ពេលព្រឹក

អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ ​អ្នកវិភាគ​ ​និង​មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ព្រួយបារម្ភ​ថា​ ​ច្បាប់​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​នឹង​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ​។​ ​ការ​លើកឡើង​នេះ​ ​គឺ​បន្ទាប់ពី​រដ្ឋសភា​បាន​អនុម័ត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ស្តីពី​វិធានការ​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​-​១​៩​ ​តាម​សំណើ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំងស្រុង​ ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០​៥​ ​មីនា​។​

មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​លើក​ឡើង​ថា ​អាជ្ញាធរ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​បាន​បញ្ជូន​​ក្រុម​ចារកម្ម​ទៅ​​តាម​ដាន​សកម្មភាព​គ្រួសារ​របស់​​ពួក​គេ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។ មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ ចាត់​ទុក​រឿង​នេះ​ថា ជា​ការ​​រំលោភ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដោយ​ខុស​ច្បាប់។

ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​នៅ​តែមិន​ជឿ​ការពន្យល់​របស់​អាជ្ញាធរ ដែល​ថា​ជនសង្ស័យម្នាក់ ដែល​ត្រូវ​អាជ្ញាធរ​បាញ់​សម្លាប់​ក្នុង​ហេតុការណ៍​ប្លន់ប្រដាប់អាវុធកាលពីថ្ងៃទី០១ ខែមីនា នោះ​ថា​មិនមែន​ជាមន្រ្តី​កង​អង្គរក្ស របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។

តើ​មាន​មូលហេតុ​អ្វីខ្លះ ដែល​ធ្វើ​អោយ​ពលរដ្ឋ​ពិបាក​ជឿការពន្យល់​របស់​អាជ្ញាធរ?

កម្ពុជា​បន្ត​ជាប់​ឈ្មោះ​ជា​ប្រទេស «មិន​សេរី» ខណៈ​ពិន្ទុ​សេរីភាព​​បន្ត​ដាំក្បាល​ចុះ​មួយ​កម្រិត​ទៀត​ក្នុង​ឆ្នាំ២០២១។ នេះ​បើ​យោង​តាម​របាយការណ៍​សេរីភាព​ពិភពលោក​ឆ្នាំ២០២១ ទើប​នឹង​ចេញ​ផ្សាយ​ដោយ​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សេរីភាព Freedom House ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតុន សហរដ្ឋអាមេរិក កាល​ពី​ថ្ងៃទី០៣ មីនា។ អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា ថា​ការដាក់​ចំណាត់​ថ្នាក់​នេះ ជា​ការ​មិនអាច​ទទួល​យក​បាន​ទេ ព្រោះ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា កំពុង​មាន​សេរីភាព​ពេញលេញ។

ជនរងគ្រោះ ក្មេងស្រីម្នាក់អាយុ១៥ ឆ្នាំ បានបង្ហោះសារ នៅលើបណ្ដាញ​សង្គមស្នើសុំឱ្យ​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន ជួយរំដោះខ្លួន​ឱ្យបានវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ​ក្រោយពីបាន​ចាញ់បោក​មេខ្យល់នាំយកទៅលក់នៅធ្វើជាស្ត្រីរកស៊ីផ្លូវភេទនៅក្នុងប្រទេសចិន។មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការបរទេសបញ្ជាក់ថា ក្រសួងបាន​បានបញ្ជូនវីដេអូឃ្លីប​ទៅស្ថាន​អគ្គកុងស៊ុលកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសចិនរួចហើយដើម្បីស្រាវជ្រាវរកជនរងគ្រោះ។

សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ​ប្តេជ្ញា​បន្ត​សកម្មភាព​តស៊ូរបស់ខ្លួន ដើម្បីលទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ ទោះ​បី​ជាមាន​ការ​ផ្តន្ទាទោសពីតុលាការ​របបក្រុង​ភ្នំពេញក៏ដោយ។ មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស យល់ថា គណបក្ស​កាន់អំណាច​ គួរ​ឈប់​ប្រើ​ប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ ធ្វើទុកបុកម្នេញ​មន្ត្រីគណបក្ស​ប្រឆាំង និង​សកម្មជនដទៃទៀត ហើយងាកមក​រក​តុចរចា ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​រក​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មួយ​ដោយ​សេរី និង​យុតត្តិធម៌។

អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) អំពាវនាវ​ដល់​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឱ្យ​បិទ​បញ្ចប់ការកាត់​ទោស​សំណុំ​រឿង​​នយោបាយ​ និងទម្លាក់​ចោល​​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​លើ​ក្រុម​អ្នក​នយោបាយ​បក្ស​ប្រឆាំង។ ការ​អំពាវនាវ​នេះ ធ្វើ​ឡើង​ក្រោយ​ពី​តុលាការក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​ផ្តន្ទាទោស​ថ្នាក់ដឹកនាំ​បក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​៩ នាក់ ដោយ​កំបាំង​មុខ កាល​ពី​ថ្ងៃទី០១ មីនា។

តុលាការ​ខេត្តសៀមរាប​​ចេញ​ដីកា​បញ្ជា​ឱ្យ​សកម្មជន​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ម្នាក់​ចូល​ខ្លួន​បំភ្លឺ​នៅ​ស្នងការ​នគរបាល​ខេត្ត​នេះ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​​ការ​បង្ហោះ​សារ​លើ​ហ្វេសប៊ុក​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាលរឿង​ជំងឺ​កូវីដ​-១៩ និង​ការ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​របស់​ចិន ។ សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​រូប​នេះ​ ចាត់​រឿង​នេះ ថា ជា​ការ​​គំរាមកំហែង​ដល់​ក្រុម​អ្នក​ដែល​ហ៊ាន​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ឱ្យ​ភ័យ​ខ្លាច​។​​​

សកម្មជន​ការពារ​ព្រៃឈើ​ ​បង្ហាញ​អាថ៌កំបាំង​ ​ដែល​នាំ​ឱ្យ​កើតមាន​វិនាសកម្ម​ព្រៃឈើ​ខ្នាត​ធំ​ ​ក្នុង​ដែន​ជម្រក​សត្វព្រៃ​ឡង់​ ​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ក្រសួង​បរិស្ថាន​។​ ​ពួកគេ​អះអាង​ថា​ ​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ ​និង​ម្ចាស់​ជំនួយ​អភិ​រក្ស​ព្រៃ​ឡង់​ ​នៅតែ​ព្យាយាម​ការពារ​មុខមាត់​របស់​ ​រដ្ឋាភិបាល​ ​ហើយ​ពុំ​បង្ហាញ​ការពិត​ក្នុង​ ​រឿង​នេះ​ ​ដែល​ជា​មូលហេតុ​ធ្វើ​ឱ្យ​វិនាសកម្ម​ព្រៃ​ឡង់​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​បាន​។​

យុវជនខ្មែរក្រោម ស្ម័គ្រចិត្តធ្វើការងារលើកស្ទួយសិទ្ធិការងារ និងសិទ្ធិ​បញ្ចេញ​​មតិ​របស់​កម្មករ និងពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមនៅលើទឹកដីកំណើត។ ពួកគេងើបឡើង​តស៊ូមតិដោយ​អហិង្សា​នេះ ដោយសារតែ អាជ្ញាធរវៀតណាមបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសិទ្ធិសេរីភាព​ផ្នែកបញ្ចេញមតិរបស់​ជនជាតិ​ដើមកំណើត ការរំលោភសិទ្ធិការងារ និងសិទ្ធដទៃទៀត។