AIToday Live

Je team werkt dankzij AI misschien 10 tot 20 procent sneller, maar merkt het ook sneller als het het verkeerde aan het bouwen is? Meestal niet, omdat we nog werken met een proces uit de tijd dat bouwen duur en traag was: eerst zekerheid vooraf, pas maanden later bewijs. Wie alleen de bestaande stappen versnelt, optimaliseert het goedkope deel van de rekening, want ongeveer 80 procent van de kosten zit in het beheer na oplevering.

Het slimmer gebruik van Artificial Intelligence is de afstand tussen aanname en bewijs verkleinen. Maak een idee in één dag tastbaar met een prototype en laat de opdrachtgever erop klikken voordat iemand een specificatie schrijft.

Zo bouw je minder functies die niemand mist en betaal je minder onderhoud voor dingen zonder waarde. Morgen kun je voor de laatste drie opleveringen van je team uitrekenen hoeveel maanden er zaten tussen de aanname over de waarde en het moment dat je wist of die klopte.

Onderwerpen

• Podcast: Wat bedrijven kunnen leren van vibe coding (en wat niet)…
• Podcast: AI coding harnas: zo dwing je controle technisch af…

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Nico Nijenhuis, data governance-specialist bij Coöperatie VGZ, ruimde ruim duizend van de ruim 2.000 SharePoint-sites op voordat Copilot erop werd losgelaten. Een Artificial Intelligence die alles meeleest, kan niet zien welke van drie bestanden met dezelfde naam de actuele versie is. Hij vertelt hoe VGZ twee verplichte eigenaren per site invoerde, medewerkers zelf vertrouwelijkheidslabels laat toekennen en 30 gidsen inzet om dit in de afdelingen te verankeren.

Op één site bleek 25 procent van de bestanden dezelfde naam te hebben met een andere bewerkdatum. Bij een eerste controle bleken sommige sitebeheerders niet eens te weten dat ze eigenaar waren. Morgen kun je een van je eigen sites pakken, de eigenaar noteren, de dubbele bestanden tellen en checken of er gevoelige gegevens op staan.

Onderwerpen

• Hulpmiddel: AIToday Live kaartspel
• Kaartspel: AI Game Changer - Generative AI editie

Genoemde entiteiten: Copilot - SharePoint - Teams - Data Expo - Coöperatie VGZ - VGZ

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Herken je dat je een goed resultaat met AI maakt, maar er liever niet over praat? Dat is promptschaamte: onderzoek van Duke University onder ruim 4000 deelnemers laat zien dat wie Artificial Intelligence gebruikt, als minder bekwaam en minder ijverig wordt beoordeeld, ook bij exact hetzelfde resultaat. Joop onderscheidt twee soorten schaamte, over je vaardigheid en over eigenaarschap, en elk vraagt om een eigen aanpak.

De schaamte over vaardigheid los je op door je rommelige prompts te delen, de eigenaarschapsschaamte door zichtbaar te maken hoe werk tot stand komt. Zo blijft goede kennis niet op één scherm hangen en meet je organisatie het echte AI-gebruik in plaats van een deel dat boven water komt. Morgen kun je één prompt waar je vier pogingen voor nodig had in je teamkanaal plakken en vragen wat een collega anders zou doen.

Onderwerpen

• Website: promptschaamte – Instituut voor de Nederlandse Taal
• Artikel: Promptschaamte met AI | Netkwesties
• Onderzoek: Reif e.a., Evidence of a social evaluation penalty for using AI (PNAS 2025)
• Podcast: AIToday Live S08E80 - Watermerken in AI-tekst: waarom ik detectie onzinnig vind

Genoemde entiteiten: Rogier van Koningsbruggen - Instituut voor de Nederlandse Taal - Duke University - PNAS - ChatGPT

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Charlotte Meindersma, jurist en auteur van het boek *AI met beleid*, ziet dat veel Artificial Intelligence-beleid door juristen wordt geschreven en daardoor op de werkvloer niet wordt gevolgd. Het resultaat is een lijst met verboden, terwijl medewerkers intussen gewoon klantdossiers in een gratis ChatGPT-account zetten, zoals bij de gemeente Eindhoven gebeurde. Zij begint daarom bij de werkvloer: eerst inventariseren welke tools mensen al gebruiken en waarom, en pas aan het einde de juridische toets.

Ze laat zien waar organisaties onnodig verbieden, zoals bij persoonsgegevens die je vooraf kunt anonimiseren, en waar ze juist onbewust over de grens gaan, zoals bij automatische opnames en transcripties in meetingsoftware. Ook de transparantieregels uit de AI Act worden helder: een label is vooral nodig bij content die echt lijkt en bij tekst zonder menselijke redactie. Morgen kun je een kwartier uittrekken om je team te vragen welke AI-tools ze gebruiken en welke gegevens daarin gaan.

