آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز

آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز

By میترا خلعتبری / اسکندر آبادیArtsMusicMusic Interviews
Download on the App Store

آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز episodes

  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • واروژان

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۱۴ آذر ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از واروژان، آهنگساز و تنظیم‌کننده مشهور ارمنی‌تبار ایرانی یاد کرده‌ایم. از او به عنوان یکی از تاثیرگذاران موسیقی پاپ ایرانی یاد می‌شود که در میانه دهه پنجاه به گران‌ترین آهنگ ساز ایران نیز تبدیل شد.


    واروژان هاخباندیان مشهور به واروژان، آهنگساز و تنظیم کننده مشهور ارمنی تبار در ۱۳ آذر ۱۳۱۵ در قزوین متولد شد و پس از فوت مادرش در دو سالگی، همراه با مادربزرگش به تهران آمد.


    او در هفت سالگی وارد مدرسه شبانه‌روزی ایتالیایی‌ها شد و پس از طی مقطع مقدماتی و تحصیل در هنرستان عالی موسیقی تهران، به دلیل علاقه به این رشته هنری راهی آمریکا شد و در آنجا رشته موسیقی را ادامه داد.


    پس از بازگشت به ایران، به مدت دوسال به اهواز رفت و در مدرسه ارامنه به تدریس موسیقی پرداخت و سپس در تهران و در انجمن فارغ التحصیلان ارامنه، گروه کُری تشکیل داد و مدت‌ها رهبری آن را بر عهده داشت.


    در سال ۱۳۴۶ به پیشنهاد عطاالله خرم وارد برنامه "آلبوم رنگی" شد و به عنوان نوازنده با این برنامه همکاری کرد.


    در سال ۱۳۴۸ به پیشنهاد منوچهر سخایی تهیه کننده برنامه "زنگوله‌ها" به عنوان تنظیم کننده ارکستر، همکاری‌اش را با این برنامه تلویزیونی آغاز کرد و در فروردین همان سال، نخستین آهنگ اختصاصی خود با نام "بدرود" یا "نفرین بر غم" با شعری از ایرج جنتی عطایی و با صدای ویگن را منتشر کرد.


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از این اثر و دیگر آثای مشهور واروژان یادی کرد‌ه‌ایم.


    واروژان کار آهنگسازی یا تنظیم بیش از ۱۰۰ ترانه مختلف را برعهده داشت که از برخی از آنها به عنوان آهنگ‌های تأثیرگذار و ماندگار تاریخ موسیقی پاپ ایران یاد می‌شود.


    او همچنین در طول عمر هنری خود برای ۲۵ فیلم سینمایی و دو مجموعه تلویزیونی موسیقی متن ساخت.


    در سال ۱۳۵۶ و در روزهایی که واروژان تنها ۴۱ سال داشت و در حال کار روی ساخت موسیقی متن فیلم "بر فراز آسمان‌ها" بود به دلیل عارضه قلبی در بیمارستان جم تهران بستری شد و در نهایت در روز ۲۶ شهریور همان سال پس از ۱۳ روز بستری در آن بیمارستان درگذشت و در آرامگاه ارامنه تهران به خاک سپرده شد.

    23 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • حسین طیبی

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۲۵ آبان ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از حسین طیبی، نوازنده ساز لَلِـه‌وا گفته‌ایم. این هنرمند از راویان برجسته موسیقی منطقه مازنداران به شمار می‌رفت که در حفظ مقامات این منطقه و نواختن این ساز کم نظیر بود.


    حسین طیبی با نام کامل حسین طیبی سودکلایی در ١٢ آبان سال ۱۳۱۵ در روستای سود كلا شهرستان ساری به دنیا آمد و با آنکه پدرش مخالف یادگیری موسیقی بود اما با تشویق و علاقه‌مندی مادرش آموزش ساز لَلِـه‌وا را از هفت سالگی آغاز كرد.


    در سال ۱۳۴۷ به استخدام اداره فرهنگ و هنر درآمد و در پست نوازندگی مشغول به كار شد و در سال ۱۳۶۴ نشان درجه دو هنری و در خرداد سال ١٣٨٠ نشان درجه یک هنری را دریافت كرد.


    او از راویان برجسته موسیقی منطقه مازنداران به شمار می‌رفت که چه در حفظ مقامات این منطقه و چه در خواندن اشعار و نیز نواختن لَلِـه‌وا (نی‌ مازندرانی) کم نظیر بود.


