De Week van Verbeek | BNR

Landgoed de Zwaluwenberg. Als je die naam hoort, wat is het eerste waar je aan denkt: een hospice, een camping, of een parenclub. In werkelijkheid is Landgoed de Zwaluwenberg het kantoor van de Inspecteur-generaal der Krijgsmacht in Hilversum.

Daar vonden deze week de formatieonderhandelingen plaats. De setting moest ontspannen setting zijn, de belangen zijn enorm, en er was totale radiostilte. De details van wat werd besproken, die zullen we zelf moeten invullen.

In de hot tub bestelt Caroline een nieuwe caipirinha. ‘Proost Geert, dat hebben we toch maar mooi geflikt.’ Geert neemt een slokje van zijn bier en kijkt stil voor zich uit. ‘Waar moet ik in godsnaam staatssecretarissen vandaan halen. Een informateur lukte al niet eens.’

Bij de pooltafel wrijft Omtzigt nerveus met het krijtje over het pomeransje van zijn keu. ‘Dilan, let nou toch eens op. Op deze manier krijgen we nooit garanties over de grondwet.’ Dilan legt aan. Drie ballen verdwijnen sierlijk in de gaten. ‘Joh Pieter, weet je waar het om gaat, dat de mensen het gevoel hebben dat wij aan hun kant staan.’

Na een ontspannende Turkse stoombad nemen Mona Keijzer en Sophie Hermans een koude douche. ‘Sophie’, zegt Mona ernstig. ‘Caroline laten vallen, is voor mij niet onbespreekbaar.’

Bij het haardvuur zijn Fleur Agema van de PVV en Eddy van Hijum van NSC begonnen aan een potje Zeeslag. ‘Eddy, Die grondwet is natuurlijk op zich ook wel belangrijk ofzo. Maar willen jullie dan dat we worden overspoeld door migranten?’ Van Hijum knikt beleefd, en kijkt naar het bordspel.

Wat er daadwerkelijk is gebeurd op de Zwaluwenberg, horen wij pas als de formatie is gelukt of geklapt en misschien wel helemaal nooit. Voorlopig moeten we het doen met zwijgende politici die in en uit auto’s stappen. En dan is dit verhaal toch een stuk leuker.

Dit is een column van BNR eindredacteur online Julian Verbeek.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De volksaard van een land toont zich in kleine dingen. De Rijn, de IJssel, de Maas, het Markermeer en het IJsselmeer staan op overstromen. Een zinvolle discussie over waarom dat zo is en wat we eraan kunnen doen, die gaan we liever uit de weg. Maar wat we wel kunnen doen, is met zijn allen zoeken op www.overstroomik.nl. Daar was het de afgelopen dagen zo druk, dat de site er een regelmatig uitlag.

Potjandorie, lieve mensen, wat hebben wij het hier goed voor elkaar. Dit is niet zomaar een site, maar eentje van Rijkswaterstaat en de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Justitie en Veiligheid. Voer je postcode in, en hij vertelt je of jouw huis onder water komt te staan in het geval van dijkdoorbraak.

Het vat het Nederland anno 2024 samen in één simpel voorbeeld. Iets is pas echt een probleem als het mij overkomt. Maar misschien laat het succes van deze site zien, dat de overheid eindelijk dé manier heeft gevonden om te communiceren met de moderne Nederlander. Geen informatiefolders of discussieavonden, maar www.krijgiklastvanmigratie.nl.

Hier zouden de mensen in Brussel ook lering uit trekken. Voor die andere overheid die er zo slecht in slaagt om geliefd te worden. In aanloop naar de Europese verkiezingen kunnen zij een streep zetten door al vrolijke bewustwordingsprojecten voor EU-burgers. Nee, maak eén website, waar je door het invoeren van je postcode een antwoord krijgt op de vraag hebikhiervoordeelvan.eu.

Wat we hier ook zien, is een overheid die zover is teruggetrokken, dat zij allang niet meer probeert om dingen op te lossen. Ze geeft alleen nog netjes aan wie ergens last van gaan krijgen. Alsof mensen van tevoren een keurige brief krijgen ‘u wordt gedupeerde in een toeslagenschandaal’.

De wereld verandert letterlijk in een stormachtig tempo en de staat heeft hier steeds minder een antwoord op. Daarom valt zij terug op het allerlaatste redmiddel: het verzoek of iedereen tijdens de ramp in ieder geval netjes in een rij kan gaan staan.  

