเฉพาะเฮโรอีนจากไทยเข้าไต้หวัน โดยได้รับค่าจ้างเพียงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับโทษจำคุกตลอดชีวิต ซึ่งถูกตรวจพบและจับกุมที่สนามบินเถาหยวนกว่า 20 คดี ทำให้เสียชื่อเสียงและภาพลักษณ์คนไทยเป็นอย่างมาก

จับ 3 หนุ่มไทยคาสนามบินเถาหยวน ลักลอบขนเฮโรอีนเข้าไต้หวัน 28 กก.  (ภาพจากตำรวจท่าอากาศยาน)

          นอกจากยาเสพติดแล้ว สิ่งที่อยากนำมาเตือนกันไว้ เกี่ยวกับรายการสิ่งของที่ห้ามนำเข้าหรือส่งมาทางพัสดุไปรษณีย์ล่าสุดในปี 2567 ไต้หวันมีกฎหมายตรวจและกักกันพืช กฎหมายป้องกันและควบคุมโรคระบาดสัตว์ และมีตรวจตราอย่างเข้มงวด โดยเฉพาะพืช เช่น ผลไม้สด ต้นพืช เมล็ดพืช ดิน แมลง เนื้อสัตว์และสัตว์มีชีวิต หากไม่ได้รับอนุญาต ห้ามนำเข้าสู่ไต้หวันอย่างเด็ดขาด ที่ผ่านมามา ตรวจพบแรงงานไทยและผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่ นำเข้าสะตอ มังคุด ส้มจี๊ด เมล็ดพันธุ์พืช ฯลฯ ผ่านทางไปรษณีย์ หรือ EMS  ถูกตรวจพบและถูกดำเนินคดีแล้วหลายร้อยคดี โทษจำคุกสูงสุด 7 ปี ปรับไม่เกิน 3 ล้านเหรียญไต้หวัน หรือทั้งจำทั้งปรับ

          นอกจากนี้ เพื่อป้องกันการระบาดของโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกร ห้ามนำเข้าหรือให้ญาติส่งเนื้อหมูหรือผลิตภัณฑ์เนื้อหมู เช่น ไส้กรอก กุนเชียง แคบหมู หมูกระจก ฯลฯ เข้าไต้หวันอย่างเด็ดขาด ผู้ใดฝ่าฝืนมีโทษปรับสูงสุด 1 ล้านเหรียญไต้หวัน หากเคยถูกปรับแต่ค้างจ่ายค่าปรับ และได้เดินทางเข้าสู่ไต้หวันรอบใหม่ จะถูกห้ามเข้าประเทศ จะส่งผลกระทบต่อสิทธิประโยชน์การทำงานในไต้หวัน หากเป็นแรงงานต่างชาติที่ทำงานอยู่ในไต้หวัน สั่งให้ญาติส่งมาทางพัสดุไปรษณีย์ หลังจากพ้นโทษแล้ว ยังจะถูกเนรเทศส่งกลับประเทศ ห้ามเดินทางมาทำงานที่ไต้หวันตลอดไป ส่วนญาติมิตรที่ส่งมาให้ จะตกเป็นผู้ต้องหาร่วม แม้จะอยู่ต่างประเทศ ไม่สามารถดำเนินคดีในทันทีได้ แต่จะถูกบันทึกประวัติเป็นผู้ต้องหา ในอนาคตหากเผลอเดินทางเข้าไต้หวันจะถูกจับที่สนามบินนำตัวไปดำเนินคดีทันที จึงเตือนแรงงานไทยต้องระวัง ทางที่ดีควรแจ้งให้ญาติมิตรที่บ้านทราบ อย่าส่งผลิตภัณฑ์แปรรูปเนื้อสัตว์ ยาสำเร็จรูป เป็นต้น มาที่ไต้หวันอย่างเด็ดขาด มิเช่นนั้น ความหวังดีของผู้ส่ง อาจกลายเป็นความเดือดร้อนของผู้รับ

เตือนอย่านำยาสำเร็จรูปเข้าไต้หวัน เพราะสารประกอบอาจเป็นสารต้องห้าม และต้องแจ้งให้ญาติอย่าส่งยามาให้ทางไปรษณีย์ (ในภาพเป็นสัมภาระของแรงงานไทยถูกตรวจพบนำเข้ายาสำเร็จรูปจำนวนมาก)

          มาดูกันว่า พืชและเนื้อสัตว์ที่ห้ามนำเข้ามาในไต้หวัน จากข้อมูลกรมสุขอนามัยและการตรวจกักกันพืชและสัตว์ กระทรวงเกษตร ไต้หวัน ฉบับใหม่ล่าสุดในปี 2567 มีอะไรบ้าง?

         1. เนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์

           เนื้อสัตว์ เครื่องใน และผลิตภัณฑ์แปรรูปของเนื้อสัตว์ทุกชนิด

           อาหารสำหรับสัตว์เลี้ยงที่มีส่วนผสมจากเนื้อหรือกระดูกสัตว์

           นมสด ไข่ ขนสัตว์ที่ยังไม่ผ่านการแปรรูป กระดูกและเขาสัตว์ ฯลฯ

ห้ามนำผลิตภัณฑ์เนื้อหมู อาทิ แหนม ไส้กรอกหรือกุนเชียง ฯลฯ เข้าไต้หวัน

         2. พืชผัก ผลไม้และแมลง

           ผักผลไม้สด ต้นกล้าและพืชสด

           เมล็ดพืช ราก หัว และผลิตภัณฑ์จากพืชที่งอกได้

           แมลงที่ยังมีชีวิต ไม้ ดิน วัสดุที่ใช้ในการเพาะปลูก ฯลๆ

ระวัง! การนำเข้าผักและผลไม้สด หรือส่งมาทางไปรษณีย์ มีโทษจำคุกสูงสุด 7 ปี ปรับไม่เกิน 3 ล้านเหรียญไต้หวัน หรือทั้งจำทั้งปรับ

