De Beelddenkers Podcast

Wat zijn de kerndoelen van het basisonderwijs? Leren rekenen, lezen, schrijven, met elkaar omgaan maar zeker ook leren leren. De meeste scholen hebben een standaard methode waarop de lesstof aangeboden wordt. Daarbij is de taak van de leerkracht kennisoverdracht en het begeleiden van de leerlingen door bovengenoemde lesmethodes. Ontwikkelingsgericht onderwijs heeft een andere manier van lesgeven: eigenaarschap van de leerling. Een leerling motiveren om zelf na te denken over het leren leren en aansluiten bij het natuurlijke leerproces, en leer- en ontwikkelniveau van de individuele leerling. Ingeborg Neef heeft dat eigenaarschap bestudeert en past het nu toe in haar klas 2/3 waarbij er bij (hoogbegaafde) leerlingen geen plafond zit aan de aangeboden lesstof. Leerjaar overstijgend werken. Door de nadruk te leggen op het leren leren en de verantwoordelijkheid (gedeeltelijk) bij de leerling te leggen ontwikkel je onderwijs dat beter aansluit bij wat een leerling nodig heeft. Natuurlijk is daarbij begeleiding nodig. De rol van de leerkracht wordt daarbij minder klassikaal maar meer individueel, waar mogelijk en waar nodig. De regie bij de leerling met als doel de leerling bewust te maken van het waarom van het leren. Dat sluit perfect aan bij beelddenkvriendelijk onderwijs.

Het is lastig om te weten wat er in het hoofd van iemand anders gebeurt. In deze podcast mogen we een kijkje nemen in het hoofd van Niek. Niek heeft ADD en DCD (dyspraxie, bewegingsstoornis) en is (bijna) hoogbegaafd. Dat alles zorgt voor een unieke mix waar Niek het de hele dag mee mag doen.

Niek is 20 en heeft zijn weg gevonden: hij werkt met veel plezier in de techniek. Daar kan hij zijn handen gebruiken en houdt hij de gedachten in zijn hoofd in bedwang. Hij heeft allerlei manieren gevonden om zijn gedachten en overprikkeling te verwerken en bezig te houden.

Een neurodiversiteit als ADD is de hele dag aanwezig, net zoals je de hele dag hoogbegaafd bent en DCD hebt. Je moet dus de hele dag dealen met chaos in je hoofd, versterkt door het snelle denkproces van het hoogbegaafde brein. Niek is een beelddenker en denkt dus met gevoel, ook dat gevoel is de hele dag aanwezig. Best vermoeiend. En niet iets wat je aan de buitenkant ziet.

Het krijgen van een diagnose is aan de ene kant een opluchting: je weet waar jouw eigenschappen vandaan komen, maar heeft ook z’n beperkingen. Zo beweert de moeder van Niek zijn hele leven al dat hij zijn gedachten niet zo goed onder woorden kan brengen omdat hij DCD heeft. Tijdens het gesprek bepalen we het dominantieprofiel van Niek, en laat daar nu de oplossing voor dat mysterie liggen?

Brainpowerwellnes is een combinatie van Yoga, mindfullness, braingym en bewegend leren. Het bestaat uit een vijftigtal oefeningen die in de klas gebruikt kunnen worden om je brein alert, rustig en relaxt te houden. Emoties worden erkent en herkent en vinden hun weg.

Sandra Piepenbrock heeft deze Amerikaanse methode naar Nederland gehaald omdat zij zag welke resultaten ermee bereikt kunnen worden. Juf Berna uit Amsterdam werkt al drie jaar met deze methode in haar klas en zij wil niet meer zonder. De kinderen zijn baas over hun eigen emoties en kunnen zelf de oefening doen die ze op dat moment nodig hebben zodat juf Berna bezig kan zijn met lesgegeven en niet met brandjes blussen. Dat komt ten goede aan de sfeer in de klas en aan de effectieve lestijd. De juf heeft tijd over en de kinderen zitten lekker in hun vel.

