Bureau Buitenland

Al een week lang zijn er hevige rellen in Indonesië. Uit onvrede over de economische situatie van veel mensen gaan zij massaal de straat op. President Prabowo komt de demonstranten tegemoet door een heel omstreden salarisverhoging voor parlementariërs terug te draaien. De directe aanleiding voor de spontane volkswoede. Maar ondertussen worden de protesten met harde hand neergeslagen, ziet Indonesië-kenner Fitria Jelyta.

(11:32) Gaat Brazilië afrekenen met 'tropische Trump'

Brazilië maakt zich op voor een moment van waarheid. Morgen begint het proces bij het hooggerechtshof tegen Jair Bolsonaro. De oud-president wordt onder meer beschuldigd van poging tot staatsgreep. En die zaak leidt tot grote diplomatieke spanningen met de VS. President Trump spreekt van een heksenjacht en doet er alles aan om zijn politieke vriend te redden, die ook wel de 'tropische Trump' wordt genoemd. Daarover oud-correspondent Brazilië Marc Bessems, die de situatie nauwlettend in de gaten houdt.

Presentatie: Chris Kijne

In Kopenhagen komen Europese ministers opnieuw bijeen om te praten over veiligheidsgaranties aan Oekraïne. Terwijl Rusland de aanvallen onverminderd voortzet en diplomatieke oplossingen verder uit zicht raken, groeit de druk op Europa om het voortouw te nemen, VRT- Journalist en defensiedeskundige Jens Franssen, over welke landen zich bereid tonen tot actie.

(09:35)Alternatieve wereldorde ontmoet elkaar in Shanghai

Komend weekend reist president Vladimir Poetin af naar China, op uitnodiging van Xi Jinping. Die laatste grijpt de kans aan om zich te presenteren als leider van een alternatieve wereldorde tussen leiders van landen uit het mondiale zuiden. De Indiase premier Modi is te gast, én Kim Jong Un van Noord-Korea komt ook langs. De banden tussen deze leiders worden in het Trump-tijdperk alleen maar warmer. Daarover Ruslandkenner Hubert Smeets van Raam op Rusland, en sinoloog Ardi Bouwers. 

In Hongarije groeit de verontwaardiging over het landgoed van Viktor Orbán. Een parlementslid is naar binnen geglipt en laat met video’s zien dat het luxer is dan de premier zelf doet voorkomen. Beschuldigingen van corruptie vinden steeds meer weerklank, met als gevolg dat Orbán al een paar maanden niet meer bovenaan in de peilingen staat. Wat de politieke implicaties zijn van de onthulling vertelt NRC-correspondent Mark Middel.

(09:06) Hoe Reform UK het Britse immigratiedebat bepaalt

Operation Restoring Justice, zo noemt de radicaal-rechtse partij Reform UK haar plannen om alle asielzoekers te deporteren. Voorman Nigel Farage presenteerde zijn ideeën deze week in een onrustige tijd voor het VK: door het hele land waren protesten bij hotels die asielzoekers huisvesten. Profiteert Reform UK van de hoogoplopende gemoederen? En welk antwoord heeft de regerende Labourpartij onder premier Keir Starmer op dit alles? Te gast is Stijn van Kessel, politicoloog verbonden aan de Queen Mary universiteit in Londen.

Presentatie: Sophie Derkzen

Het versterken van het Duitse leger is een van de grootste prioriteiten van bondskanselier Friedrich Merz. Daarom wordt vandaag een hervorming van de militaire dienst aangekondigd, waarbij zoveel mogelijk jongeren de weg naar de Bundeswehr moeten vinden. Het gaat nu nog om een vrijwillig traject, maar wat de Christendemocraten van Merz betreft, zou zo snel mogelijk een verplichte dienst moeten volgen. Wat brengt dit teweeg in de Duitse samenleving? Daarover Duitslandverslaggever voor de VRT Jeroen Reygaert. 

(09:45) Hoelang blijft Oeganda nog vluchtelingen verwelkomen?

Het Oost-Afrikaanse land Oeganda staat bekend om zijn open-deurenbeleid en vangt de meeste buitenlandse vluchtelingen op van het Afrikaanse continent: Inmiddels bijna 2 miljoen. Nederland en andere westerse landen tonen interesse in migratiedeals; Trump sloot vorige week een overeenkomst met Kampala. Ondertussen droogt de internationale steun op en waarschuwt de VN dat de noodfinanciering in september stopt. De situatie is kritiek. Hoe lang kan Oeganda zijn beleid nog volhouden? Daarover wetenschapper Kristof Titeca.

Woensdag komt de Belgische regering voor het eerst sinds de zomer weer bijeen, met één expliciet agendapunt: Gaza. De Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) eist dat er harder moet worden opgetreden tegen Israël en waarschuwt voor een regeringscrisis als dat niet gebeurt. Na het eerdere ontslag van de minister Veldkamp in Nederland raakt ook België verzeild in dezelfde politieke discussie over Gaza. Daarover politicoloog Hendrik Vos.

(11:26) Bom geen taboe meer in Japan

Niet alleen Europa moet zich voorbereiden op een wereld waarin de VS niet langer een vanzelfsprekende bondgenoot is. Omringd door landen als China, Rusland en Noord-Korea groeien ook in Japan de zorgen over VS als betrouwbare partner op het gebied van defensie. En gaan er zelfs stemmen op over een bom, iets wat voorheen onbespreekbaar leek in het land. Daarover Casper Wits, japanoloog aan de Universiteit Leiden.

