„Notes ryski. Śladem linii Wacława Szpakowskiego” – to tytuł wystawy prac artysty, który od sztuki trzymał się z daleka. Z wykształcenia był skrzypkiem, ale pracował jako architekt i inżynier. To właśnie obowiązki zawodowe doprowadziły go do tworzenia sztuki geometrycznej, która opisuje świat i jego porządek. O twórczości Wacława Szpakowskiego w Audycjach Kulturalnych opowiada Jakub Gawkowski – kurator wystawy w Muzeum Sztuki w Łodzi.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Wacław Szpakowski to artysta, który urodził się w Warszawie pod koniec XIX wieku, ale większość życia mieszkał w Rydze. To tam odkrył swoje zamiłowanie do porządku i fascynację przyrodą, w tym meteorologią. Był znany jako architekt i inżynier, ale w historii, już po swojej śmierci, zapisał się jako człowiek wszechstronny, który potrafił połączyć fizykę z malarstwem.

Oprócz prac Wacława Szpakowskiego na wystawie można też obejrzeć twórczość ośmiorga innych artystów, którzy z nim korespondują. Obrazy przedstawiają abstrakcje w różny sposób odnoszące się do sztuki geometrycznej Wacława Szpakowskiego.

Więcej o wystawie na stronie internetowej Muzeum Sztuki w Łodzi. Poniżej artykułu jest też dostępny folder wystawy, który w czasach zamknięcia instytucji kultury może być namiastką odwiedzin zachęcającą do wizyty w muzeum po pandemii. Wystawa jest otwarta do 28 lutego przyszłego roku.

Polecamy też artykuł, który śledzi losy „Portretu wielokrotnego”, o którym więcej w podcaście.

Fot. Wacław Szpakowski, Z serii B B 6

Artysta, który nie interesował się sztuką. O twórczości Wacława Szpakowskiego – transkrypcja podcastu

Artykuł Artysta, który nie interesował się sztuką. O twórczości Wacława Szpakowskiego pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

W tym roku mija 50. rocznica śmierci Romana Ingardena. Z tej okazji Wydawnictwo Narodowego Centrum Kultury wydało tom poświęcony filozofowi „Doświadczanie świata. Eseje o myśli Romana Ingardena”. O książce rozmawiamy z redaktorem naukowym publikacji prof. Tomaszem Maślanką i dyrektorem NCK prof. Rafałem Wiśniewskim.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Obaj profesorowie przyznają, że Roman Ingarden był filozofem wszechstronnym. Nie zamknął się na wybraną specjalizację. Wręcz przeciwnie. I choć jest znany przede wszystkim ze swoich prac z zakresu estetyki i teorii literatury to równie mocno interesował się człowiekiem, bez którego szeroko pojęta kultura nie miałaby racji bytu.

Tom wydany przez Wydawnictwo NCK to nie tylko artykuły naukowe i eseje współczesnych humanistów o twórczości Romana Ingardena. To także omówienie najważniejszych zagadnień poruszanych przez filozofia z zakresu fenomenologii, metafizyki czy wspomnianych: estetyki i teorii literatury oraz fotografie myśliciela.

Publikacja została przygotowana z okazji Roku Romana Ingardena 2020.

Książka „Doświadczanie świata. Eseje o myśli Romana Ingardena” jest dostępna na stronie internetowej Wydawnictwa Narodowego Centrum Kultury.

Polecamy też Państwu podcast „Legenda Romana Ingardena, filozofa, który podbił rynek wydawniczy”.

A także rozmowę o wspominanym przez prof. Rafała Wiśniewskiego tomie poświęconym Janowi Pawłowi II. Ten tom również można kupić na stronie Wydawnictwa NCK (https://sklep.nck.pl/pl/p/Jan-Pawel-II-miara-wielkosci-czlowieka/907).