En zo staan door het hele land staan dijken onder immense druk. En wij vinden het makkelijker om te praten over of die dijken wel goed worden onderhouden, in plaats van waarom er zoveel water in staat. Maar die dijken het wel langer vol, dan mijn goede voornemen om dingen vaker van de positieve kant te belichten.

En ja, waar hebben we het ook over. Volgende week zakt het en gaat het ouderwets vriezen. En voor je het weet lanceren de rayonhoofden de website: gaatdeelfstedentochdoor.nl.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Wat vind jij van het kerstpakket dit jaar?’ Na de kwaliteit van de koffieautomaat, is dit misschien wel hét grootste gespreksonderwerp op de kantoorvloer. Als kind vond ik kerstpaketten woest interessant. Een doos met allerlei vreemde producten, zoals blik wild-fond of ragout-kuipjes in de vorm van dennenbomen. Dingen die na een paar jaar in de hoek van kast, onopgemerkt hun weg vonden naar vuilcontainer.

Dit jaar krijgen wij bij BNR een pakket biologische pasta-ingrediënten. En niet de door veel mensen gehoopte bol.com-bon zoals vorig jaar. Diep teleurgestelde collega’s moesten hun alvast gevulde winkelmandje legen, of dat stoomapparaat toch maar zelf afrekenen. Het is een klein voorbeeld van hoe wij mensen soms zo lekker met onszelf bezig kunnen zijn.

Het wordt GenZ-ers vaak verweten niet met kritiek te kunnen omgaan. Maar volgens mij is dit probleem is allang samenlevingsbreed, van jong tot oud. Onze weerstand tegen onwelgevallige informatie is gedaald tot onder de kritische dekkingsgraad.  

In de regering waarvan van je weet dat hij gaat komen, hebben drie van de vier partijen hun plannen níet heeft laten doorrekenen. Want waarom zou je mensen vertellen wat ze niet willen horen, als je een verkiezing wil winnen. Bovendien, de Nederlander wilde maar twee dingen: alles moet beter, maar níets mag veranderen.

En zo sukkelen we een nieuwe jaar in waarin er zoveel op ons af gaat komen, maar de vraag is of we zin hebben er iets aan te doen. De wereldvrede ligt in handen van de Amerikanen en op welke half-seniele bejaarde zij gaan stemmen. Eind december kan je nog prima in t-shirt op de fiets stappen, vrijwel iedere rivier staat op overstromen – maar dat noemen we nu klimaatonzin. Kunstmatige intelligentie staat op het punt onze manier van werken en leven grondig te veranderen. En er zijn zat regimes die maar wat graag misbruik willen maken, van onze ineens zo wankel lijkende liberale democratieën.  

Dat zijn de ingrediënten die de geschiedenis voor ons in het kerstpakket heeft gedaan. Hoe graag we het ook níet willen horen, deze kun je helaas niet stiekem in een kliko gooien.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik sprak een vriend die vaak Brazilië is. Hij zei: weet je wat het gekke is, in het dagelijks leven merk je eigenlijk niet zo wie de president is: Lula of Bolsonaro. Daar heb er nu een tijd over nagedacht, en ik ben er nog steeds niet over uit of dat een geruststelling is.

Het is weer die tijd van het jaar dat er niet zoveel gebeurt. Om dat te verbergen gooien de media ons dood met toplijstjes en terugblikken. Het gekke van terugkijken, is dat hoe langer geleden iets gebeurde, hoe onvermijdelijker het aanvoelt. De Slag bij Waterloo, de Tweede Wereldoorlog, de uitvinding van de bamischijf.

Andersom, is het recente verleden vaak zo frustrerend, omdat je het gevoel hebt dat je het nog bijna zou kunnen aanpassen. Zou Rutte zijn kabinet echt in de prak hebben gereden, als hij wist wie zijn opvolger zou worden? Zou Frans Timmermans met de kennis van nu, weer hebben gewacht met zijn eerste gepassioneerde toespraak tot 30 minuten na de stembussen waren gesloten? Zou Thijs Römer opnieuw een uitnodiging accepteren voor een appgroep met pubermeisjes?

Niemand kan de toekomst kan voorspellen. Vraag dat maar aan de mensen met een gokprobleem. Maar je kunt wel wat aflezen aan wie er het meeste zin in hebben. De Servische president Vucic, vriend van Poetin, won vorige week de parlementsverkiezingen. Hij riep zijn volgers op het geduld te hebben van zijn ambtsgenoot in Azerbaijan. Die wachtte 20 jaar geduldig op de perfecte geopolitieke omstandigheden om de Armeense enclave Nagorno-Karabach in te nemen. Boodschap: tijd is je vriend, als je weet wat je wil.

