Didaskalia Joanny Bagrij

Opowiadanie jest jedną z pierwszych dłuższych form wypowiedzi, której się uczymy już w szkole podstawowej. Dzięki niej nabywamy umiejętności językowe, ale stanowi też doskonały sposób rozwijania kreatywności. W tym celu część pisarzy przygotowuje opowiadania twórcze. Czym właściwie są? Z jakich elementów się składają i jak wygląda ich struktura? Jak krok po kroku je napisać? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym ósmym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/jak-napisac-opowiadanie/

Linki do powiązanych tematów:

• Jak napisać książkę: https://born-to-create.pl/jak-napisac-ksiazke/
• Jak zaplanować książkę: https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/  
• Jak wymyślić tytuł książki: https://born-to-create.pl/jak-wymyslic-tytul-ksiazki/
• Fabuła książki: https://born-to-create.pl/fabula-ksiazki/
• Rodzaje narracji w powieściach: https://born-to-create.pl/rodzaje-narracji-w-kryminalach/
• Jak stworzyć bohatera książki: https://born-to-create.pl/jak-stworzyc-bohatera-ksiazki/
• Jak pisać dialogi w książce: https://born-to-create.pl/jak-pisac-dialogi-w-powiesci/
• Retrospekcje w książce: https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/
• Jak napisać zakończenie książki: https://born-to-create.pl/jak-napisac-zakonczenie-ksiazki/
• Zabiegi narracyjne w książkach: https://born-to-create.pl/zabiegi-narracyjne/
• Beta reading: https://born-to-create.pl/beta-reading/
• Talent pisarski: https://born-to-create.pl/talent-pisarski/

Opowiadanie to krótka forma literacka zaliczana do epiki, pisana prozą, w której najczęściej poruszamy 1 wątek, a fabuła jest prosta i nieskomplikowana. Wyróżniamy jego 2 rodzaje – opowiadanie odtwórcze (polega na opisaniu swoimi słowami dzieła innego autora, np. lektury) oraz twórcze (w którym samodzielnie i dowolnie kształtujemy świat przedstawiony). Te drugie warto wykorzystywać jako element treningowy w pracy pisarskiej, doskonaląc warsztat, testując różne gatunki literackie, ćwiczyć wytrwałość i motywację do pisania.

Najczęściej opowiadanie składa się z następujących elementów:

• Tytułu,
• Fabuły,
• Bohaterów,
• Czasu i miejsca akcji,
• Dialogów, monologów,
• Zwrotów akcji, punktu kulminacyjnego, czasem puenty.

Jeśli chodzi o strukturę i schemat opowiadania twórczego, to zawiera ono wstęp, rozwinięcie i zakończenie, jest podzielone na akapity. We wstępie nakreślamy miejsce i czas akcji, przemycamy tajemnicę, zarzucamy haczyk na czytelnika. W rozwinięciu opowiadamy całą historię, budujemy napięcie, prowadzimy do punktu kulminacyjnego, podrzucamy zwroty akcji, a na końcu wszystko wyjaśniamy. W zakończeniu możemy podrzucić myśl dla czytelnika, morał, zapowiedź zmian w życiu bohatera, informację o kolejnym opowiadaniu. Taka struktura pozwala na prowadzenie opowieści w sposób logiczny i spójny.

Etapy pisania opowiadania

• Prace koncepcyjne nad fabułą, bohaterami, miejscem akcji
• Przygotowanie planu opowiadania
• Napisanie wstępu
• Przejście do rozwinięcia
• Napisanie zakończenia
• Redakcja i korekta treści

Pisząc opowiadanie, pamiętaj, aby skoncentrować się na jednym wątku, nie tworzyć opisów, które nic nie wnoszą do akcji i zadbać o spójność osobowościową bohaterów. Ważne jest także, aby dialogi wprowadzać naturalnie, pilnować chronologii, zrezygnować z niepotrzebnych dygresji. Gdy chcesz zdynamizować akcję, twórz proste zdania nasycone czasownikami, a jeśli pragniesz oddać piękno przyrody – postaw na epitety.

