Πού συναντιούνται η αρχαία γνώση, η ιατρική, οι ανθρωπιστικές επιστήμες, η πνευματικότητα και η τέχνη; Πώς μπορούμε μαζί να δημιουργήσουμε έναν οικολογικό πολιτισμό; Το κεντρικό θέμα του συμποσίου είχε να κάνει με τους διαφορετικούς τρόπους εξέλιξης, τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, προς ένα υψηλότερο επίπεδο συνειδητότητας, με σκοπό την αντιμετώπιση των σύγχρονων παγκόσμιων προκλήσεων και τη συμβολή μας στην προστασία της ζωής στον πλανήτη μας, ενώ, παράλληλα, έδωσε την ευκαιρία στο κοινό να συμμετάσχει σε συναρπαστικές συζητήσεις, βιωματικά εργαστήρια και καλλιτεχνικές δράσεις.

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

Τη σημαντικότερη πραγματεία πολιτικής σκέψης του ελληνικού προεπαναστατικού διαφωτισμού, την «Ελληνική Νομαρχία ήτοι Λόγος περί Ελευθερίας, Ανωνύμου του Έλληνος», ερμηνεύει o ηθοποιός Γιάννης Βογιατζής, κάτω από το Ρολόι στον επιβλητικό αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας, συνοδευόμενος από τη γκάιντα του Βαϊτση Χαρακοπίδη, ιδρυτικού μέλους των ΘΡΑΞ ΠANKC.

Αφιερωμένη στον Ρήγα Βελεστινλή, η «Ελληνική Νομαρχία, Λόγος Περί Ελευθερίας» είναι η σημαντικότερη πραγματεία πολιτικής σκέψης του ελληνικού προεπαναστατικού διαφωτισμού και την εξέδωσε ο ίδιος αταυτοποίητος Ανώνυμος Έλλην στην Ιταλία το 1806 σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων.

Κείμενο ριζοσπαστικό, έργο εθνικής αφύπνισης και κοινωνικής κριτικής κατά των τότε κοινωνικών δομών και συνθηκών, στο οποίο ορισμένοι ερευνητές βλέπουν το εγχειρίδιο της Φιλικής Εταιρείας, πραγματεύεται «την ελευθερία, την ομοιότητα και την ομόνοια» των ανθρώπων, εμπνεόμενο από τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης, και καλεί τους Έλληνες σε εξέγερση.

Για την περφόρμανς της δράσης που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, ο σκηνοθέτης Βίκτωρ Αρδίττης επέλεξε εκτενή αποσπάσματα από το πρώτο βιβλίο του έργου.

Συντελεστές

Ερμηνεία: Γιάννης Βογιατζής

Μουσική: Βαΐτσης Χαρακοπίδης

Σκηνοθεσία: Βίκτωρ Αρδίττης

Ηχοληψία: Κώστας Μπώκος – Studio 19

Τηλεσκηνοθεσία: Λεωνίδας Κωνστανταράκος – Alaska Films

Ηχητικός Εξοπλισμός: Μάριος Καρυώτης

Εταιρεία Παραγωγής: TooFarEast

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

Για τη σκηνοθέτιδα Γιολάντα Μαρκοπούλου όλα ξεκίνησαν με μια παράσταση που έμελλε να εξελιχτεί σε πολυμεσική εγκατάσταση με τον τίτλο Ε_ΦΥΓΑ και αφορούσε τη αναγκαστική μετεγκατάσταση ξένων κυρίως νέων ανθρώπων από την Ασία, στην Ελλάδα.

Αυτό αποτέλεσε έναυσμα για να καταπιαστεί με την προσφυγιά και να εστιάσει σε δύο ιστορικές στιγμές της νεότερης Ελλάδας. Έτσι δημιουργήθηκαν το Ε_ΦΥΓΑ Μικρασία στον Συνοικισμό της Άνω Ελευσίνας, γειτονιά όπου εγκαταστάθηκαν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες μετά το 1922 και το Ε_ΦΥΓΑ Πόντος στο Αναψυκτήριο της παραλίας της Ελευσίνας και στο κάμπινγκ ΟΑΣΙΣ, στο οποίο πρωταγωνιστούσαν μέλη της τοπικής κυρίως ποντιακής κοινότητας.

Η καθεμιά παράσταση αποτέλεσε ένα είδος εξελιγμένης μορφής θεάτρου – ντοκουμέντο με ζωντανές αφηγήσεις και παρεμβάσεις που αναδείκνυαν το πολιτιστικό υπόβαθρο και τη συγκλονιστική περιπέτεια της βίαιης αποκοπής από την πατρίδα όσων συμμετείχαν. Ξανακτίζοντας νέες πατρίδες, όπως στην περίπτωση της Ελευσίνας, με ψυχικά αποθέματα και με όσα «υλικά» κουβαλούσε ο καθένας και η καθεμία στις συναισθηματικά αποσκευές του ταξιδιού χωρίς επιστροφή.