Bij ons in Nederland bestaat dat weten wat je wil, vooral uit weten wat je niet wil. Geen migratie, geen eigen risico, geen stikstofmaatregelen. Geert Wilders heeft er ook twintig jaar op gewacht. Maar straks zit hij of in het Torentje als premier, of in de Tweede Kamer als hoogblonde Rasputin. Wat we er in het dagelijks leven van gaan merken, dat zullen we moeten zien. En of ik er in zin heb, ik moet er eigenlijk nog niet aan denken.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik was ooit eens bij de Vrouwenmars op de Dam. Je kan er een hoop over zeggen, maar in een keer sympathie betuigen aan de helft van de wereldbevolking, is in ieder geval lekker efficiënt. Vanaf een podium werd het publiek getrakteerd op leuzen. Het begon vrolijk met ‘vrouwenrechten zijn mensenrechten’, maar al snel ontspoorde het tot, ‘sekswerk is ook werk’.

Het is de tragiek van progressieve protesten, je kunt het nooit goed genoeg doen. Je kunt niet staan voor het klimaat, als je niet ook bent voor een Vrij Palestina. Je kunt niet voor vrouwenrechten zijn, als je niet ook in de bres springt voor inheemse vrouwen in het Amazonegebied.

Deze manier van doen, is om te beginnen doodvermoeiend, vooral zelfdestructief. Kijk naar de Tweede Kamer, de linkse partijen samen alleen nog groot genoeg zijn om elkaar tot last te zijn.

Dat maakt de uitspraken van demissionaire premier Mark Rutte extra verrassend. Niet migratie, niet het passionele voorspel van Dilan en Geert, maar de angst voor Frans Timmermans, leidde mensen van de VVD naar de PVV. Dat is toch gek. Iedereen die debatten heeft gezien, weet dat de enige die bang was dat Frans Timmermans premier zou worden, Frans Timmermans zelf was.

‘Links’ is het sticker dat rechtse politici op alles plakken dat ze niet zint. Noem een probleem en de uitkomst die jij niet wil is links. En het mooie, linkse partijen ondergaan het lijdzaam, gebukt onder het gewicht hun eigen overtuigingen.

Misschien moet links daarom wel blij zijn dat er een kabinet komt met alleen maar rechtse partijen. Het stelt de oppositie voor een keuze: elkaar blijven ophitsen van het eigen gelijk te maken, onderzoeken hoe hun oplossingen beter aansluiten op de wensen van het land. Maar wat er ook gebeurt, het wordt wél heel lastig om links de schuld te geven van beleid met de afzender: NSC, BBB, VVD & PVV.   

Dit is een column van eindredacteur online BNR Julian Verbeek. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe vager politici worden over de inhoud van onderhandelingen, hoe concreter de gesprekken zijn. Pieter Omtzigt trok zijn Grondwet-keutel een paar keer in en uit, maar lijkt nu definitief onderweg naar Wilders en de PVV. Dat beloven leuke kerstborrels te worden met Rosanne Hertzberger en Dion Graus. Of voormalig rechter Judith Uitermark en die mevrouw van de poffertjeskraam.

Over personeelsfeesten gesproken. Met de PVV-regering op komst wil de Publieke Omroep maar wat graag laten zien dat ze helemaal geen stelletje laffe linkse watjes zijn. Het is de missie van de NPO om programma’s te maken die ‘houvast geven in een hectisch bestaan’. Maar zodra programma’s daar niet meer aan voldoen, krijgen ze gelijk een nekschot. En het liefst via andere media.

Op die manier kregen de makers van Op1 deze week te horen dat de stekker uit hun programma wordt getrokken. Het is natuurlijk nooit leuk om te horen dat je programma op het kerkhof komt te staan met Showcolade van Frans Bauer, de Vooravond en alles wat de afgelopen jaren is gemaakt door Gordon. Maar een persoonlijk belletje was leuk geweest. Maar waarom ook niet, het scheelt een persbericht en is in deze tijden van nepnieuws, wel lekker transparant.

En waar de statige NPO vooroploopt, zal het ordinaire BNR moet volgen. Daarom nu live een functioneringsgesprek met Kees en Liesbeth.   

