Door politiek verslaggever Laurens Boven

Drie maanden en 24 dagen later belt FNV-voorman Han Busker op een zondagavond inderdaad VNO-baas Hans de Boer met slecht nieuws. Er komt geen nieuwe deal over de arbeidsmarkt. Wat is hier gebeurd? Frustreert de PvdA via de vrienden van de vakbond de vorming van het nieuwe kabinet?

Het belletje van Busker aan De Boer is slecht nieuws voor de formatie van Rutte-III. Want zonder deal in de polder is de door de rechtse partijen gewenste hervorming van de arbeidsmarkt veel verder weg. Natuurlijk kunnen de formerende partijen zelf nieuwe regels over ontslag, ziekte en flexwerk opstellen. Maar dat is vragen om problemen: demonstraties en stakingen. En als de vakbonden dan ook nog een coalitie sluiten met de linkse partijen in de Kamer, dan kunnen ze het met zijn allen Rutte en diens 76-zetel-coalitie knap lastig maken.

Is dat dus wat er nu gebeurt? Heeft Asscher een sluwe list bedacht en een val opengezet voor Rutte? Zet Asscher nog voor het nieuwe kabinet rond is al een monsterverbond met de vakbonden in de steigers? Nee, er is absoluut geen afstemming geweest tussen de PvdA en de FNV over het besluit om de onderhandelingen te staken. De mensen die het kunnen weten ontkennen het me in alle toonaarden.

Natuurlijk, de Bond en de PvdA-leiding hebben veel contact. Asscher en Busker bellen veelvuldig. Asscher komt regelmatig langs op FNV-bijeenkomsten. Het nieuwe PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk (ex-FNV-bestuurder) wordt continu bijgepraat over de gesprekken met VNO. De PvdA-politici adviseren de nog onervaren Han Busker over de Haagse onderhandelingstechnieken.

'Pas dingen aan, maar hou de kern overeind. Sluit alleen een deal als je je er goed bij voelt'. Dat was het advies van Asscher aan Busker. Asscher rekende op hem. In plaats van het smeden van een strategisch monsterverbond was Asscher met heel iets anders bezig. De FNV was niet de pion in een sluw oppositiespel van de PvdA-leider. De FNV was veel meer de laatste verdedigingslinie van de scheidend vice-premier.

De VVD maakt er geen geheim van dat het sociaal akkoord uit 2012 - in Den Haag noemen ze het de erfenis van Asscher - overboord gaat zodra er een meerderheid voor is. Het ontslagrecht moet soepeler. De loondoorbetaling bij ziekte moet korter. De WW natuurlijk ook. Als klap op de vuurpijl willen de liberalen de rol van de vakbonden beperken bij cao-onderhandelingen. Asscher wil dat allemaal voorkomen. Na de verloren verkiezingen was zijn laatste hoop gevestigd op de FNV. De onderhandelingen bij de SER tussen bonden en werkgevers moesten voorkomen dat Rutte zijn agenda zou kunnen uitvoeren. Een poldercompromis als dijk tegen een tsunami van rechts beleid.

Asscher moet nu omdenken. Zijn erfenis staat vol in de wind, omdat er geen poldercompromis mogelijk bleek. Was het strategisch monsterverbond tussen de linkse partijen en de bonden niet het oorspronkelijke doel, het kan wel het gevolgd zijn van wat er deze week gebeurde. Wat dat betreft is het opvallend dat uitgerekend eergisteren de eerste staking al aangekondigd werd. Op 5 oktober komen de basisschoolleraren demonstreren. Niet op het Malieveld, maar in het Zuiderpark. Dat is ook in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.