Onderwerpen

• Boek: AI met beleid - Charlotte Meindersma
• Wetgeving: EU Artificial Intelligence Act | Up-to-date developments and analyses of the EU AI Act
• Wetgeving: AI Omnibus
• Wetgeving: Home | Autoriteit Persoonsgegevens
• Organisatie: Wat mag nog wel onder de AVG - Charlotte's Law & Fine Prints
• Nieuws: Gemeente Eindhoven - ambtenaren en ChatGPT
• Podcast: Eerdere aflevering AIToday Live met Charlotte Meindersma
• Kaartspel: AI Game Changer - Generative AI editie

Genoemde entiteiten: ChatGPT - Gemeente Eindhoven - Copilot - Claude - AVG - AI Act - AI-verordening - Toeslagenaffaire

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Waarom werkt "deze trein mag je niet missen" bij een AI-programma averechts? Druk haalt autonomie weg en raakt bij AI ook nog het gevoel van competentie, waardoor je beleefde instemming krijgt in plaats van gebruik. Joop laat zien hoe drie principes dat omdraaien: het team kiest zijn eigen doelen, je spreekt vooraf af wanneer je stopt, en je houdt het lang genoeg vol.

Een senior analist die jarenlang rapportages schreef, vraagt zich bij een verplichte AI-uitrol niet af hoe hij sneller werkt, maar wat hij nog toevoegt. Twee teams met dezelfde opdracht gaven een heel ander resultaat: het team met drie verplichte use cases gebruikte ze nauwelijks, het team dat zelf het irritantste werk koos, gebruikte de oplossingen wel. Morgen kun je in je team een uur uittrekken om te inventariseren waar de meeste tijd naartoe gaat die niemand leuk vindt, en zet je de evaluatiedatum van je AI-pilot in de agenda voordat die begint.

Onderwerpen

• Download: Weerstandscanvas
• Methode: Formula AI
• Artikel: Leading Change: Why Transformation Efforts Fail
• Artikel: McLaren, T.A.S., Van der Hoorn, B. & Fein, E.C. (2023). Why Vilifying the Status Quo Can Derail a Change Effort: Kotter's Contradiction, and Theory Adaptation. Journal of Change Management
• Artikel: Ryan, R.M. & Deci, E.L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist
• Podcast: AIToday Live - Seizoen 7, aflevering 51 met Sjoerd Koolen

Genoemde entiteiten: Harvard Business Review - John Kotter - Sjoerd Koolen

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Cassandra Moons, Legal Director Privacy, AI en Compliance bij TomTom, ziet compliance vaak te laat komen: pas als het product bijna af is, wanneer elke aanpassing duur is. Zij zet het daarom vooraan in het proces, met privacyteksten in klare taal en governance die in systemen is ingebouwd in plaats van handmatig gecontroleerd. Shadow AI, het gebruik van AI-tools buiten de goedgekeurde processen, ziet ze als het risico dat je niet ziet.

Bij TomTom wil een automotive klant sinds 2018 niet meer één, maar zo'n honderd vragen over data en security beantwoord zien. Wie dat niet kan laten zien, verliest deals.

Je begint met een lijst van de AI-tools die in je organisatie al gebruikt worden. Beantwoord per tool drie vragen: is het veilig, wordt je data gebruikt voor training en wat gebeurt er met de output? Dat kost je een middag en vormt de basis voor je Artificial Intelligence governance.

Onderwerpen

• Organisatie: TomTom — Maps and Location Technology
• Wetgeving: EU Artificial Intelligence Act | Up-to-date developments and analyses of the EU AI Act
• Kaartspel: AI Game Changer - Generative AI editie

Genoemde entiteiten: TomTom - GDPR - LLM

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Wanneer gebruik je een prompt, een skill of een agent? Het antwoord lijkt simpel, maar zelfs ontwikkelaars die dagelijks met Artificial Intelligence werken komen er in een groep niet uit. Er bestaat geen harde grens, dus losse definities helpen niet. Joop deelt een werkvorm met acht voorbeelden uit het kantoorwerk, waarvan de laatste vier bewust grijs zijn, zodat je team zelf ontdekt waar de grens ligt.

Zijn vuistregel is kort: doe je iets af en toe, dan is het een prompt, doe je het regelmatig op dezelfde manier, dan is het een skill, en moet er werk worden afgeleverd, dan is het een agent. Een skill is bovendien lichter dan hij lijkt: de assistent ziet alleen het etiket van ongeveer 80 tokens en opent de inhoud van zo'n 2.000 tokens pas wanneer het nodig is, dus een skill mag uitvoerig zijn. Morgen kun je een half uur met je team plannen, de acht voorbeelden voorleggen en van één prompt die je elke week gebruikt een skill maken met het canvas in de shownotes.

