နေ့စဉ်ဘဝမှာ အကန့်တွေ ခွဲထားတတ်ဖို့ ၊ ရောမချဖို့သိပ်အရေးကြီးတယ်။ အသက်တစ်ရာ မနေရ ၊ အမှုတစ်ရာ ပွေရ ဆိုသလို ပါပဲ နေ့စဉ်နဲ့အမျှပြဿနာတွေ ၊ အရှုပ်ထုတ်တွေ အမြဲ ကြုံရပါတယ် ။ ဒီအရှုပ်တွေကို ရှင်းလိုက် ၊ နောက်ထပ်အရှုပ်တွေ ပေါ်လာ လိုက်နဲ့  ဒုက္ခနဲ့ ဘဝကယှဉ်တွဲနေတာမျိုးပါ။ ဒီအရာတွေဟာ မတွေ့ချင်လို့ ရှောင်နေလို့ရတဲ့အထဲ မပါဝင်ပါဘူး ။ဒါတွေကို ဖြေရှင်းတဲ့အခါမှာလည်း အကန့်တွေ ခွဲတတ်ဖို့ ၊ ရောမချမိစေဖို့အရေးကြီးပါတယ် ။                                                             အိမ်မှာဖြစ်တဲ့ ပြဿနာကို အိမ်မှာထားခဲ့ ၊ အလုပ်ကိုသယ်မသွားနဲ့ ။ အလုပ်မှာဖြစ်တဲ့ အရှုပ်ထုပ်တွေကို အလုပ်မှာ ဖြေရှင်းခဲ့၊မိသားစုအပေါ် ဖြေမချမိစေနဲ့ ။ ကိုယ့်မိသားစုနဲ့ ဖြစ်တဲ့ ပြဿနာကို ၊ချစ်သူရည်းစားဆီ ပုံမချမိစေပါနဲ့။ ကိုယ့်အလုပ်မှာ ဖြစ်တဲ့ ပြဿနာကို အိမ်သူဇနီးမယား၊ သားသမီးတွေ အပေါ်ပုံချတတ်တဲ့ ဖခင်တွေရှိပါတယ် ။ ကိုယ့်ရဲ့အလုပ်မှာ ဖြစ်တဲ့အခက်ခဲဟာ ကိုယ့်တာဝန်ပါပဲ ။ မိသားစုအပေါ် အပူမခံခိုင်းသင့်ပါဘူး ။ တစ်ချို့ဖခင်တွေဟာ လမ်းမှာကားပိတ်တာကအစ၊ အလုပ်မှာပြဿနာ ဖြစ်တာ ၊ အခြားလူအပေါ်သည်းခံပေးရတာတွေကို ကိုယ်နိုင်တဲ့ မိသားစုဆီ ဒေါသတွေ အန်ချတတ်ကြတယ် ။ ဒါက သံသရာ လည်နေတော့တာပါပဲ။ ဖခင်ဖြစ်သူကိုယ်တိုင်က ဒီလိုလုပ်နေရင်း မိသားစုက မပျော်နိုင်တော့ဘူး။နွေးထွေးတဲ့ ဆက်ဆံ ရေးတွေ ပျောက်ဆုံးလာပါလိမ့်မယ်။ သားသမီးတွေရဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာတွေဟာ အဲ့ဒီကနေ စတာပါပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

လူသားတိုင်းမှာ လိုချင်တပ်မက်တဲ့စိတ်တွေတစ်ယောက်တစ်မျိုးစီ ရှိတတ်ကြပါတယ်။ အချို့ကလည်း ကိုယ့်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်တွေကို ပြည့်မြောက်စေချင်တဲ့ တပ်မက်စိတ်၊ အချို့ကလည်း ငွေကြေးချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို လိုချင်တဲ့စိတ် စသည်ဖြင့် ပုံစံအမျိုးမျိုး ရှိကြပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးကိုယ် လိုချင်တဲ့အရာကို ရအောင် ယူနိုင်ဖို့ဆိုရင် အမှန်တကယ် ပြင်းပြတဲ့စိတ်ဓာတ်မျိုးရှိရ မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်အားထက်သန်မှု မရှိတဲ့အခါ၊ ပြင်းပြ တဲ့စိတ်ဓာတ် မျိုး မရှိတဲ့အခါမှာတော့ ကိုယ်လိုချင်တဲ့အရာကို ရအောင်ယူနိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။                        ကျွန်တော်တို့လူသားတွေဟာ အလေ့အကျင့်ရဲ့ သားကောင်တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဇွဲ၊လုံ့လ၊ ဝီရိယ ရှိတဲ့သူတွေသည် ကြိုးစားမှု အလေ့ အကျင့်ရဲ့ သားကောင်တွေဖြစ်ကြပြီး၊ပျင်းရိတတ်တဲ့အလေ့အကျင့်ရှိသူတွေကတော့ ပျင်းရိခြင်းရဲ့ သားကောင်တွေ ဖြစ်သွားတတ် ပါတယ်။ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတိထားမိခြင်းသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နွံထဲကနေပြန်လည်ရုန်းထွက်ဖို့ ကူညီပေးမယ့် အခွင့်အရေး တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

