Müslümanlar İçin Yenmesi ve Kullanılması Haram Olan Şeyleri, Müslümanlar Kafirlere Satabilir Mi?
Peygamber (s.a.v.)'in, Satışı Haram Olan Nesneler Hakkındaki Hükümleri
İslam'da yenilmesi, içilmesi ve kullanılması haram kılınan içki, domuz eti, akıtılmış kan, leş ve putların (Maide 3, 90; En’am, 145) satışı da yasaktır. (Ahmed b. Hanbel, el-Musned, XXII, 378)
Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Allah Teala bir topluma bir şeyin yenilmesini haram kılmışsa, ondan elde edilecek kazancı da haram kılmıştır.”
(Ebu Davûd, Buyû‘, 66)
Buradan hareketle fukaha; müslüman bir kimsenin haram kılınan şeyleri müslüman veya gayrimüslim bir kişiye satmasının caiz olmadığını ifade etmişlerdir. Zira alışveriş iki taraflı hukuki bir işlemdir. Buna göre taraflardan birisi için caiz olmayan hususun karşı taraf açısından caiz olmasıyla hüküm değişmez. Müslüman açısından ise bir alışverişin caiz olması, alışverişe konu olan şeyden yararlanmanın helal olmasına bağlıdır. (İbn Mâze, el-Muhît, VI, 349)
Peygamber şöyle buyurmaktadır: “Şubhesiz Yüce Allah ve O’nun Rasulu; şarab (içki), leş, domuz ve putların satışını haram kıldı.”
Kendisine, “Ya Rasulullah, ölmüş hayvanların iç yağları(nın satılması) konusunda ne dersiniz? Onlarla gemiler boyanıyor, deriler yağlanıyor, (kandillerde yakılmasıyla) insanlar aydınlanıyor”, dediler.
Rasûlullah (s.a.v.), “Hayır, haramdır” buyurdular.”
(Buhari, Buyû‘, 112)
Başka bir rivayette de şöyle bir olay geçmiştir: “Bir adam Peygambere (s.a.v.) bir tulum şarab hediye etmiş,
Peygamber, “Allah’ın bunu haram kıldığını biliyor musun?” diye sorunca
adam “hayır” cevabını vermiştir.
Adam da yanındaki birine bir şeyler fısıldamış,
Peygamber, “Ona ne fısıldadın?” diye sorunca
adam, “Şarabı satmasını emrettim” demiştir.
Bunu duyan Allah Rasûlu “Onun içilmesini haram kılan (Allah), satılmasını da haram kılmıştır” buyurmuştur.
Bunun üzerine adam, şarab tamamen akıp bitinceye kadar tulumun ağzını açmıştır.”
(Muslim, Musâkât, 12)
Buhârî ve Muslim'in Sahih'lerinde rivayet edilen bir hadisi-i şerife göre Câbir b. Abdullah (r.anh), Peygamber'in (s.a.v.) şöyle söylediğini işitti:
إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ حَرَّمَ بَيْعَ الْخَمْرِ وَالْمَيْتَةِ وَالْخِنْزِيرِ وَالأصْنَامِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَشُحُومَ الْمَيْتَةِ فَإِنَّهَا يُطْلَى بِهَا السُّفُنُ وَيُدْهَنُ بِهَا الْجُلُودُ وَيَسْتَصْبِحُ بِهَا النَّاسُ فَقَالَ لا هُوَ حَرَامٌ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ إِنَّ اللَّهَ لَمَّا حَرَّمَ شُحُومَهَا جَمَلُوهُ ثُمَّ بَاعُوهُ فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ
“Allah ve Rasulu şarabın, ölü hayvanın, domuzun ve putların alış-verisini haram kıldı."
Denildi ki; Ya Rasulullah! Ölü hayvanın iç yağına ne dersiniz? Zira onlar gemilere sürülmekte, onlarla deriler yağlanmakta, insanlar aydınlanmaktadır.
Bunun üzerine Rasul SallAllah’u Aleyhi Vesellem şöyle dedi: لا هُوَ حَرَامٌ Hayır, o haramdır.
Sonra de söyle dedi: قاتل الله اليهود إن الله لما حرم شحومها جملوه ثم باعوه فأكلوا ثمنه
“Allah Yahudileri kahretsin! Allah onlara iç yağını haram kılınca onlar, onu süsleyip sattılar ve bedelini yediler.”
(Buhari, K. Buyu’, Bab, 112, Hadis no: 178, 2082; Muslim, 1581)
İbn Abbas'tan (r.anhuma) şu rivayet bulunmaktadır: Ömer (r.anhuma) Semura'nin şarab sattığını haber alınca şöyle dedi: Allah Semura'yi kahretsin. O, Allah Rasûlu'nün şöyle dediğini bilmez mi: "Allah Yahudilere lanet etsin. Ölü hayvan yağı onlara haram kılındı, ama onlar onu erittiler ve sattılar."
(Buhârî, 34/101; Muslim, 1582)
Bu rivayet Ömer'in Musned'indendir. Beyhakî ve Mustedrak sahibi Hâkim de bu rivayeti zikretmişler, ancak onu İbn Abbas'ın Musned'ine nisbet etmişlerdir. Bu iki kaynaktaki rivayette şöyle bir ziyade vardır:
İbn Abbas şöyle demiştir: Nebi SallAllah’u Aleyhi wesellem mescidde, yani Mescid-i Haram'da idi. Bakışlarını semaya dikti, gülümsedi ve şöyle buyurdu:
لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمُ الشُّحُومُ فَبَاعُوهَا وَأَكَلُوا أَثْمَانَهَا وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا حَرَّمَ عَلَى قَوْمٍ أَكْلَ شَيْءٍ حَرَّمَ عَلَيْهِمْ ثَمَنَهُ
“Allah Yahudilere lânet etti. Onlara iç yağı haram kılındı. Onlar onu satıp bedelini yediler. Allah bir topluluğa bir şeyin yenilmesini haram kıldığında o şeyin bedelini de haram kılmıştır.”
(Ahmed b. Hanbel, Musned, Benî Hâsim, 2111; Beyhakî, Sunen, 6/13 ; Ebu Davud, 3488. Muellefin de dediği gibi isnadı sahihtir.)
(Bu rivayetin isnadı sahihtir. Beyhakî, bu hadisi İbn Abdan — es-Saffâr — ismail el-Kâdî — Musedded — Bişr b. el-Mufaddal— Hâlid b. Hazza — Bereke Ebu'l-Velîd — İbn Abbas yoluyla rivayet etmiştir.)
Küfür akidesiyle ilgili bir şeyi, haç gibi, satmak haramdır. Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
إن الله إذا حرم شيئاً حرم ثمنه
“Allah bir şeyi haram kılmışsa bunun ücretini de (satılmasını) haram kılmıştır.”
[İbn Abbas’tan, Ahmet ve Ebû Dâvud rivayet etti]