Chuyện Mekong

Thời hoàng kim, cải lương có khoảng 100 đoàn hoạt động, được miêu tả là giai đoạn “trăm hoa đua nở”. Ngoài những đoàn “đại ban” đóng ở Sài Gòn rồi đi lưu diễn ở miền Tây vài lần/năm thì tại địa phương có những đoàn cải lương chủ lực cấp tỉnh.

Từ căn bếp quê giữa vùng sông nước miền Tây, mắm cá lóc chiên, món ăn dân dã gắn với mùa nước nổi đã được anh Trần Quốc Trung, xã Vị Thanh 1, TP Cần Thơ nâng tầm trở thành sản phẩm OCOP 3 sao của địa phương. Giữ trọn hương vị mắm truyền thống, làm mới mẫu mã và cách thưởng thức, mắm cá lóc chiên hôm nay trở thành món quà quê đậm hồn miền Tây, hòa vào dòng chảy khởi nghiệp bền vững từ đặc sản sông nước.

Cái thời chưa có rạp hát kiên cố, sân khấu cải lương thường được dựng tạm bợ ở các đình làng, bến sông hoặc ngay tại nhà văn hóa xã/huyện, nơi mọi người tụ tập xem nghệ thuật dân gian.

Từ nơi được coi là “vùng trũng” hạ tầng giao thông nhưng chỉ trong thời gian ngắn, mạng lưới hạ tầng giao thông ĐBSCL đã có sự chuyển biến tích cực, ngày càng hoàn thiện. Đây cũng là động lực góp phần tạo không gian phát triển mới, các khu CN, khu ĐT mới, tạo công ăn việc làm tốt hơn cho người dân

Trăm năm hình thành và phát triển, cải lương đã trải qua những thăng trầm thời cuộc. Thập niên 1950 - 1960, ở khắp miền Tây Nam Bộ nổi lên nhiều hí viện giải trí thì tại Tây Đô cũng có cả một hệ thống rạp hát phục vụ các tầng lớp nhân dân.

Trên những cánh đồng khóm ở xã Hỏa Lựu, TP Cần Thơ, sau mỗi vụ thu hoạch, lá khóm từng bị bỏ lại và đốt bỏ nay đang “đổi đời” theo một cách khác. Từ mô hình của ông Phạm Văn Nương cùng bà con HTX Sản xuất Thương mại Dịch vụ Cần Thơ Farm, lá khóm được thu gom, xử lý qua nhiều công đoạn để tạo ra những sợi tơ chắc chắn, phục vụ cho ngành dệt may. Câu chuyện ấy không chỉ cho thấy sự sáng tạo của người nông dân mà còn mở ra một hướng đi mới, góp phần giải bài toán phát triển bền vững cho vùng ĐBSCL.

Tân Ân xa xôi của tỉnh Cà Mau được mệnh danh là vùng đất “rừng vàng biển bạc” với trữ lượng tài nguyên trù phú để nông dân canh tác, nuôi trồng, mang về thu nhập ổn định. Những hộ không có đất sản xuất vẫn có đủ niềm tin để khởi nghiệp từ những con cá khai thác trong thiên nhiên mà tấm gương của chị Phan Thị Chuyển ở xã Tân Ân Tây (huyện Ngọc Hiển cũ), nay là xã Tân Ân là một điển hình. Người phụ nữ tay trắng này khởi nghiệp ở tuổi 39 từ con cá tạp, kiên trì 13 năm, sản phẩm mắm cá sơn thương hiệu Ngọc Chuyển trở thành đặc sản, có mặt trên bàn ăn xuyên quốc gia.

Buổi đầu cải lương mới hình thành, gánh hát phiêu lưu rày đây mai đó, chở theo nghệ sĩ, đạo cụ, phục trang. Ở cái thời sơ khai đó, lĩnh vực mỹ thuật sân khấu rất được đầu tư, nhiều hoạ sĩ chuyên vẽ phông cảnh sân khấu tả thực hoành tráng có nhiều cơ hội “dụng võ”.

Trong bối cảnh ĐBSCL đang phải đối mặt với những thách thức từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên đất và nước, áp lực đô thị hóa, đến yêu cầu cấp bách phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu thì Cần Thơ không chỉ là nơi chịu tác động mà phải là nơi hình thành lời giải.

Giữa nhịp sống mưu sinh gắn liền với sông nước Đồng Tháp, có một nhóm người lặng lẽ làm công việc tưởng chừng rất lạ: giải cứu những con cá “khủng” để trả chúng về với tự nhiên. Đó chính là Đội thiện nguyện Long Khánh, do chàng trai trẻ Đặng Văn Nghĩ khởi xướng. Ra đời không ồn ào, không bảng hiệu, nhưng chỉ sau chưa đầy một năm đã trở thành cái tên quen thuộc với người dân vùng sông Tiền.

Từ những ao hầm của bà con nuôi cá đến bờ kè An Thạnh, hành trình bảo vệ nguồn lợi thủy sản của anh Nghĩ và các thành viên không chỉ góp phần giữ lại những loài cá quý hiếm, mà còn thắp lên ý thức chung tay bảo vệ môi trường từ chính cộng đồng địa phương.