Bertso jarriak

Eli Pagola Apezetxea. Ereñotzun (Hernani, Gipuzkoa) jaio zen, 1995ean. 2015ean eta 2019an Gipuzkoako Bertsolari Txapelketan parte hartu zuen, eta 2018an, Xenpelar sariketa irabazi zuen, baita Hernandorena saria ere. Bertso musikatuak diskoa atera zuen iaz, Manex anaiarekin batera.

Belaze gain, larre azpi

haritz baso zein sagasti

iruditeri zibilizatu

ez direlako zehazki

orain arteko argazki

hau ez bagenuen aski

garapenaren itsukeriak

berri zaharrak dakarzki.

inbertsio eta txeke

aztarrika batzuk ze ke

lo lasai egin ahalko duten

oraindik da ulertzeke

sartu dira “a machete”

atari eta etxepe

gaurtik aurrera izan daitezen

jaurlaritzaren AHT.

Otu hainbat anomali

normatibo anormali

negozioa nondik egingo

abilak dira aspaldi

eraiki eta kiskali

horra hor zer den Euskal Y

muinoak lurrez hustu ondoren

patrikak diruz estali.

Ez da Euskal Y, da Y Vasca

bere firma, bere kasta

bai aurpegia ta bai bihotza

porlanezkoak baitauzka

nondik etorriko pasta

han gustura plisti-plasta

zerriak dena egiten omen

harentzat neurriko aska.

Lurraldeko gainazala

aberatsa, serbitzala

tunel, zubi ta erriyo nahi da

argia eta itzala

jakin trenbideez hala

Txirritak esana zala:

orain ur hotzak mugitzen gaitu

lehen irakinak bezala.

Ze helmuga, ze jatorri

Tripa-jate, tripazorri

dena aurretik eraman arren

gero bueltan zer etorri

asmo bat nahian igorri

altzairuzko traste horri

izan dadila gure garapen

gosearen bidegorri.

Mizel Mateo. Baionan 1988an sortutako bidarraitarra. Xalbador kolegioan hasi zen bertso eskolan, 11 urterekin, eta gaztetan eskolarteko txapelketetan parte hartu zuen. Etenaldi baten ondotik, azken urteetan plazan kantatzera itzuli da, eta iaz lehen aldiz parte hartu zuen Xilaba txapelketan.

1-Pannecau karrikan da gizon ezaguna

Katedral sartzea du biltoki kuttuna

Kartoizko matalaza : azken ontasuna

Eta zakur zaharra bideko laguna

Jendeer so egiten pasten du eguna.

2-Erdi iraultzaileak  eta erdi santu

Elkartasun medio badute espantu

Imigranteak nahi dituzte salbatu

Eta Palestindarren patua salatu

Beri nehork ez dio eskurik luzatu.

3-Jendeak abereekin kurri dabiltzala

Zakurra nagusi ta nagusi leihala

Mundu hori infrentzuz itzultzen da ala ?

Jendearen heinean jartzen da kabala

Ta jendea tratatzen zakurra bezala.

4-Beri ez baitiote ainitz urrikalpen

Bere gosera ez du egunero jaten

Ez badiote ere txanponik ematen

Ikasi du itxura tristeena janzten

Lotsa pixkat bederen senditu dezaten.

5-Drogetan xahutzen du duen sos poxia

Arats huntan eginen du azken jauzia.

Eskuetan hartu du asteko dosia

Barda sasi kolega bati erosia

Eta zainetarat du ixuri guzia.

6-Nahiz ibiltzen giren espaloi berean :

Bide ezberdinak ta bakoitza berean

Mundua utziko du ametsak airean

Egunkari saltzaile bat dauka parean

Bihar agertuko da lehen orrialdean.

Pandemia egunak ze

emozio ekaitz

kantatu nahiko nuke

bakan ez diren gaiz

neroni egindako

promesa ta xantaiz

nahiz igual ausardia

falta zitzaidan maiz

orain ispilu aurrean

zu gabe jartzen naiz.

Zugana lotzen naute

horrenbeste ezbaik

besteen begiradek

nire mila epaik…

Arnas soziala itotzen

nauten sare ta like

maskarilak kentzea

posible da nonbait

maskara eranztea

gehiago kosta zait.

Euskal Herria zazpi probintzi dituen hori da

diogun arren, zenbat hurbiltzen da hori egira?

Hegoaldearen bista

beti izan da egozentrista.

Iparraldeko leiho du telebista.

Hogeita bat egunez Tourrari begira.

Nork daki ezer trinketearen sareez ta formaz?

Nor pagutu da Miarritzez ta, kezkatu Baionaz?

Larralde eta Ducassou?

Inork egin al die kaso?

Berezkoa geure ez dugu akaso...

Marcak zer dio Madril eta Bartzelonaz?