2. คำถามที่มักจะสอบถามกันบ่อย ๆ

           บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป อย่างมาม่า ไว ๆ นำเข้าได้ไหม? บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปประกอบด้วยไขมันสัตว์ สารสกัด ไฮโดรไลเสต สารปรุงรส และผงเนื้อแห้งที่ผ่านการแปรรูป แม้จะมีความเสี่ยงต่ำที่จะปนเปื้อนเชื้ออหิวาต์แอฟริกา แต่เนื่องจากบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปมีเนื้อสัตว์หลายประเภท อยากต่อการวิเคราะห์ และในไต้หวันตามห้างไฮเปอร์มาร์เกตก็มีบะหมี่ไทยขาย จึงแนะนำอย่านำเข้าไต้หวัน แต่หากนำขึ้นเครื่องแล้ว ทำไงดี? 1. ให้ทิ้งลงถังขยะก่อนผ่านด่านตรวจศุลกากร หากต้องการนำเข้าจริง ๆ ก็ต้องสำแดงหรือแจ้งต่อเจ้าหน้าที่ด่านศุลกากรก่อนถูกตรวจพบ ส่วนปลากระป๋อง เนื่องจากผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยอุณหภูมิสูง สามารถนำเข้าได้ แต่หากผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์อื่นที่บรรจุในกระป๋อง แม้ผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยอุณหภูมิสูง แต่ต้องนำไปวิเคราะห์ ทำให้เสียเวลาแนะนำอย่างนำเข้ามา ดีกว่า

           ผลิตภัณฑ์แปรรูปจำพวกแยม อนุญาตให้นำเข้าได้ แต่ผลไม้สดนำเข้าไม่ได้ กรมสุขอนามัยและการตรวจกักกันพืชและสัตว์  ระบุชัดเจนเลยว่า ห้ามผู้โดยสารนำผลไม้สดทุกชนิด รวมถึงหมากสดเข้าไต้หวัน

           ทาร์ตไข่ ขนมเค้ก นำเข้าได้ แม้ทาร์ตไข่และขนมเค้กจะมีส่วนผสมของน้ำมันวัว น้ำมันหมู แต่ผ่านการสกัดและกระบวนการฆ่าเชื้อด้วยอุณหภูมิสูงและไม่มีเนื้อสัตว์

           ห้ามนำเข้าเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นแบบสด แบบปรุงสุกแล้ว แบบแช่แข็งหรือบรรจุในสูญญากาศ แต่หากเป็นอาหารจำพวกสัตว์น้ำที่ผ่านกระบวนการอบแห้ง หมัก ปรุงรสและแปรรูป สามารถนำเข้าได้ อย่างปลาสลิดแห้ง ปลาหย็อง น้ำพริกกุ้ง ปลากระป๋อง ฯลฯ

           การนำเข้าอาหารที่ไม่มีส่วนผสมของเนื้อสัตว์ จำกัดผู้โดยสารแต่ละคนนำเข้าได้น้ำหนักรวมไม่เกิน 6 กิโลกรัม ในจำนวนนี้ ข้าวสาร เห็ดแห้ง ใบชา ถั่วลิสงปรุงสุก ดอกไม้จีนแห้ง และกระเทียมปรุงสุก แต่ละรายการห้ามเกิน 1 กิโลกรัม

           ข้อจำกัดการพกยาและเวชภัณฑ์เข้าไต้หวัน หน้ากากอนามัย นำเข้าได้คนละไม่เกิน 250 ชิ้น เกินจากนี้ต้องได้รับอนุญาตจากสำนักงานอาหารและยา ส่วนยาสามัญประจำบ้าน จำพวกยาดม บาล์มบรรเทาอาการปวด เช่นยาหม่อง เมนโทลาทั่ม ฯลฯ นำเข้าได้อย่างละไม่เกิน 12 แท่ง กระปุกหรือหลอด รวมทั้งหมดห้ามเกิน 36 แท่ง กระปุกหรือหลอด ยาที่ต้องรับประทานเป็นประจำและมีใบสั่งแพทย์ ห้ามมีปริมาณเกิน 6 เดือน หากไม่มีใบสั่งแพทย์ ห้ามเกิน 2 เดือน

           บุหรี่และสุรา ผู้โดยสารที่มีอายุครบ 20 ปี สามารถนำเข้าบุหรี่จำนวน 200 มวนต่อคน หรือ ซิการ์จำนวน 25 มวน หรือ ยาสูบจำนวน 1 ปอนด์โดยได้รับยกเว้นภาษี ส่วนเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้น นำเข้าได้ไม่เกิน 1 ลิตร โดยไม่จำกัดขวด

           กรณีซื้อบุหรี่และสุรากลับประเทศไทย บุหรี่ไม่เกิน 200 มวนหรือยาสูบไม่เกิน 250 กรัมหรือน้ำหนักรวมทั้งหมดทุกประเภทไม่เกิน 250 กรัม ส่วนเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ปริมาตรไม่เกิน 1 ลิตร หากนำบุหรี่ ยาสูบ หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เข้ามาเกินกว่าปริมาณที่กำหนด แนะนำหย่อนใส่กล่องที่กรมศุลกากรจัดไว้เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกดำเนินคดี

3. ระวัง! ไต้หวันอนุญาตให้พกเงินสดเข้าหรือออกจากไต้หวัน 100,000 เหรียญไต้หวัน เงินตราต่างประเทศมูลค่าไม่เกิน 10,000 USD. เกินกว่านั้นถูกยึด

          ปัญหาการเดินทางเข้าออกสนามบิน ไม่ว่าจะสนามบินนานาชาติเถาหยวนหรือสนามบินสุวรรณภูมิ ต้องเคารพกฎระเบียบและข้อห้ามในการพกพาหรือติดตัวสิ่งของต้องห้าม เงินสดและสิ่งของที่มีมูลค่า หากไม่ปฏิบัติตามจะถูกลงโทษหรือถูกยึด โดยเฉพาะเงินสด อุตส่าห์ประหยัดกินประหยัดใช้แล้วพกเงินกลับบ้านเกินกำหนดถูกยึด จะไม่สามารถขอคืนได้ เป็นเรื่องที่น่าปวดใจมาก