Presentatie: Sophie Derkzen

Na Los Angeles en Washington DC lijkt Chicago de volgende grote stad te worden waar president Trump de Nationale Garde wil inzetten. Volgens Amerikaanse media ligt het plan al klaar. Officieel gaat het om het terugdringen van de misdaadgolf, maar critici waarschuwen dat dit een nieuwe stap is in Trumps autoritaire koers. We spreken hierover met journalist en Amerika-kenner Laila Frank en de in Chicago geboren Nederlands-Amerikaans comedian Greg Shapiro. 

(12:20) Israëlische dienstweigeraars betalen een hoge prijs

Terwijl het Israëlische leger zijn aanvallen in Gaza opvoert, groeit het verzet binnen Israël. Jongeren en reservisten weigeren te vechten, met grote gevolgen voor de weigeraars. 
Mattan Helman weigerde zeven jaar geleden al. Hij belandde in de gevangenis en ondersteunt nu andere dienstweigeraars, in de hoop een massabeweging op gang te krijgen.

Collega Djuna Kramer zocht hem op.

Presentatie: Sophie Derkzen

Vijf op de zes gedode Palestijnen in Gaza zijn burgers. Dat melden de Britse krant The Guardian en het nieuwsplatform +972 Magazine, die inzage hebben gehad in een geheime database van het Israëlische leger. Daarmee zou het aantal burgerslachtoffers in het rijtje komen de genocides in Rwanda en Srebrenica. Intussen rapporteert de internationale waakhond voor voedselzekerheid (IPC) dat er sprake is van hongersnood in de Gazastrook. Daarover correspondent Ruth Vandewalle.

(09:20) Wie heeft de langste adem in Servië?

‘Doorgaan en niet opgeven.’ Zo luidt de strijdkreet van de studentenbeweging in Servië. Al maanden demonstreren tienduizenden tegen corruptie en eisen het vertrek van hun regering. Maar daar wil de Servische president Vucic voorlopig geen gehoor aan geven. Wat begon als vreedzaam verzet, lijkt nu een nieuwe fase in te gaan: eentje van veel grimmigheid en geweld. En stevent het land af op politieke chaos. Te gast is Serviëkenner Ingrid Gercama.

Presentatie: Chris Kijne 

Het is een beproefde strategie voor meer zetels bij verkiezingen: de grenzen van kiesdistricten aanpassen. Maar niet eerder werd het zogenoemde gerrymandering zo schaamteloos ingezet. In reactie op de staat Texas, die met de voorgestelde nieuwe kaart vijf extra zetels zou kunnen veiligstellen voor de Republikeinen, gaan de Democraten nu de tegenaanval aan. Amerikakenner en jurist Kenneth Manusama vraagt zich af of het einde nu zoek is. 

(13:20) Hongkong rekent af met laatste creatieve verzet
Hongkong komt steeds verder in de greep van Beijing. De lokale autoriteiten willen nu ook het laatste beetje oppositie uitbannen: de zogenoemde ‘soft resistance’. Dat gaat om creatieve, vaak subtiele vormen van verzet tegen China, zonder dat er sprake is van strafbaar gedrag. Bijvoorbeeld onafhankelijke boekenbeurzen die nu worden weggezet als “subversief”. Sinoloog Ardi Bouwers legt uit wat dit betekent voor het laatste beetje vrijheid in de stad.

Presentatie: Sophie Derkzen

India kreeg van Trump torenhoge handelstarieven tot vijftig procent opgelegd, een klap die niet zonder gevolgen blijft. Het land zoekt nu meer toenadering tot Rusland en China: begin deze week bracht de Chinese minister van Buitenlandse Zaken een officieel bezoek aan India, en morgen ontmoeten de Russische en Indiase ministers van Buitenlandse Zaken elkaar. Wat staat er op de agenda, en wat zeggen de ontmoetingen over de machtsverhoudingen op het wereldtoneel? NRC-correspondent Lisa Dupuy geeft inzicht vanuit India.

Kan Europa aansprakelijk worden gesteld voor genocidaal geweld in Gaza?

Premier Netanyahu maakt vanochtend bekend 60.000 extra duizend reservisten op te roepen voor de bezetting van Gaza Stad. Daarmee gaat Israël lijnrecht in tegen het advies van het Internationaal Gerechtshof om de bezetting juist te beëindigen. Europese landen veroordelen de plannen, maar slagen er niet in om de voortdurende militaire operatie te stoppen. Welke aansprakelijkheid valt hen ten deel? Daarover Midden-Oostenexpert en onderzoeker mensenrechten aan de Universiteit Gent, Brigitte Herremans.
 
Presentatie: Sophie Derkzen

Het was ‘het beste gesprek tot nu toe’ geweest met Trump, zei president Zelensky gisteren. Maar wat nu precies de uitkomst is, blijft nog behoorlijk vaag. De VS zouden bereid zijn om veiligheidsgaranties te geven bij een eventueel akkoord, maar wat die precies inhouden is niet duidelijk en moet nu worden uitgewerkt. Het zou niet de eerste keer zijn dat Oekraïne garanties toegezegd krijgt. Europa kijkt afwachtend naar Trump, maar kan het zelf niet meer initiatief nemen? En komt er echt een topontmoeting tussen Zelensky en Poetin? Daarover Oost-Europadeskundige van Clingendael Bob Deen.

(13:56) Geld voor Libanon als Hezbollah zich ontwapent

Het noodlijdende Libanon kan miljarden aan economische steun krijgen, voorwaarde is wel dat Hezbollah zich ontwapent. Dat is de kern van een Amerikaans voorstel om het land dat volledig aan de grond zit te helpen. Maar wil Hezbollah zich wel ontwapenen? Daarover Midden-Oosten journalist Eline Derakhshan.

Presentatie: Sophie Derkzen