Nie każdy pisarz pisze opowiadania, nie każdy od nich zaczynał. Stanowią jednak doskonałe narzędzie do trenowania warsztatu pisarskiego, a i na początku kariery pomogą zbudować grono czytelników. Zaintrygowany? Konieczniewysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak napisać doskonałe opowiadanietwórcze!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Beta reading to proces pierwszej oceny książki, tuż po jej ukończeniu, a jeszcze przed wysłaniem propozycji wydawniczej do wydawnictw. Jego celem jest wyłapanie niespójności, dziur fabularnych, naniesienie poprawek, dzięki którym powieść stanie się lepsza. Kto może być beta czytelnikiem? Kiedy i dlaczego warto skorzystać z beta readingu? Jak przebiega cały proces i na jakie elementy współpracy z beta readerami zwrócić uwagę? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym siódmym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/beta-reading/

Linki do powiązanych tematów:

• Jak realizować postanowienia noworoczne: https://born-to-create.pl/postanowienia-noworoczne-szablony/
• Propozycja wydawnicza: https://born-to-create.pl/propozycja-wydawnicza-jak-napisac-maila-do-wydawcy/
• Jak radzić sobie z krytyką literacką: https://born-to-create.pl/jak-radzic-sobie-z-krytyka-ksiazki/

Beta readerzy to osoby, które jako pierwsze przeczytają Twoją książkę. To tacy testerzy Twojej twórczości – ocenią powieść, powiedzą, czy jest interesująca, czy fabuła spina się w całość, wszystkie wątki są logicznie powiązane, a bohaterowie wzbudzają emocje. Dostaniesz także informacje o literówkach, błędach logicznych, a nawet merytorycznych. Beta czytelnikami najczęściej są początkujący pisarze, czytelnicy, a czasami profesjonaliści – redaktorzy, doświadczeni autorzy czy wydawcy. Oprócz beta readera jest także alpha reader – osoba, która uczestniczy w procesie pisarskim jeszcze na etapie koncepcyjnym.

Co robi beta reader?

• Przygotowuje ogólną recenzję książki.
• Ocenia bohaterów.
• Wyłapuje niespójności, zwraca uwagę na płynność fabuły i wartkości akcji.
• Ocenia dialogi.
• Zastanawia się, czy akcja i miejsce akcji są realistycznie opisane.
• Wypowiada się na temat zakończenia.
• Wyraża uczucia, emocje, które towarzyszyły mu podczas czytania książki.

Czy każdy pisarz korzysta z beta readingu? Nie. Ale każdy powinien, ponieważ dzięki temu można wyłapać błędy, poprawić fabułę, popracować nad linią fabularną powieści. A to sprawa, że jakość propozycji wydawniczej i naszej historii będzie lepsza. Dodatkowo można doskonalić warsztat pisarski, uczyć się na własnych błędach i pracować nad elementami, które wymagają doszlifowania.

W uproszczeniu proces beta readingu wygląda następująco:

• Znalezienie i wybór beta readerów,
• Uzgodnienie warunków współpracy,
• Przygotowanie książki do wysłania do beta czytelnika,
• Mentalne przygotowanie do recenzji książki,
• Praca z uwagami beta readera i wprowadzanie poprawek.

Obecnie można również wykorzystać AI jako wsparcie w beta readingu. Tego typu narzędzia sprawdzają się głównie do oceny warstwy technicznej książki, nigdy nie zastąpią ludzkiej oceny emocji. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak pracować z beta readerami, by cały proces był przyjemny i skuteczny!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Fabuła to serce książki – wyznacza ramy dla opowieści i buduje całą oś wydarzeń, połączonych związkami przyczynowo-skutkowymi. Warto się nad nią pochylić podczas rozpoczynania prac koncepcyjnych, aby ją dopracować. Jak nad nią pracować? Jakie są jej rodzaje i czym różni się od akcji powieści? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym szóstym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/fabula-ksiazki/

Linki do powiązanych tematów:

