آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از خواننده‌ای به نام دینامیک گفته‌ایم که اوج فعالیت هنری او در اوایل دهه ۵۰ در ایران بود. بسیاری در آن دوره گمان می‌کردند، دینامیک می‌تواند "گوگوش دوم ایران" شود.

بسیاری نام "پروین شکوهی مقدم" با نام هنری "دینامیک" که متولد آذر ۱۳۳۱ در تبریز است را شاید امروزه نشنیده باشند اما بسیاری در آن دوره گمان می‌کردند، دینامیک می‌تواند به شهرتی همچون گوگوش برسد.

دهه ۱۳۵۰ اوج دوران فعالیت هنری دینامیک بود چرا که علاوه بر خوانندگی و همکاری با چندین آهنگساز به‌نام، در چندین فیلم نیز نقش آفرینی کرده بود.

او در سال ۱۳۵۴ با مسعود امینی، ترانه‌سرا ازدواج کرد و البته پس از مدتی از او جدا شد و تقریبا در همان سال‌ها از کار هنری فاصله گرفت.

پیش از خداحافظی از دنیای هنر، کاباره‌داران بسیاری در آن زمان، تبلیغات گسترده‌ای برای برنامه‌های دینامیک انجام دادند. البته او نتوانست آنچنان که باید، نظر آهنگسازان بزرگ را جلب کند و به جمع خواننده‌های طراز اول بپیوندد اما در هر صورت در همان دهه ۱۳۵۰ در ایران، دو آلبوم به نام‌های "سایه‌ها" و "تلافی" منتشر کرد.

مادر پروین شکوهی مقدم، با نام تاج یوزباشی جهانی که متولد سال ۱۳۰۰ بود هم از خوانندگان مطرح تبریزی در دهه ۱۳۳۰ و ۴۰ بود که در ا‌وج فعالیت هنری مورد حمله اسیدپاشی قرار گرفت و از صحنه هنری خداحافظی کرده بود.

پروین شکوهی مقدم با نام هنری "دینامیک" اما احتمالا در حال حاضر ساکن ایران است.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۳۰ فروردین ۱۴۰۳

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از دلیله نمازی، خواننده و بازیگر معروف دهه ۱۳۴۰ در ایران گفته‌ایم. او در این دهه با ترانه "عروس خانوم" به شهرت رسید. در این برنامه ترانه‌ محلی "گل نرگس" با صدای این خواننده و شعری از باقر نمازی را انتخاب کرده‌ایم.

دلیله نمازی در سال ۱۳۱۴ در تهران متولد شد. اوج فعالیت حرفه‌ای او بین سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۹ بود که با نقش‌آفرینی در چندین فیلم سینمایی، به خصوص حضور در فیلم "فرشته فراری" به شهرت رسید.

او همچنین در فیلم‌هایی مثل "صخره سياه"، "دیوار شیشه‌ای"، " سنگ صبور"، "مراد و لاله" و "یک قدم تا مرگ" به ایفای نقش پرداخته بود.

عمده فعالیت موسیقایی او نیز با آهنگسازی رشید مرادی بود. از قطعاتی که خوانده بود می‌توان به ترانه "طلاق"، "خواب ناتمام"، "باغ آلبالو"، و "افسانه ناتمام" اشاره کرد.

ترانه‌های "گل نرگس" و "عروس خانوم بگو بله" البته از معروف‌ترین آثار موسیقایی او شدند که تا سال‌ها صفحه‌های این ترانه بین مردم دست به دست می‌شد.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۶ فروردین ۱۴۰۳

copyright ©Deutsche Welle

سینا فرزادی‌پور، آهنگساز و نوازنده ساکن اصفهان، مهمان پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. در این برنامه قطعه "بوگو چیطو شد" که بر اساس لهجه اصفهانی ساخته شده است را می‌شنوید که برادران سعیدی آن را اجرا کرده‌اند.