          ก่อนหน้านี้ เคยมีแรงงานไทย 2 สามีภรรยา เดินทางมาทำงานที่โรงงานแห่งหนึ่งที่นครไทจง ทั้งคู่ประหยัดอดออม และโหมทำงานหนัก รายได้แต่ละเดือนนอกจากเก็บไว้ใช้บางส่วน และส่งเงินกลับบ้านเป็นทุนการศึกษาของลูกและค่าครองชีพของพ่อแม่แล้ว ยังเก็บส่วนหนึ่งไว้ในบัญชีธนาคารที่ไต้หวันด้วย เมื่อปลายปี 2565 ที่ผ่านมา แรงงานไทยทั้งคู่ได้รับอนุญาตจากนายจ้างลากลับบ้านไปเยี่ยมลูกและพ่อแม่ พกเงินสดติดตัวกลับบ้านเป็นเงินไต้หวันจำนวน 400,000 เหรียญ โดยไม่คิดที่จะใช้วิธีโอนเข้าบัญชี ปรากฏว่าขณะเดินทางผ่านด่านศุลกากร ถูกเจ้าหน้าที่ตรวจพบ ยึดเงินสดไว้ 200,000 เหรียญ ที่เหลืออีก 200,000 เหรียญ คืนให้แรงงานไทยพกกลับไปได้คนละ 100,000 เหรียญตามกฎระเบียบ และเนื่องจากติดขั้นตอนยึดเงิน ทำให้แรงงานไทยทั้งสองต้องตกเครื่อง จำต้องซื้อตั๋วใหม่ โดยสารเครื่องบินเที่ยวต่อไป เมื่อเดินทางกลับเข้าไต้หวันช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน จึงร้องเรียนไปยังสำนักงานแรงงานไทย แต่เงิน 200,000 เหรียญที่ถูกยึด ไม่สามารถขอคืนได้ เพราะกฎระเบียบของด่านศุลกากรเขียนไว้ชัดเจน หากนำเงินสดออกจากไต้หวันเกินกว่ากำหนด จะถูกยึดโดยไม่สามารถขอรับคืนได้ ก็ทำให้แรงงานไทยทั้ง 2 รู้สึกปวดใจเป็นอย่างยิ่ง เพราะอุตส่าห์อดออม กว่าจะเก็บได้ 200,000 เหรียญ เป็นเรื่องไม่ง่ายนัก นี่หากไปคนเดียวแล้วพกไป 400,000 เหรียญ ถูกยึดไป 300,000 เหรียญ คงต้องช้ำใจมากกว่านี้

เพื่อป้องกันการฟอกเงิน ไต้หวันอนุญาตให้พกเงินสดเหรียญไต้หวันเข้า-ออกประเทศได้ไม่เกิน 100,000 TWD. เงินตราต่างประเทศที่เป็นเงินสดมูลค่าไม่เกิน 10,000 USD.

          หลายคนเคยถามปัญหาการนำเงินสดกลับประเทศว่านำกลับไปได้เท่าไหร่ จึงนำเรื่องนี้มาเล่ากันฟัง เพื่อเป็นการเตือนให้แรงงานไทยต้องระวัง กฎระเบียบในการนำเงินสดและทองคำเข้าออกจากไต้หวัน ทำไมถึงเข้มข้น เนื่องจากปัจจุบันการฟอกเงินของขบวนการนอกกฎหมายรุนแรงมาก กฎหมายป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินของไต้หวันจึงกำหนดอย่างเข้มงวด อนุญาตให้พกเงินสดเหรียญไต้หวันเข้าออกนอกประเทศได้ไม่เกิน 100,000 เหรียญไต้หวัน เงินตราต่างประเทศที่เป็นเงินสดมูลค่าไม่เกิน 10,000 USD. หรือประมาณ 310,000 เหรียญไต้หวัน หากเป็นทองคำไม่ว่าจะทองแท่งหรือทองรูปพรรณ มูลค่าไม่เกิน 20,000 USD. (ตามอัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบันประมาณ 620,000 เหรียญไต้หวัน) ส่วนที่เกินกว่ากำหนดและไม่มีการแจ้งขออนุญาตก่อนจะถูกยึด ระเบียบศุลกากรกำหนดเลยว่า ผู้ที่แจ้งหรือสำแดง สามารถยื่นขอคืนส่วนที่เกินโดยไม่ยึดเป็นของหลวง แต่จะไม่อนุญาตให้นำออกไปเกินกว่าที่กำหนด ถ้าไม่แจ้งจะยึดเป็นของหลวงโดยไม่สามารถขอคืนได้

ไต้หวันอนุญาตให้นำเข้าหรือนำออกทองคำแท่งหรือทองรูปพรรณมูลค่าไม่เกิน 20,000 USD.

          แนะนำแรงงานไทย ใช้วิธีโอนเงินเข้าบัญชีธนาคารที่เมืองไทยจะได้อัตราแลกเปลี่ยนดีกว่าแลกเป็นเงินสด แถมมีความปลอดภัย อย่าพกเงินสดติดตัวจำนวนมาก หากเกินกำหนดจะมีความผิดฐานฟอกเงินถูกยึดแล้ว ยังเป็นการเพิ่มความเสี่ยงที่จะตกเป็นเป้าหมายของแก๊งมิจฉาชีพด้วย

4. ข้อควรระวังสำหรับแรงงานไทยที่จะเดินทางกลับประเทศ

          แรงงานไทยที่จะเดินทางกลับประเทศ มีข้อแนะนำดังนี้

          1. แรงงานไทยที่เดินทางกลับประเทศ ขณะรายงานตัวที่เคาน์เตอร์สายการบิน และผ่านการชั่งน้ำหนักสัมภาระแล้ว อย่าเพิ่งเดินไปขึ้นเครื่องทันที ต้องติดตามกระเป๋าสัมภาระของตนที่เลื่อนไปตามสายพาน จนผ่านจุดตรวจความปลอดภัยด้วยเครื่องเอกซเรย์เรียบร้อยแล้ว จึงจะเข้าไปยังด่านตรวจคนขาออก เพื่อไปขึ้นเครื่องบินได้