    بسیاری از كارشناسان و پژوهشگران موسیقی نواحی نیز او را یكی از مطرح‌ترین و نام‌آورترین خوانندگان و نوازندگان موسیقی استان مازندران می‌دانند.


    اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله


    حسین طیبی پیش از انقلاب اسلامی در ایران چهار آلبوم موسیقی منتشر كرد و پس از انقلاب تنها یک آلبوم در سال ۱۳۶۵ از سوی خانه فرهنگ مازندران انتشار داد.


    او همچنین در مرداد سال ۱۳۷۰ در جشنواره‌ای در فرانسه و در شهریور ماه همان سال در شهر دوسلدرف آلمان روی صحنه رفت.


    طیبی علاوه بر این ساز، در نواختن نی، سرنا، قرنه و نقاره نیز تسلط داشت.


    حسین طیبی در ۶ اسفند ۱۳۹۵ درگذشت.

    16 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • سیاوش ولی‌پور

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۱۱ آبان ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    سیاوش ولی پور، آهنگساز و نوازنده مهمان پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. در این برنامه از قطعه "در آن چشم‌ها" از ساخته‌های او با صدای علیرضا قربانی گفته‌ایم. این آهنگساز همچنین از این می‌گوید که وضعیت موسیقی در ایران "سیاه" است.


    سیاوش ولی‌پور متولد سال ۱۳۶۳ با اصالتی مازندرانی اما بزرگ شده شهر اصفهان است. پدر و مادرش هر دو از دوستداران هنر بودند و به همین خاطر از ۱۰ سالگی فراگیری ساز سنتور را آغاز کرد.


    بعدها شاگرد اردوان کامکار، نوازنده به‌نام سنتور شد اما به خاطر علاقه به ساز کمانچه، با این ساز و ورود به دنیای آهنگسازی، زندگی موسیقایی خود را ادامه داد.


    سیاوش ولی‌پور در آلبوم‌های "هم‌آواز پرستوهای آه" به خوانندگی علیرضا قربانی، "گردان سپهر" به خوانندگی کوروش اسدپور، "سرود مرد سرگردان" به خوانندگی پوریا اخواص و ... به عنوان آهنگساز و تنظیم‌کننده حضور داشته است.


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" نیز قطعه‌ای با آهنگسازی او را انتخاب کرده‌ایم که علیرضا قربانی خواننده آن است. این قطعه روی شعری از حسین منزوی ساخته شده و ولی‌پور ناگفته‌هایی از این قطعه را می‌گوید.


    به تازگی نیز آلبومی با نام "آویشن و اندوه" به آهنگسازی او و با صدای حسین نورشرق در همکاری با نوزاندگانی از ایران و روسیه منتشر شده است.


    سیاوش ولی‌پور همچنین در این پادکست از وضعیت این روزهای موسیقی در ایران می‌گوید و معتقد است، حال و روز موسیقی در ایران "سیاه" است.

    27 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • پروانه موچول

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۲۷ مهر ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از پروانه موچول، خواننده و نوازنده قدیمی گفته‌ایم. او نخستین کسی است که صدای ساز سه‌تارش را در سال ۱۳۰۶ روی صفحه گرامافون ضبط کردند.


    پروانه موچول با نام اصلی بتول رضايی در سال ۱۲۸۹ در تهران متولد شد اما اجداد او از قشقایی‌های شیرازی بودند. او دختر دايه اكرم‌‌‌الدوله، خواننده دربار ناصرالدين‌شاه بود و به همين خاطر در دربار قاجاريان رشد كرد.


    پروانه مقدمات آواز را نزد اكرم‌‌‌‌الدوله آموخت. مدتی نیز از حسين‌خان اسماعيل‌زاده ويولن فرا گرفت ولی شيفته سه‌‌تار بود و اين ساز را همراه آواز نزد خواننده به‌نام آن زمان رضا قلی‌خان نظميه نوروزی شام‌بياتی تكميل كرد.


    ۱۳ ساله بود كه ازدواج ‌كرد اما همسرش پس از مدت كوتاهی سل گرفت و پروانه نیز درگیر این بیماری شد. پيش از آنكه درگير سل شود و ریه او آسيب ببيند، تحريرهای ريز قوی داشت كه با دُراب و ريزهای سه‌تارش سازگار بود.