De methode is bedoeld voor het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. De investering in tijd en geld is minimaal, de impact maximaal. Een klaslokaal is een soort minimaatschappij waarin kinderen moeten samenleven. Elk kind wil erbij horen, geen enkel kind wil anders zijn dan de rest. Doordat kinderen eigenaarschap hebben over hun eigen emotionele welbevinden, zijn alle kinderen weer gelijk in hun diversiteit. Culturele verschillen, leerverschillen, neurodiverstiteiten krijgen zo hun eigen plek en niemand valt buiten de boot. Je ziet het kind zoals het is.

Wil je meer weten? Kijk dan op de website www.brainpowerwelness.com of stuur een mail naar: Sandra Piepenbrock: [email protected]

Wat is er nodig om het onderwijs zo ver te krijgen dat ze rekening gaan houden met het hele kind? Pepijn Pullens heeft het KLIK-kompas ontwikkeld waarmee je met 1 klik kunt zien of een kind klikt met het onderwijs en of jijzelf , als leerkracht, klikt met je collega’s. Dat alles op basis van je aangeboren talenten en vaardigheden. Elk mens is anders, elk kind is anders maar de maatschappij heeft ons allemaal nodig. Waarom faciliteren we dat dan niet in diezelfde maatschappij.

Door leerkrachten in eerste instantie meer inzicht te geven in zichzelf, hoe denk jij, hoe leer jij en hoe functioneer jij, maak je iemand bewust van zijn talenten én van zijn valkuilen. Dat opent de ogen naar meer inzicht in de ander: Je collega’s en je leerlingen. Dit kun je breder trekken naar alle lagen van het onderwijs maar ook naar de werkomstandigheden.

Pepijn heeft zelf de ervaring dat zijn competenties in het onderwijs geen podium kregen. Hij heeft daarna de kunstacademie gedaan en daar heeft hij zijn capaciteiten verder kunnen ontwikkelen. Vervolgens heeft hij die talenten ingezet in het bedrijfsleven waar hij erachter kwam dat, als je je talenten maar hebt kunnen ontwikkelen, je creatieve denkvermogen heel erg gewaardeerd wordt in een omgeving waar mensen andere talenten hebben. Als je de kans maar krijgt om ze te gebruiken en als je maar weet dat dat jouw talenten zijn. Dan is jouw profiel van denken een toegevoegde waarde binnen een organisatie. Waar dan ook.

Vanuit die kennis is hij gaan werken aan het KLIK-kompas. Ook hij vindt dat we moeten beginnen met inzicht in hoe je denkt en leert voordat ‘het systeem’ jouw intrinsieke motivatie om te leren om zeep helpt door het in een leersysteem te dwingen dat niet past. Ook constateert hij dat er al veel mensen graag willen veranderen maar dat het aan alle kanten tegengehouden wordt. Tijd om de krachten verder te bundelen en ervoor te zorgen dat de bewustwording steeds verder verspreidt.

Tom Scholz is 23 en weet sinds twee jaar dat hij ultrahoogbegaafd is (IQ 145+). De basisschool was geen heel groot obstakel maar op het VO kwam hij erachter dat hij niet wist hoe hij moest leren. Hij heeft uiteindelijk zijn MAVO diploma gehaald maar daarna lukte het niet meer. Bij Spirare kwam hij erachter dat hij hoogbegaafd is en heeft langzaam maar zeker ontrafelt wat zijn hoogbegaafdheid betekend, en wat hem anders maakt dan mensen met een gemiddeld IQ. Niet beter maar anders. Hij is voor zichzelf gaan bedenken hoe een ideale school voor hoogbegaafde kinderen eruit zou moeten zien. Veel licht, planten en natuurlijk een andere aansluiting bij het leerproces. Maar wel samen met leeftijdsgenoten want die heb je nodig, ook als je hoogbegaafd bent. Doordat hij nu weet hoe zijn brein werkt kan hij weer werken aan zijn toekomst. Hij kan nu de voordelen zien van zijn snelle denkproces en wil die graag gaan inzetten op de werkvloer. Hij is dan ook druk aan het solliciteren en staat vrolijk in het leven.

