Capital City

กรุงเทพฯ ในอีก 4 ปีข้างหน้า จะเป็นเมืองแบบไหน จะเป็นเมืองที่เดินทางสะดวกขึ้นหรือไม่ จะเป็นเมืองที่แก้ปัญหาน้ำท่วมได้มากน้อยแค่ไหน จะเป็นเมืองที่คนเข้าถึงบริการสาธารณสุขได้ง่ายขึ้นหรือเปล่า หรือจะเป็นเมืองที่ใช้เทคโนโลยีและ AI เข้ามาช่วยบริหารจัดการเมืองอย่างจริงจังไหม

คำถามเหล่านี้ขึ้นอยู่กับวิสัยทัศน์และนโยบายของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครคนต่อไป การเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ที่กำลังจะมาถึง จึงไม่ใช่แค่การเลือกตัวบุคคล แต่คือการเลือกอนาคตของเมือง

Capital City EP82 นี้ ‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) จึงอยากชวนทุกคนมาดูนโยบายที่น่าสนใจของผู้สมัครผู้ว่าฯ กทม. ในแง่ของการพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจ ว่านโยบายไหนน่าสนใจ และแต่ละนโยบายเป็นไปได้มากน้อยแค่ไหนที่จะเอามาใช้จริง ตั้งแต่นโยบายเรื่องขนส่งสาธารณะ ที่อยู่อาศัย คลอง สุขภาพ ไปจนถึงการบริหารปกครอง

28 มิถุนายนนี้ ชวนชาวกรุงเทพฯ ออกไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งกัน เพราะทุกคะแนนเสียงมีความหมายต่อคุณภาพชีวิตของคนเมืองทุกคน

คนไทยในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา ต้องเผชิญกับราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นทันทีถึง 6 บาทภายในชั่วข้ามคืน ต้นตอของวิกฤตพลังงานครั้งนี้มาจากความตึงเครียดในภูมิภาคตะวันออกกลาง เมื่อสหรัฐฯ และอิสราเอลโจมตีอิหร่าน ก่อนที่อิหร่านจะตอบโต้ด้วยการปิดกั้นการขนส่งน้ำมันในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญของน้ำมันโลกทำให้น้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวไม่สามารถสัญจรได้ตามปกติ 

.

ในเชิงยุทธศาสตร์และเศรษฐกิจ ช่องแคบถูกนิยามว่าเป็นจุดคอขวด (chokepoint) เนื่องจากเป็นเส้นทางเดินเรือที่ถูกบีบให้แคบลงตามลักษณะภูมิศาสตร์ ทำให้เป็นจุดที่เปราะบางแต่มีความสำคัญมหาศาลต่อการค้าและความมั่นคงทางพลังงานของโลก .นอกจากช่องแคบฮอร์มุซแล้ว โลกยังมีจุดยุทธศาสตร์ที่เรียกว่าคอขวดอีกหลายแห่งที่มีความสำคัญไม่แพ้กัน เช่น ช่องแคบมะละกาที่เชื่อมมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก หรือคลองสุเอซที่เป็นทางลัดระหว่างเอเชียและยุโรป ซึ่งหากเส้นทางเหล่านี้ถูกปิดกั้น สงครามจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตของเราผ่านภาวะเงินเฟ้อรุนแรงและค่าครองชีพที่พุ่งสูงขึ้น

.

ช่องแคบคืออะไร ทำไมช่องแคบถึงส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของเรา ‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) พร้อมเล่าให้ฟังแล้วในพ็อดแคสต์ Capital City EP.81 

เกาะกระแสเลือกตั้ง 2569 กับรายการ Capital City ตอนพิเศษ ‘News Vision มองข่าวเล่านโยบาย’ ที่ชวนตัวแทนจาก 4 พรรคการเมืองมาอ่านข่าวดังแล้ววิเคราะห์หาแนวทางแก้ปัญหา พูดคุยเกี่ยวกับนโยบายด้านเมืองและคนทำงาน ในเรื่องค่าเดินทาง ค่าครองชีพแพง ประกันสังคมขึ้นราคา ฝุ่น PM2.5 ภัยธรรมชาติ เด็กรุ่นใหม่ตกงาน สุขภาพคนเมือง และที่อยู่อาศัยแพง 

.

‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) ชวนแขกรับเชิญพิเศษ ‘ภาณุรัช ดำรงไทย’ ประธานยุทธศาสตร์ด้านพลังงานและนวัตกรรม พรรคไทยก้าวใหม่ ตั้งแต่การติดโซลาร์เซลล์ให้ชุมชนซื้อ-ขายไฟกันเองเพื่อลดค่าไฟ แก้ค่าเช่าแพงด้วยการไม่ต้องสร้างคอนโดเพิ่ม แจกเงินให้เด็กเอาไปเรียนสกิลที่ทันโลก และนโยบายอื่นๆ ได้เลยใน Capital City ตอนนี้ 

.

เพราะเรื่องเมืองคือเรื่องของพวกเราทุกคน วันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ ชวนทุกคนออกไปใช้สิทธิเลือกพรรคการเมืองที่มีวิสัยทัศน์ เข้าใจปัญหาเมือง มีนโยบายที่น่าสนใจ และพร้อมผลักดันนโยบายที่ทำให้คุณภาพชีวิตของผู้คนดีขึ้น 

เกาะกระแสเลือกตั้ง 2569 กับรายการ Capital City ตอนพิเศษ ‘News Vision มองข่าวเล่านโยบาย’ ที่ชวนตัวแทนจาก 4 พรรคการเมืองมาอ่านข่าวดังแล้ววิเคราะห์หาแนวทางแก้ปัญหา พูดคุยเกี่ยวกับนโยบายด้านเมืองและคนทำงาน ในเรื่องค่าเดินทาง ค่าครองชีพแพง ประกันสังคมขึ้นราคา ฝุ่น PM2.5 ภัยธรรมชาติ เด็กรุ่นใหม่ตกงาน สุขภาพคนเมือง และที่อยู่อาศัยแพง

.

‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) ชวนแขกรับเชิญพิเศษ ‘ประมวล สุธีจารุวัฒน’ ผู้สมัคร สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน มาพูดคุยถึงวิสัยทัศน์ของพรรคประชาชน ตั้งแต่การเพิ่มแหล่งงาน การกระจายอำนาจไม่ให้ความเจริญกระจุกอยู่ที่กรุงเทพฯ และทุกจังหวัดสามารถเลือกผู้ว่าของตัวเองได้ และนโยบายอื่นๆ ได้เลยใน Capital City ตอนนี้

.

เพราะเรื่องเมืองคือเรื่องของพวกเราทุกคน วันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ ชวนทุกคนออกไปใช้สิทธิเลือกพรรคการเมืองที่มีวิสัยทัศน์ เข้าใจปัญหาเมือง มีนโยบายที่น่าสนใจ และพร้อมผลักดันนโยบายที่ทำให้คุณภาพชีวิตของผู้คนดีขึ้น

เกาะกระแสเลือกตั้ง 2569 กับรายการ Capital City ตอนพิเศษ ‘News Vision มองข่าวเล่านโยบาย’ ที่ชวนตัวแทนจาก 4 พรรคการเมืองมาอ่านข่าวดังแล้ววิเคราะห์หาแนวทางแก้ปัญหา พูดคุยเกี่ยวกับนโยบายด้านเมืองและคนทำงาน ในเรื่องค่าเดินทาง ค่าครองชีพแพง ประกันสังคมขึ้นราคา ฝุ่น PM2.5 ภัยธรรมชาติ เด็กรุ่นใหม่ตกงาน สุขภาพคนเมือง และที่อยู่อาศัยแพง

.

‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) ชวนแขกรับเชิญพิเศษ ‘อ้อ–การดี เลียวไพโรจน์’ แคนดิเดตนายกรัฐมนตรี ลำดับที่ 3 ของพรรคประชาธิปัตย์ มาพูดคุยถึงวิสัยทัศน์ของพรรคประชาธิปัตย์ ตั้งแต่นโยบายบุฟเฟต์การศึกษา คลังข้อมูลสุขภาพ ค่าเดินทาง 5-30 บาทต่อเที่ยว แพลตฟอร์มส่องรัฐ และนโยบายอื่นๆ ได้เลยใน Capital City ตอนนี้

.

เพราะเรื่องเมืองคือเรื่องของพวกเราทุกคน วันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ ชวนทุกคนออกไปใช้สิทธิเลือกพรรคการเมืองที่มีวิสัยทัศน์ เข้าใจปัญหาเมือง มีนโยบายที่น่าสนใจ และพร้อมผลักดันนโยบายที่ทำให้คุณภาพชีวิตของผู้คนดีขึ้น

เกาะกระแสเลือกตั้ง 2569 กับรายการ Capital City ตอนพิเศษ ‘News Vision มองข่าวเล่านโยบาย’ ที่ชวนตัวแทนจาก 4 พรรคการเมืองมาอ่านข่าวดังแล้ววิเคราะห์หาแนวทางแก้ปัญหา พูดคุยเกี่ยวกับนโยบายด้านเมืองและคนทำงาน ในเรื่องค่าเดินทาง ค่าครองชีพแพง ประกันสังคมขึ้นราคา ฝุ่น PM2.5 ภัยธรรมชาติ เด็กรุ่นใหม่ตกงาน สุขภาพคนเมือง และที่อยู่อาศัยแพง 

.

รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) ชวนแขกรับเชิญพิเศษ ‘กระติ๊บ–บุณยกร ดำรงรัตน์’ ผู้สมัคร สส.กรุงเทพฯ เขตคลองเตย-วัฒนา พรรคเพื่อไทย มาฟังวิสัยทัศน์ของพรรคเพื่อไทย ตั้งแต่นโยบายรถไฟฟ้า 20 บาทตลอดสาย เมืองดีมีที่ให้หรือการเปลี่ยนที่รกร้างให้เป็นพื้นที่ออกกำลังกาย บ้านเพื่อคนไทย 4,000 บาทต่อเดือน และนโยบายอื่นๆ ได้เลยใน Capital City ตอนนี้

.

เพราะเรื่องเมืองคือเรื่องของพวกเราทุกคน วันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ ชวนทุกคนออกไปใช้สิทธิเลือกพรรคการเมืองที่มีวิสัยทัศน์ เข้าใจปัญหาเมือง มีนโยบายที่น่าสนใจ และพร้อมผลักดันนโยบายที่ทำให้คุณภาพชีวิตของผู้คนดีขึ้น

รู้ไหมว่า ‘สวนลุมพินี’ คือสวนสาธารณะแห่งแรกในไทยซึ่งเกิดขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เป็นสวนสาธารณะเก่าแก่ที่เราเชื่อว่าชาวกรุงเทพฯ น่าจะเคยมีความทรงจำ ความผูกพันกับที่นี่ หรือเคยมาวิ่ง ออกกำลังกายกันมาบ้าง

.

แต่สวนลุมพินีไม่ได้เป็นแค่สวนสำหรับพักผ่อนเท่านั้น พื้นที่แห่งนี้ยังสะท้อนพัฒนาการของเมือง ความคิดเรื่องพื้นที่สาธารณะ และความสัมพันธ์ระหว่างสวนกับชีวิตคนเมืองอย่างชัดเจน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน รวมถึงบทบาทของสวนที่ส่งผลต่อมูลค่าที่ดินและการเติบโตของย่านรอบข้าง

.

สวนลุมพินีมีประวัติความเป็นมายังไง และทำไมที่ดินที่อยู่ใกล้สวน สาธารณะถึงราคาแพง ‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) พร้อมเล่าให้ฟังแล้วในพ็อดแคสต์ Capital City EP.80  

.

