ART ASK

W 41 odcinku moim gościem jest Łukasz Jastrubczak - artysta wizualny, dydaktyk Akademii Sztuki w Szczecinie, współprowadzący Pracownię Działań Interdyscyplinarnych, kurator Festiwalu Młode Wilki oraz współinicjator oddolnej inicjatywy Centrum Centrum.

Rozmawiamy o tym, jak Łukasz wyobraża sobie edukację w utopii. Zastanawiamy się, dlaczego wspólnotowe idee tak często przegrywają z indywidualnymi ambicjami i ego oraz jak budować środowiska, które opierają się bardziej na relacjach niż rywalizacji.

Dużo miejsca poświęcamy również inicjatywie Centrum Centrum – rozmawiamy o tym, dlaczego powstało, na jakie potrzeby środowiska artystycznego odpowiada i co oznacza tworzenie instytucji oddolnie. Wracamy także do projektu Game on Morell's Hill, inspirowanego grą praktykowaną w Pracowni Oskara Hansena, jako przykładu działania edukacyjnego opartego na doświadczeniu, dialogu i wspólnym działaniu.

To rozmowa o dydaktyce jako praktyce artystycznej, o budowaniu alternatywnych modeli funkcjonowania świata sztuki oraz o tym, że zmiana często zaczyna się od małych, oddolnych gestów i ludzi, którzy decydują się działać razem.

W tym odcinku moją gościnią jest Katarzyna Witt - historyczka sztuki, edukatorka, autorka nagradzanej książki "Po co nam sztuka? " wydanej przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, oraz założycielka Studia Kolektor.

Rozmawiamy o tym, jak opowiadać o sztuce w sposób, który angażuje wyobraźnię, emocje i doświadczenie, zamiast ograniczać się do przekazywania faktów. Zastanawiamy się, dlaczego warto odchodzić od tradycyjnych modeli edukacji muzealnej na rzecz bardziej dialogicznych i partycypacyjnych form budowania relacji z odbiorcami oraz jaką rolę może odgrywać w tym ciekawość, rozmowa i wspólne interpretowanie.

Punktem wyjścia do naszej rozmowy jest również książka Po co nam sztuka? – publikacja, która zachęca do zadawania pytań, rozwijania własnej wrażliwości i poszukiwania osobistego kontaktu z dziełami sztuki. Rozmawiamy o personifikacji dzieł sztuki, nadawaniu im własnego głosu oraz o tym, jak takie strategie mogą zmieniać sposób, w jaki patrzymy na obrazy, obiekty i wystawy.

To rozmowa o edukacji, muzeach i sztuce, ale także o uważności, wyobraźni i potrzebie tworzenia przestrzeni, w których wiedza rodzi się poprzez dialog, a nie wyłącznie poprzez przekazywanie gotowych odpowiedzi.

Miłego słuchania!

W tym odcinku moimi gościniami są Agata Klepka i Agnieszka Strzeżek z kolektywu Matki Twórczynie, który współtworzy również Sonia Jaszczyńska. Punktem wyjścia do naszej rozmowy jest publikacja „Ręka, która porusza kołyskę, trzyma pędzel” — ważna książka łącząca badania, osobiste doświadczenia i rekomendacje dotyczące sytuacji osób rodzicielskich w polu sztuki i kultury.

Rozmawiamy o niewidzialnej pracy opiekuńczej, systemowych nierównościach, prekaryjności i instytucjonalnych barierach, które sprawiają, że wiele osób rozwija swoją praktykę twórczą kosztem snu, odpoczynku czy czasu dla siebie. Zastanawiamy się także, dlaczego opieka wciąż pozostaje tematem marginalizowanym w dyskusjach o sztuce oraz jak mogłyby wyglądać bardziej sprawiedliwe i wspierające modele funkcjonowania instytucji kultury.

W rozmowie przywołujemy również głosy badaczek, artystek i aktywistek, które od lat kształtują debatę wokół troski, pracy reprodukcyjnej i równości, pokazując, że opieka nie jest wyłącznie prywatnym doświadczeniem, ale także ważnym zagadnieniem politycznym, społecznym i kulturowym.

To rozmowa o sztuce, ale także o pracy, wspólnocie, widzialności i wartościach, na których chcielibyśmy budować przyszłość kultury.

Miłego słuchania!

To wyjątkowy odcinek podcastu ART ASK — zamiast rozmowy usłyszycie nagranie wykładu pisarki, Anki Wandzel, który odbył się podczas ART ASK Labu w Warszawskim Obserwatorium Kultury.

Anka, choć sama podchodzi do formy wykładu z dystansem, dzieli się tu niezwykle poruszającą i wielowątkową opowieścią o edukacji bliskiej środowisku, niewidzialnej pracy w kulturze oraz prawie do nazywania siebie artystką. Zajrzymy także za kulisy powstawania „Rhizopolis” Joanny Rajkowskiej, a całość dopełniają wątki natury i zielarstwa.

To eseistyczna, osobista narracja, w której sztuka splata się z doświadczeniem i refleksją. Zapraszam do słuchania i dzielenia się tym odcinkiem.

W tym solo odcinku przyglądam się zabawie, ludyczności i gamifikacji w edukacji artystycznej. Zastanawiam się, dlaczego wraz z profesjonalizacją procesu twórczego tak często tracimy przestrzeń na eksperyment, improwizację, absurd i działanie z czystej ciekawości — mimo że właśnie z tych obszarów bardzo często rodzi się sztuka.