Autisme is er in allerlei vormen en soorten en gradaties. Als ouder van een kind met autisme weet je niet altijd dat jouw kind autisme heeft. Je weet niet waar je dat aan kunt zien of hoe je dat kunt merken. Zeker bij meisjes wordt Autisme vaak niet, of pas laat, opgemerkt. Dat maakt het vaak erg frustrerend. Door er met andere ouders over te praten kom je erachter dat andere ouders tegen dezelfde problemen aanlopen en dat de diversiteit dan wel heel groot is maar er ook verbindende factoren op te merken zijn. En dat is fijn. Dat je merkt dat anderen ouders tegen dezelfde belemmeringen aanlopen, of tegen andere of tegen belemmeringen waarvan jij nog niet eens wist dat je ertegen aan liep met je eigen kind. Dat kan zijn op het gebied van eten, opvoeding, school of simpelweg de dag doorkomen. Vaak passen kinderen zich op een ander plek dan thuis zich aan waardoor de buitenwereld helemaal niet in de gaten heeft hoeveel energie jouw kind kwijt is aan het aanpassen. En krijg jij thuis de ellende op je bordje. Omdat jouw kind zich thuis veilig voelt en durft laten gaan. Dan krijg je van de leerkracht, je familie, je vrienden te horen dat jouw kind zich niet zo moet aanstellen, dat het het ‘toch goed doet’ maar ondertussen weet jij wat jouw kind dat kost. Sandra Raino is regio coördinator bij de oudervereniging Mama Vita die ouders van kinderen met autisme samenbrengt voor gezellige avonden, niet om te klagen maar om elkaar te versterken. En door informatie uit te wisselen. Wil jij ook een keer komen kijken of het ook wat voor jou is? Kijk dan of er bij jou in de buurt ook een regio actief is. Mama vita zit inmiddels door heel Nederland heen dus wellicht ook bij jou in de buurt.

Alles begint bij bewustwording

Wat doe je als je kind zich niet happy voelt op school? Dan verwacht je dat school daar een antwoord op heeft. Helaas is dat vaak niet het geval. Dat er kinderen zijn die anders leren, de beelddenkers, is nog steeds maar mondjesmaat bekend. Veel leerkrachten hebben er wel van gehoord maar zolang de wetenschap blijft volhouden dat beelddenken niet bestaat blijven leerkrachten volhouden dat wat meer plaatjes bij de les voldoende is, of dat je er toch niks mee kunt. Dan kun je als ouder wel tegen school zeggen dat je kind een beelddenker is maar dan gebeurt er nog steeds niks. Ook als je kunt aantonen dat je kind er schade aan ondervindt wordt je niet altijd geloofd. En je móet naar school.

Gelukkig zijn er ook al veel mensen in het onderwijs die zich wel bewust zijn van het belang van anders lesgeven. Maar de algemene bewustwording mag best wat groter, en vooral breder. Ouders kunnen hun kind al begeleiden bij het ontdekken van de hooggevoeligheid, en faalangst bij hun kind voorkomen. Leerkrachten kunnen begrip tonen voor het anders leren, ook als ze nog niet precies weten hoe ze anders les moeten geven, en op de werkvloer is de bewustwording van de verschillende manieren van informatie verwerken onmisbaar omdat werknemers dan veel minder geneigd zijn om zich aldoor maar aan te passen en wordt er rekening gehouden met al die natuurlijke variaties die het menselijk brein nu eenmaal heeft. Dan kunnen we allemaal laten zien dat we even waardevol zijn en hoeven we niet in een depressie of burn-out te belanden. In deze podcast ga ik met Claudia Cantineau van de plaatjestuin op ontdekking waar de bewustwording van het bestaan van beelddenken allemaal kan plaatsvinden en welk effect dat zou hebben op de maatschappij.