EP นี้เป็นตอนสุดท้ายของซีซั่นนี้แล้ว ขอบคุณผู้ฟังทุกคนที่ติดตามกันมา แล้วเจอกันใหม่ในซีซั่นต่อไป

การท่องเที่ยวไทยกำลังอยู่ในจุดเปลี่ยนสำคัญ จากการเปลี่ยนมุมมองของเมืองรองในฐานะเมืองผ่าน ให้กลายเป็นเมืองน่าเที่ยวที่นักท่องเที่ยวตั้งใจเดินทางมา ใช้เวลาอยู่ และใช้เงินอย่างจริงจัง สอดรับกับเทรนด์การท่องเที่ยวยุคใหม่ที่ให้คุณค่ากับประสบการณ์ วิถีชีวิต และตัวตนของเมือง มากกว่าการเช็กอินสถานที่ดังเพียงไม่กี่จุด 

.

หัวใจสำคัญคือการสร้างคาแรคเตอร์และภาพจำของเมือง หรือ City Branding ที่เริ่มจากการเข้าใจตัวตนของเมือง (inside-out) ควบคู่กับการมองจากสายตาคนนอก (outside-in) และต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ไม่ใช่แค่ใครคนใดคนหนึ่ง ซึ่งเชียงรายคือหนึ่งในตัวอย่างของเมืองรองที่กลายเป็นเมืองน่าเที่ยว ด้วยต้นทุนทางธรรมชาติที่ดี ทั้งภูมิประเทศ อากาศดี วัฒนธรรม และผู้คน ผนวกกับการเป็นเมืองกิจกรรมและอีเวนต์ระดับโลก

.

หนึ่งในแม่เหล็กสำคัญคือสิงห์ ปาร์ค เชียงราย (Singha Park Chiang Rai) ที่ใช้ธรรมชาติและเกษตรกรรมเป็นฐาน พร้อมสร้างอีเวนต์ คอนเสิร์ต เทศกาลบอลลูน และกิจกรรมกีฬา ทำให้เชียงรายเที่ยวได้ทุกฤดู ตลอดทั้งปี และตอบโจทย์นักท่องเที่ยวทุกกลุ่ม

.

ผลลัพธ์คือเชียงรายสามารถสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวมหาศาล ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ ทั้งในฐานะเมืองปลอดภัยอันดับต้นๆ ของโลก และเมืองแห่งเทศกาลและอีเวนต์.จากเมืองรอง วันนี้เชียงรายพิสูจน์แล้วว่า หากเมืองรู้จักใช้ต้นทุนที่มีอยู่ เติมไอเดียสร้างสรรค์เข้าไป และพัฒนาร่วมกันทั้งเมือง เมืองรองก็สามารถกลายเป็นเมืองน่าเที่ยวได้เช่นกัน

.

การสร้าง City Branding คืออะไร เมืองรองจะแตกต่างได้ด้วยวิธีไหนบ้าง และทำไมเชียงรายถึงเป็นเมืองน่าเที่ยวที่ทั่วโลกให้ความสนใจ ‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) พร้อมเล่าให้ฟังแล้วในพ็อดแคสต์ Capital City EP.79

หลังยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมในศตวรรษที่ 18-19 ได้เกิดเมืองรูปแบบใหม่ขึ้นเพื่อสอดรับการผลิตทางเศรษฐกิจของสังคมที่เปลี่ยนไป ในชื่อ ‘เมืองอุตสาหกรรม (Industrial Town)’ ที่ออกแบบขึ้นเพื่อตอบโจทย์การผลิตสินค้าและบริการที่เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วในโลกยุคใหม่

.