Μια τριλογία υπό τον γενικό τίτλο Μυστήριο 13 της οποίας το δεύτερο μέρος, το Ε_ΦΥΓΑ Μικρασία παίχτηκε με ιδιαίτερα μεγάλη επιτυχία πέντε φορές στο πλαίσιο της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, κλείνοντας (λίγο πριν από τη λήξη του έτους της πολιτιστικής πρωτεύουσας) πανηγυρικά τον κύκλο των παραστάσεων του στον τόπο όπου δημιουργήθηκε.

Ο Χρήστος Παρίδης συνομιλεί με τη Γιολάντα Μαρκοπούλου για την τριλογία Μυστήριο 13 Ε_ΦΥΓΑ, την έμπνευση πίσω από τη σύλληψή της και όλα όσα ήθελε να πει μέσα από αυτή.

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

«To Μυστήριο 29 Ελευσίνα - Ωμό Μουσείο», ένα εμβληματικό έργο για την Ελευσίνα, υπήρξε προάγγελος του προγράμματος της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Σε αυτή την έκθεση που έγινε αρχικά στο μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 και κατόπιν στο Παλαιό Δημαρχείο Ελευσίνας, η πόλη της Ελευσίνας με τη θεατή και αθέατη ιστορία της συστήθηκε στο ευρύ κοινό.

Η Ελευσίνα, πόλη που συγκροτείται από πολλές ψηφίδες και ασύμμετρες προκλήσεις μέσα στον χρόνο, φανερώθηκε σαν άλλο μυστήριο, με μια διαδρομή στη μικροϊστορία της, τη βιομηχανική της ανάπτυξη, την πολύπαθη εργασιακή της πραγματικότητα, τη σχέση της με τις τέχνες και τον Αισχύλο – του οποίου τυγχάνει εμβληματική γενέτειρα.

Η μοναδικότητα της πόλης, η ανακάλυψή της ξανά και ξανά έγινε μέσα από προσωπικές αφηγήσεις υπό τη μορφή ομιλούντων πορτρέτων Ελευσίνιων και άλλων προσώπων που έχουν συνδέσει τη ζωή τους με την πόλη. Αντικείμενα πολύτιμα και άλλα καθημερινής χρήσης, ευτελή υλικά αναμνήσεων και πολύτιμα αρχεία συγκρότησαν ένα σώμα που ενδιαφέρει τον επισκέπτη της πόλης με τα μυστήρια, τη γοητεία του αθέατου και μια πλούσια και περίπλοκη, δυνατή ιστορία.

Το «Μυστήριο 29  Ελευσίνα - Ωμό Μουσείο» αποτέλεσε ένα από τα τρία στρατηγικά έργα της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, αντιπροσωπεύοντας τη θεματική Άνθρωποι – Κοινωνία, έναν από τους τρεις άξονες του προγράμματός της. Τα έργα που αφορούν τις άλλες δυο θεματικές της διοργάνωσης είναι το Μυστήριο 99  THE ARK – LANDSHIP, η μεγαλύτερη προσκυνηματική πομπή στα 3.500 χρόνια ιστορίας της πόλης για τον άξονα Περιβάλλον και το Μυστήριο 111 - Ο Πήλινος Στρατός της Ελευσίνας, ένα εμβληματικό έργο για όσους εργάστηκαν ή εργάζονται στην Ελευσίνα, για τον άξονα Εργασία.

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

Ο διαδικτυακός κοινοτικός ραδιοφωνικός σταθμός «Μυστήριο 37 Φωνές της Ελευσίνας» βρίσκεται στον «αέρα» εδώ και μερικούς μήνες, εκπέμποντας ζωντανά ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει ζωντανές εκπομπές, ειδήσεις, μουσική, αναγνώσεις, αφιερώσεις αλλά και πειραματισμούς. 

Ο σταθμός αποτελεί τον καρπό μιας σειράς δράσεων και εργαστηρίων σε διοργάνωση της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, υπό την επιμέλεια της ομάδας του καλλιτεχνικού χώρου Zoetrope Athens, σε συνεργασία με τον Βερολινέζο καλλιτέχνη Karl Heinz Jeron. 

Η δημιουργική ομάδα αποτελείται ήδη από 15 συμμετέχοντες/ουσες, κατοίκους της Ελευσίνας και των γύρω περιοχών, που συνθέτουν ήδη μια πλούσια, ζωντανή ραδιοφωνική κοινότητα.

