Bureau Buitenland

Aankomend weekend vindt het partijcongres in het Verenigd Koninkrijk plaats. Terwijl Keir Starmer in zijn nek gehijgd wordt door zijn eigen acherban, wordt de partij ook nog eens in de peilingen ingehaald door de rechtspopulistische partij Reform UK. Hij neemt de vlucht naar voren met een nieuw plan om achtergestelde wijken te helpen. Kan Starmer zich zo nog staande houden? We bespreken het met VK-correspondent Anne Saenen en VK-kenner en hoogleraar Europees recht aan de VU, Gareth Davies.

(14:05) VN-sancties als donkere wolk boven Iran
De VN-sancties tegen Iran dreigen wederom van kracht te gaan wegens het nucleaire programma van het land. Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk vinden dat Iran zich niet meer aan de afspraken houdt. Op hetzelfde moment wordt ook onderhandeld over een kerncentraleakkoord tussen Rusland en Iran. Waarom willen Europese landen de sancties juist nu weer invoeren? En hoe zal het regime in Iran hierop reageren? Daarover historicus en Irankenner Peyman Jafari.

Presentatie: Nadia Moussaid

Als Europese landen niet snel migratie terugdringen en afstand doen van de ‘groene waanzin’, zullen zij naar de verdommenis gaan. Dat was de boodschap van Donald Trump toen hij gisteren de VN toesprak. Volgens een nieuw rapport van denktank European Council on Foreign Relations is Trump bezig met een agressieve beïnvloedingscampagne in Europa, en laten Europese landen hun agenda daardoor te veel bepalen. Hoe kan het beter? Daarover Caroline de Gruyter, Europa-correspondent en columnist voor NRC.

(13:00) Het Kremlin wil Moldavië voor zich winnen

Kandidaat-EU-lid Moldavië houdt dit weekend parlementsverkiezingen. Daarbij staan Moldaviërs voor de keuze tussen een pro-Europese, of een pro-Russische koers. Volgens president Maia Sandu zou Rusland actief proberen de aankomende verkiezingen te beïnvloeden om haar pro-Europese regering te verzwakken. Daarbij lijken steeds minder methoden geschuwd te worden. Analist Wouter Zweers van Instituut Clingendael praat ons bij.

Presentatie Sophie Derkzen. 

Dit jaar vieren de Verenigde Naties het 80-jarige bestaan, maar van een feeststemming is in New York geen sprake. Op de Algemene Vergadering heerst een sfeer van machteloosheid en frustratie over het eigen functioneren. Vooral het onvermogen om iets te doen aan de genocide in Gaza en de oorlogen in Oekraïne en Soedan. Terwijl de VS het laat afweten en frontaal de aanval opent op de VN, roeren landen uit het zuiden onder leiding van China om een alternatieve wereldorde op te eisen. Correspondent Eva Rammeloo woont de Algemene Vergadering bij en doet verslag.

Nieuwe Amerikaanse sancties tegen Strafhof

De Verenigde Staten overwegen deze week sancties tegen het hele Internationaal Strafhof in Den Haag vanwege onderzoeken naar vermeende oorlogsmisdaden in Gaza. Eerder zijn al sancties ingesteld tegen individuele rechters en aanklagers. Met de geplande “entity sanctions” wil Washington het Strafhof als organisatie aansprakelijk stellen. De Amerikaanse maatrgelen kan onder meer gevolgen hebben voor bankzaken, softwarelevering en salarisbetalingen. Het ICC en zijn lidstaten bereiden zich nu voor op mogelijke tegenreacties.  We bespreken het met voormalig rechter bij het Joegoslaviëtribunaal Fons Orie. 

Presentatie: Nadia Moussaid 

Terwijl de Palestijnen worden teruggedrongen naar een steeds kleiner gebied, erkennen steeds meer landen Palestina als officiële staat. Dit tot grote woede van Israël, dat niks wil weten van een tweestatenoplossing. Heeft erkenning van Palestina door andere landen daadwerkelijk nog zin, of is die puur symbolisch? We vragen het onderzoeker en specialist aan de Universiteit Utrecht Peter Malcontent.

(11:06) Partners uit noodzaak: EU en India 

De Europese Commissie is op zoek naar nieuwe partners, en heeft aangekondigd intensiever te willen samenwerken met India. Dat gaat niet alleen over een op handen staande handelsdeal, maar ook over diplomatieke en militaire samenwerking. Ondertussen blijft India ook een goede partner van Rusland – hoe valt dat voor de EU te rijmen? Daarover EU-correspondent Rik Rutten en hoogleraar Vrije Universiteit Haroon Sheikh.