Fot. okładka książki

Roman Ingarden – filozof wszechstronny – transkrypcja podcastu

Artykuł Roman Ingarden – filozof wszechstronny pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Jakie tajemnice skrywa jedna z najbardziej rozpoznawalnych nekropolii w Polsce? W tym odcinku Audycji Kulturalnych rozmawiamy z autorką pierwszej książki o Cmentarzu Powązkowskim stworzonej z myślą o najmłodszych czytelnikach.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

„Miasto pamięci. Czternaście rodzinnych spacerów po Starych Powązkach” to najnowsza publikacja Zuzanny Orlińskiej, pisarki i ilustratorki. Jej dotychczasowe powieści dla dzieci i młodzieży zdobyły wiele nagród literackich. Zamiłowanie do historii i ilustratorstwa tym razem doprowadziło autorkę do stworzenia rodzinnego przewodnika po zabytkowym warszawskim cmentarzu. W czternastu opowieściach pisarka przedstawia nie tylko biografie wybitnych ludzi pochowanych na Powązkach, ale i architekturę kaplic grobowych oraz burzliwe losy szczególnych miejsc cmentarza.

Z naszego podcastu dowiedzą się Państwo m.in. o tym, ile lat mogą liczyć najstarsze powązkowskie nagrobki, dlaczego jednej z kwater pilnował niegdyś rosyjski żołnierz i kto zamieszkiwał największy grobowiec w trakcie wojny.

Publikacja jest dostępna na stronie Wydawnictwa Literatura.

O historii innej ważnej nekropolii – wileńskiego Cmentarza na Rossie mogą posłuchać Państwo w podcaście „Cmentarz na Rossie – wystawa w Kordegardzie”.

„Miasto pamięci” – rodzinny spacerownik po Starych Powązkach – transkrypcja podcastu

Artykuł „Miasto pamięci” – rodzinny spacerownik po Starych Powązkach pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Listopad to czas na czytanie – przekonują organizatorzy akcji Czytaj PL. To wydarzenie, w którym za darmo można sięgnąć po 12 książek rozmaitych gatunków. O tegorocznej odsłonie akcji w Audycjach Kulturalnych opowiadają Katarzyna Jakubowiak z KBF oraz pisarze: Dominika Słowik i Jakub Małecki.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Katarzyna Jakubowiak zdradza jakie tytuły organizatorzy oddają w ręce czytelników w tym roku. Mówi też o tym, że z czytelnictwem w Polsce nie jest tak źle. Być może właśnie dzięki takim akcjom jak Czytaj PL. A wśród 12 dostępnych za darmo książek są między innymi takie tytuły jak „Zimowla” Dominiki Słowik i „Horyzont” Jakuba Małeckiego. Autorzy opowiadają o tym kiedy i jak najczęściej czytają. Mówią też kilka słów o swoich książkach.

Lista książek dostępnych w akcji:

Organizatorzy Czytaj PL: Miasto Kraków, KBF – instytucja kultury Miasta Krakowa, operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO, Woblink. Partner strategiczny: Instytut Książk

Więcej o akcji Czytaj PL.

O 12 książkach dostępnych za darmo. Czytaj PL 2020 – transkrypcja podcastu

Artykuł O 12 książkach dostępnych za darmo. Czytaj PL 2020 pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

62 lata temu rozstrzygnięto konkurs na architektoniczno-urbanistyczne zagospodarowanie obszaru położonego w samym sercu Warszawy. Tuż obok świeżo wybudowanego Placu Defilad z Pałacem Kultury i Nauki, miała powstać wielofunkcyjna, nowoczesna przestrzeń służąca mieszkańcom stolicy. Zwyciężył projekt zaproponowany przez Zbigniewa Karpińskiego.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

„Ściana Wschodnia. Architektura Zbigniewa Karpińskiego”, ekspozycja stworzona przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, opowiada o historii jednego z najważniejszych projektów architektonicznych powojennej Warszawy. Od samego początku miejscu przypisywano wysoką rangę. Pod koniec lat 50. odbyło się kilka konkursów na projekt zagospodarowania przestrzeni między Alejami Jerozolimskimi, a ulicą Świętokrzyską i Marszałkowską. Polityczno-kulturowa odwilż z 1956 r. umożliwiła realizację nowatorskich i śmiałych planów. Wygrał modernistyczny projekt Zbigniewa Karpińskiego, który niebawem stał się jednym z symboli prosperującej stolicy.

Kacper Kępiński, kurator ekspozycji, opowiada w Audycjach Kulturalnych o ówczesnych realiach architektonicznych i cechach urbanistycznego planowania Karpińskiego. Dlaczego to właśnie jego projekt zrealizowano? Czym wyróżniała się modna przestrzeń i wreszcie – co zostało z niej do dzisiaj? Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

Przewodnik online po wystawie.