• Akcja w książce: https://born-to-create.pl/akcja-w-ksiazce/
• Jak dobrze zaplanować książkę - https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/
• Retrospekcje w książce - https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/
• Zabiegi narracyjne w książkach - https://born-to-create.pl/zabiegi-narracyjne/
• Relacje między bohaterami w książce - https://born-to-create.pl/relacje-miedzy-bohaterami-w-ksiazce/

Fabuła powieści to sieć wydarzeń dziejących się w książce powiązanych związkami przyczyno-skutkowymi. Składa się z akcji, czyli obecnej linii czasowej książki, tzw. książkowej teraźniejszości, oraz z opisu wydarzeń, które doprowadziły do historii toczącej się w powieści. Obejmuje zatem retrospekcje oraz techniki narracyjne, które ukazują motywacje bohaterów i to, dlaczego wszystko dzieje się obecnie tak, a nie inaczej.

Rodzaje fabuły dzielimy wg 3 podstawowych kryteriów:

• Liczbę wątków (fabuła jednowątkowa a wielowątkowa),
• Powiązanie między wątkami (fabuła równoległa, epizodyczna, retrospektywna i liniowa),
• Sposób domknięcia kompozycji (fabuła otwarta a zamknięta).

Warto je znać i testować różne kompozycje fabularne, dopasowywać do swojego pomysłu i koncepcji na książkę. Oprócz tego podczas tworzenia fabuły warto wziąć pod uwagę 12 poniższych wskazówek:

• Rozpoczęcie prac od stworzenia szkicu akcji,
• Obudowanie akcji retrospekcjami,
• Przemyślenie sposobu prezentacji retrospekcji w książce,
• Rozpisanie sobie wszystkich wątków,
• Ograniczenie liczby otwartych wątków,
• Rozwijanie relacji między bohaterami,
• Wprowadzanie plot twistów,
• Uwzględnianie mikronapięć,
• Dozowanie informacji przekazywanych czytelnikowi,
• Zbudowanie przestrzeni, w której czytelnik złapie oddech, tonowania akcji,
• Wykorzystywanie różnych zabiegów narracyjnych,
• Weryfikacja logiki przyczynowo-skutkowej powieści.

Fabuła jest istotnym elementem książki i często pracujemy z nią intuicyjnie. Warto jednak znać jej rodzaje i techniki ubarwienia warstwy fabularnej, co pomaga w stworzeniu jeszcze lepszej opowieści. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Relacje między bohaterami książki są czymś naturalnym – pokazują, w jakich więziach społecznych funkcjonują postaci, wpływają na fabułę i na samych bohaterów. Czasem stają się centralnym punktem historii, a w niektórych przypadkach ubarwiają akcję. Jakie rodzaje więzi między bohaterami warto uwzględnić w powieści? Jak i dlaczego warto je zaprojektować? W jaki sposób budować napięcie, intymność czy zaufanie? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym piątym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/relacje-miedzy-bohaterami-w-ksiazce/

Linki do powiązanych tematów:

• Jak dobrze zaplanować książkę - https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/
• Jak stworzyć bohatera książki - https://born-to-create.pl/jak-stworzyc-bohatera-ksiazki/
• Mapa myśli w pisaniu książki - https://born-to-create.pl/mapa-mysli-a-pisanie/
• Retrospekcje w książce - https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/

Relacje między bohaterami w książkach mają dość istotne znaczenie. Wpływają m.in. na przebieg fabuły, mogą celowo spowolnić akcję, pokazać przemianę i sposób zachowania bohaterów, a także nasycają opowieść emocjami i uczuciami. Istnieje kilka podstawowych rodzajów więzi społecznych przedstawianych w powieściach: romantyczne, rodzinne, przyjacielskie, zawodowe, antagonistyczne. W swojej opowieści pochyl się nad tymi, które będą miały znaczenie dla fabuły powieści, ale też przedstawią w sposób interesujący bohatera i otaczający go świat społeczny.

