1947: Gespannen wederopbouw: Staking bij de MeelfabriekNa de oorlog brak een tijd aan van wederopbouw. Voor veel arbeiders betekende dat lange werkdagen en lonen die lager waren dan voor de bezetting. Dat leidde tot spanningen en zelfs een staking bij de Leidse meelfabriek. Hoe was de situatie in Leiden na de oorlog? En wat dreef de stakers? Behaalden zij hun doelen? Cor Smit vertelt over de Meelfabriek en het Leiden van na de oorlog. Met muziek van Maarten Schellekens, Mallet Play (2021, https://freemusicarchive.org)

1906: De opkomstvan de arbeidersbeweging: TimmerliedenstakingWat begon met een verzoek om hoger loon, eindigde met een staking van een half jaar. De staking was een vuurproef voor de pas opgerichte vakcentrale NVV, de voorloper van de FNV. Wie waren de timmerlieden? En waarom kregen de stakers zoveel steun uit de stad? En hoe zag Leiden eruit in 1906? Sjaak van der Velden vertelt over de timmerlieden en hun stad.Met muziek van Maarten Schellekens, Mallet Play (2021, https://freemusicarchive.org)

In 1671 dromden boze weeskinderen samen. Ze waren woedend over hoe slecht zij behandeld werden door de spinbazen in de lakenindustrie. Ze trokken door de stad en gooiden ruiten in bij bazen. Ingegrepen werd er niet…

Het weeskinderenoproer van 1671 is het onderwerp vande derde podcast van de Commissie Van Eck van de HVOL. We spreken met Cor Smit over de weeskinderen en hun stad. Wie waren de weeskinderen, waarom werden zij (gedwongen) in de lakenindustrie te werk gesteld? Wat waren de gevolgen van dit oproer? Wat zegt het over het Leiden van de zeventiende eeuw?

Met muziek van Maarten Schellekens, Mallet Play (2021, https://freemusicarchive.org)

De bezetting van de Koninklijke Nederlandse Grofsmederij in 1978 zal menige oudere Leidenaar zich nog herinneren. De jaren zeventig stond in het teken van de-industrialisatie. Toen na vele reorganisaties bekend werd dat ook de Grofsmederij zou moeten sluiten, kwamen de arbeiders in verzet en bezetten hun bedrijf. Wat waren hun eisen? En hoe zag de stad eruit in 1978? Jan Laurier en Tjeerd van Rij – zelf betrokken via steunacties vanuit de stad – vertellen over de Grofsmederij en het Leiden van de jaren zeventig.

Met muziek van Maarten Schellekens, Mallet Play (2021, https://freemusicarchive.org)

De “Vollersuitgang” van 1372 was een historische gebeurtenis, en niet alleen voor Leiden. Het is de eerste staking in de Nederlandse geschiedenis waar wij weet van hebben. Staken mocht niet. De vollers (textielarbeiders) verzamelden zich dan ook buiten de stadsmuren toen zij hoger loon eisten. Wie waren die vollers, wat voor werk deden ze? Had hun actie succes? Wat zegt de staking over Leiden in de veertiende eeuw? Historici Dick de Boer en Sjaak van der Velden vertellen over de vollers en hun stad.

Met muziek van Maarten Schellekens, Mallet Play (2021, https://freemusicarchive.org)

In deze aflevering het verhaal van Sietske Piena-Buiteveld. Van het Friese platteland kwam zij naar Leiden, waar zij tijdens de oorlog actief werd in het verzet. Sietske was verpleegkundige en deed gedurende de oorlog onder meer mee aan gewapende acties. Daarnaast leidde ze, onder het oog van de Duitsers, een kinderopvang aan de Witte Singel voor kinderen van vermiste of vermoorde verzetsstrijders. Lidy Thijsen schreef een boek over Sietske en vertelt haar verhaal.

Dit is het tweede deel van de tweedelige oorlogsspecial rond 4 en 5 mei.

In deze aflevering het verhaal van Isidoor Mozes Leman. Isidoor was directeur van de Leidse drukkerij Batteljee & Terpstra en was daarnaast journalist bij verschillende kranten. Hij was Joods en verloor veel door de oorlog, maar wist samen met zijn vrouw aan razzia’s en deportatie te ontkomen. Sanderien de Jong haalde zijn bijzondere verhaal uit de vergetelheid door zijn dagboek te transcriberen. Dit is het eerste deel van de tweedelige oorlogsspecial rond 4 en 5 mei.

In de Oud Leiden-podcast delen wij verhalen over geschiedenis en erfgoed in Leiden. In deze podcast het verhaal van bakkerszoon Jan Brummelkamp: Geen banketbakker, maar “iets met een witte jas aan”

Leidse Schatten Fenna en Mariska maken samen met de Historische Vereniging Oud Leiden een podcastserie over Leidse Onruststokers. Wie zetten Leiden in het verleden op zijn kop? Over wie ging het gesprek van de dag? Wat hebben deze onruststokers ons vandaag nog te zeggen? Lopend door Leiden gaan we terug in de tijd, op zoek naar hun verhaal. In deze aflevering het verhaal van Irawan Soejono. Deze student uit Nederlands-Indië streed tegen de overheersing van de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog. Waarom hielp hij de Nederlanders die zijn eigen land koloniseerde? Lodewijk Kallenberg, schreef een boek over Irawan en is ook de beheerder van de begraafplaats Groenesteeg, waar Irawan begraven werd. Lodewijk neemt ons mee naar Leiden begin jaren ’40.

Leidse Schatten Fenna en Mariska maken samen met de Historische Vereniging Oud Leiden een podcastserie over Leidse Onruststokers. Wie zetten Leiden in het verleden op zijn kop? Over wie ging het gesprek van de dag? Wat hebben deze onruststokers ons vandaag nog te zeggen? Lopend door Leiden gaan we terug in de tijd, op zoek naar hun verhaal. In deze aflevering hoor je het verhaal van Johanna de la Court. Op haar 26e sloot zij een ongelukkig en zelfs gewelddadig huwelijk met Adriaan Heereboord. Door een pamflettenstrijd tussen Heereboord en de broer van Johanna, Pieter de la Court, kwamen alle huwelijksverhalen op straat te liggen. Samen met bijzonder hoogleraar geschiedenis van de stadscultuur Ariadne Schmidt, gaan we terug naar de zeventiende eeuw.