Inspirazio bila hasi gara urte berriarekin, podcasterako ideiak behar ditugu. Horregatik, musek guri bisita egiteko zain egon gabe, guk egin diegu bisita haiei.

Zuen zerbitzura gaude Beranduegin, eta oporrik ere ez dugu hartu zuei bi astean behingo saioa eman ahal izateko. Beti bezala, gai sakonak, txiste txarrak eta gudariak protagonista Beranduegin: Luigi Mangione, Ruper Ordorika eta Olentzero, besteak beste. 

Ez da beti erraza gustuko gauzei edo maite ditugunei agur esatea, despeditzea, proiektuak amaitzea, etapak ixtea. Baina beharrezkoa da agurrak esplizitatzea, hitzak jartzea eta erritualizatzea. Hori da BTN-ren azken saio honetan egin nahi izan duguna: Aitor Altuna eta Edurne Azkarate, orain arte kolaboratzaile izan ditugunak gonbidatu ditugu, eta nostalgia dosi txiki batekin, baina umorez, agurtu dugu BTN, hurrengo batera arte. Zeinek daki, agian ez da betiko.

ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN.

Iñaki Intxausti Zeraingo Mendarte baserriko baratzezain gaztea da eta Mattin Jauregik elkarrizketa egin dio baratzean bertan. Beste lan batzuk ezagutu ostean, duela 10 urte ekin zion Intxaustik profesional modura baserriko langintzari eta orain bere anaia batu da proiektura. Baserria bere osotasunean ulertzen dute, bere baratze, ganadu, baso eta fruta arbolekin. Bizi duten prekarietatea azaldu du eta dibertsifikazioak ematen diela aukera bideragarritasunari eusteko. Bere ekoizpenak erakutsi ditu, besteak beste bi arto ekologiko barietate, eta hainbat eragilerekin duten elkarlana azaldu du. 

Azken Izotz Aroaz aritu gara gaurko saioan. Duela 110.000 urte hasi eta duela 10.000 urte amaitutako izotzaldia litzateke. Baina teknikoki, aro hori ez da bukatu, laburregia baita izotz arotzat jotzeko, eta ondorioz, orain aro interglazial batean geundeke: glaziazio luzeago baten barruan egon ohi den aro epelago batean. Beraz, ustezko gizaki garatuok, izotz aroan bizi garen neandertalak besterik ez gara.

Gaurko sendabelarra iltze aromatikoa (Syzygium aromaticum) izango da, berari eskaini diogu gaurko podcasta osorik. Hainbatentzat sukaldean dugun espezia aromatikoa dena sendabelarra ere bai baita, gero eta argiago diote hori ikerketek.

Podcast honen bosgarren saioan ere aipatu genuen iltze aromatikoa. Orduan chai egoskinaz aritu ginen, Indiatik datozen edari hauek ohikoak bihurtu zaizkigulako gurean ere, bereziki udazken eta negu garaia iristen zaizkigunean. Beste hainbat espeziarekin batera (jengibrea, kurkuma, kardamomoa…) iltze aromatikoa erabiltzea tradiziozkoa izan da Ekialdean baina kafearekin ere hasi gara nahasten.
 
 Hala, gaurko saioan ikerketa zientifikoek dioten hori ahoratzea pentsatu dugu eta kafea egin dugu iltze aromatikoa ipinita. Ukitu berezia ematen dio, aromatikoa, goxoa, eta kafe hori edanez Koreako Gachon Unibertsitatean egindako ikerketa komentatzeari ekin diogu.
 
Iltze aromatikoaren extraktua egin dute ikertzaileek eta honen hainbat fitokonposatuk efektu neuro-babesleak dituela ikusi dute, non eta neuro-endekapenezko gaixotasunetan, Alzheimerra kasu. Neuro-endekapenezko gaitzek funtzio motor eta kognitibo normala pixkanaka galtzea eragiten dute. Prozesu konplexua izaten da eta berarekin ditu estres oxidatiboa, neuroinflamazioa, amiloide-beta agregazioa, neurotransmisio nahasia eta apoptosia.
 