سینا فرزادی‌پور در بهمن سال ۱۳۶۱ در شهر اصفهان متولد شد و با آنکه در کودکی بدون علاقه و به اصرار پدر به کلاس فراگیری تمبک می‌رفت اما در دهه ۱۳۸۰ در ایران، یکی از پرآوازه‌ترین گروه‌های موسیقی در این شهر را سرپرستی کرد.

پس از چندی مشغول تدریس در آموزشگاه‌های موسیقی شد تا اینکه به فکر خلق آثاری با محتوا و فرم جدید افتاد و ترانه‌سرایی با لهجه اصفهانی را آغاز و شروع به آهنگسازی برای این آثار کرد.

او در این راستا اجرای کنسرت‌های مختلفی مانند لباس‌خوانی ، گوشه‌های اصفهان و … را در کارنامه خود دارد که مورد استقبال چشم‌گیر مخاطبان هم قرار گرفتند.

فرزادی‌پور آهنگسازی تیتراژ سریال پشت کوه‌های بلند را نیز برعهده داشته که با آواز برادران سعیدی همراه شده بود.

از دیگر آثاری که با برادران سعیدی که از خوانندگان مطرح این سال‌های اصفهان هستند، همکاری کرد، می‌توان به "نگاری منی" و "گیسوی نگار" اشاره کرد.

قطعه "بوگو چیطو شد" نیز اخیرا با آهنگسازی سینا فرزادی‌پور و شعری از پریا تنفگ‌ساز و با صدای دوقولوهای سعیدی با لهجه اصفهانی منتشر شده است. قطعه‌ای عاشقانه که اشاراتی به مسائل اجتماعی و محیط زیستی نیز دارد.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲ فروردین ۱۴۰۳

copyright ©Deutsche Welle

در نخستین پادکست "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" در سال ۱۴۰۳ با یک ترانه بهاری یادی از شاپور جفرودی، خواننده، شاعر و آهنگساز کرده‌ایم.

شاپور جفرودی خواننده، شاعر، ترانه سرا، آهنگساز و بازیگر تئاتر متولد اولین روز مهرماه سال ۱۳۰۷در رشت بود که فعالیت های هنری خود را از سن ۱۶ سالگی، از طریق ایفای نقش در تئاتر آغاز کرد.

جفرودی در سال ۱۳۳۰ برای همکاری با ارکستر بزرگ رادیو ایران به تهران رفت و پس از قبولی در تست صدا و شیوه های آوازخوانی، با این رادیو همکاری کرد. 

پس از همکاری او با شاپور نیاکان، فعالیت های هنری این هنرمند مورد توجه ارکستر بزرگ رادیو ایران که در آن زمان از همکاری اساتید موسیقی کشور، از جمله مشیر همایون شهردار، حسین یاحقی، حبیب الله بدیعی، عبداله جهان پناه، سیروس شهردار، محمد میرنقیبی، مجید وفادار، فرهنگ شریف، احمد عبادی و بسیاری از بزرگان موسیقی کشور بهره می برد، قرار گرفت. 

در این دوران، سبک ترانه های جفرودی به سمت موسیقی اصیل ایرانی کشیده شد و در دوران همکاری با ارکستر بزرگ رادیو تهران، ترانه های متعددی از جمله "گل بهار"، "مهتاب شبان"، "بیاد او"، "باغچه"، "برگ گل"، "جشن گل"، "خنده سحر"، "چشم عاشقان"، "عالیه"، "دل بیقرار" ، "پیک آرزو" را اجرا کرد. 

دوران شکوفایی فعالیتهای هنری جفرودی در رادیو تهران نیز به سالهای ۱۳۳۰ تا ۱۳۴۰ بازمی گردد که ترانه سرایان مشهوری از جمله "تورج نگهبان"، "بیژن ترقی"، "تیمورتاش" و "جعفر مهرداد" (شاعر ترانه گل پامچال) برای او شعر سروده بودند.