Więzi między bohaterami powieści warto zaprojektować, korzystając z podejścia charakters’ relationship arc. Mówi ona o tym, że każda relacja powinna zmierzać w jakimś kierunku, pokazywać ewolucję, zmianę. Klasycznie mamy 4 rodzaje rozwoju relacji między bohaterami w książce:

• Pozytywna zmiana relacji,
• Stała, pozytywna relacja,
• Negatywna zmiana relacji,
• Stała negatywna relacja.

Uwzględnienie dynamiki w relacji pomaga sprawić, że będzie ona ciekawsza dla czytelników. Można ją kształtować zgodnie z przebiegiem fabuły, dopasowując do przełomowych wydarzeń. Głównym czynnikiem, który wpływa na przemianę w relacji jest kłótnia. Może pogorszyć więź między bohaterami, ale jeśli zostanie dobrze rozwiązana, często wpływa także pozytywnie na samych bohaterów. Poza tym zmiany w relacji można wprowadzić poprzez m.in. nieoczekiwane wydarzenia, inne postaci, rodzinę, choroby, problemy techniczne, różnice osobowościowe.

Jak ukazać relacje w książce? W tym celu warto skorzystać z poniższych zabiegów, stosując je umiejętnie:

• Dialogi
• Specyficzne słownictwo, język
• Mowa ciała i zachowania
• Wspólne przeżycia
• Coś, co ich łączy
• Coś, co ich dzieli
• Background relacji
• Różnice w zachowaniu w relacji i poza nią.

Przy projektowaniu relacji jedynym z dylematów jest też to, czy korzystać ze stereotypowych więzi. To zależy od celu, który chcesz uzyskać. Gdy chcesz pokazać typową, negatywną relację między dzieckiem a rodzicem, warto sięgnąć po stereotypizacje. Ale gdy chcesz wprowadzić pewną inność, zaskoczenie, opisz dość nietypową, oryginalną więź między osobami, które zwykle w taki więzi nie wchodzą. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Zabiegi narracyjne to sposoby na urozmaicenie fabuły i przyciągnięcie uwagi czytelnika. Poprzez zgrabne techniki fabularne można wzbudzić jeszcze większe zainteresowanie, ale i podrasować swoją opowieść. Jakie są najpopularniejsze zabiegi? Kiedy i jak należy je stosować? Jakie techniki narracyjne wybrać do swojej książki? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym czwartym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/zabiegi-narracyjne/

Linki do powiązanych tematów:

• Rodzaje narracji w powieściach - https://born-to-create.pl/rodzaje-narracji-w-kryminalach/
• Jak napisać książkę o swoim życiu - https://born-to-create.pl/jak-napisac-ksiazke-o-swoim-zyciu-autobiografie/
• Retrospekcje w książce - https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/
• Jak przedstawić emocje w książce - https://born-to-create.pl/jak-przedstawic-emocje-w-ksiazce/

Pisanie książek w wieku nastoletnim – poniżej link do pliku, gdzie możesz dodać swoje pytania: https://docs.google.com/spreadsheets/d/1iaHqWdqjrLWnoWWQ87LV0YSjWRXncmx9jZH8ElsfD1Q/edit?usp=sharing

Zabiegi narracyjne nie są tym samym co rodzaje narracji. To po prostu sposoby i techniki na zaprezentowanie opowieści, dopięcie fabuły, podsunięcie rozwiązania czytelnikowi. Część z nich wywodzi się aż z antycznego dramatu i takich dzieł jak Iliada czy Odyseja, a inne pochodzą od XIX- czy XX-wiecznych pisarzy. Niektóre omawiamy na języku polskim podczas analizy lektur, a inne znasz doskonale z filmów, seriali lub współczesnej literatury.

Na mojej liście znalazły się aż 22 zabiegi fabularne. Wyjaśniam, jak stosować takie techniki narracyjne jak:

• Cliffhanger
• Dygresja
• Fałszywy trop (ang. red herring)
• Retrospekcje
• Futurospekcje
• Slice of life (okruchy życia)
• Foreshadowing
• Author Surrogate (author avatar) – książkowe alter ego pisarza
• Hak narracyjny
• Zwrot akcji (plot twist)
• Narracja w narracji.