Skan 3D ekspozycji.

Wystawie towarzyszy również szereg wykładów i spotkań, które znajdą Państwo na kanale ZODIAK-u Warszawskiego Pawilonu Architektury.

Więcej o Narodowym Instytucie Architektury i Urbanistyki do usłyszenia w naszym podcaście.

Fot. Grażyna Rutowska / Narodowe Archiwum Cyfrowe

Ściana Wschodnia. Architektura Zbigniewa Karpińskiego – transkrypcja podcastu

Artykuł Ściana Wschodnia. Architektura Zbigniewa Karpińskiego pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

W tym roku obchodzimy stulecie urodzin Jana Pawła II – papieża, który został świętym. Z tej okazji, nakładem Wydawnictwa Narodowego Centrum Kultury, ukazał się tom „Jan Paweł II – miara wielkości człowieka”. W Audycjach Kulturalnych rozmawiamy o publikacji będącej próbą uchwycenia fenomenu osobowości Karola Wojtyły.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Strukturę wyjątkowej książki przybliża prof. Rafał Wiśniewski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury. W tym szczególnym roku przypomina, że wartości, o których nauczał papież, pozostają aktualne niezależnie od biegu dziejów.

Na monografię wydaną w serii Jubileusze składają się rozważania dotyczące wielu obszarów działań i zainteresowań papieża. Jednym z nich jest rozdział autorstwa ks. prof. Piotra Mazurkiewicza, w którym poddaje on analizie encykliki społeczne Jana Pawła II.

Pojęcie wspólnotowości i uczestniczenia w życiu społecznym było szczególnie istotne w nauczaniu Karola Wojtyły. W naszym podcaście usłyszą Państwo, co oznacza wielokrotnie podkreślana przez papieża „solidarność społeczna” i dlaczego jednym z najważniejszych aspektów życia człowieka jest praca.

Tom „Jan Paweł II – miara wielkości człowieka” jest dostępny na stronie Wydawnictwa NCK. Zachęcamy do lektury!

Jan Paweł II – miara wielkości człowieka – transkrypcja podcastu

Artykuł Jan Paweł II – miara wielkości człowieka pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Po co pisać kolejną biografię Józefa Piłsudskiego? To pierwsze pytanie, jakie Katarzyna Oklińska zadaje Maciejowi Gablankowskiemu. Autor książki „Piłsudski. Portret przewrotny” odpowiada wprost: bo jest to publikacja prezentująca Marszałka jako człowieka, a takiego ujęcia brakowało.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Maciej Gablankowski mówi o niefrasobliwości ojca Józefa Piłsudskiego, o wrażliwości matki i rywalizacji z bratem Bronkiem, a także o wierze w duchy i nadziejach bohatera swojej książki. Podejmuje też temat, którego w książce świadomie nie chciał poruszyć, mianowicie, co by było, gdyby Marszałek dożył 1939 roku? Na to i wiele innych pytań znajdą Państwo odpowiedź w podcaście.

Fot. materiały prasowe

Piłsudski. Portret przewrotny – transkrypcja podcastu

Artykuł Piłsudski. Portret przewrotny pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Lalki w teatrze to nie tylko sztuka wyobraźni, ale i wielość znaczeń. Wystawa „Programowanie lalki. Ali Bunsch w Centrum Scenografii Polskiej” rozkłada teatr lalkowy na czynniki pierwsze i odkrywa jego tajniki przed zwiedzającym.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Ali Bunsch wywarł ogromny wpływ na scenografię w teatrze polskim. Jego barwne prace nawiązywały do świata baśni, rodzimego folkloru i kultur dalekowschodnich. Uważa się go za twórcę polskiego typu lalki – kukły o uproszczonych rysach twarzy. Projekty powstałe przy okazji przedstawienia „Zwyrtałowa muzyka” stały się inspiracją do stworzenia ekspozycji w Muzeum Śląskim. Podczas wystawy „Programowanie lalki” widzowie mogą poznać sekrety lalkarstwa.

Jolanta Niedoba, kuratorka projektu, opowiada w Audycjach Kulturalnych o znaczeniu teatru lalkowego i twórczości Alego Bunscha. W podcaście usłyszą Państwo o podstawowych typach lalek i sposobach ich animacji. Dowiemy się, czy spektakle lalkowe przeznaczone są także dla dorosłego widza.