เมืองรูปแบบใหม่นี้ ได้สร้างบทบาทระหว่าง ‘นายจ้าง’ ผู้ถือครองทุนของเมือง กับ ‘ลูกจ้าง’ พลเมืองผู้ใช้แรงงานขึ้น ทว่าจากชั่วโมงการทำงานที่ไม่เป็นธรรม และสภาพความเป็นอยู่ที่แออัด ได้หลอมรวมความเดือดร้อนให้กลายเป็นพลังต่อรอง นำไปสู่การเกิด ‘สหภาพแรงงาน’ เพื่อเรียกร้องสวัสดิการและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น เป็นรากฐานสำคัญให้กับการเคลื่อนไหวเพื่อความเป็นธรรมต่างๆ ในเวลาต่อมา หลายครั้งเสียงของพวกเขาทรงพลังพอจะเปลี่ยนแปลงสังคมได้ แต่ในทางกลับกันก็มักถูกมองว่าเป็นปัญหาในสายตาผู้มีอำนาจ ซึ่งการเคลื่อนไหวเหล่านี้มักเป็นตัวแปรสำคัญทางเศรษฐกิจของเมืองมาโดยตลอด

.

เมืองอุตสาหกรรมเกิดขึ้นมาได้ยังไง ทำไมในหลายๆ เมืองสหภาพแรงงานถึงเข้มแข็งและมีอำนาจต่อรองกับนายจ้าง ‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) พร้อมเล่าให้ฟังแล้วในพ็อดแคสต์ Capital City EP.78

หลายเมืองเลือกใช้เทศกาลเป็นหนึ่งในเครื่องมือกระตุ้นเศรษฐกิจและสร้างภาพลักษณ์ของเมือง ไม่ว่าจะเป็นเทศกาลดนตรี ศิลปะ อาหาร หรือวัฒนธรรมท้องถิ่น เพราะช่วงเวลาของเทศกาลคือช่วงที่เมืองเปิดพื้นที่ให้ถูกใช้งานในรูปแบบใหม่ๆ ถนน ลานสาธารณะ หรือย่านที่เคยเงียบเหงาในวันปกติ กลับมีชีวิตชีวาและคึกคักมากขึ้นจากผู้คนที่เข้ามาใช้งานพื้นที่

.

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือเมืองที่เชี่ยวชาญในการจัดเทศกาลคริสต์มาส หลายเมืองในยุโรปใช้ช่วงเวลานี้เป็นมากกว่าการเฉลิมฉลอง แต่เป็นกลยุทธ์ของเมืองที่ทำต่อเนื่องยาวนาน ทั้งในแง่การออกแบบพื้นที่ ความปลอดภัย การจัดการฝูงชน และการเชื่อมโยงธุรกิจท้องถิ่น ตั้งแต่ตลาดคริสต์มาสขนาดเล็กในจัตุรัส ไปจนถึงการประดับไฟที่ขยายไปทั่วทั้งเมือง เทศกาลไม่ได้กระจุกตัวอยู่ในจุดเดียว แต่แทรกซึมอยู่ในชีวิตประจำวันของผู้คน

.

ความสำเร็จของเทศกาลคริสต์มาสในเมืองเหล่านี้ไม่ได้อยู่ที่ความยิ่งใหญ่ หากแต่อยู่ที่ความสม่ำเสมอและความเชี่ยวชาญ เมืองรู้ว่าควรใช้พื้นที่แบบไหน ควรดึงใครเข้ามามีส่วนร่วม และควรออกแบบประสบการณ์ยังไงให้ผู้คนรู้สึกอบอุ่น ปลอดภัย และอยากใช้เวลาในเมืองนานขึ้น เศรษฐกิจจึงค่อยๆ ฟื้นจากการใช้จ่ายเล็กๆ น้อยๆ ที่เกิดขึ้นทั่วเมือง มากกว่าการพึ่งพากิจกรรมขนาดใหญ่เพียงครั้งเดียว

.

แต่ทุกวันนี้ที่พฤติกรรมคนเริ่มเปลี่ยนไป เศรษฐกิจซบเซา และเกิดเหตุการณ์ความรุนแรงขึ้นบ่อยครั้งทำให้ผู้คนไม่สบายใจเหมือนเมื่อก่อน เทศกาลยังกระตุ้นเศรษฐกิจได้อยู่ไหม ‘รศ. ดร.พนิต ภู่จินดา’ ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหัวหน้าศูนย์สร้างเสริมสุขภาวะเมือง (Healthy Space Forum) พร้อมเล่าให้ฟังแล้วในพ็อดแคสต์ Capital City EP.77