Pisząc swoją powieść, już na etapie konstruowania fabuły, tworzenia pomysłu na książkę, przemyśl, jak chcesz snuć swoją opowieść. Już sam wybór rodzaju narracji (1- lub 3-osobowa) wpłynie na zabiegi narracyjne, które będziesz mógł zastosować w powieści. Nie skupiaj się też na tym, aby umieścić jak najwięcej technik fabularnych. Wybierz po prostu te, które pasują i pobudzą uwagę czytelnika. Nie bój się także eksperymentować i tworzyć swoje własne sposoby na zaprezentowanie akcji, bohaterów, głównych wątków swojej powieści. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Rozpoczęcie pisania książki nie jest łatwe – proces jest skomplikowany, a na poszczególnych etapach pojawiają się nowe wątpliwości. Abyś mógł lub mogła je szybko przełamać, przygotowałam dla Ciebie 42 porady dla początkujących pisarzy. Jak wypracować rutynę pisarską i doskonalić swój warsztat? Na co zwrócić uwagę podczas konstruowania fabuły? Jak nastawić się do wydania książki? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym trzecim odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/porady-dla-poczatkujacych-pisarzy/.

Linki do powiązanych tematów:

• Jak zaplanować książkę: https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/
• Mapa myśli podczas pisania: https://born-to-create.pl/mapa-mysli-a-pisanie/
• Jak znaleźć czas na pisanie: https://born-to-create.pl/jak-znalezc-czas-na-pisanie-ksiazki-bloga/
• Metoda płatka śniegu: https://born-to-create.pl/metoda-platka-sniegu/
• Jak radzić sobie z krytyką: https://born-to-create.pl/jak-radzic-sobie-z-krytyka-ksiazki/
• Research podczas pisania książki: https://born-to-create.pl/research-do-ksiazki/
• Sposoby na zmęczenie umysłowe: https://born-to-create.pl/10-sposobow-na-zmeczenie-podczas-pisania/
• Jak wzbogacić zasób słownictwa: https://born-to-create.pl/jak-wzbogacic-zasob-slownictwa/
• Techniki automotywacji: https://born-to-create.pl/automotywacja-skuteczne-techniki/

Proces pisania książki jest o tyle skomplikowany, bo trwa długo i nie jest jednorodny dla wszystkich. Każdy pisarz pracuje inaczej i zmaga się z nieco innymi trudnościami. Można je jednak pokonać, jeśli pisanie jest ważną dla nas sprawą. Aby pomóc Ci przełamać poszczególne chwile zwątpienia, przygotowałam właśnie 42 porady podzielone na 10 tematycznych sekcji. Dotyczą one:

• Wypracowania rutyny pisarskiej,
• Nastawienia i motywacji do pisania,
• Oceny i krytyki książek,
• Rozwijania kreatywności,
• Konstrukcji fabuły książki,
• Poprawy i wielokrotnej pracy nad własną książką,
• Stylu i języka,
• Doskonalenia warsztatu pisarskiego,
• Narzędzi i programów pisarskich,
• Wejścia na rynek książki.

Oczywiście nie jest to skończona liczba porad i wraz z przechodzeniem na kolejne etapy pisania książki będą pojawiały się nowe trudności, zagwozdki oraz pytania, jak sprytnie poprowadzić fabułę. Powyższa lista to pewna baza wskazówek dla autorów dotykająca podstawowych procesu twórczego. Możliwe, że większość problemów Cię nie dotyczy, ale jeśli tak – przesłuchaj porad i przeskocz do odcinków o powiązanej tematyce, w których dogłębnie omawiam dany temat.