สายการบินทั่วไป อนุญาตให้ผู้โดยสารนำสัมภาระโหลดใต้ท้องเครื่องได้คนละ 1 ใบ น้ำหนักไม่เกิน 23 กก. เมื่อผ่านการชั่งน้ำหนักแล้ว ต้องติดตามกระเป๋าสัมภาระของตนที่เลื่อนไปตามสายพาน ผ่านจุดตรวจความปลอดภัยด้วยเครื่องเอกซเรย์เรียบร้อยแล้ว จึงจะไปขึ้นเครื่องได้

          2. บริษัทการท่าอากาศยานนานาชาติเถาหยวน (Taoyuan International Airport) เตือนว่า สิ่งของต้องห้ามที่ถูกตรวจพบในกระเป๋าสัมภาระแบบโหลดใต้ท้องเครื่องมากที่สุดหรือประมาณครึ่งหนึ่งคือ พาวเวอร์แบงก์ (Power Bank) หรือแบตเตอรี่สำรองแบบพกพา รองลงมาคือถ่านไฟฉายหรือแบตเตอรี่แบบตะกั่วและแบบลิเธียมที่ติดตั้งอยู่ในเครื่องใช้ไฟฟ้า ตามด้วยไฟแช็ก

          เจ้าหน้าที่การท่าอากาศยาน ขอความร่วมมือมายังผู้โดยสารทุกคน ไม่ให้นำสิ่งของต้องห้ามเหล่านี้ใส่ลงไปในกระเป๋าสัมภาระแบบโหลดใต้ท้องเครื่องเป็นอันขาด หากจำเป็นต้องนำติดตัวไปด้วย กรุณาใส่ไว้ในกระเป๋าสัมภาระแบบพกติดตัวขึ้นเครื่อง เพราะจะช่วยให้ขั้นตอนการตรวจสอบสัมภาระเป็นไปอย่างรวดเร็ว เพาเวอร์แบงก์หรือแบตเตอรี่สำรองสำหรับมือถือห้ามใส่กระเป๋าเดินทางโหลดใต้เครื่อง แต่ใส่กระเป๋าถือขึ้นเครื่องได้ ส่วนไฟแช็กสามารถนำติดตัวขึ้นเครื่องได้คนละ 1 อัน แต่ต้องเป็นไฟแช็กแบบธรรมดา หากเป็นไฟแช็กแบบกันลม หรือแบบไฟฟู่ ไฟพ่น ไม่สามารถนำขึ้นเครื่องได้ ทั้งนี้เพื่อความปลอดภัยของผู้โดยสารทั้งหมด

ควรปฏิบัติตามกฎระเบียบ จะได้ไม่ต้องมารื้อกระเป๋าจนเหงื่อแตก

          3. แนะนำว่า สิ่งของที่นำกลับบ้าน ควรนำเฉพาะของที่มีความจำเป็น มีมูลค่า หาซื้อไม่ได้ในประเทศไทย และควรจะจัดให้เป็นระเบียบเรียบร้อย ป้องกันน้ำหนักสัมภาระเกินพิกัด ซึ่งต้องเสียค่าระวางสัมภาระเพิ่มขึ้น และเมื่อไม่ผ่านการตรวจความปลอดภัยแล้วต้องมารื้อออก หาสิ่งของต้องห้ามกันพัลวันจนเหงื่อแตก สุดท้ายใส่กลับเข้าที่เดิมไม่ได้อีกต่างหาก จนต้องทิ้งของบางอย่าง

          4. สิ่งของต้องห้ามอื่นๆ ที่นำขึ้นเครื่องบินไม่ได้ อย่างเช่น ตะไบเล็บ กรรไกร แหนบ ทุกชนิดที่เป็นโลหะ และสิ่งของอื่นๆ ที่คล้ายกัน อาวุธทุกชนิด สนับมือ มีดดาบ ซึ่งในไต้หวันจัดให้เป็นอาวุธที่ต้องรับการควบคุมเช่นเดียวกับอาวุธปืน อย่าพกพาหรือครอบครองเด็ดขาด ยิ่งแอบนำขึ้นเครื่องถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายอาญา นอกจากนี้ยังต้องระวังของมีคม อาทิ มีด ที่ตัดเล็บ หรือของที่มีลักษณะเหมือนอาวุธทุกชนิด อาทิ ปืนเด็กเล่น หรือวัตถุไวไฟ อาทิ ไฟแช็ก ไม้ขีดไฟ น้ำมัน สเปรย์

ไม่ปฏิบัติตามกฎระเบียบ ต้องรื้อกระเป๋าหาสิ่งของต้องห้ามกันวุ่น เสร็จแล้วใส่กลับเข้าไปที่เดิมไม่ได้

          5. ของเหลว อาทิ แชมพู โลชั่น สเปรย์ และเจลจะได้รับอนุญาตให้เก็บไว้ในสัมภาระพกพาได้เฉพาะที่เก็บอยู่ในภาชนะที่มีขนาดไม่เกิน 100 มล. ต่อชิ้น ภาชนะเหล่านี้จะต้องใส่ไว้ในถุงพลาสติกใสที่มีซิปล็อก ปริมาตรรวมของถุงบรรจุจะต้องไม่เกิน 1 ลิตร ผู้โดยสารแต่ละคนจะได้รับอนุญาตให้ถือถุงพลาสติกนี้ขึ้นเครื่องได้คนละหนึ่งถุงเท่านั้น ถุงดังกล่าวจะต้องแยกจากสัมภาระพกพาและต้องแสดงต่อเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยเพื่อนำผ่านเครื่องเอกซเรย์ที่จุดตรวจสอบ

