De Verloren Tijd

De komende tijd verschijnt eens in de  twee weken op vrijdagavond ‘Het Verloren Kwartiertje’ — een fragment van rond de vijftien minuten, geplukt uit het archief  van onze mooiste Avondenprogramma's. Deze keer hoor je het eerste Verloren Kwartiertje, met een voordracht  van Dominique De Groen uit het programma Unidentified Poetic Objects,  dat in februari 2018 plaatsvond. Op deze Avond onderzochten sprekers de  ontmoeting van poëzie met science fiction. In het te beluisteren  fragment bespreekt Dominique de wijze waarop sci-fi ons een houvast  geeft om de dystopie die in elke utopie schuilt, en vice versa, te  benaderen. Haar gedachten en voordracht van het gedicht ‘Bodies’  (verschenen in nY #35) sluiten haast naadloos aan op de omstandigheden waarin wij ons vandaag de dag bevinden.

Deze maand is er geen nieuwe Nederlandstalige aflevering, maar presenteren wij de eerste aflevering van Time Lost, de nieuwe internationale podcast van Perdu. 

In  de vijfde aflevering van De Verloren Tijd gaat Janna Reinsma in gesprek  met Jaap Blonk over het geluidswerk dat hij speciaal voor deze podcast  heeft gemaakt. Ter inspiratie kreeg hij daarvoor van Perdu een  vrij minimaal geluid cadeau. Klankdichter, performer en componist Jaap  stelde zich de uitdaging alle audio in het nieuwe werk (met uitzondering  van zijn eigen stem) te laten voortvloeien uit dat ene geluidje – dat  hij vond klinken als iemand die spottend lacht.

Het  resulteerde in de geestige en bij vlagen waanzinnige luisterervaring  ‘Grimlach in gramlicht’. Je leest het goed: dit is geen Algemeen  Beschaafd Nederlands wat hier klinkt. Welke taal wel, en hoelang Jaap  die al spreekt, hoor je bij het nagesprek, waarin Jaap ook vertelt over  de rol die humor speelt in zijn poëzie en zijn voorliefde voor lekker  harde medeklinkers.

In de nacht van maandag 30 december wordt om 01:00  de vierde aflevering van De Verloren Tijd uitgezonden bij Nooit Meer  Slapen. In deze aflevering is schrijver, theatermaker en tv-presentator  Abdelkader Benali te gast. In gesprek met Dean Bowen, bespreekt Benali  het werk dat hij schreef voor de podcast, een tekst waarin de woorden  telkens vastgeketend zijn aan de woorden die erop volgen en zo  doortuimelen tot het einde.

Aan de hand  van het fragment dat hij kreeg toegestuurd, een ritmische maar  onduidelijk getik, ontstond deze ritmische tekst, die zich op eenzelfde  manier voortbeweegt als een jazz-solo. Deze ritmiek van de tekst staat  in verhouding tot Benali's ervaring van het horen van de hartslag van  zijn tweede kind. Zo ontstaat een gesprek over het ouderschap, de  verbondenheid maar ook de eenzaamheid van de meest intieme lichamelijke  ervaring.

In deze derde aflevering van De Verloren Tijd gaat Alma Apt in gesprek met Maria  Barnas en Nathalie Bruys over het audiowerk dat zij voor de podcast  hebben gemaakt.

Maria Barnas is op dit moment bezig met een project over de geschiedenis van haar familie. Door de  migratiegeschiedenis en hun werk als mijnwerkers, is er vrijwel niets  aan geschreven informatie terug te vinden over hen. Aan de hand van het  fragment dat Maria en Nathalie toegestuurd kregen, ontstond een nieuwe  manier om dit onderwerp te benaderen, namelijk via de geluiden die haar  familie zou kunnen hebben gehoord.

Hier kwam een werk uit voort vol gezegdes die worden doorverteld van moeder op kind, maar geen oorsprong lijken te hebben. De beelden die wij elkaar vertellen maar waar wij geen toegang toe hebben – fragmenten uit het verleden, onze  imaginaire geschiedenis die niet op papier wordt gezet, maar wel in geluid wordt geplaatst. Het fragment van de aflevering werd voor Maria en Nathalie een motief van een blind paard dat ondergronds doorloopt.  Dit beeld transformeerde tot een piano, klinkend als het blinde paard,  en werd metafoor voor vaders die door mijnen lopen. Het bracht een andere  invalshoek voort, om een familiegeschiedenis vanuit te bevragen,  namelijk: hoe klonk het? Oftewel, hoe leefden zij? En wat moeten wij er tegenover stellen?

In de tweede aflevering van De Verloren  Tijd is schrijver Selin Kuşçu te gast. Na haar afstuderen aan de Beeld  & Taal afdeling van de Gerrit Rietveld Academie, won ze in 2018 de  Nieuwe Types Prijs voor haar afstudeerwerk Parachutist caught in a tree.

Selin's schrijven wordt vaak ondersteund door visueel,  ruimtelijk onderzoek. Maar voor deze podcast liet zij zich leiden door  het geluid van huis en thuis.

Geïnspireerd door het audiofragment wat zij toegewezen  kreeg (een clip uit de film Boy Meets Girl van Leos Carax uit 1984) is  een onderzoek ontstaan naar de klinkende herrinnering van het ouderlijk  huis.

Een zuchtende trap, gerommel in de schuur en het doffe  geluid van het platslaan van deeg. In dialoog met haar vader en moeder  beweegt Selin zich door de vertrekken van drie ouderlijk huizen.

Wat zijn de geluiden waarmee we worden grootgebracht? Welke nemen we met ons mee, en welke laten we achter? Martha Jager gaat met haar in gesprek.

In de nacht van 4 oktober verschijnt de eerste aflevering van De Verloren Tijd, een nieuwe maandelijkse podcast van Perdu, uitgezonden tijdens Nooit Meer Slapen. Elke maand dagen wij auteurs, dichters of spoken word artists uit om aan de hand van een door ons gekozen geluidsfragment een audiowerk te maken. In deze eerste aflevering is Roberta Petzoldt te gast, dichter en winnaar van de C.Buddinghprijs van 2019.

“In welke bus zijn mijn hersenen gestapt?”

Wij stappen in bij het geluid van een projector. Hier verhouden zich twee dingen tot elkaar: Het beeld tot datgene waarop het beland is. In de donkere ruimte ratelt het voorwerp en wij kijken in stilte ernaar. 

Roberta Petzoldt vraagt zich af wat je doet als je niet anders kan dan je te verhouden tot iets. Het ene kind zegt tegen het andere: “Ik kan het wel, maar ik heb gewoon geen zin” en verhoudt zich zo tot diens angst. De volwassene zegt hetzelfde en stelt zo de verandering uit. 

In deze eerste aflevering gaat Linda Veldman, directeur van Perdu, met Roberta Petzoldt in gesprek over stoorzenders, angsten en de ontmaskering van het volwassen-zijn.