Zwróć też uwagę na to, że dylematy pisarskie dot. różnych kwestii – i tych technicznych, ale również tych dot. radzenia sobie z krytyką, brakiem weny czy brakiem pomysłów. To proces bardzo osobisty i ciężko porównać go do innej pracy. Większość problemów już przeszłam, dlatego przygotowałam tak obszerny materiał z poradami dla początkujących pisarzy. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Rozdziały w książce porządkują fabułę i opowiadaną historię. Dzięki nim czytelnikom łatwiej czyta się powieść, a autorom się ją pisze. Czy jest to element obowiązkowy? Ile stron powinien mieć rozdział idealny? Kiedy go zakończyć i jak rozpocząć nowy? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym drugim odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/rozdzialy-w-ksiazce/

Linki do powiązanych tematów:

• Retrospekcje w książce - https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/
• Akcja w książce - https://born-to-create.pl/akcja-w-ksiazce/

Rozdziały w książce nie są elementem obowiązkowym, ale zdecydowanie ułatwiają zaprezentowanie całej historii. Porządkują książkową rzeczywistość i pozwalają na prezentowanie fabuły z punktu widzenia różnych bohaterów, stosowanie ciekawych zabiegów stylistycznych i korzystanie z różnych typów narracji. Poza tym pomagają także w:

• Wprowadzeniu retrospekcji,
• Przeskakiwaniu w czasie i przestrzeni,
• Przeniesieniu czytelnika do innego wątku, wydarzenia,
• Dawkowaniu informacji, ujawnianiu tajemnic lub ich ukrywaniu,
• Stopniowaniu napięcia i kontrolowaniu tempa akcji.

Nie istnieją żadne ścisłe wytyczne dot. liczby rozdziałów w książkach ani ich długości. Wiele zależy od samej obszerności książki, gatunku, grupy docelowej, skomplikowania fabuły i oczywiście Twojego pomysłu na konstrukcję powieści. Patrząc na dane z amerykańskich blogów prezentujące przeciętne długości rozdziałów, można zauważyć, że najdłuższe są w powieściach fantasy i sci-fy (od 20 do nawet 32 stron), a najkrótsze w kryminałach, thrillerach (do 4 stron) i literaturze dziecięcej (ok. 4 strony). Takie statystyki nie są jednak żadnym wyznacznikiem, a jedynie pokazują pewien trend w obecnie już wydanych książkach.

W przypadku tworzenia rozdziałów ważny jest również moment zakończenia i rozpoczęcia nowego. Robimy to wtedy, gdy chcemy wprowadzić dużą zmianę, np. zmienić wątek, miejsce lub czas rozgrywanej akcji, perspektywę narracyjną. Pochylić należy się także nad spójnością tytułowania rozdziałów, ich strukturą i ciekawych zabiegach ich rozpoczęcia i zakończenia. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Przerwa w pisaniu książki albo twórczości jest czymś zupełnie normalnym. Czasem od pisania odciągają nas sprawy zawodowe, rodzinne, inne obowiązki. Niekiedy problem wynika z braku motywacji lub wątpliwości. Czy są jakieś plusy i minusy takiej przerwy pisarskiej? Jak wrócić do pisania po przerwie? I czy można takim przerwom zapobiegać? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym pierwszym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #zŻyciaPisarza.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/jak-wrocic-do-pisania-po-dluzszej-przerwie/

Linki do powiązanych tematów:

• Kryzys twórczy - https://born-to-create.pl/kryzys-tworczy/
• Talent pisarski - https://born-to-create.pl/talent-pisarski/
• Ćwiczenia na wzbogacenie zasobu słownictwa - https://born-to-create.pl/jak-wzbogacic-zasob-slownictwa/
• Emocje w książce - https://born-to-create.pl/jak-przedstawic-emocje-w-ksiazce/
• Motywacja do pisania - https://born-to-create.pl/motywacja-do-pisania/

Przerwa w pisaniu książki jest czymś naturalnym. Czasem wynika z sytuacji od nas niezależnych, losowych, czasem podejmujemy świadomą decyzję, zmieniając priorytety w naszych planach. Są też 2 rodzaje takich przerw. Jedna polega na tym, że przerywamy pisanie rozpoczętej książki, a druga to przerwa w twórczości. Która z nich jest trudniejsza? Nie można na to pytanie odpowiedzieć jednoznacznie, ponieważ czasem ponowne wgryzienie się w fabułę jest trudniejsze, a czasem rozpisanie się po latach sprawia więcej trudności.