Agora onderwijs is regulier onderwijs maar dan helemaal anders uitgevoerd. Het uitgangspunt van Agora onderwijs is het kind/jongere: persoonlijk onderwijs in groepsvorm. Wat heb jij nodig om te leren en wat wil jij leren om je doelen te bereiken en wat is jouw manier om dat doel te bereiken. Regulier onderwijs: dus wel binnen de kaders van de wetgeving en dus ook afgesloten met een eindexamen en diploma. Maar zonder reguliere lesuren en zonder toetsen. Tenzij je ze zelf wilt maken, dan wordt er een toets voor jou geregeld. Daardoor is elke Agora school en elke Agora klas anders. Is het iets voor jou? Ga een keer kijken en vind het uit. Mathijs Drummen is inmiddels zelf schoolleider op een Agora VO school en vertelt uit eerste hand hoe het onderwijs aangepakt wordt vanuit het kind en niet vanuit een lesboek. Socialisatie en persoonsvorming op de eerste plaats met als doel kwalificatie door middel van de intrinsieke motivatie van een mens om te leren.

Heel veel systemen en processen in de maatschappij gaan volgens het taaldenk-principe van oorzaak en gevolg en stappenplannen. Het is vaak onmogelijk, of not done, om van het protocol af te wijken. En dat terwijl de regel- en wetgeving vaak best ruimte laat tot eigen invulling van de randvoorwaarden. Waar we te veel zijn gaan leunen op het precies uitvoeren van de verschillende stappen, in relaties, in de opvoeding, in het onderwijs. In hoe we bepaalde zaken aanpakken en hoe we mensen diagnosticeren, zou een beetje beelddenk-denken goed van pas komen. Op zichzelf zijn de meeste regels en protocollen met de beste intenties opgezet en zijn ze logisch. Maar de invulling is persoonlijk en moet ruimte laten om op je eigen manier, en naar eigen behoefte uit te voeren. Voor verkeersregels is het duidelijk dat we ons allemaal aan dezelfde regels moeten houden, al is het echt geen ramp als je een keer over de stoep fietst of nog net door het rode licht rijdt. Alleen kies wel je moment en de omstandigheden. En daar zit nu juist de clou. Als regels en protocollen met een menselijke maat, met de beelddenk-kant van ons brein, uitgevoerd zouden worden zou de maatschappij er heel anders uitzien. Onze kernopleiding legt daarvoor de basis.

Esther Weijs: voeding is meer dan je in je mond stopt.

Zonder voeding kan een brein niet functioneren. Het eerste waar je bij voeding aan denkt is eten. Drie maaltijden op een dag, aangevuld met hier en daar een tussendoortje. Wat je in je mond stopt is daarbij heel belangrijk omdat je lijf en brein bepaalde voedingstoffen harder nodig hebben dan andere. Over het algemeen eten we wat we lekker vinden, en daar is niets mis mee, maar als je je niet fit voelt kan het zeker wel een verschil maken als je beter op je voeding let. Daarnaast is het net zo belangrijk dat je je brein voorzien van voldoende kennis en uitdagingen. Een brein dat nooit iets nieuws hoeft te leren of niet-passend onderwijs krijgt zal ook uitgehongerd raken. We noemen het niet voor niets de leerhonger van kinderen. Een brein wil graag ook psychische en kennis voeding tot zich nemen. Waar die kennis en uitdagingen uit bestaan kan voor iedereen anders zijn maar als er niet aan voldaan wordt kun je je ook uit balans voelen. Vandaar dat Esther Weijs van FitviaFood met haar klanten altijd naar het totale plaatje van het leven kijkt, fysieke voeding en psychische en kennis voeding. Het kan zijn dat je te weinig uitdaging hebt in je leven, geen voldoening haalt uit je werk of dat je juist te veel ballen in de lucht wilt houden of nooit tevreden bent met het resultaat. Een juiste balans in voedingsstoffen, uitdagingen en werkload zijn daarbij de pijlers van ons gesprek.