Presentatie: Nadia Moussaid

Turkije heeft - na de VS - het grootste leger van de NAVO. En mengt zich overal: van de oorlog in Oekraïne tot de Hoorn van Afrika. Intussen verdwijnt in Turkije zelf de oppositie in rap tempo achter de tralies. Hoe groot is de macht van Erdogan? Mitra Nazar was vijf jaar correspondent voor de NOS in Turkije en ook Turkije-kenner Cevahir Varan schuift aan. 

Presentatie: Sophie Derkzen

Syrië en Israël staan aan de vooravond van een veiligheidsakkoord. Terwijl er enkele dagen geleden nog Israëlische aanvallen waren in Syrië, lijken de twee landen op het punt te staan om een deal te sluiten.  Daarover Midden-Oosten deskundige en collega Abdou Bouzerda.

(09:44) Californië als bakermat van verzet

In Los Angeles is er elke dag wel een demonstratie tegen de regering Trump. Dat is niet zomaar- De President richt zijn pijlen graag op de Democratische staat. Bewoners pikken het niet en komen op allerlei mogelijke manieren in opstand. Is Californië de bakermat van verzet? Te gast is correspondent Mari Meyer.

Presentatie: Laila Frank.

De klimaatdoelen van Eurocommissaris Wopke Hoekstra om de Europese uitstoot van broeikasgassen naar 90 procent te brengen, krijgt veel weerstand. Brussel schuift het voorstel vooruit, waardoor Europa het risico loopt met lege handen op de wereldwijde klimaattop in november te verschijnen. Welke gevolgen zal het hebben als Europa het laat afweten? Klimaatwetenschapper Pieter Pauw waarschuwt.

Vechten voor Vrede

Toen directeur van vredesorganisatie Pax Rolien Sasse Oekraïne bezocht, werd zij daar door iedereen bedankt voor de Nederlandse wapensteun. Het voelde ongemakkelijk, schrijft ze in haar boek Vrede. Wat het is en waarom het kan. Moest zij nu als vredesactivist voor wapens pleiten? En wat te denken van de roep om grootschalige bewapening van Europa? Over die vragen schuift Sasse vanmiddag aan. 

Vanmiddag staat de hele uitzending in het teken van Gaza. Terwijl de onderzoekscommissie van de Verenigde Naties officieel heeft uitgesproken dat er genocide plaatsvindt in Gaza, is het Israëlische leger begonnen aan de invasie van Gaza-stad. Waar kunnen Gazanen nog naar toe? We vragen het Midden-Oosten correspondent Ruth Vandewalle. Ook hulpverleners in het gebied zien hoe mensen de hoop verliezen om nog te vluchten. In hoeverre kunnen zij hun werk nog uitvoeren? Daarover directeur Artsen Zonder Grenzen Karel Hendriks.

De Verenigde Staten blijven pal achter Israël staan, zo benadrukte Marco Rubio nog tijdens zijn bezoek eerder deze week. Welke consequenties heeft het nieuwe VN-rapport voor de Westerse landen die Israël steunen? We vragen het aan André Nollkaemper, hoogleraar internationaal recht en voormalig juridisch adviseur ministerie Buitenlandse Zaken.

Presentatie: Laila Frank.

In de Turkse hoofdstad Ankara doet de rechter vandaag uitspraak over het partijbestuur van de grootste oppositiepartij CHP. De procedure zou kunnen leiden tot het ontslag van partijleider Özgür Özel, de grootste concurrent van president Erdoğan. Dit weekend gingen ruim 50.000 mensen de straat op om te protesteren tegen deze poging van de Turkse regering om de oppositie uit te schakelen. Wat blijft er over van de Turkse democratie? We vragen het collega en Turkije-kenner Cevahir Varan. 

(10:27) Drones bedreigen aanvoerroute in de Donbas

 Met toenemend succes weten de Russische militairen hun eigen drones in te zetten aan het oostelijke front. Dat zet de verdediging van Oekraïne onder grote druk, zo vertellen militairen en commandanten aan onze verslaggever Michiel Driebergen. Hij maakte een reportage in de plaats Druzhkivka. Zeker nu een belangrijke aanvoerroute vanuit Kharkiv naar de Donbas bedreigd wordt, is de situatie nijpend.

Presentatie: Laila Frank

Russische drones boven NAVO-grondgebied en China dat met zijn spierballen rolt. Met de verkiezingen in aantocht wilt u misschien wel weten wat de verschillende partijen in Den Haag eraan willen doen. Experts Helga Salemon en Garrie van Pinxteren duiken in de verkiezingsprogramma's van de de partijen en geven hun geopolitieke stemwijzer.
 
Presentatie: Bram Vermeulen