Extraktuaren erabilera egindakoan ikusi da mekanismo neurobabeslea duela, batez ere hidrogeno peroxidoak eragindako estres oxidatiboari aurre egiten. Extraktuaren gaitasun antioxidatzaileak mintz mitokondrialaren potentziala berreskuratzen duela ere ikusi dute. Beste hainbat funtzio nabarmen ere ikusi zaizkio, aurretik burmuinaren fisiologiaren inguruan formakuntzarik izan gabe ulertzen nekezak direnak. Laburbilduz esan daitekeena da duen eragin neurobabeslea handia eta anitza dela eta horrek sendagaiak garatzeko hautagai potentzial bihurtzen dutela iltze aromatikoa.
 
Chai bezalako infusioetan, gozogintzan edo kafeari ipinita hortxe daukagu espeziatik adina botikatik duena eskura. Gure proposamena katilukada kaferi bi iltze ipintzea da eta hortik gora ere ipin dakioke ongi toleratzen bada. Harrizko mortero txiki batean zanpatu eta txikitu ditugu iltzeak lehendabizi, bere propietateak hobeto baliatze aldera eta kafetera italiarrean prestatu dugu ondoren. 

Beranduegik ASMR-en funtzioa betetzen duela deskubritu dugu, jendeak siesta egiteko erabiltzen duela. Beraz, esnatu erdi lo zaudetenok, Durangoko Azokako kontu interesgarriekin gatoz eta: Korrontzi eta Mikel Urdaingarinen arteko beef-a egon zela jakin berri dugu. Hala kontatu digu, behintzat, Izarrek.

Saio amaieran jarri dugun kanta: Spartak Dementziala - 'Folklore Basque'

E! Gogoratu. Telegram kanala ere badugu.

Egin zure ekarpena

Proposamenen bat, kritikaren bat edo irainen bat baduzu guretzat idatzi edo kontaiguzu: 669 36 29 82 zenbakia Telegram edo WhatsApp bidez edo [email protected].

 Munduko unibertsitate onenen zerrendari begira jarri eta hauetako zenbaiten historia kontatu digu Nagore Irazustabarrenak: Yale, Oxford eta Cambrigde-ko unibertsitateena. Eta hstoria horretan Orio agertu zaigu, bere traineru eta guzti, Oxford eta Cambridge txiki uztera. 

Lodi, potola edo borobil deituta, ondo; sahiestu potolita, potxola edo hezurdura zabalekoa bezalako eufemismoak pertsona lodiez hitz egiterakoan. Horixe baita aste honetako gai potoloa: loditasuna. Mijo Lizarzaburu filosofo eta militante transfeminista gonbidatu dugu gaian sakondu eta bere esperientziatik hitz egiteko: lodi identitatea, edertasuna, osasungintza, 'Body positive' mugimendua, Euskal Herriko lodien topaketak, pertsona argalentzako aholkuak... Bi orduko saioa egin genezakeen, baina saioaren neurrian kabitu behar izan dugu guk ere.

Saio amaierako kolaborazioan Edurne Azkarateren txanda izan da, eta oraingoan entzutera eta galdetzera etorri da oiondarra: zein ekarpen egin dezakete pertsona argalek lodien borrokan? Edo behintzat, nola ez molestatu? Askotan hori ere ez da eta gutxi.

 ARGIAk ekoitzi eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntz Politika Sailak babestutako saioa da BTN. 

Lekarozko lurretan 228 txalet, hotel bat eta golf zelai bat egiteko lizentzia eman zitzaion Palacio de Arozteguia enpresari. Proiektua egiteko 45 hektarea lur birkalifikatu zituzten, gainera.

Baztango Aroztegia proiektuaren aurka kanpaldi luzea egin zuten 2021eko udaberrian, tartean obrak aurrera eraman nahi zituzten makinen aurrean eserialdiak eginda. Sistematikoki jazarpen judizial, polizial eta ekonomikoa pairatu dute eta, orain, hogei urteko kartzela zigorra eta 56.000 euro eskatu dituzte zazpi baztandarrentzat. Taldeak salatu du desobedientziaz borrokatzeko eskubidea kriminalizatu nahi dutela.

Gaiak badu berea, eta horregatik Garbiñe Elizegi gonbidatu dugu Egonarriara, Baztango alkate ohia eta Aroztegiaren aurka egiteagatik auzipetutako bat.