Przerwa w pisaniu ma też swoje plusy, jak i minusy. Dzięki niej możemy znaleźć nowe inspiracje i pomysły na fabułę, zdystansować się do niej i przygotować jeszcze lepszą historię. Pomaga także przełamać kryzys pisarski, jeśli na przykład wynikał on ze zmęczenia i przeciążenia obowiązkami. Z drugiej strony mogą nasilić się nasze wątpliwości co do umiejętności pisarskich, talentu, może pojawić się też zniechęcenie co do pisania i kontynuowania kariery pisarskiej. Ciężej także jest się wgryźć w rozpoczętą historię.

Bez względu na przyczyny przerwy w pisaniu, można ją pokonać i wrócić do kontynuowania powieści lub twórczości. Jak to zrobić? Na przykład stosując poniższych 11 wskazówek.

1. Przeczytaj to, co już napisałeś.
2. Zerknij do swoich notatek.
3. Rozpisz sobie akcję na nowo.
4. Nic na siłę – jeśli pomysł jest kiepski, pisz od nowa.
5. Zastanów się, co odciąga Cię od pisania.
6. Zaplanuj sobie czas na spokojny powrót do pisania.
7. Wyznacz deadline powrotu do pisania i postaraj się go nie odkładać.
8. Nie nakładaj na siebie zbyt dużej presji – rozpocznij pisanie na luzie i ze spokojem.
9. Potrenuj pisanie, by złapać odpowiedni rytm.
10. Odpowiednio się zmotywuj.
11. Przegadaj temat z najbliższymi, coachem pisarskim.

Przerwie w pisaniu można też zapobiegać, np. wdrażając odpowiednie techniki automotywacji, przygotowywać się do okresów, w których musimy poświęcić się innym obowiązkom, wdrażać nawyki i rutyny pisarskie. Wiele bowiem zależy od naszego nastawienia i podejścia do pisania. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Retrospekcje w powieściach są ważną częścią fabuły – opowiadają o przeszłości bohaterów, nakreślają kontekst ich działań, motywów oraz czasami stanowią zarzewie wydarzeń w książkowej rzeczywistości. Jakie jeszcze spełniają funkcje? Jak wprowadzać flashbacki w powieści? Jak dobrze opisać wspomnienia i reminiscencje? O tym wszystkim posłuchasz w czterdziestym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/retrospekcje-w-ksiazce/.

Linki do powiązanych tematów:

• Akcja w książce: https://born-to-create.pl/akcja-w-ksiazce/
• Skąd wziąć fundusze na wydanie książki: https://born-to-create.pl/jak-sfinansowac-wydanie-ksiazki/
• Ile zarabia pisarz: https://born-to-create.pl/wynagrodzenie-za-wydanie-ksiazki/

Retrospekcje to po prostu nawiązanie do wydarzeń, które miały miejsce przed teraźniejszością, główną osią czasu naszej książki. Mogą dotyczyć przeszłości bohaterów, nakreślać ich rys psychologiczny albo opowiadać o historii z przeszłości, w której znajdziemy m.in. rozwiązanie zagadki kryminalnej. Flashback możesz zastosować w swojej książce, aby:

• Spowolnić akcję, „rozciągnąć” fabułę,
• Nakreślić szerszy kontekst historii, wskazać, że obecny splot wydarzeń wynika ze zdarzeń z przeszłości,
• Opowiedzieć o przeszłości bohaterów, umotywować ich działania,
• Rozszerzyć książkową rzeczywistość.

Dzięki retrospekcjom w powieści możesz np.

• Dawkować napięcie, prowadzić czytelnika przez przeszłość do rozwiązania zagadki kryminalnej,
• Zaprezentować przemianę bohaterów, ich walkę ze słabościami,
• Zachęcić czytelnika do zbudowania więzi emocjonalnej z bohaterami,
• Nakreślić szerszy kontekst historii.

