Hafi einhver efast um eindreginn ásetning kínverska kommúnistaflokksins að virða að vettugi almenn mannréttindi þá hlýtur efinn að hafa horfið eftir að 20 ára fangelsisdómur var kveðinn upp yfir Jimmy Lai, 78 ára útgefanda og stofnanda dagblaðsins Apple Daily. Dómurinn jafngildir lífstíðardómi.

Jimmy Lai, sem er einn þekktasti baráttumaður mannréttinda í Hong Kong, hefur setið í fangelsi í rúm fimm ár eða frá því hann var handtekinn í árslok 2020 á grundvelli sérstakra þjóðaröryggislaga sem kínverska ógnarstjórnin setti eftir víðtæk mótmæli almennings í Hong Kong.

Dómurinn er birtingarmynd kerfisbundins niðurrifs borgaralegra réttinda í Hong Kong.

En þrátt fyrir skýran vilja mikils meirihluta landsmanna og þá ekki síst þeirra sem nú eru á leigumarkaði, er verið að ryðja braut félagshyggjunnar. Sameiginlega fjármuni borgaranna skal nota til að byggja upp félagslegt íbúðakerfi. Með góðu og illu, fjárhagslegum hvötum og þvingunum, skal almenningi beint inn á leigumarkaðinn. Kjörorðið er: Leiga ekki eign. Forræðishyggjan er allsráðandi með svipuðum hætti og þvinga á sem flesta að nota almenningssamgöngur og leggja einkabílnum – óháð óskum og þörfum.

Árásin á séreignastefnuna er ekki síst alvarleg í ljósi þeirrar staðreyndar að eignamyndun almennra launamanna er fyrst og fremst fólgin í eigin húsnæði, auk lífeyrisréttinda. Með því að þvinga almenning í auknu mæli inn á leigumarkað er grafið undan eignamyndun á komandi áratugum. Afleiðingin verður sú að margir festast í gildru verri lífskjara og jafnvel fátæktar undir lok starfsævinnar. Lakari lífskjör og efnahagur eru birtingarmyndir „félagslega réttlætisins“ sem vinstri menn hafa barist fyrir. 

„Óhagnaðardrifin“ leigufélög hafa á skömmum tíma orðið ein alvarlegasta tilraunin sem gerð hefur verið til að gera sífellt fleiri að leiguliðum en ekki eigendum. Á sama tíma hafa safnast upp tugir milljarða í eigið fé félaga sem eru sögð óhagnaðardrifin". Ekkert einkafyrirtæki hefur náð að byggja jafnhratt upp eigið fé  og eru þau þó hagnaðardrifin eða a.m.k. stefna að því að reksturinn skili eigendum sínum fjárhagslegum ávinningi.

Bari Weiss er án nokkurs vafa ein áhrifamesta fjölmiðlakona Bandaríkjanna. Hún hefur skapað sér áhrifastöðu í bandarísku þjóðlífi með baráttu gegn pólitískri rétthugsun og „wok-isma“, og skýrri hugmyndafræði um grunngildi blaðamennsku: sanngirni, hlutlægni og réttar upplýsingar. 

Bari hefur byggt upp eigin fjölmiðil - The Free Press - og sett ný viðmið í fjölmiðlun. Miðillinn byggir á hugmyndum um heiðarleika, sjálfstæði og óttalausa blaðamennsku, og hefur vaxið hratt með yfir 1,5 milljón áskrifenda. 

The Free Press hefur laðað að sér fjölbreyttan hóp blaðamanna og rithöfunda og hefur verið vettvangur fyrir opna umræðu um umdeild málefni. Allt undir slagorðinu Think for yourself. 

Undir lok síðasta árs tók Bari við sem yfirmaður fréttadeildar CBS og hefur látið hendur standa fram úr ermum. 

Margir hafa bent á að Bari sé fulltrúi nýrrar kynslóðar fjölmiðlafólks sem leggur áherslu á sjálfstæði, fjölbreytileika og opna umræðu. Hún hefur staðið vörð um grunngildi blaðamennsku og barist gegn hugmyndafræðilegri einsleitni, bæði í fjölmiðlum og samfélaginu. Og ekki þarf að deila um áhrif hennar á samfélag líðandi stundar.