To opowieść o zabawie nie jako przeciwieństwie powagi, ale jako szczególnym trybie poznania, który angażuje ciało, relacje, intuicję i myślenie systemowe. Pojawia się tu także pojęcie Magic Circle oraz historia autorskiej gry tabletop stworzonej przeze mnie na potrzeby ART ASK LAB — gry, która stała się narzędziem wspólnego wyobrażania sobie innych modeli edukacji.

To kolejny odcinek serii solo insightów powstałych w ramach stypendium KPO dla Kultury.
Zapraszam do odsłuchu :)

W tym solo odcinku przyglądam się pojęciu unlearningu czyli oduczania się i zastanawiam się, czy naprawdę możliwe jest porzucenie wiedzy, nawyków i sposobów myślenia, które przez lata zapisywały się w naszych ciałach, odruchach i codziennych praktykach.
To opowieść o automatyzmach, pamięci ciała i o tym, że unlearning być może nie polega na wymazywaniu starego programu, ale raczej na budowaniu wobec niego nowych kontrpropozycji.

Pojawiają się tu między innymi eksperymenty związane z próbą oduczenia się jazdy na rowerze, historia „odwróconego roweru” Destina Sandlina, a także refleksje o edukacji artystycznej, która bardzo często opiera się na powtarzalnych wzorcach, spójności i reprodukowaniu określonych modeli myślenia.

To także odcinek o dyskomforcie, zmianie perspektywy i o tym, dlaczego proces oduczania się nigdy nie jest całkowicie neutralny — bo zawsze uwikłany jest w kwestie władzy, widzialności i systemów, w których funkcjonujemy.

To kolejny odcinek serii solo insightów powstałych w ramach stypendium KPO dla Kultury.
Zapraszam do odsłuchu :)

W tym solowym odcinku przyglądam się słowu „POMIĘDZY” jako przestrzeni zawieszenia między dyscyplinami, językami i sposobami myślenia w edukacji artystycznej.

Opowiadam o interdyscyplinarności nie jako metodzie łączenia dziedzin, ale jako praktyce rozszczelniania sztywnych struktur wiedzy i przesuwania granic tego, co może być myślane, mówione i robione w sztuce oraz edukacji.

Odwołuję się do myśli Michela Foucaulta oraz praktyk takich jak Forensic Architecture, które pokazują, jak wiedza może powstawać w ruchu — na styku sztuki, architektury, technologii, badań i narracji społecznych.

Dzielę się także moim osobistym doświadczeniem pracy w obszarach „pomiędzy” — między ciałem a obrazem, ruchem a politycznością, dydaktyką a praktyką artystyczną — oraz tym, jak ta przestrzeń stała się dla mnie jednym z najważniejszych źródeł twórczej i edukacyjnej energii.

To kolejny odcinek serii solo formatów powstałych w ramach stypendium KPO dla Kultury.

🎧 Zapraszam do słuchania.

W tym odcinku przyglądam się obsesji linearnego progresu obecnej we współczesnej edukacji artystycznej. Zastanawiam się, czy proces twórczy naprawdę rozwija się w prosty i uporządkowany sposób — od pomysłu do dzieła — czy może bliżej mu do spirali, pełnej powrotów, zawahań, kryzysów i momentów utknięcia.

To opowieść o chaosie twórczym, o regresie i o potrzebie wpuszczenia do edukacji większej ilości oddechu. Pojawiają się tu metafory ogrodnictwa, kompostowania idei i pielęgnacji procesów, które nie zawsze kwitną od razu, ale mimo to nieustannie żyją pod powierzchnią.

Ważnym punktem odniesienia staje się dla mnie także Derek Jarman i jego „Współczesna natura” — zapis życia, choroby, twórczości i ogrodu istniejącego w rytmie przemijania, stagnacji i odradzania się.

To kolejny odcinek nowej serii formatów powstałych w ramach stypendium KPO dla Kultury.

Zapraszam do wysłuchania.

W tym odcinku przyglądam się ciału jako przestrzeni wiedzy, pamięci i procesu twórczego.

Zastanawiam się nad tym, dlaczego w edukacji artystycznej ciało wciąż pozostaje zaniedbane, traktowane bardziej jako narzędzie produkcji niż pełnoprawne źródło poznania.

Mówię o praktykach somatycznych, embodied research, pracy z oddechem, ruchem i uważnością, a także o tym, czego moim zdaniem brakuje dziś na uczelniach artystycznych.

Przywołuję również postaci i środowiska, które próbowały myśleć o edukacji bardziej holistycznie — od Johannesa Ittena i Bauhausu po Judson Dance Theater oraz contact improvisation.

To kolejny odcinek solo serii stworzonej w ramach stypendium KPO dla Kultury .

Zapraszam do słuchania.

W tym solowym odcinku przyglądam się słowu „POZA” jako ruchowi wychodzenia poza schematy, instytucje, nawyki i dobrze znane role w edukacji artystycznej.

Opowiadam o własnym doświadczeniu pracy pomiędzy Berlinem, Warszawą i Szczecinem, o potrzebie oduczania się tego, co przestało być żywe oraz o edukacji jako przestrzeni relacji, ruchu i eksperymentu.

Przywołuję także przykłady takich projektów jak Black Mountain College, Potteries Thinkbelt czy Floating University Berlin, które inspirują mnie do myślenia o edukacji bardziej otwartej, mobilnej i procesualnej.

To pierwszy odcinek nowej serii solo formatów powstałych w ramach stypendium KPO dla Kultury.

Zapraszam do słuchania.