در نخستین پادکست "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" در سال ۱۴۰۳ ترا نه ای دو صدایی با حضور شاپور جفرودی و شمس را برایتان انتخاب کرده ایم که "گلستان" یا "ماهی اشپل" نام دارد. این قطعه در سال ۱۳۴۵ با تنظیم حبیب الله بدیعی بر روی شعری از صالح صابر ساخته شده است. 

شاپور جفرودی در ۱۳ خرداد سال ۱۳۸۳ در سن ۷۶ سالگی درگذشت و در امام زاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۷ اسفند ۱۴۰۲

copyright ©Deutsche Welle

در آستانه روز جهانی زن، در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" سراغ قطعه‌ای رفته‌ایم که از سوی پنج خواننده زن ساکن ایران خوانده شده است. قطعه "حسرت" را در این برنامه بشنوید و مهمان این قسمت نیز سماء یکی از این پنج خواننده است.

این بار در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" در آستانه روز جهانی زن، سراغ قطعه‌ای رفتیم که از سوی پنج خواننده زن ساکن ایران خوانده شده است.

پنج قطعه فولک را در اثری به نام "حسرت" سماء، پرستو صابری، زهره حیدری، رزیتا یوسفی و ژیوار شیخ‌الاسلامی با آهنگسازی و تنظیم فرشاد رستمی خوانده‌اند.

سماء که متولد سال ۱۳۵۵ است و در این اثر، قطعه بلوچی را خوانده است، مهمان این هفته پادکست "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است و در مورد هر کدام از این قطعات که آذری، بختیاری، گیلکی و کردی نیز شامل آن است، توضیح داده است.

سماء همچنین از روند یادگیری موسیقی و آواز در طول سالیان گذشته نزد اساتید مختلف گفته و به محدودیت‌ها و ممنوعیت‌هایی که نه تنها او، بلکه بسیاری از خوانندگان زن در ایران پس از انقلاب اسلامی با آن روبه‌رو بوده‌اند، اشاره کرده است.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۳ اسفند ۱۴۰۲ 

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از مهدی خالدی، آهنگساز و ویولونیست چیره‌دست گفته‌ایم. به بهانه انتخاب قطعه "بهار مستان" از ساخته‌های این هنرمند، سیما بینا که این تصنیف را خوانده است نیز در این برنامه از تجربه همکاری با خالدی گفته است.

مهدی خالدی، آهنگساز و ویولونیست چیره‌دست در ششم مرداد ۱۲۹۸ در محله سنگلج تهران زاده شد. پدرش بازرگان بود و اندكی سه‌تار می‌نواخت. در این باره گفته بود: «نوجوان بودم كه پدرم مرا پيش مرحوم صبا برد و گفت اين بچه ذوق دارد. پيش خودش سه‌تار می‌زند. حيف است. آوردمش كه تو به او ويولن درس بدهی.»

او در كنار درس، سه سال نزد صبا موسيقی آموخت و ۱۹ ساله بود كه كلاس استادش را به مدت چهار ماه كه صبا برای ضبط صفحه به بيروت و حلب رفته بود، اداره كرد.

۲۲ ساله بود كه پس از پايان خدمت سربازی، پليس راه‌آهن شد اما تا از كار فراغت می‌یافت، ساز را دست می‌گرفت، به راديو می‌رفت و در نخستين اركستر راديو در كنار صبا ويولن می‌نواخت.

او در ادامه فعالیت‌هایش دومين اركستر راديو را بنياد نهاد و ترانه‌های ماندگاری مانند "نشاط" را كه به "آمد نوبهار" مشهور است ساخت كه ۳۰ سال مداوم در آستانه نوروز از راديو پخش می‌شد.

برای مدتی نیز سرپرست شورای موسيقی راديو شد و شش اركستر برای اجراهای گوناگون گرد آورد. در این ارکسترها خوانندگان و نوازندگان مختلف شرکت داشتند و رهبری آ‌نها به عهده خود او بود.