Þrír magnaðir hlaðvarpsþættir á vegum Free Press:

Honestly

Conversations with Coleman

Breaking History

Óvissan um hvort lýðræði komist aftur á í Venesúela er mikil þótt vonir almennings hafi vaknað eftir handtökuna á Mudoro. Valdakerfi sósíalista stendur óbreytt. Varaforsetinn, Delcy Rodríguez, hefur tekið við og hún er sannfærður sósíalisti og harður andstæðingur Vesturlanda og Bandaríkjanna sérstaklega.

Rodríguez hefur verið í innsta hring valdakerfis sem byggt var upp á valdatíma Hugo Chávez og fest í sessi undir stjórn Nicolás Maduros. Hún er þekkt fyrir að fylgja harðlínu pólitík án málamiðlana. Hún er táknmynd valdhafa sem stendur tryggan vörð um valdakerfi af hugmyndafræðilegri tryggð og andstöðu við vestræn gildi.

Hafi einhver borið þá von í brjósti að spilin á íslenskum fjölmiðlamarkaði yrðu raunverulega stokkuð upp með sérstakri aðgerðaráætlun menningarmálaráðherra, hefur sá hinn sami orðið fyrir miklum vonbrigðum. Tillögur ráðherra undir hatti aðgerðaráætlunar í málefnum fjölmiðla, sem ríkisstjórnin hefur gert að sínum, taka mið af því að fyrst skuli staðið vörð um Ríkisútvarpið og síðan reynt að styðja við sjálfstæða fjölmiðla en þá aðeins með því að gera þá enn háðari ríkisvaldinu en þeir eru þegar. Og ekki nóg með það: Frjálsir fjölmiðlar verða beint háðir Ríkisútvarpinu. Verði tillögurnar að veruleika verður staða Ríkisútvarpsins á samkeppnismarkaði tryggð um ókomin ár og tal um sjálfstæða og frjálsa fjölmiðla verður æ ótrúverðugara.

Ekki er efast um að baki tillögum menningarmálaráðherra búi raunverulegur vilji til að tryggja betur rekstrargrunn sjálfstæðra fjölmiðla. Vandi hans, eins og raunar allra stjórnarþingmanna og a.m.k. hluta þingmanna stjórnarandstöðunnar, er sú einlæga sannfæring að íslenska þjóðin komist ekki af án ríkisrekins fjölmiðlafyrirtækis.

Fjárlög komandi árs eru fyrstu fjárlög vinstri stjórnar Kristrúnar Frostadóttur – samsteypustjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokk fólksins. Á grunn þeirra birtist pólitísk stefna stjórnarinnar: Aðalverkfæri ríkisstjórnarinnar er ekki sleggjan, sem Kristrún ætlaði að nota, heldur aukin skattheimta til að standa undir gríðarlegri aukningu ríkisútgjalda. Og aukin ríkisútgjöld eru ekki vegna óvæntra áfalla, stríðs í Evrópu, náttúruhamfara eða farsóttar. Aukin útgjöld eru einfaldlega kjarninn í hugmyndafræði þeirra flokka sem mynda ríkisstjórnina.

Hægt er að draga sögu vestrænna sósíalista frá lokum síðari heimstyrjaldarinnar saman í eina setningu: Stöðug og endurtekin leit að nýjum málstað í baráttunni gegn gildum vestrænna samfélaga og kapítalisma – markaðshyggju. Allar hugmyndir, hvert verkefni, hver krossferð snýst í grunninn um eitt og hið sama – djúpa tortryggni á frjálsu framtaki, frjálsum markaði og baráttu gegn þjóðskipulagi sem hefur gert mannkyni kleift að brjótast úr örbyrgð fátæktar til velmegunar.

Hugmyndabarátta róttæklinga byggir á reiði, tortryggni, öfund og fyrirlitningu á velgengni sjálfstæðra einstaklinga. Til að viðhalda reiðinni verður stöðugt að finna nýjan málstað til að berjast fyrir.