    اهمیت این خواننده قدیمی، علاوه بر صدای زیبایی که داشت از آن جهت است که او نخستین کسی است که صدای ساز سه‌تارش را ضبط کردند و نخستین کسی است که هم‌زمان با نوازندگی، آوازش ضبط شده است.


    در سال ۱۳۰۶ هنگامی كه ۱۷ سال بيشتر نداشت، صدای ساز و آواز او از سوی شركت "هيز ماستِرس وُيس" همراه با نواهايی از سنتور حبيب سماعی ثبت شد.


    اقدس خاوری که بعدها خواننده بلندآوازه‌ای شد و به پيشنهاد آهنگ‌ساز و سنتورنواز بنام فرامرز پايور نام هنری "خاطره پروانه" را برگزيد، از پروانه موچول به عنوان مادرش یاد کرده است، هر چند در این باره اختلاف نظرهایی وجود دارد و برخی معتقدند، او تنها می‌توانسته "مادر موسیقایی" خاطره پروانه باشد.


    درباره تاریخ درگذشت پروانه موچول نیز روایات مختلفی وجود دارد. خاطره پروانه در مصاحبه‌ای با توکا ملکی در کتاب" زنان موسیقی ایران از اسطوره تا امروز" تاریخ درگذشت مادرش را سال ۱۳۱۴ ذکر کرده است.


    ارفع اطرایی، نوازنده سنتور در کتاب "زندگی و آثار حبیب سماعی" اما تاریخ مرگ پروانه را حدود سال ۱۳۱۰ و پیش از سن ۳۰ سالگی در تهران دانسته است.


    شاعرانی هم‌چون شهریار و ملک‌الشعرای بهار نیز در مدح و مرثیه او اشعاری سروده‌ بودند.


    شهريار، شاعر پرآوازه در مرگ زودهنگام او سروده بود:

    پروانه به حال تو دل شمع بسوزد

    تنها نه دل شمع دل جمع بسوزد

    بعد تو دگر پرده ساز است دريده

    بعد از تو دگر قامت چنگ است خميده

    22 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • حمید تدینی

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۱۳ مهر ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    حمید تدینی، آهنگساز، شاعر و ترانه‌سرای ساکن دانمارک مهمان پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. قطعه "شاهین" از ساخته‌های این هنرمند را برای نخستین‌بار در این برنامه می‌شنوید که به مناسبت سالگرد اعتراضات سراسری در ایران ساخته شده است.


    مید تدینی، آهنگساز، شاعر، ترانه سرا سال ۱۳۳۲ در منطقه‌ای بین ساوه و همدان در خانواده‌ای اهل موسیقی و ادبیات متولد شد.


    هر چند تحصیلات او با موسیقی مرتبط نبوده اما از نوجوانی شعر سرود و بعدها ترانه‌سرایی و آهنگسازی را به صورت جدی ادامه داد.


    تدینی با خوانندگان بسیاری از جمله سارا حمیدی، یارا دانشور، گلشید لیتکوهی، نگار گرجیان، حسین رضا اسدی و شروین حیدری و آهنگسازان و نوازندگانی هم‌چون مجید درخشانی، جواد شاهی، علیرضا دریایی، مهرداد ناصحی و حسین فاضل نیز همکاری کرده است.


    در برنامه این هفته قطعه "شاهین" را که برای نخستین بار از طریق پادکست "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" منتشر می‌شود را می‌شنوید که دو دلیل برای ساخته شدنش وجود داشته است.


    حمید تدینی پس از درگذشت خواهرش در اثر ویروس کرونا و به دنبال اعتراضات سراسری در ایران این قطعه را ساخته است.

    26 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • کوروش بابایی

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۱۶ شهریور ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    کوروش بابایی، آهنگساز و نوازنده کمانچه مهمان پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. در این برنامه از قطعه "کاوه آینده ایران زن است" به آهنگسازی کوروش بابایی که بر روی شعری از فریدون مشیری ساخته و با صدای فریبا داوودی منتشر شده است، گفته‌ایم.


    کوروش بابایی متولد اردیبهشت ۱۳۵۰ از هشت سالگی فراگیری موسیقی را آغاز کرد. آن زمان ساکن همدان بود و در این شهر به توصیه مسعود فریدونی یادگیری ساز کمانچه را انتخاب کرد. در ۱۶ سالگی با گروهی در سومین جشنواره موسیقی فجر مقام اول گروه نوازی و موسیقی ایرانی را بدست آورد.