تعداد آهنگ‌هایی که خالدی ساخته و از رادیو پخش شده بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ آهنگ است و ۱۱ آهنگ نیز برای برنامه گلها ساخت.

قدم مهمی که مهدی خالدی در موسیقی ایران برداشت این بود که او الگوی قدیمی اجرای موسیقی ایرانی را بهم زد و به جای روال "پیش‌درآمد، آواز، تصنیف و رنگ"، تصنیف‌هایی ساخت که اول دوبند شعر همراه با آهنگ در آغاز برنامه خوانده می‌شد، سپس خواننده تصنیف را می‌خواند و بعد یک قطعه آواز با ساز سلو اجرا می‌شد و در نهایت برنامه با همان تصنیف خاتمه پیدا می‌کرد.

در دهه ۳۰ با اینکه سینما در ایران نوپا و فاقد تکنیک‌های لازم بود اما به دعوت فیلمسازان برای فیلم‌هایی مانند "طوفان زندگی"، "شرمسار" و "مادر و زندانی امير" نیز آهنگ ساخت.

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" قطعه "بهار مستان "به آهنگسازی مهدی خالدی را انتخاب کرده‌ایم و سیما بینا، خواننده به‌نام که این تصنیف را خوانده است، از خاطره ضبط این قطعه در پادکست این هفته می‌گوید.

مهدی خالدی پس از یک دوره بیماری و ابتلا به سرطان حنجره در ۹ آذرماه ۱۳۶۹ در ۷۱ سالگی درگذشت.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۹ بهمن ۱۴۰۲ 

copyright ©Deutsche Welle

ملیحه شورشی از خوانندگان ساکن ایران مهمان پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. او در این برنامه از گسترش حمایت مردان عرصه موسیقی از زنان خواننده به دنبال اعتراضات سراسری در ایران گفته است.

ملیحه شورشی متولد اردیبهشت سال ۱۳۶۰ در تهران و فارغ‌التحصیل رشته ادبیات انگلیسی است. او از کودکی به واسطه برادرهایش که نوازنده ساز سنتور بودند، به موسیقی علاقه‌مند شد و در نوجوانی فراگیری آواز را آغاز کرد.

او در سال ۱۳۸۲ یادگیری ردیف‌های آواز ایرانی را نزد صبا احمدزادگان و پس از آن فراگیری مکتب اصفهان را نزد مسعود امیری و فراگیری مباحث نظری و تکمیلی آواز را نزد استاد محسن کرامتی انجام داد.

خانم شورشی در سال ۱۳۹۲ فعالیت حرفه‌ای با بخش موسیقی گروه‌های هنری در بخش تئاتر و ارائه چندین اجرا در جشنواره‌های آئینی - سنتی را در کارنامه خود دارد.

او همچنین همراه با گروه موسیقی مهر چندین اجرا در شهرهای مختلف آلمان داشته و در سفارت ویتنام همراه با گروه دف‌نوازان چاهی نیز روی صحنه رفته است.

این خواننده ساکن ایران همچنین از سال ۱۳۹۷ تاکنون مدرس آواز بانوان در زمینه صداسازی، تصنیف و ردیف آواز ایرانی است.

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از او قطعه "تو می‌روی" با آهنگسازی سالار زمانیان بر روی شعری از هوشنگ ابتهاج را انتخاب کرده‌ایم.

خانم شورشی همچنین در این برنامه از محدودیت‌های زنان در عرصه موسیقی و تجربیات خود در این زمینه گفته است.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۸ دی ۱۴۰۲ 

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از فرح عافیت‌پور، خواننده و هنرپیشه پیش از انقلاب گفته‌ایم. او از خوانندگان اپرا در ایران بود که سال‌ها با اپرای وین نیز همکاری داشت.

فرح عافیت‌پور (پناهی) خواننده اپرا و هنرپیشه سینما متولد ۲۸ دی سال ۱۳۰۹ در ۱۳ سالگی به تشویق معلم موسیقی کلاس ششم دبستانش وارد هنرستان عالی موسیقی شد و بعدها برای ادامه تحصیل به ایتالیا رفت.