Επτά από τα μέλη του σταθμού συζητούν με τον αρχισυντάκτη της LiFO, Γιάννη Πανταζόπουλο για τους λόγους που οδήγησαν στη δημιουργία του συγκεκριμένου πρότζεκτ, τους στόχους του σταθμού αλλά και την αλληλεπίδρασή τους με τους κατοίκους της πόλης.

Μπορείτε να ακούτε το πρόγραμμα του σταθμού κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στο voicesofelefsina.eu

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

Πότε και πού ακριβώς βρέθηκε η Καρυάτιδα της Ελευσίνας; Πότε χρονολογείται η κατασκευή της και τι γνωρίζουμε για τους δημιουργούς της; Ταυτίστηκε με τη μυθολογία της περιοχής και τη θεά Δήμητρα;

Πώς αντιμετώπισαν οι κάτοικοι της περιοχής το άγαλμα; Πού βρίσκεται η Καρυάτιδα μέχρι το 1801;

Ποιος είναι ο Έντουαρντ Κλαρκ; Γιατί βρίσκεται εκείνο το διάστημα στην Ελλάδα; Γνωρίζουμε τι τον έφερε στην Ελευσίνα; Ποια η σχέση του με άλλους περιηγητές της περιόδου; Και πότε αποφασίζει να μετακινήσει την Καρυάτιδα και να τη μεταφέρει την Αγγλία;

Αληθεύει ότι ενεπλάκησαν τόσο οι οθωμανικές αρχές όσο και χριστιανοί ιερείς στην απόσπαση του αγάλματος; Πού μεταφέρεται η Καρυάτιδα και ποια η τύχη της; Που εκτίθεται σήμερα;

Η Καλλιόπη Παπαγγελή είναι αρχαιολόγος, επί σειρά ετών υπεύθυνη του αρχαιολογικού χώρου και του Αρχαιολογικού Μουσείου της Ελευσίνας ως Προϊσταμένη του Τμήματος Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής.

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

Στα λαϊκά έθιμα και τελετουργίες για το Δωδεκαήμερο (σ.σ. Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Φώτα) ο Χριστιανισμός συναντά την παγανιστική λατρεία μέσα από πανάρχαια σύμβολα (φωτιά, νερό, ψωμί, ιερά φυτά κ.ά.) και με την απαραίτητη συνοδεία από τα «ιερά τραγούδια», ευχετικά τραγούδια του αγερμού, τα κάλαντα.

Τα ελληνικά κάλαντα με τη σειρά τους, με τον πλούτο και την ποικιλία τους, σ’ όλες τις περιοχές του ελληνισμού, συνδέονται με τη γιορταστική περιφορά των συμβόλων της ζωής και της φύσης στα σπίτια και την τραγουδιστή έκκληση για υγεία και καλοχρονιά.

Σε αυτό το podcast της σειράς LiFO x 2023 ΕΛΕVΣΙΣ μπορείτε να ακούσετε ολόκληρη τη μουσική παράσταση «Δώδεκα μέρες γιορτινές Χριστούγεννα σημαίνουν!», με χριστουγεννιάτικα κάλαντα και γιορταστικά τραγούδια από όλες τις περιοχές του ελληνισμού, η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Μυστήριο 100 Τα Ιερά Τραγούδια» σε επιμέλεια του Λάμπρου Λιάβα, το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου, στο X-Bowling Art Center, σε παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Συντελεστές

Μουσικά σύνολα του Κέντρου Ελληνικής Μουσικής «Φοίβος Ανωγειανάκης», διεύθυνση: Ελένη Μπαΐλη

Χορωδία Παραδοσιακού Τραγουδιού, διεύθυνση: Ευαγγελία Χαλδαιάκη

Έρευνα, κείμενα, παρουσίαση: Λάμπρος Λιάβας.

Επιμέλεια ήχου: Γιάννης Μιχαλόπουλος

Επιμέλεια φωτισμού: Έλενα Πετροπούλου

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

Στον πυρήνα της δράσης του πολυμεσικού έργου «Μυστήριο 69 - Greekies» του Μενέλαου Καραμαγγιώλη είναι τα παρατημένα και τραυματισμένα αδέσποτα στην ευρύτερη περιοχή του Θριασίου Πεδίου, τα οποία είναι εξαιρετικά δημοφιλή για υιοθεσία στο εξωτερικό παρά τις εμφανείς αναπηρίες τους. Ο όρος «Greekies» παίρνει αλληγορική διάσταση περιλαμβάνοντας όποιον νιώθει απομονωμένος ή εγκαταλειμμένος. 

Ανήμερα της έναρξης του εορταστικού τριημέρου που σηματοδοτεί την τελετή λήξης της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, ο σκηνοθέτης συνομιλεί με τον δημοσιογράφο και διευθυντή σύνταξης της έντυπης LiFO, Τάσο Μπρεκουλάκη για τo έργο ζωής του, την εμπειρία του από τη συμμετοχή στη διοργάνωση αλλά και την προβολή των συγκινητικών ταινιών που αναμένεται να πραγματοποιηθεί αύριο, Σάββατο, 16/12, στο πλαίσιο του IN SITU REALITIES: Eleusis Documentary Festival. 