Wprowadzanie flashbacków musi być przemyślane i służyć jakiemuś celowi. Najlepiej wprowadzać je za pomocą bodźca, impulsu, którego bohater doświadcza i który wywołuje określone skojarzenia. Uważaj także, aby retrospekcje nie pojawiały się w samym środku gorącej akcji. Wyważ ich długość, nie skupiaj się w nich na zbytnich szczegółach, nie poruszaj w nich zbyt wielu wątków, aby nie zrobić w nich osobnej historii i nie odbiec za daleko od głównej linii czasu. Nie stosuj ich zbyt często, ale i też wyraźnie wskaż czytelnikowi, gdzie zaczyna się, a gdzie kończy retrospekcja. To są takie główne wskazówki związane z umieszczaniem flashbacków w powieści.

Retrospekcje mogą stanowić także osobą oś czasu, przez co ukazują dokładnie przeszłość i wydarzenia mające znaczenie w teraźniejszości. Pamiętaj, aby dobrze taką strukturę przemyśleć, aby fabuła i cała książka nie straciła na dynamice. Flashbacki dopełniają opowieść, ale ich nadmierne stosowanie może spowolnić akcję. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak wprowadzać retrospekcje w powieści!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].

Mówi się o tym, że dobre książki mają wartką i dynamiczną akcję. A co to tak właściwie znaczy? Czym akcja różni się od fabuły? Jak ją zaplanować i zdynamizować? Jakiego słownictwa używać i jak opisywać sceny, aby czytelnik przez nie płynął? O tym wszystkim posłuchasz w trzydziestym dziewiątym odcinku podcastu Didaskalia Joanny Bagrij z cyklu #WarsztatPisarski.

Szczegóły również na blogu: https://born-to-create.pl/akcja-w-ksiazce/.

Linki do powiązanych tematów:

• Jak zaplanować książkę: https://born-to-create.pl/jak-dobrze-zaplanowac-ksiazke/
• Miejsce akcji powieści: https://born-to-create.pl/miejsce-akcji-powiesci-kryminalnej/

Akcja w książce to ciąg przyczynowo-skutkowych zdarzeń dziejących się w powieści „tu i teraz”. To główna linia czasowa, oś wydarzeń, w których uczestniczy czytelnik. Przedstawia bieżącą rzeczywistość i nie obejmuje wspominek, przemyśleń bohaterów ani reminiscencji. Jest częścią fabuły, która stanowi pojęcie szersze i obejmuje również narrację, opisy bohaterów, dialogi, opisy miejsc. Tworząc książkę, należy zadbać o spójność i równowagę wszystkich elementów, a sama akcja powinna logicznie prowadzić czytelnika przez układ wydarzeń.

Dobrze poprowadzona akcja w książce wymaga planowania przebiegu wydarzeń, rozpisania sobie, co po czym  i dlaczego następowało. Dodatkowo, by dobrze budować akcję książki, warto skorzystać z takich wskazówek jak:

• Konsekwencja wydarzeń i ich istotność dla całej historii,
• Kontekst i miejsce akcji,
• Prowadzenie czytelnika przez kolejne działania,
• Opisywanie akcji z perspektywy bohatera,
• Płynne przejścia między kolejnymi wydarzeniami akcji powieści,
• Zachowanie balansu pomiędzy akcją, dialogiem a narracją,
• Żonglowanie dynamiką akcji.

Dynamizowanie akcji uzyskuje się także poprzez posługiwanie się odpowiednim językiem. Pamiętaj o:

• Unikaniu strony biernej,
• Tworzeniu prostych, krótkich i konkretnych zdań,
• Używaniu wyrażeń pasujących do kontekstu, działających od razu na wyobraźnię,
• Przygotowaniu plastycznych opisów.

Książka nie powinna składać się z samych scen akcji, wprowadzaj również celowe spowolnienia, ale dobrze wybierz moment. Nie rozwlekaj sceny prowadzącej do punktu kulminacyjnego i usuwaj wszystkie zbędne opisy, gdy opowieść traci na dynamice i staje się mało konkretna. Zaintrygowany? Koniecznie wysłuchaj odcinka podcastu i dowiedz się, jak dynamizować akcję w powieści!

Jeśli chciałbyś przedyskutować temat, zapraszam do kontaktu: [email protected].