کار موسیقی برای او پس از ازدواج با عزیز پناهی، پیانیست جدی‌تر شد و کنسرت‌های مختلفی در ایران و کشورهای دیگر برگزار کرد.

در سال ۱۳۳۱ از طرف اداره هنرهای زیبا در فستیوال اپرا در شهر مونیخ آلمان شرکت کرد و چند آهنگ محلی ایرانی خواند. با اجرای این قطعات بود که عافیت‌پور به شهرت رسید.

در سال‌های بعد او همراه با همسرش در کنسرت انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی و کنسرت انجمن فیلارمونیک تهران حضور یافت و در شهر آبادان نیز چندین کنسرت برگزار کرد.

عافیت‌پور درباره قبولی در اپرای شهر وین نیز گفته بود: «برایم غیرقابل باور بود که خیلی زود اپرای وین به من نقشی محول کرد، چرا که بسیاری از هنرمندان از سراسر دنیا به امید بازی در اپرای وین به اتریش می‌آمدند اما آنها مرا انتخاب کردند. یادم است، روزی که با مدیر اپرای وین قرارداد امضا کردم، از خوشحالی سه روز تب کردم.»

او در اپراهای مشهوری هم‌چون نی سحرآمیز، دختر خاکستر نشین، عروسی فیگارو و توراندخت نیز حضور داشت.

توکا ملکی در کتاب "کتاب زنان موسیقی ایران: از اسطوره تا امروز" درباره عافیت‌پور نوشته است: «فرح بین سال‌های ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۰ - دوره‌ای که نخستین خوانندگان اپرا در ایران به شکل جدی در این ژانر موسیقی آموزش می‌دیدند - در هنرستان موسیقی درس آواز می‌گرفت.»

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" علاوه بر معرفی چند اثر اپرایی با صدای فرح پناهی، تصنیفی که در برنامه "یک شاخه گل" رادیو با همراهی ارکستر گلها به آهنگسازی مهدی مفتاح در دستگاه بیات اصفهان خوانده بود را انتخاب کرده‌ایم.

فرح عافیت‌پور (پناهی) در ۱۳ خرداد سال ۱۳۹۳در سن ۸۳ سالگی در زوریخ سوئیس درگذشت.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۴ دی ۱۴۰۲ 

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از عباس خوشدل، آهنگساز، رهبر ارکستر و نوازنده گفته‌ایم. عمده فعالیت او با خوانندگانی هم‌چون پریسا، نادر گلچین و علیرضا افتخاری بود.

عباس خوشدل متولد نخستین روز مهر سال ۱۳۱۰ در تهران بود. او پس از گذراندن مقاطع ابتدایی به هنرستان رفت و فارغ‌التحصیل هنرستان عالی موسیقی در رشته فلوت شد.

خوشدل ردیف موسیقی دستگاهی را نزد ابراهیم بوذری فراگرفت و دروس آهنگسازی، هارمونی و آوانویسی را نیز با محمدتقی مسعودیه گذراند. او هم زمان تلفیق شعر و موسیقی را با هدایت‌الله نیرسینا و سازشناسی را با حسن رادمرد ادامه داد.

این آهنگساز به‌نام موسیقی فعالیت‌های هنری پرشماری داشت که از آن بین می‌توان به مدیرکل فعالیت‌های هنری وزارت فرهنگ و هنر، نوازنده و سولیست فلوت و همکاری با ارکسترهای هنرهای زیبای وزارت فرهنگ و هنر (پیش از انقلاب) به رهبری حسین دهلوی، مصطفی کمال پورتراب، حسن رادمرد، حق کردار و کسروی و گروه تکنوازان با فرامرز پایور اشاره کرد.