สิ่งของเครื่องใช้ที่่รื้อออกจากสัมภาระของแรงงานไทยที่เตรียมขึ้นเครื่องกลับบ้าน เนื่องจากน้ำหนักเกินพิกัด

          6. ห้ามนำสนับมือและมีดดาบใส่กระเป๋าขึ้นเครื่อง! คนงานไทยรายหนึ่งกลับบ้านพกสนับมือขึ้นเครื่อง ถูกตรวจพบและถูกจับกุมทันที ข้อหานำอาวุธขึ้นเครื่องโดยไม่ได้ขออนุญาต และเป็นอันตรายต่อความปลอดภัยของอากาศยาน ฝ่าฝืนกฎหมายควบคุมอาวุธปืน กระสุนปืน วัตถุระเบิดและอาวุธมีคมของไต้หวัน ซึ่งมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี ถูกอัยการสั่งควบคุมตัวที่เรือนจำผู้ต้องหาของสำนักงานอัยการเถาหยวน และไม่อนุญาตให้เยี่ยม ก่อนหน้านี้ เคยมีคนงานไทยรายหนึ่งซ่อนดาบซามูไรยาวประมาณ 1.5 เมตร ซ่อนไว้ในกระเป๋าเดินทาง โดนจับมาแล้ว

1. ประชาสัมพันธ์เรื่องการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์

          “การค้ามนุษย์” เป็นคำที่เราได้ยินอยู่บ่อย ๆ แต่หลายคนอาจไม่รู้ความหมายว่า มันคืออะไรกันแน่ คำตอบคือ เป็นการก่ออาชญากรรมโดยการถือเอามนุษย์เป็นสินค้าในการซื้อขาย แลกเปลี่ยนเป็นผลประโยชน์ที่อาศัยความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสถานการณ์ความไม่มั่นคงในชีวิตและทรัพย์สินของคนกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้ยากไร้ ชนกลุ่มน้อย แรงงานต่างชาติ ชนพื้นเมือง เด็กและสตรีมาแสวงหาผลประโยชน์ของคนหรือในลักษณะเป็นองค์กรอาชญากรรม หรือพูดง่าย ๆ ก็คือการค้าทาสรูปแบบใหม่ด้วยการบังคับขู่เข็ญ ใช้ยาควบคุม ยึดเอกสารสำคัญ หลอกให้ติดหนี้ เพื่อบังคับให้ค้าประเวณี บังคับใช้แรงงาน เป็นต้น

สื่อประชาสัมพันธ์เรื่องการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์จากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กระทรวงมหาดไทย

          ในไต้หวันปัญหาการค้ามนุษย์ไม่รุนแรง เนื่องจากมีระบบกฎหมายคุ้มครองและหน่วยงานต่าง ๆ ร่วมมือกันอย่างใกล้ชิด โอกาสจะเกิดการค้ามนุษย์น้อยมาก ความพยายามในการต่อต้านการค้ามนุษย์ของไต้หวัน ได้รับการยอมรับและยกย่องจากรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ทั่วโลกประจำปี 2566 ของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกา จัดให้ไต้หวันอยู่ในบัญชีกลุ่มที่ 1 หรือ Tier 1 ติดต่อกันเป็นปีที่ 14 ซึ่งหมายถึงเป็นประเทศที่เอาจริงและมีมาตรการป้องกันการค้ามนุษย์ได้อย่างมีผล ดำเนินการสอดคล้องกับมาตรฐานของสหรัฐอเมริกาในการป้องกันและบังคับใช้กฎหมายการต่อต้านการค้ามนุษย์ ติดต่อกันเป็นปีที่ 14 แล้ว

สื่อประชาสัมพันธ์เรื่องการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์จากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กระทรวงมหาดไทย

          อย่างไรก็ตาม อาจมีผู้เสียหายอยู่บ้างที่เข้าข่ายตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์ อย่างในส่วนของแรงงานต่างชาติ เชื่อฟังคำหลอกลวงของนายหน้าเถื่อน หลอกให้ไปทำงานอย่างผิดกฎหมายแล้วเก็บค่าหัวคิวสูง หักเงินค่าจ้างที่ควรได้รับ หรือถูกทุบตี ใช้ความรุนแรงเพื่อบังคับให้ทำงาน ถูกยึดเอกสารสำคัญเช่น บัตร ARC หรือหนังสือเดินทาง ถูกกักขังหน่วงเหนี่ยว จำกัดเสรีภาพ เป็นต้น หากท่านพบว่า ตนเองหรือคนรอบข้างมีสภาพการณ์ดังกล่าว สามารถโทรศัพท์ด้วยตนเองหรือให้คนอื่นโทรขอความช่วยเหลือจากสายด่วนคุ้มครองแรงงาน 1955 หรือที่สายด่วนป้องกันการค้ามนุษย์ 110

สื่อประชาสัมพันธ์เรื่องการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์จากกรมพัฒนากำลังแรงงาน กระทรวงแรงงาน

2. แรงงานไทยหลายรายร้อง ค่าจ้าง สวัสดิการโรงงานดีทุกอย่าง แต่ทนไม่ได้กับหัวหน้างานที่ชอบด่าแต่คนไทย กับชาติอื่นพูดจาดี ทำไมถึงเป็นเช่นนั้นและมีวิธีแก้ปัญหาอย่างไร?