Beste Kees en Liesbeth, hoe vinden jullie zelf dat het gaat? Oorlog in Oekraïne en Israël, kabinetscrisissen, en verkiezingen. Om dat een beetje vlot te brengen, daar hoef je niet zoveel voor te kunnen. Wat is er nou uniek aan dit programma? Liesbeth, wat hebben wij wat hebben wij wat Radio 1 niet heeft? En Kees die woordgrappen, ik zou in kleine zalen beginnen.  

Maar goed. De luistercijfers stijgen, dus het zal allemaal wel goed zijn. Allebei een voldoende er ligt een banketstaaf voor jullie klaar. En als jullie tóch worden vervangen door Fidan Ekiz en Charles Groenhuijsen, kun je dat lezen in het AD.

Dit is een column van BNR eindredacteur online Julian Verbeek.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het was even verrassend als veelzeggend dat Geert Wilders op de proppen kwam met derderangs notabele Ronald Plasterk. Een man die op zijn best de Euroshopper-variant is van Johan Remkes. Maar wat kon Wilders anders? Hij probeert het land ervan te overtuigen dat de PVV geen LPF 2.0 is, maar na drie dagen treedt zijn verkenner terug wegens een fraudezaak.

Op de uitslagenavond maakte Pieter Omtzigt nog enthousiast aanstalten om over zijn schaduw heen te stappen. Een verkenner verder, en Omtzigt ziet zichzelf ingedachte aan tafel zitten met types als Mat Herben en Herman Heinsbroek. Omtzigt wil van garanties van Wilders. Maar met zijn bezoek aan een asielbijeenkomst liet Wilders zien dat deze vos niet zijn haar, en al helemaal niet zijn streken verliest.

Ondertussen heeft VVD’er Dilan Yesilgöz zichzelf in een positie gemanoeuvreerd, waar je niet uitkomt pakkende slogans. En dat, terwijl ik op het punt stond haar een compliment te geven. Ze wil Wilders een gedoogkoekje van eigen deeg geven, maar onderschat dat de huis-tuin-en-keuken-VVD’er tegenwoordig meer opheeft met Terug naar je eigen land dan Thorbecke.

En die andere winnaar, Caroline. Die met onnavolgbare logica stelt dat als er dingen in een programma staan die niet volgens de grondwet kunnen, je dat niet moet lezen als: ‘dat gaan we doen door de grondwet te omzeilen’. Maar ze vindt wel dat deze vier partijen met elkaar in gesprek moeten gaan om er uit te komen. En dat klopt.

Het kabinet met de LPF was eigenlijk pas leuk toen we er achteraf op konden terug konden kijken. Maar het is ook de reden dat er nu een kabinet moet komen met Wilders en de PVV. In de eerste plaats omdat dit is hoe democratie werkt. In de tweede plaats omdat net als met de LPF, alleen Wilders zijn achterban ervan kan overtuigen dat de PVV hier totaal ongeschikt voor is.

Dit is een column van eindredacteur online Julian Verbeek

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De site van de PVV lag er bijna de hele dag uit. Iedereen wilde weten: waar staat die PVV eigenlijk voor? Laten we hopen dat de PVV-stemmers het al wisten. De logica in het verkeer is, dat als je maar vaak genoeg naar rechts gaat – je vanzelf naar links bent gegaan. Zo niet in de Nederlandse politiek. Na dertien jaar VVD met Mark Rutte, doet Nederland nog een stap naar rechts.

Het verkiezingsprogramma van de PVV is als een tienerromance, kort en intens. Maar nu Wilders wil regeren, gaan de ‘de scherpe randjes’ er vanaf. De vraag is nu wat vindt Geert scherp?

Turkije uit de NAVO, geen islamitische scholen, korans en moskeeën, Zwarte Piet terug, Geen windturbines, geen zonneparken, Digitale schandpaal voor daders van geweld- en zedenmisdrijven, Het leger inzetten tegen straatterroristen

En, natuurlijk, Nexit. Het is een bizarre gedachte dat een volk dat zichzelf graag op #1 ziet, erover denkt de grootste bron van haar welvaart en vrede de rug toe te keren. Zeker aangezien er zo’n mooi Nederlands gezegde over is: bijt niet de hand die je voedt.