Það væri hægt að sækja í orðakistu forseta Alþingis til að lýsa síðustu viku fyrir ríkisstjórnarflokkana. Djöfulsins, helvítis, andskotans. Þingvikan – frá mánudeginum 1. desember til föstudagsins 5. desember, var ekki sérlega góð fyrir ríkisstjórnarflokkana – var raunar í flestu afleit.

Og það er greinilegt að þráðurinn er stuttur í stjórnarliðinu enda flestum ljóst að ráðherrar hafa ekki haldið sérlega vel að málum. Á föstudag gerðu þingmenn minnihlutans alvarlegar athugasemdir við vinnubörgð innviðaráðherra við gerð samgönguáætlunar. Þegar umræður um fundarstjórn forseta höfðu staðið í um 20 mínútur ákvað þingforseti að gera hlé á þingfundi. Á leið sinni úr forsetastólnum heyrðist Þórunn Sveinbjarnardóttir segja: „ „Ég er komin með nóg. Djöfulsins, helvítis, andskotans pakk.“

Framganga Þórunnar sýnir að ekki er hægt að treysta dómgreind hennar. Hún býr heldur ekki yfir þeirri yfirvegun sem forseti á hverjum tíma verður á búa yfir.

Guðmundur Ingi Kristinsson hefur ákveðið á víkja farsælum og vinsælum skólameistara úr starfi. Þegar forsaga málsins er höfð í huga er illa hægt að komast að annarri niðurstöðu en að baki ákvörðun ráðherrans sé hefndaraðgerð  – misnotkun á pólitísku valdi til að koma þeim frá sem er ráðherra og félögum hans í Flokki fólksins ekki þóknanlegur.

Það má hafa nokkra samúð með forsætisráðherra sem ítrekað kemst í þá stöðu að þurfa að verja verk ráðherra sem misbeita valdi sínu og virðast ekki hafa burði til að gegna ráðherraembættum þannig að sæmilegur sómi sé að. En spurningin er hversu lengi forsætisráðherra ætlar að sætta sig við framgöngu ráðherra Flokks fólksins og misbeitingu valds, til þess eins að tryggja líf ríkisstjórnarinnar og eigin stól í forsætisráðuneytinu. Kannski eru þolmörkin óendanleg þegar kemur að því að verja ráðherrastólana. Það er nöturlegt hlutskipti fyrir Samfylkinguna og Viðreisn, fyrir Kristrúnu og Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, að vera pólitískir gíslar Ingu Sælands og Flokks fólksins.

Ákvörðun Evrópusambandsins (ESB) um að leggja verndartolla á kísilmálm frá Íslandi og Noregi markar þáttaskil í samskiptum EES-ríkjanna. Þrátt fyrir áratugalangt samstarf og aðild Noregs og Íslands að innri markaði Evrópu í gegnum EES-samninginn var hvorugt landið undanþegið tollunum sem eru undir hatti svokallaðra verndartolla. Dr. Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins, gagnrýndi ákvörðunina harðlega í viðtali við Morgunblaðið. Hann segir verndartollana gróft brot á EES-samningnum.

EES-samningurinn er án nokkurs efa einn mikilvægasti alþjóðasamningur sem Ísland hefur gert. Við Íslendingar lifum á alþjóðaviðskiptum – lífskjör okkar byggjast á greiðum aðgangi að erlendum mörkuðum. Þegar Evrópusambandið tekur einhliða ákvörðun um að útiloka samstarfsríki og gengur gegn grunnhugsun samningsins ætti öllum að vera ljóst að undirstöður EES-samstarfsins eru ekki jafn sterkar og við höfum talið okkur trú um. Og það þjónar ekki hagsmunum okkar að gera lítið úr málinu og tala um hliðarspor, eins og forsætisráðherra gerir eða gefa til kynna að lausnin liggi í því að Ísland gangi inn í Evrópusambandið, líkt og utanríkisráðherra lætur liggja að. En auðvitað kemur það ekki nokkrum manni á óvart að þegar glíma þarf við vandamál eða leysa verkefni sé lausn Viðreisnar alltaf það sama: Evrópusambandsaðild.