عمده فعالیت خوشدل در پیش از انقلاب اسلامی در ایران با خوانندگانی مثل پریسا و نادر گلچین بود و پس از انقلاب بیشترین همکاری را با علیرضا افتخاری انجام داد و آلبوم‌های "نیلوفرانه" یک و دو، "صدایم کن"، "شبان عاشق" و "راز گشا" را منتشر کرد.

عباس خوشدل همچنین در سال ۱۳۹۱ نشان ویژه خانه موسیقی برای یک عمر فعالیت هنری را دریافت کرد.

در در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" قطعه "موج دریا" با آهنگسازی عباس خوشدل و شعری از لعبت والا با صدای پریسا را انتخاب کرده‌ایم که پس از انقلاب این آهنگ را علیرضا افتخاری با شعری متفاوت از قیصر امین پور اجرا کرد.

عباس خوشدل ۲۸ اسفند سال ۱۳۹۹ بر اثر سکته قلبی در ۸۹ سالگی درگذشت.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۳۰ آذر ۱۴۰۲ 

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" و در شب یلدا از ترانه "دل شیدا" یا "شیشه می در شب یلدا شکست" یادی کردیم. این تصنیف قدیمی منسوب به علی‌ اکبر شیدا است. با او که بنا به روایات، مهم‌ترین تصنیف ساز معاصر ایران است بیشتر آشنا شوید.

علی اکبر شیدا، موسیقیدان، شاعر، ترانه‌سرا و خوشنویس پسر شاه ولی و بنا به برخی روایت مرشدعلی متولد ۱۲۲۲ در شیراز بود.

حبیب الله نصیری‌فر در کتاب "مردان موسیقی سنتی و نوین ایران" درباره او نوشته است: «شیدا در تهران به درویشان خانقاه صفی علی‌شاه پیوسته بود و تا پایان عمرش در این خانقاه ماند. در همین دوره هم بود که یکی دیگر از تصانیف او به نام "مولود نبی" ساخته شد.»

علی‌اکبر شیدا در موسیقی ایرانی نقش بسیار مهمی دارد، به گونه‌ای است که اگر بتوانیم دوره‌ای را به عنوان دوره معاصر موسیقی ایرانی بدانیم، بی‌گمان شیدا از پیشگامان این دوران است.

او همراه با میرزا عبدالله که واسطه‌ انتقال مدون ردیف‌های موسیقی دستگاهی ایران است، تحولی عظیم در موسیقی ایران شکل دادند.

از شیدا تقریبا ۲۲ تصنیف باقی مانده است اما درباره برخی از این تصانیف تردیدهایی وجود دارد، برای مثال درباره تصنیف "دل شیدا" که در میان ایرانیان به "شیشه می در شب یلدا شکست" هم معروف است، استاد فرامرز پایور، موسیقیدان و نوازنده سنتور معتقد است، این تصنیف ساخته ظهرالدوله است.

علی‌خان ظهیرالدوله سیاستمدار اما موسیقیدان برجسته‌ای بود و سازهای ویولون و پیانو را به خوبی می‌نواخت.

از سوی دیگر برخی موسیقیدانان دیگر مانند استاد محمدرضا شجریان تصنیف "دل شیدا" را که با اشعار دیگر و یا بندهای دیگری از شعر اصلی هم خوانده شده را منسوب به شیدا می‌دانند.

شجریان در بروشور آلبوم "رسوای دل" خود نیز این تصنیف را سروده و ساخته شیدا ذکر کرده است.

در سال‌های اخیر بسیاری از خوانندگان این تصنیف را بازخوانی کرده‌اند که ما نیز در این برنامه گلچینی از این اجراها با صدای خوانندگانی هم چون محمدرضا شجریان، مرضیه، شهرام ناظری، سیما مافیها، خاطره پروانه، رضوی سروستانی و وحید تاج را انتخاب کرد‌ه‌ایم.

علی اکبر شیدا در سال ۱۲۸۵ در همان سالی که فرمان مشروطیت به امضا رسید، در تهران درگذشت.