Fragmenty ekspozycji zobaczą Państwo w filmie.

Więcej o wystawie na stronie Muzeum Śląskiego.

Edukacyjna ulotka towarzysząca wystawie do pobrania.

Zachęcamy również do wysłuchania naszego podcastu o znaczeniu powojennego teatru lalkowego w Polsce.

Jawajka, pacynka czy marionetka_ Teatr lalek w Muzeum Śląskim – transkrypcja podcastu

Artykuł Jawajka, pacynka czy marionetka? Teatr lalek w Muzeum Śląskim pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Kompozytor z Saturna, historia seryjnego mordercy i śląski folk w elektronicznej odsłonie. Płyty, które znalazły się w listopadowym odcinku Kontroli Jakości zaskakują! Zapraszamy do wysłuchania opowieści o najciekawszych polskich premierach ostatniego miesiąca.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Pośród wielu producentów i DJ-ów rodzimej sceny, szczególne miejsce zajmuje Agim Dżeljilji, wydający solowo pod aliasem A_GIM. Jego najnowszy album to ścieżka dźwiękowa stworzona do gry „This Is the Zodiac Speaking”, zaprojektowanej przez Krzysztofa Grudzińskiego. Współtwórcą scenariusza, nawiązującego do zakorzenionej już w kulturze postaci Zodiaka, jest pisarz Łukasz Orbitowski. W naszym podcaście A_GIM opowiada o komponowaniu muzyki ilustracyjnej oraz trudnościach, jakie niesie tworzenie soundtracku do gry.

Jeżeli ktokolwiek jest w stanie zmierzyć się z rewolucyjną i wielowątkową twórczością amerykańskiego kompozytora Sun Ra, to nie może być to nikt inny, jak zespół EABS. Wrocławska grupa stawia odważne kroki, konsekwentnie budując swój własny język, za pomocą którego na płycie „Discipline of Sun Ra” interpretuje utwory jednego z najbardziej rewolucyjnych muzyków jazzowych. O śmiałych poszukiwaniach muzycznych opowiadają w Kontroli Jakości Sebastian Jóźwiak i Marek Pędziwiatr.

Melodię pieśni „Szła Dzieweczka” znają wszyscy, ale co powiedzą Państwo na jej ambitną wersję elektroniczną? Krakowsko-katowicki duet Krakowitz podjął się niecodziennego zadania stworzenia współczesnych aranżacji śląskich pieśni ludowych,  do których zaprosił wokalistkę Weronikę Wronkę. Piotr Figiel i Dominik Gawroński zdradzają, jak powstawała płyta „RE:Interpretacje”.

Na skróty do Państwa ulubionych artystów:

Albumy prezentowane w tym odcinku:

W audycji wykorzystaliśmy fragmenty utworów “Lost Innocence”, „The Lady with the Golden Stockings (The Golden Lady)” oraz „Szła Dzieweczka”.

Kontrola Jakości: listopad ’20 – subiektywny przegląd płytowy – transkrypcja podcastu

Artykuł Kontrola Jakości: A_GIM, EABS, Krakowitz pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Wybieramy się dziś w filozoficzną podróż śladami Leszka Kołakowskiego. Zabiera nas w nią Zbigniew Mentzel, autor książki „Kołakowski. Czytanie świata. Biografia”. Przyjaciel filozofia postanowił uporządkować fakty z życia profesora i pokazać czytelnikom myśliciela takim, jakim był naprawdę. I choć sam Leszek Kołakowski niewiele mówił o swoim życiu prywatnym, Zbigniewowi Mentzlowi udało się przeniknąć do świata filozofa.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

W podcaście poruszamy przede wszystkim temat młodości Leszka Kołakowskiego. Zbigniew Mentzel opowiada o jego fascynacjach światopoglądowych, również tych, z których później myśliciel się wycofał. Mówimy też o religii, a raczej jej braku oraz o tym, jak na filozofa wpłynął fakt bycia bezwyznaniowcem.

Rozmawiamy też o poezji, stosunku do dzieci i znajomości języków, a spotkanie kończymy definicją szczęścia, o której pewnie wszyscy za późno się przekonujemy.

Kołakowski. Czytanie świata – transkrypcja podcastu

Artykuł Kołakowski. Czytanie świata pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.