    در ۱۷ سالگی با اردشیر کامکار آشنا و ردیف و تکنیک‌های ظریف کمانچه را نزد این نوازنده به‌نام آموخت.


    پس از آن به دعوت اردشیر کامکار به عضویت گروه عارف به سرپرستی پرویز مشکاتیان درآمد و چند سال بعد در ۲۳ سالگی با فرامز پایور، نوازنده سنتور نیز همکاری کرد.


    از جمله فعالیت های او در این دوره می‌توان به همکاری در ضبط آلبوم "افشاری مرکب" به خوانندگی ایرج بسطامی و سرپرستی پرویز مشکاتیان اشاره کرد.


    در سال ۱۳۸۳ نیز با همکاری سامان احتشامی گروه شرقی را پایه گذاری کرد و در سال ۲۰۱۶ به کانادا مهاجرت کرد.


    کوروش بابایی در طول فعالیت حرفه‌ای خود با خوانندگانی از جمله شهرام ناظری، ایرج بسطامی، علیرضا افتخاری، علیرضا قربانی، مژگان شجریان، حمید رضا نوربخش، محمد منتشری، حسام الدین سراج، رضوی سروستانی، بهرام باجلان، علی رستمیان و ... همکاری کرده است.


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" قطعه "کاوه آینده ایران زن است" را انتخاب کرده‌ایم که کوروش بابایی آن را در جریان اعتراضات یک سال گذشته در ایران بر روی شعری از فریدون مشیری ساخته است. این اثر را با صدای فریبا داوودی منتشر شده است.

    22 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • طلیعه کامران

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۱۶ شهریور ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle

    عکس: آرشیو شخصی شهاب منا


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از طلیعه کامران، نوازنده سنتور، نقاش و شاعر گفته‌ایم. او از شاگردان حبیب سماعی، از بزرگان سنتورنوازی ایران بود.


    طلیعه کامران در آبان سال ۱۳۰۹ در خانواده‌ای اهل هنر متولد شد. پدرش ویولن می‌نواخت و از شاگردان حسین‌خان اسماعیل‌زاده بود و مادرش نیز با موسیقی و نقاشی آشنا بود.


    در کودکی، حبیب سماعی، مشهور به پدر سنتورنوازی معاصر ایران که از دوستان پدر طلیعه کامران بود، آموزش سنتورنوازی او را به عهده گرفت.


    او از سال ۱۳۲۶ نزد مرتضی عبدالرسولی، دیگر شاگرد حبیب سماعی به تکمیل آموزه‌های خود پرداخت و همچنین، فراگیری ضربی‌های قدیمی را نزد حسین تهرانی آموخت.


    در اواخر دهه ۱۳۲۰ بود که طلیعه کامران با توصیه روح‌الله خالقی به آموختن نت موسیقی نزد این موسیقیدان به‌نام پرداخت.


    روح‌الله خالقی پس از آن در سفری به روسیه، بخشی از اجرای ضبط شده او در دستگاه همایون را به عنوان نمونه هنر "زنان موسیقیدان ایران" به آن کشور برده بود.


    کامران در دهه ۳۰ بخشی از آموخته‌های خود از حبیب سماعی شامل: دستگاه شور، آواز ابوعطا، آواز بیات اصفهان و دستگاه چهارگاه را نت‌نویسی کرد که بعدها در قالب کتاب "بخش‌هایی از ردیف حبیب سماعی به روایت طلیعه کامران" منتشر شد.


    طلیعه کامران همچنین با تشویق مادرش به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفت و لیسانس نقاشی گرفت و نخستین نمایشگاه انفرادی خود را در سال ۱۳۴۷ برگزار کرد.


    بخشی از اشعار این هنرمند نیز در کتابی با عنوان "بی‌نهایت، نهایت" در سال ۱۳۸۳ منتشر شد.


    طلیعه کامران بر اثر ابتلا به سرطان در ۲۴ اسفند سال ۱۳۹۵ در تهران درگذشت و در بهشت زهرا تهران به خاک سپرده شد.