Οι μουσικές που ακούγονται στο podcast είναι του Σταύρου Γασπαράτου.

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

Από τις 15-17/12, η χρονιά του τίτλου της Ελευσίνας φτάνει στο τέλος της με ένα τριήμερο γεμάτο με ανεπανάληπτες δράσεις, έργα και εκδηλώσεις σε όλη την πόλη, που σηματοδοτούν την έναρξη μιας νέας εποχής για την Ελευσίνα και τον πολιτισμό γενικότερα.

Στις τελετές λήξης εγκαινιάζονται μέρη όπως οι Αποθήκες του Παλαιού Ελαιουργείου και το Σινέ Ελευσίς, κάνουν πρεμιέρα καλλιτεχνικά έργα όπως οι «Ελευσίνιοι», ξεκινά το «In Situ Realities Eleusis Documentary Festival», θα δούμε μία αλλιώτικη βίντεο-εγκατάσταση στον Πρώην Κινηματογράφο Ορφέα, θα συναντήσουμε τη νεολαία κάθε ηλικίας στο ARKOPOLIS και το Skatepark, αλλά και τον «Πήλινο στρατό της Ελευσίνας» -τους ηρωικούς εργαζόμενούς της στα εγκαίνια του πρώην εργοστασίου χρωμάτων ΙΡΙΣ.

Κι ακόμα, θα βυθιστούμε στην τελετουργία των ιερών τραγουδιών στο X-Bowling Art Center, θα ακούσουμε τους κατοίκους της πόλης να τραγουδούν, θα βολτάρουμε στον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό Ελευσίνας για μια ακόμα φορά, θα δούμε μια αναπάντεχη δύση μπροστά από το Αναψυκτήριο, θα περιηγηθούμε στα μέρη που έχουν ζωντανέψει και στα οποία θα επιστρέφουμε ξανά και ξανά ανακαλύπτοντας τις Ιστορίες της Ελευσίνας που από τώρα και στο εξής ανοίγουν το δικό τους κύκλο που σηματοδοτεί τη δική μας διαρκή επιστροφή στον τόπο του μυστηρίου, των Μυστηρίων και της διαρκώς μεταλλασσόμενης και πάντα ενδιαφέρουσας νέας πραγματικότητά της.

Λίγες μέρες πριν το εορταστικό αυτό τριήμερο, λοιπόν, ο γενικός καλλιτεχνικός διευθυντής της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, Μιχαήλ Μαρμαρινός συζητά με την Αργυρώ Μποζώνη για την Ελευσίνα ως τόπο πολιτισμικής συνάντησης και ιδέων, καθώς επίσης για την άυλη και υλική παρακαταθήκη που αφήνει η διοργάνωση στην πόλη.

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.

Την 28η Οκτωβρίου 1940, η Ελευσίνα βομβαρδίζεται μαζί με το Τατόι και τον Πειραιά. Τρεις μέρες μετά, την 1η Νοεμβρίου, βομβαρδίζεται και η σιδηροδρομική γραμμή Ελευσίνας-Κορίνθου. Τι σηματοδοτούν οι βομβαρδισμοί αυτοί για την περιοχή της Ελευσίνας; Ισχύει ότι κατά λάθος, από αστοχία δηλαδή, βομβαρδίζεται και η Κινέτα;

Ποιος ο ρόλος του αεροδρομίου της Ελευσίνας κατά το Β΄ΠΠ και τι συμβαίνει κατά την Κατοχή; Επιτάσσεται; Επιτάσσονται και άλλα έργα υποδομής; Διακόπτεται η βιομηχανική παραγωγή και η λειτουργία του λιμανιού; Έχουμε στοιχεία για τους Ελευσίνιους στον αντιφασιστικό αγώνα;

Τι συμβαίνει με το υποβρύχιο «Κατσώνης»; Τι γνωρίζουμε για τη δράση του ΕΑΜ στην Ελευσίνα και για το αντάρτικο και τη μάχη των Δερβενοχωρίων; Υπάρχουν κάποια σημαντικά πρόσωπα της Αντίστασης στην Ελευσίνα; Και τι ξεχωρίζει την Ελευσίνα της Κατοχής από άλλα μέρη της Ελλάδας;

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον ιστορικό Ιάσωνα Χανδρινό για την κατάσταση που επικράτησε στην πόλη της Ελευσίνας κατά τη διάρκεια της Κατοχής. 

*Η φωτογραφία είναι από το προσωπικό αρχείο του Ιάσωνα Χανδρινού.

Μια παραγωγή της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU.