Bureau Buitenland

Pakistan heeft meerdere plaatsen in Afghanistan gebombardeerd, waaronder de steden Kabul en Kandahar. Het zou een reactie zijn op aanvallen door Afghanistan op Pakistaanse grenssoldaten. De Pakistaanse minister van Defensie zegt dat zijn land nu in een "open oorlog" is met het buurland. Wat hoopt het land hiermee te bereiken? Daarover Suzanna Koster, journalist en expert op het gebied van Pakistan.

(09:12) Waar blijft de discussie over Iran-oorlog?

Wereldwijd wordt ernstig rekening gehouden met een Amerikaanse aanval tegen Iran. Maar over de vraag hoe legitiem zo’n aanval is, gaat het in politiek en media niet. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de aanloop naar de Irak-oorlog in 2003. De regering-Trump lijkt niet veel moeite te doen de noodzaak van zo’n aanval uit te leggen, terwijl analisten vrezen dat een oorlog met Iran nog riskanter is dan die tegen Irak destijds, waarvan de gevolgen immens ontwrichtend waren. Waarom is er geen publiek debat hierover? Daarover te gast Europarlementariër Marc Botenga en Belgisch parlementslid Darya Safai. 

Presentatie: Laila Frank. 

De Oekraïense oorlogswinter mag dan eindelijk op z'n eind lopen, de gevolgen van de Russische bombardementen op het energiesysteem laten zich steeds nadrukkelijker gelden. Er is niet of nauwelijks stroom en verwarming.  De reparateurs blijven druk met het repareren van de schade, ook omdat de Russen blijven bombarderen. Nu de temperatuur stijgt, blijken veel leidingen dat ook nog eens niet aan te kunnen. Onze verslaggever Michiel Driebergen bezocht een boekhandel die plotseling onder water stond.

(10:40) Europese burgemeesters vóór Turkse democratie

Vandaag protesteren Europese burgemeesters in Istanbul voor de vrijlating van Ekrem Imamoglu. De burgemeester van Istanbul wordt gezien als de grote rivaal van president Erdogan en zit al bijna een jaar vast op verdenking van corruptie. Volgens critici gaat het om een politiek gemotiveerde zaak en dreigt Turkije af te glijden in een autocratie. Daarover initiatiefnemer Mathias De Clercq, burgemeester van Gent, en Turkijekenner Cevahir Varan.

Presentatie: Laila Frank

Voortaan mag er geen Amerikaanse steun meer naar wereldwijde projecten die diversiteit en gelijkheid bevorderen. Volgens de regering-Trump moet de zogenaamde “gender-ideologie” worden bestreden. Dit beleid leidt tot grote angst en onzekerheid bij ontwikkelingsorganisaties. Wat mag er nog wel en wat niet? En hoever moeten zij meebuigen? Te gast zijn Anne Floor Dekker, directeur van Wo=Men, platform voor gendergelijkheid, en Stephanie van der Wijk van kenniscentrum Rutgers.

Pentagon wil controle over AI

Pete Hegseth, minister van oorlog, zet het bedrijf Anthropic onder zware druk. Hij wil toegang tot hun AI-model om het te gebruiken voor militaire doeleinden en om de Amerikaanse wapenindustrie te bevorderen. Dario Amodei, de directeur van Anthropic, heeft hiertegen grote ethische bezwaren en werkt daarom niet mee. Het conflict loopt zo hoog op dat Hegseth nu dreigt om Anthropic via een wet tot medewerking te dwingen. Moeten AI-bedrijven naar de pijpen van Defensie dansen? Daarover technologie-kenner Paul Verhagen.

Presentatie: Laila Frank

Merz gaat woensdag met een ambitieuze wensenlijst op bezoek bij de Chinese president Xi Jinping. Zijn eerste bezoek als bondskanselier aan China komt op een moment dat de Duitse industrie het zwaar heeft. Duitsland wil de scheve handelsbalans met China rechttrekken, maar is in grote mate afhankelijk van Chinese grondstoffen. Wat kan Merz halen in China? We vragen het aan Jeroen Reygaert, Duitslandverslaggever voor de VRT.

(08:39) Iraanse veerkracht
In Iran zijn op de universiteiten de afgelopen dagen opnieuw protesten uitgebroken. Het filmen daarvan is levensgevaarlijk en gebeurt daarom vaak vanachter de ramen van huizen en auto’s. Twee Iraanse filmmakers maakten van hun eigen opnames en video’s op sociale media een korte film: ‘Herinneringen van een Raam’. Collega Edwin Koopman belde met de makers. We praten door met historicus Peyman Jafari over de protesten en hoe Iraniërs de oorlogsdreiging van de VS ervaren. 

Presentatie: Nadia Moussaid

De militaire operatie waarbij kartelbaas El Mencho omkwam, heeft Mexico in een nieuwe golf van geweld gestort. In Jalisco en andere deelstaten werden wegen geblokkeerd en voertuigen en winkels in brand gestoken. Critici waarschuwen dat de zogeheten onthoofdingsstrategie juist leidt tot méér geweld. Wat betekent dit voor burgers, voor de drugshandel en voor het WK voetbal dat eraan komt? Hoogleraar en Mexico-kenner Wil Pansters. 

(12:06) Oekraïne onder druk

Oekraïne houdt al vier jaar stand tegen Rusland en gaat nu het vijfde oorlogsjaar in. Ondanks zware militaire klappen en een hoge menselijke tol blijft het land weerstand bieden en ontwikkelde het zich tot een militaire factor van betekenis. Maar hoe houdbaar is die kracht? Wat gebeurt er op het slagveld, en hoeveel ruimte heeft president Zelensky onder toenemende internationale druk? We spreken met Bob Deen, Oost-Europadeskundige bij Instituut Clingendael.

Presentatie: Nadia Moussaid 

In Groot-Brittanië en Noorwegen heeft de publicatie van de Epstein-files al de nodige stof doen opwaaien. Maar, in de Verenigde Staten, waar het meerendeel van het verhaal zich heeft afgespeeld, lijken er nog weinig echte gevolgen te zijn. Waarom rollen er in de VS nog geen koppen over de Epstein-files? Lou Errens weet meer.

(08:48) Europa heeft Oekraïne harder nodig dan andersom

Oekraïne heeft na bijna vier jaar oorlog het meest innovatieve leger van Europa. En dus stelt Hubert Smeets dat wij Oekraïne meer nodig hebben dan andersom. Ondertussen legt fotograaf Eddy van Wessel de Oekraïense strijdvaardigheid van dichtbij vast.

Presentatie: Sophie Derkzen.

Een VN-onderzoeksmissie concludeert dat er sterke aanwijzingen zijn voor genocide tijdens het beleg en de overname van de Soedanese stad El-Fasher. Een vooraanstaande onderzoeker van Yale University stelt dat we getuigen zijn van de grootste volkerenmoord sinds de Tweede Wereldoorlog, die we hebben zien aankomen. En zegt dat het conflict niet vergeten is, maar wordt genegeerd door de internationale gemeenschap. Daarover Benoit DeGryse, directeur van Stichting Vluchteling en Fons Orie, voormalig rechter aan het Joegoslaviëtribunaal.

(16:49) Blindengemeenschap slaat bruggen in Riga

In Letland wordt met argusogen naar Rusland gekeken, waar de oorlogsdreiging voelbaar is in de maatschappij. De Russen en de Letten in het land zijn wantrouwig tegenover elkaar door de oorlog in Oekraïne. En dat terwijl de blindengemeenschap juist samenwerkt en leeft in Riga. Podcastmaker Guido Spring maakte een geluidsportret van die stad, en in het bijzonder de blindengemeenschap in de stad.

Presentatie: Nadia Moussaid 

Er werd rekening gehouden met de doodstraf voor de Koreaanse ex-president Yoon Suk Yeol, die met het leger probeerde het parlement buiten spel te zetten. Maar vandaag bleek in de rechtbank dat het levenslang wordt. De democratische orde is voor nu hersteld, maar het land blijft diep gepolariseerd. Hoe nu verder? Daarover Korea-deskundigen Casper van der Veen en Remco Breuker. 

(14:21) Wat oorlog met onze podcastmakers deed

Komende dinsdag is het vier jaar geleden dat Rusland begon met de grootschalige invasie in Oekraïne. Over deze oorlog maakten verslaggever Michiel Driebergen en collega Edwin Koopman de podcast Dichter aan het Front. Daarin neemt de gesneuvelde soldaat-dichter Maksym Kryvtsov de luisteraar mee naar het front met de vraag: wat doet oorlog met een mens? Vanaf vandaag staat een bonusaflevering online over de podcast zelf. Daarin vraagt collega Sophie Derkzen de makers hoe zij te werk zijn gegaan en waarom zij deze podcast hebben gemaakt. En ook: welk effect heeft de oorlog eigenlijk op de makers zelf gehad? 

Presentatie: Nadia Moussaid

De Russische autoriteiten hebben het gebruik van de berichtenapp Telegram beperkt en er zijn zelfs berichten dat die helemaal zal worden verbannen. Opmerkelijk, want Telegram is voor Russen een enorm belangrijk communicatiekanaal, óók aan het front. Intussen krijgen de veiligheiddiensten de bevoegdheid om het hele internet af te sluiten als zij dat wensen. Wat betekent dat voor Russische burgers? Daarover Eva Cukier, slavist en journalist bij NRC.

(10:10) Europa hangt ook financieel aan de VS 

In de Bureau Buitenland special 'De dag dat Trump meer dan Groenland opeist' verkent journalist Maarten Schinkel, samen met diplomaten, militaire strategen en internationale experts, een denkbeeldig maar realistisch scenario: binnen 24 uur claimt de Amerikaanse president niet alleen Groenland, maar richt hij zijn blik ook op IJsland als strategisch doel. Hoe reageren Europa en andere bondgenoten op zo’n escalatie? Eén van de conclusies is dat de financiële verwevenheid met de VS een onderschatte zwakke plek is.

Presentatie: Nadia Moussaid

In Frankrijk lopen de tegenstellingen tussen de uiterste flanken van links en rechts steeds verder uit de hand. Vorige week liep een botsing uit op fataal geweld: een 23-jarige activist uit extreemrechtse hoek bezweek aan zijn verwondingen na een aanval. De gebeurtenis heeft een fel politiek debat losgemaakt, waarbij de regering de harde linkerzijde medeverantwoordelijk houdt. Correspondent Eva Rammeloo over de groeiende polarisatie in Frankrijk. 

(11:54) Marokkaanse repressie reikt tot in diaspora
Een Marokkaanse activist die in Parijs woont, is bij aankomst in Marrakech gearresteerd vanwege uitspraken die ze op sociale media gedaan zou hebben. Het is een nieuw hoofdstuk in de groeiende repressie van het staatsapparaat in Marokko. Sinds de protesten eind vorig jaar, zitten er nog steeds honderden demonstranten vast in de gevangenis. Over de zorgen van jongeren in het land en de diaspora, collega en Marokko-kenner Noumidia Massaoudi.

Presentatie: Sophie Derkzen