Onderwerpen

• Werkvorm: Werkvorm: Canvas prompt, skill of agent (AIToday Live)
• Documentatie: Agent Skills - Claude Platform Docs
• Onderzoeksartikel: Kapur, Productive Failure, Cognition and Instruction 2008
• Onderzoeksartikel: Sinha en Kapur, overzichtsstudie in Review of Educational Research 2021

Genoemde entiteiten: Stefan - Manu Kapur - Claude - ChatGPT - Copilot - Anthropic - OpenAI - Google - GitHub - Microsoft

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Sven Stevenson, directeur toezicht en coördinatie op AI en algoritmes bij de Autoriteit Persoonsgegevens, ziet organisaties twijfelen over wat er nu al geldt voor Artificial Intelligence. De AI-act is deels van kracht, maar de handhaving en de standaarden die de wet praktisch maken laten nog op zich wachten. Hij legt uit dat toezicht nu draait om uitleg en dat je ethiek kunt toetsen door grondrechten tegen elkaar af te wegen.

Bij AI in werving en selectie ligt de lat hoger: een systeem dat leert van wie eerder is aangenomen, bootst dat plaatje na en moet daarom een of twee keer per jaar worden gecontroleerd op nauwkeurigheid en discriminatie. Ook systemen die je als gewoon algoritme beschouwt kunnen onder de wet vallen. Deze week kun je al je AI- en algoritme-toepassingen op een rij zetten en per toepassing vastleggen welke grondrechten in het geding kunnen komen.

Onderwerpen

• Organisatie: Home | Autoriteit Persoonsgegevens
• Wetgeving: EU Artificial Intelligence Act | Up-to-date developments and analyses of the EU AI Act
• Wetgeving: AVG algemeen | Autoriteit Persoonsgegevens
• Organisatie: Home | Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI)
• Organisatie: European AI Office | Shaping Europe’s digital future
• Wetgeving: Kids Act (Europees voorstel)
• Platform: Het algoritmeregister van de Nederlandse overheid
• Kaartspel: AI Game Changer - Generative AI editie

Genoemde entiteiten: Autoriteit Persoonsgegevens - World Summit AI - OpenAI - ChatGPT - Europese Unie

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Moet je rekening houden met de gevoelens van een taalmodel? Anthropic zegt in zijn gebruiksvoorwaarden dat een model gesprekken met wrede gebruikers mag beëindigen, uit voorzorg voor het geval er toch zoiets als welzijn bestaat. Joop Snijder vindt dat die regel een verkeerde norm vastlegt, want een taalmodel is een rekenmodel dat voorspelt welk woord volgt en heeft geen lichaam, honger of iets te verliezen.

Het gedrag dat op gevoel lijkt, komt uit miljarden menselijke zinnen die het model heeft nagedaan. Bij dieren bestond het bewijs voor pijn wel, bij Artificial Intelligence ontbreekt het. Gewoon normaal blijven communiceren is verstandig, maar dan voor jezelf en niet voor een machine. Lees deze week het stuk over acceptabel gebruik in de voorwaarden van je AI-leverancier en kijk welke aannames daar al in zitten.

Onderwerpen

• Artikel: Claude Opus 4 and 4.1 can now end a rare subset of conversations \ Anthropic
• Video: Anil Seth: Why AI isn't going to become conscious | TED Talk
• Gebruiksvoorwaarden: Usage Policy \ Anthropic

Genoemde entiteiten: Anthropic - Claude - Anil Seth

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!

Patrick van Stokhem, verantwoordelijk voor robotica-ontwikkeling bij installatiebedrijf BREiNN, kreeg groen licht voor een humanoid robot van 95.000 euro zonder te weten wat hij ermee ging doen. Het probleem is dat de gepoetste demo's op social media niets zeggen over de praktijk, want achter elke virale video zitten weken voorbereiding en exact geprogrammeerde bewegingen. Patrick laat zien wat een humanoid robot nu echt kan: de sterkste modellen tillen 15 tot 50 kilo, en zijn eigen team ontdekte dat gedeelde wachtwoorden in Chinese robots ze binnen 100 meter afstand laten omvallen.

Bij Breman Installatiegroep draaien 700 monteurs dagelijks met gereedschapskoffers van 15 kilo, en de sector heeft nu al 140.000 openstaande vacatures die met het huidige personeelsaanbod nooit ingevuld raken. Morgen kun je zelf beginnen met het filmen van een terugkerende fysieke taak in je team, als eerste stap richting automatisering die niet afhankelijk is van een kant-en-klare robot.

Onderwerpen

• Sociale acceptatie en uncanny valley-effect bij humanoid robots
• Praktische beperkingen en security-risico's van Chinese robots
• Verschuiving van monteur naar robotleider in de installatiesector
• Wereldmodellen en autonome ontwikkeling via simulaties
• Implementatiestrategie: documenteren van repetitieve taken als eerste stap

Links

• Bedrijf: BREiNN | Innovatielab voor AI, robotisering & maatschappelijke transitie
• Fabrikant: Unitree Robotics | Robot Dog_Quadruped_Humanoid Robotics Company
• Boek: Klara en de Zon - Kazuo Ishiguro
• Kaartspel: AI Game Changer - Generative AI editie

Genoemde entiteiten: BREiNN - Boston Dynamics - Hyundai - Unitree - Defensie - Neura - Nvidia

Stuur ons een bericht

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang exclusieve toegang tot nieuws, blik achter de schermen en meer!