          แรงงานไทยที่เดินทางมาทำงานในไต้หวัน ส่วนใหญ่ได้รับการปฏิบัติที่ดีและตามกฎหมาย เพราะนายจ้างและหัวหน้างานคนไต้หวัน มีอุปนิสัยเหมือนคนไทย นับถือศาสนาพุทธ แม้จะคนละนิกายก็ตาม นายจ้างและหัวหน้างานบางคนยังสนิทกับคนงานไทยเหมือนเป็นเพื่อน บางคนแม้จะครบสัญญาเดินทางกลับไทยแล้ว นายจ้าง หัวหน้างานหรือเพื่อนร่วมงานคนไต้หวันยังเดินทางไปท่องเที่ยวไทยและแวะเที่ยวหา กล่าวได้ว่า นายจ้างไต้หวันค่อนข้างเป็นกันเองกับลูกจ้าง ไม่เหมือนนายจ้างประเทศอื่น

การทำงานในที่มีคนหมู่มาก มักมีปัญหามีลูกน้องที่ไม่พอใจหัวหน้างานลำเอียง ปัญหานี้เป็นเรื่องปกติ ไม่ได้มีเฉพาะคนงานไทยเท่านั้น คนงานชาติอื่นหรือแม้แต่คนท้องถิ่นก็มีปัญหานี้เช่นกัน

          อย่างไรก็ตาม แรงงานไทยบางราย โดยเฉพาะที่มีแรงงานชาติอื่นทำงานอยู่ด้วย ถามเข้ามาในรายการว่า โรงงานดีทุกอย่าง ทั้งค่าจ้าง สวัสดิการก็ได้มาตรฐาน เสียอย่างเดียวคือหัวหน้างานมักจะลำเลียง เข้าข้างแรงงานชาติอื่น โดยเฉพาะแรงงานเวียดนาม ชัดเจนที่สุด พูดกับคนไทยจะใช้วิธีดุด่า ถึงขั้นกลั่นแกล้ง แต่กับคนงานเวียดนามพูดจาดีไพเราะ คนละอย่างเลย จนทนไม่ได้ อยากจะลาออก ถามว่าควรจะทำอย่างไรดี ลาออกดีไหม?

          ก่อนอื่นขอเรียนให้ทราบว่า การทำงานในองค์กรหรือสถานประกอบการที่มีคนหมู่มาก มักจะมีปัญหามีลูกน้องที่ไม่พอใจหัวหน้างานลำเอียง แต่ปัญหานี้เป็นเรื่องปกติ ไม่ได้มีเฉพาะคนงานไทยเท่านั้นที่มองว่าหัวหน้างานไม่ชอบคนงานไทย คนงานชาติอื่นหรือแม้แต่คนท้องถิ่นก็มีปัญหานี้เช่นกัน จากการประมาณการของผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานสัมพันธ์บอกว่า ประมาณ 50% ของกลุ่มลูกน้องมักจะมองว่า หัวหน้าของตนนั้นวางตัวไม่เป็นกลาง เลือกปฏิบัติต่อลูกน้องแต่ละคนไม่เท่ากัน หรือที่เรียกกันว่า รักลูกน้องไม่เท่ากัน

แรงงานไทยในโรงงานอิเล็กทรอนิกส์แห่งหนึ่งในเถาหยวน

          ผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานสัมพันธ์ชี้ว่า ปัญหานี้ส่วนหนึ่งอาจเกิดจากตัวหัวหน้างานเอง ที่ปฏิบัติต่อลูกน้องแตกต่างกันโดยไม่มีใจคิดที่จะลำเอียง แต่ไม่มีการชี้แจงว่าทำไมถึงทำเช่นนั้น ทำให้ลูกน้องเข้าใจผิด การเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เคยปฏิบัติและไม่ได้อธิบายให้ชัดเจนว่าทำไมถึงเปลี่ยน ถ้าไม่บอก แล้วปล่อยให้พนักงานคิดกันไปเองนั้น มันจะทำลายประสิทธิภาพในการทำงานและความสัมพันธ์ระหว่างหัวหน้างานกับลูกน้อง เพราะเมื่อไหร่ก็ตามที่ลูกน้องเกิดความรู้สึกว่าลูกพี่ลำเอียง แม้ว่าจะเป็นการคิดไปเองก็ตาม แรงจูงใจในการทำงานของลูกน้องคนนั้นก็จะหมดไปอย่างรวดเร็ว แน่นอนประสิทธิภาพในการทำงานก็จะลดลงไปด้วยจากการท้อแท้และทำงานไม่เต็มที่

          แต่ปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากตัวคนงานเอง โดยเฉพาะปัญหาและอุปสรรคในการสื่อสาร ในบรรดาแรงงาน 4 ชาติ แรงงานเวียดนามจัดได้ว่ามีความกระตือรือร้นมากที่สุด รวมทั้งด้านการเอาใจนายจ้างหัวหน้างานและการเรียนรู้ภาษาจีนด้วย ขณะที่แรงงานฟิลิปปินส์ส่วนใหญ่จบการศึกษาสูงกว่าทุกชาติและพูดภาษาอังกฤษได้ เรื่องการทำงานจึงไม่ค่อยมีปัญหา ขณะที่แรงงานไทยและอินโดนีเซียจะเสียเปรียบในเรื่องภาษา แถมแรงงานไทยจะยิ่งในศักดิ์ศรี เรื่องเลียแข้งเลียขาคนอื่นไม่ค่อยเป็นและความกระตือรือร้นที่จะเรียนรู้ภาษาจีนมีน้อยกว่า เมื่อในโรงงานมีแรงงานไทยทำงานกับชาติอื่น โดยเฉพาะกับเวียดนาม ปัญหานี้ก็มักจะโผล่ออกมา นั้นคือแรงงานเวียดนามสื่อกับหัวหน้างานได้ง่ายกว่า แถมมีนิสัยชอบเอาใจผู้บังคับบัญชา ก็มักจะได้รับการไว้วางใจจากหัวหน้างาน เช่น มักจะแจกจ่ายโอทีให้แรงงานเวียดนามทำมากกว่าคนงานไทย หรือพูดจากับด้วยน้ำเสียงที่แรงงานไทยฟังแล้วมีความรู้สึกว่าถูกดุด่า