Mijn verwachting is een korte formatie, op hoofdlijnen. Er is een stuk meer dat de partijen op rechts bindt dan een centrumlinksrechtse-coaltie. En laten we elkaar geen mietje noemen. Mensen hebben niet op de PVV gestemd vanwege hun standpunt over malafide broodfokkers van honden en katten of 140 rijden. Een kabinet Wilders zal gaan over migratie.

Welke andere punten hij gaat uitonderhandelen, is moeilijk te zeggen. Caroline van der Plas zei vandaag: "Alle ballen liggen bij Geert." Laten we hopen dat hij de minst onverstandige kiest.   

Dit is een column van eindredacteur online BNR Julian Verbeek.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik heb Nederlandse politici die praten over buitenlandpolitiek altijd een beetje komisch gevonden. Alsof een emmer regenwater discussieert over zijn invloed op het IJsselmeer.

Toch had ik vandaag bij het BNR Buitenlanddebat voor het eerst deze campagne het gevoel dat het ergens over ging. De verkiezingen zijn volgende week woensdag, maar het lijkt alsof we al bezig zijn aan de nabeschouwing.

En dat is toch best pijnlijk. De laatste jaren schreeuwde iedereen, van links tot rechts moord en brand over alles wat er mis was met het tijdperk Rutte. En nu kán het echt anders en is het toch verrassend stil.

Sinds het begin van de campagne zijn de peilingen vrijwel ongewijzigd. De enige die door lijkt te hebben dat er iets te winnen valt is Geert Wilders. Voor deze gelegenheid is hij zelfs bereid zijn lievelingsonderwerp, islam-bashing, tijdelijk te parkeren.

Ik had me er eerlijk gezegd echt op verheugd: alle dingen die ik belangrijk vind, zouden deze campagne eindelijk worden besproken. Ik zag het helemaal voor me, ik ga er lekker voor zitten: met een krantje en een banaantje. Maar tot nu toe zijn we getrakteerd op voorzichtig voetjevrijen over coalities en partijleiders die elkaar overtoepen hoe belangrijk bestaanszekerheid wel niet is.

Misschien was het daarom wel een verademing om naar een buitenlanddebat te luisteren. Want in het buitenland gebeurt tenminste wat. Afgaande op deze campagne, nemen we straks wél afscheid van de persoon Mark Rutte. Maar niet van het gevoel dat alles precies hetzelfde blijft.

Dit is een column van eindredacteur online bij BNR, Julian Verbeek.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hielden de Republikeinse presidentskandidaten hun derde verkiezingsdebat. Daarmee zijn ze in ieder geval op tijd, want de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn over een jaar. In Nederland zitten we krap twee weken voor de belangrijkste verkiezingen in tijden. Toch merk je er in het dagelijks leven vrij weinig van.

Goed, je kunt mensen moeilijk verwijten dat ze met dit weer liever binnen blijven, dan op een dorpsplein te gaan staan met een tas flyers. Maar ook de rest van het vertrouwde verkiezingsritueel is weinig zichtbaar.

Waar debatten de afgelopen jaren steeds massaler werden, zeggen kandidaten ze tegenwoordig net zo makkelijk weer af. De doorrekeningen van verkiezingsprogramma’s door het CPB waren vaste prik. Het aantal partijen dat de doorrekening dit jaar oversloeg staat in de peilingen 69 zetels. Nog even en er is een coalitie mogelijk met een even solide financieel plan als Big Bazar.

Ook de premiersrace is tamelijk bizar. Na eerst uitvoerig te hebben getwijfeld of hij een partij wilde oprichten, twijfelt Pieter Omtzigt nu vrolijk verder of hij premier wil zijn. Zijn partij staat met de VVD gedeeld eerste, maar wanneer  Omtzigt bekend gaat maken of hij het premierschap zelf ambieert - weet niemand. Misschien zit er straks wel iemand Torentje die zichzelf niet identificeert als premier.  

Deze verkiezingen zijn er natuurlijk niet om mijn behoefte aan drama te bevredigen – daar zijn de Republikeinse debatten al voor. Maar er is nogal wat om een mening over te hebben in dit land: het klimaat, inflatie en vastgelopen huizenmarkt. Tot nu toe is deze campagne een vrij tamme bedoeling, maar die problemen merk je wél degelijk in het dagelijks leven. Het lijkt alsof de partijen deze verkiezingen zien als een nieuw potje mikado: pleur alles maar op de grond, dan kijken we daarna wel hoe het erbij ligt.

Dit is een column van eindredacteur online bij BNR, Julian Verbeek.

See omnystudio.com/listener for privacy information.