    20 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • هامان خلیلی

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۲ شهریور ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    هامان خلیلی، آهنگساز و نوازنده تار مهمان پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. این موزیسین در این برنامه وضعیت موسیقی دستگاهی ایران را با موسیقی کلاسیک غرب مقایسه کرده است.


    هامان خلیلی متولد سال ۱۳۶۵ در سوادکوه شیرگاه است. او که تحصیلاتش در رشته مهندسی آب است از سال ۱۳۷۲ یادگیری سازهای سه‌تار و تار را نزد عموی خود، مسعود خلیلی آغاز کرد.


    او در طول سال‌های فراگیری موسیقی از حضور اساتیدی هم‌چون مسعود خلیلی، جلال حیدری و مسعود شعاری استفاده کرد و در سال ۱۳۸۶ در آزمون ورودی کلاس‌های محمدرضا لطفی، آهنگساز و نوازنده به‌نام پذیرفته شد.


    از فعالیت‌های خلیلی می‌توان به تاسیس گروه نوا در سال ۱۳۸۴، همکاری با گروه سیاوشان از سال ۱۳۸۵، همکاری با گروه برفشان و اجرای کنسرت‌های مخلتف اشاره کرد.


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" تصنیف "شوریده" از آلبوم "مُلک دل" با آهنگسازی هامان خلیلی و خوانندگی غلامرضا رضایی را می‌شنوید که بر روی شعری از عراقی اجرا شده است.


    در این پادکست همچنین از آلبوم "آن سر و نشان" که دو نوازی تنبک و تار است نیز گفته‌ایم.


    هامان خلیلی همچنین در این برنامه شرایط موسیقی دستگاهی در ایران را با موسیقی کلاسیک غرب مقایسه کرده است.

    22 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • نصرالله زرین‌پنجه

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۱۹ مرداد ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از نصرالله زرین‌پنجه، آهنگساز و نوازنده قدیمی گفته‌ایم. زرین‌پنجه در تهیه کتاب‌های آموزشی تار و سه‌تار هنرستان موسیقی سهم به‌سزایی داشت.


    نصرالله زرین‌پنجه در سال ۱۲۸۵ در تهران متولد شد. در ۱۳ سالگی نزد ربیع خان، برادر درویش خان تار می‌نواخت و سپس به خدمت موزیک نظام درآمد.


    او همچنین مدتی نزد مرتضی نی‌‌داوود، یحیی زرپنجه و علی‌اکبر شهنازی تعلیم ساز دید. زرین‌پنجه اما زمانی که تنها ۲۸ سال داشت به صورت کامل قید موسیقی را زد و به امور اداری در وزارت دارایی مشغول شد تا این که با موسی معروفی آشنا شد و ردیفی را که او روایت کرده بود نواخت و فعالیت خود در عرصه موسیقی را جدی‌تر از همیشه پیش گرفت.


    زرین‌پنجه به جز ساز تار، در نواختن سازهای سه‌تار، بربط و ترومپت نیز مهارت داشت و تا سال‌ها در رادیو، رهبری ارکسترهای سنتی را عهده‌دار بود.


    او در برنامه گل‌ها با خوانندگان نام‌داری چون، مرضیه، الهه، بنان، قوامی، شهیدی و ... همکاری داشت. از او حدود ۵۰ آهنگ به یادگار مانده است. او همچنین در تهیه کتاب‌های آموزشی تار و سه‌تار هنرستان سهم به‌سزایی داشت.


    ثمره ازدواج زرین‌پنجه دو دختر به نام‌های مهین و شهین است که هر دو از اساتید به‌نام موسیقی هستند. یکی نوازنده پیانو و دیگری نوازنده ویولن است.


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" علاوه بر مروری کوتاه بر برخی از مشهورترین ساخته‌های او تصنیف "بیا ای ساقی" که با نام "ز هجرت گله دارم" نیز شناخته می‌شود را با آهنگسازی او، شعری از نواب صفا و صدای جاودانه غلامحسن بنان انتخاب کرده‌ایم و از خصوصیات کار آهنگسازی این هنرمند گفته‌ایم.


    نصرالله زرین‌پنجه در ٢۵ آذر ۱۳۶۰ در تهران درگذشت.