สำนักงานแรงงานไทยตรวจเยี่ยมแรงงานไทยในโรงงานอิเล็กทรอนิกส์แห่งหนึ่งในเถาหยวน

          แล้วจะแก้กันอย่างไร? บอกล่ามแล้วก็ช่วยไม่ได้ เปลี่ยนงานใหม่ก็ไม่ง่ายและอาจเจอโรงงานที่มีสวัสดิการและรายได้แย่ บางคนแนะให้ฟ้องสายด่วน 1955 หรือหน่วยงานด้านแรงงาน แนะนำว่า การฟ้องหรือร้องทุกข์ต่อหน่วยงานจะไม่มีผล หากนายจ้างหรือหัวหน้างานไม่ได้ฝ่าฝืนกฎหมาย แถมยังจะหาเรื่องให้กับตัวเอง เพราะเมื่อมีการฟ้องร้อง หน่วยงานดังกล่าวจะแจ้งให้ทางโรงงานไปสอบถามและชี้แจงว่าเป็นจริงไหม? ฝ่าฝืนกฎหมายแรงงานหรือไม่ ทำให้นายจ้างหรือหัวหน้างานรู้ว่าใครไปฟ้อง ทีนี้แหละยิ่งอยู่กันลำบาก มองหน้ากันไม่ติด จนอาจต้องลาออกเปลี่ยนนายจ้างใหม่ ซึ่งปัจจุบันไม่เป็นเรื่องง่ายเลยที่จะเปลี่ยนนายจ้าง หรือแม้จะเปลี่ยนไปอยู่ที่อื่น ก็อาจมีปัญหาในทำนองเดียวกันเกิดขึ้นอีก สุดท้ายก็ต้องลากลับบ้าน หมดโอกาสหาเงินหาท้องอีกต่อไป

          วิธีการแก้ปัญหาที่ถูกต้องคือ ต้องเข้าใจว่า ทุกสถานที่ทำงานมักจะมีปัญหาเรื่องนี้ ดังนั้น เราจึงต้องแก้จากที่ตัวเราเอง ด้วยการเรียนรู้ภาษาจีน อย่างน้อยช่วยสื่อสารกันรู้เรื่อง เมื่อนายจ้างหรือหัวหน้างานสั่งงาน เราจะได้เข้าใจและทำงานได้อย่างไม่ผิดพลาด ประการที่สอง ตั้งใจทำงานและให้ความร่วมมือกับนายจ้างและหัวหน้างาน หากทำได้สองข้อนี้ ปัญหาที่หัวหน้าไม่ชอบหน้าจะหายไป ดีไม่ดีคุณอาจได้รับความไว้วางใจมากกว่าคนงานเวียดนามเสียด้วยซ้ำ ทำยังไงก็ได้ให้อยู่ในสายตาหัวหน้า ให้เป็นที่รัก ถ้าทำได้เช่นนี้ ยิ่งจะทำให้นายจ้างและหัวหน้างานรักเรามากยิ่งขึ้นและยินดีสอนงานให้เรา เมื่อมีวิชาติดตัว รวมทั้งวิธีปรับตัวเข้ากับนายจ้างและหัวหน้างาน จะไปอยู่บริษัทไหนก็จะเอาตัวรอดได้

          จริงแล้ว แรงงานไทยส่วนใหญ่เป็นที่รักของนายจ้างและหัวหน้างาน แม้แต่ในโรงงานที่มีแรงงานเวียดนาม เพราะนายจ้างเห็นว่า คนงานไทยทำงานดี ขยัน ไม่ชอบไปสุงสิงกับใครและปัญหาหลบหนีมีน้อย ยกเว้นคนงานไทยที่ไม่ตั้งใจทำงาน ไม่เรียนรู้วิธีทำงานและชอบอู้ แบบนี้ไปไหนก็ถูกรังเกียจและไม่มีใครอยากจ้าง

3. น่าชื่นชม! สาวเวียดนามเรียนรู้ภาษาจีน-ไทย ช่วยหนุ่มไทยที่ไม่รู้ภาษาจีนตามคืนมือถือจากตำรวจ รู้ภาษาเอาตัวรอดได้แล้วยังช่วยคนอื่นได้ด้วย!

          การเรียนรู้ภาษา นอกจากสื่อสารกับนายจ้าง เพื่อนร่วมงาน ช่วยให้ทำงานได้อย่างราบรื่นและมีความสุขแล้ว ยังสามารถช่วยคนอื่นได้ด้วย เมื่อปลายปีที่ผ่านมา แรงงานไทยที่ไทจงรายหนึ่งมือถือหาย ร้อนรนใจมากแต่ไม่รู้จะตามคืนอย่างไรได้ สอบถามจากเพื่อนคนไทยด้วยกันแล้วแต่ช่วยไม่ได้ มีเพื่อนคนไทยแนะนำขอความช่วยเหลือจากแรงงานหญิงเวียดนามรายหนึ่งที่พูดภาษาจีน-ไทยได้ โทรเข้ามือถือเครื่องที่หาย ซึ่งมีคนไต้หวันเก็บได้นำไปส่งที่สถานีตำรวจ เนื่องจากมือถือดังกล่าวมีการล็อกหน้าจอ ตำรวจไม่รู้จะตามหาเจ้าของได้ เมื่อแรงงานเวียดนามพูดจีนได้โทรไป ตำรวจแอดไลน์หญิงเวียดนามแล้วส่งพิกัดสถานีตำรวจให้ แรงงานหญิงเวียดนามรายนี้ใจดีเดินทางไปส่งแรงงานไทยและช่วยเป็นล่ามให้ รับมือถือคืนจากมือตำรวจได้อย่างราบรื่น

นายพงษ์เทพ (คนกลาง) เจ้าของโทรศัพท์มือถือ ดีใจมากหลังได้รับโทรศัพท์ที่หายคืนมาจากสถานีตำรวจ ถ่ายรูปร่วมกับตำรวจไทจง (ซ้าย) นางสาวหวอ (ขวา) แรงงานหญิงเวียดนามที่พูดภาษาเวียดนาม จีนและไทยได้ (ภาพจากสถานีตำรวจไทจง)

          เหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้นที่ เขตอูรื่อ นครไทจง นายพงษ์เทพ (นามสมมุติ) แรงงานไทยอายุ 33 ปี ซึ่งเดินทางมาทำงานที่นครไทจงเมื่อเดือนพฤษภาคม 2566 ช่วงปลายปีที่ผ่านมา หลังจากไปเที่ยวหาเพื่อนแล้ว เดินทางกลับหอพักที่เขตต้าหลี่ตามถนนวงเวียน แต่ทำมือถือหล่นหายในระหว่างทาง กลับถึงหอพักแล้วจึงรู้ว่ามือถือหาย ร้อนรนใจเป็นอย่างมาก ไม่รู้จะตามคืนมือถือที่หายได้อย่างไร สอบถามในกลุ่มเพื่อนคนไทยแล้วก็ไม่มีใครช่วยเหลือได้ แต่มีเพื่อนคนไทยแนะนำขอความช่วยเหลือจากนางสาวหวอ แรงงานหญิงเวียดนามรายหนึ่งที่ทำงานอยู่ในโรงงานใกล้เคียง เนื่องจากว่าพูดภาษาจีนไทย-ไทยได้คล่อง สาวเวียดนามรายนี้ก็ยินดีให้ความช่วยเหลือแรงงานไทย ด้วยการใช้มือถือของตนโทรเข้าไปเบอร์มือถือเครื่องที่หาย ปลายทางมีเสียงตำรวจตอบรับ เมื่อทราบว่าเป็นผู้ช่วยเหลือเจ้าของมือถือเครื่องดังกล่าว ตำรวจแอดไลน์ของหญิงเวียดนามรายนี้ แล้วส่งที่อยู่และพิกัดของสถานีตำรวจไปให้ นางสาวหวอเดินทางไปพร้อมด้วยแรงงานไทย เพื่อทำหน้าที่เป็นล่าม รับคืนโทรศัพท์มือถือของแรงงานไทย นายพงษ์เทพ แรงงานไทยซาบซึ้งน้ำใจของหญิงเวียดนามและตำรวจเป็นอย่างมากที่ช่วยเหลือตามคืนมือถือเครื่องโปรดของตนกลับคืนมาได้

          ตำรวจโรงพักอูรื่อกล่าวว่า มือถือเครื่องดังกล่าว มีชาวไต้หวันเก็บได้และนำมาส่งที่สถานีตำรวจแต่เช้าของวันที่ 19 ธ.ค. 66 แต่ไม่รู้จะตามหาเจ้าของได้อย่างไร เพราะมีการล็อกหน้าจอไว้ แม้จะมีคนไทยโทรเข้ามาตามเบอร์มือถือและโทรทางไลน์เป็นระยะ แต่คนที่โทรเข้ามาพูดภาษาจีนไม่รู้เรื่อง และไม่สามารถส่งข้อความทางไลน์เพราะเปิดหน้าจอไม่ได้ ระหว่างที่หาทางแก้ปัญหา นางสาวหวอโทรเข้ามาในเครื่องพอดี พูดภาษาจีนกับตำรวจและบอกว่าเป็นเพื่อนเจ้าของมือถือที่หายและกำลังช่วยตามหา จากการสอบถามตำรวจทราบว่า แรงงานเวียดนามรายนี้พูดภาษาจีนได้ดีแต่อ่านตัวหนังสือจีนไม่ได้ จึงใช้วิธีแอดไลน์กับหญิงเวียดนามรายนี้แล้วส่งพิกัดให้ เพื่อนำทางให้เจ้าของและหญิงเวียดนามรายนี้เดินทางไปรับมือถือคืน เมื่อไปถึงตำรวจกล่าวชื่นชมแรงงานหญิงเวียดนามว่า เป็นคนมีน้ำใจช่วยเหลือเพื่อนแรงงานต่างชาติแม้จะเป็นเพื่อนแรงงานชาติอื่น ที่สำคัญเป็นคนใฝ่รู้ใฝ่เรียน พูดได้ทั้งภาษาจีนและภาษาไทย แต่สงสัยว่า การเรียนรู้ภาษาจีนเป็นเรื่องไม่แปลก เพราะมีโอกาสเรียนรู้และใช้งานมากมาย พูดไทยได้นี่สิ ทำได้อย่างไร?

          ด้านนางสาวหวอ แรงงานหญิงเวียดนามอายุ 33 ปีรายนี้ ชี้แจงข้อสงสัยของตำรวจว่า ตนเดินทางมาทำงานที่โรงงานในไทจงเป็นเวลา 5 ปีแล้ว ในโรงงานนอกจากมีเพื่อนร่วมงานชาติเดียวกันแล้ว ยังมีแรงงานไทยด้วย ดังนั้น นอกจากเรียนรู้ภาษาจีนแล้ว ตนยังเรียนรู้ภาษาไทยจากเพื่อนร่วมงานที่เป็นคนไทยด้วย แม้จะไม่ถึงขั้นคล่องแคล่ว แต่สามารถสื่อสารกับคนไทยรู้เรื่องและรู้สึกภูมิใจที่ได้ช่วยเหลือเพื่อนชาวไทยตามคืนมือถือกลับมาได้

          สำหรับแรงงานไทยซาบซึ้งและดีใจที่ได้มือถือกลับคืนมา ขอบคุณตำรวจและแรงงานเวียดนามรายนี้เป็นการใหญ่ ทั้งตำรวจ แรงงานไทยและหญิงเวียดนามผู้มีน้ำใจดีงาม ถ่ายรูปในสถานีตำรวจไว้เป็นที่ระลึก

          เห็นไหม? การเรียนรู้ภาษา นอกจากช่วยให้สื่อสารรู้เรื่อง ทำให้หน้าที่การงานราบรื่น เจ้านายรัก มีชีวิตความเป็นอยู่ที่มีความสุขและเอาตัวรอดได้แล้ว ยังช่วยเหลือคนอื่นได้ด้วย ถือเป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับหลายคน น่าเอาเป็นแบบอย่าง!