    25 min
  • آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز • عبدی یمینی

    تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

    پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

    تاریخ انتشار پادکست: ۵ مرداد ۱۴۰۲ 

    copyright ©Deutsche Welle


    در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از عبدی یمینی، نوازنده، آهنگساز و تنظیم‌کننده موسیقی گفته‌ایم. توانایی یمینی در نواختن سازهای مختلف و سلیقه‌ و بی‌باکی‌اش در تجربه‌های تازه در تنظیم‌ یک اثر هنری از ویژگی کار موسیقایی او بود.


    عبدالرضا یمینی معروف به عبدی یمینی، آهنگساز، تنظیم‌کننده، رهبر ارکستر و نوازنده ایرانی متولد ۲۹ خرداد سال ۱۳۳۲ در تهران بود.


    او از کودکی شیفته موسیقی بود و علی‌رغم مخالفت‌های پدرش، یادگیری موسیقی را به صورت جدی آغاز کرد و در جوانی برای ادامه تحصیل به بریتانیا مهاجرت کرد. در اتریش نیز مبانی موسیقی کلاسیک را فراگرفت.


    عبدی یمینی فعالیت‌های هنری خود را از دهه ۸۰ میلادی با تشکیل یک گروه موسیقی در همراهی با آرمیک آغاز کرد که در این گروه نه تنها به عنوان نوازنده حضور داشت، بلکه کار تنظیم و آهنگسازی را هم انجام می‌داد.


    داریوش اقبالی نیز با این گروه همکاری بسیار داشت و بسیاری از ترانه‌هایی که با صدای او مشهور شد در همکاری با عبدی یمینی بود.


    رهبری ارکستر داریوش در جریان کنسرت‌های او از مهم‌ترین کارهای انجام شده توسط یمینی بود به طوری‌ که کیفیت کنسرت‌های این خواننده پیش و پس از همراهی عبدی یمینی با او، تفاوت بسیار آشکاری داشت.


    اولین تنظیم جدی عبدی یمینی نیز تنظیم ملودی "دلبر" با آهنگسازی فرید زلاند بود که با صدای ابی منتشر شده بود.


    یمینی در طول سال‌های فعالیتش با خوانندگان بسیار دیگری هم چون لیلا فروهر، معین، منصور، عارف، نوش‌آفرین، فرزین، شهیار قنبری، شهرام شب‌پره، امید و… به عنوان آهنگساز و تنظیم‌کننده همکاری کرد.


    او در سال ۱۳۷۷ لس‌آنجلس را ترک و به ایران بازگشت. در آن زمان برخی علت بازگشت او به ایران را مشکلات شخصی عنوان کردند اما داریوش اقبالی که از دوستان نزدیک او به‌شمار می‌رفت، علت بازگشت یمینی را خستگی و دل‌زدگی او از محافل هنری لس‌آنجلس ذکر کرده‌ بود.


    او پس از بازگشت به ایران، فعالیت هنری خود را به صورت محدود ادامه داد و با چند خواننده داخل کشور نیز به همکاری پرداخت. نخستین اثر او در ایران، آهنگسازی و تنظیم چهار قطعه در آلبوم پل به خوانندگی محمد خاکپور بود که در سال ۱۳۷۸ منتشر شد.


    یمینی در طول سال‌هایی که در ایران زندگی کرد با هیچ رسانه‌ای مصاحبه نکرد و تقریبا هیچ اسمی از او نبود تا اینکه در حادثه سقوط هواپیمای شرکت هواپیمایی کاسپین در ۲۴ تیر ماه سال ۱۳۸۸ جان باخت و بسیاری از رسانه‌های داخل ایران به مرور فعالیت‌های هنری او پرداختند.


    عبدی قرار بود برای کنسرت ابی به ایروان ارمنستان برود که هواپیما در حوالی قزوین سقوط کرد و تمامی مسافرین و خدمه و کادر پروازی در دم جان سپردند.


    شهیار قنبری، در مصاحبه‌ای پس از مرگ یمینی گفته بود: «عبدی به باور من، داناترین موسیقیدانی است که من در همه این سال‌ها با او کار کردم. عبدی موسیقیدان "تصادفی" نبود.»


    عبدی یمینی سوم مرداد همان سال در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.

    25 min

About آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز

From the publisher's feed

در این پادکست هفتگی ترانه‌ها و آهنگ‌هایی را به شما معرفی می‌کنیم که کم‌تر شنیده‌اید. اگر "دیروزی" هستید با آواهای امروزی و اگر "امروزی" هستید با آواهای دیروزی آشناتر می‌شوید.