Social Media ပေါ်က တခြားသူတွေရဲ့ အောင်မြင်နေတဲ့ဘဝ၊ပျော်ရွှင်နေတဲ့ Lifestyle၊ ကိုယ်မပိုင်ဆိုင်နိုင်သေးတဲ့အရာတွေကို ကြည့်ရင်း ကိုယ့်ကိုယ့်ကိုယ်သိမ်ငယ်လာပြီးအသက်ရှူရတာတောင် လေးလံသွားတာမျိုး ကြုံဖူးကြပါသလား။ ဒါမျိုးတွေ ကြုံနေရ ရင်တော့ PeerPressure က Negative အနေနဲ့ လွှမ်းမိုးခံနေရတာ သေချာပါတယ်။

Peer Pressure လို့ပြောရင် လူငယ်တွေကိုအရင်ပြေးမြင်မိကြတာများပါတယ်။ လူငယ်ဆိုတာ အနာဂတ်မှာ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တဲ့တစ်စုံ တစ်ယောက် ဖြစ်လာ ဖို့အတွက် ဘဝပြေးလမ်းပေါ်မှာ အခွင့်အရေးတွေကိုဖမ်းဆုပ်ရင်း

အရှိန်ယူနေရတဲ့ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလို တစ်ချိန် ထဲမှာပဲ ပြေးလမ်းမတူ၊အရှိန်မတူ၊ တာထွက်မတူတဲ့ ရွယ်တူသူငယ်ချင်းတွေက ကိုယ့်ထက်ရှေ့ပိုရောက်နေတဲ့အခါကိုယ့် ဘဝနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး သိမ်ငယ်လာတယ်၊ သူများကို အားကျလာတယ်၊ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အားမလိုအားမရဖြစ်လာတယ် ဆိုတဲ့ Peer Pressure ကို အနည်းနဲ့အများ ခံစားကြရပါတယ်။                                                                                                                       

ဦးနှောက်ရဲ့လုပ်ဆောင်ပုံတွေကို လေ့လာတဲ့  စာရေးဆရာ နဲ့ coach တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Jim Kwik ပြောဖူးတဲ့ စကားတစ်ခုရှိတယ်။ အဲ့ဒါက လူတွေရဲ့အကျင့်တွေဟာ“ကောင်းတာနဲ့ ဆိုးတာနဲ့မရှိပါဘူးတဲ့” လေ့ကျင့်ထားတာနဲ့ မလေ့ကျင့်ထားတာ ပဲရှိပါတယ် ဆိုပြီးပြောခဲ့ဖူးတယ်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အားလုံးလက်ခံထားတာက  လူတွေမှာ ကောင်းတာနဲ့ မကောင်းတာဆိုတဲ့ အကျင့် တွေရှိတယ် လို့ဆိုကြတယ်။ တကယ်တမ်းတော့ အဲ့ဒီ ကောင်းတာ မကောင်းတာတွေက လူတွေရဲ့  ဘယ်လိုနေထိုင်ပြောဆိုလဲဆိုတဲ့ လုပ်လေ့ လုပ်ထရှိတဲ့အကျင့်တွေကနေ ပုံသွင်းလာတဲ့ ရလဒ်လို့မြင်လို့ရတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဦးနှောက်ကို ကိုယ်က အကျင့်ဆိုးတွေနဲ့ ခိုင်းနေတာလားအကျင့်ကောင်းတွေနဲ့ ခိုင်းနေတာလားဆိုပြီး ကွဲပြား စွာမြင် နိုင်တယ်။ခံစားချက်ကိုလိုက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ ပြဿနာတစ်ခုကို အကုန်မသိရခင် ထင်ကြေးတွေပေးပြီး ၀ေဖန်သမုတ် လုပ်တတ် ကြတယ်။အသေးအမွားလေးက အစ အရေးတယူလုပ်ပြီး ခံစားလိုက်ကြတယ်။ ဒီတော့ ကိုယ့်အတွက်အလုပ်မဖြစ်တဲ့ အရာတွေ ကို ရင်ထဲ ယူပြီး ခံစားဖို့အဆင်မပြေတဲ့ အရာတွေကိုဘယ်လိုလွတ်ချမလဲ၊ ဘယ်လိုအကျင့်ကောင်းတွေ လုပ်ယူကြမလဲ?

ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတွေကိုပဲပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့ မလုပ်ပါနဲ့။ မိမိစိတ်ကိုလဲ ပြုပြင်နိုင်အောင်ကြိုးစားပါ။ အကယ်၍လူတစ် ယောက်ကို ပြောင်းလဲချင်တယ်ဆိုရင်တောင် မိမိကိုယ်ကိုယ်အရင်ပြောင်းလဲမှရမှာပါ။ ဒုက္ခပြဿနာနဲ့တွေ့ရင် ဘယ်သူ့ကိုမှ အပြစ်မတင်ပါနဲ့ မိမိကိုယ်တိုင် အချိန်သင့်အခါသင့်လို့ကြုံရတာပါ။ လဲကျရင် ကိုယ်တိုင် ပြန်ထနိူင်အောင်‌ကြိုးစားပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ လိုအပ်ချက်မှန်သမျှကိုယ်တိုင်သိရပါမယ် ဒါမှလည်း ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပြောင်းလဲနိုင်မှာပဲဖြစ်ပါတယ်။                              အားငယ်တတ်တဲ့သင့်စိတ်တွေကိုပြောင်းလဲပါ။ အားငယ်တတ်တဲ့စိတ်ဆိုတာ ဘယ်လိုအောင်မြင်မှုမျိုးမဆိုအကုန်ရိုက်ချိုး ပြစ်နိုင် ပါတယ်။ အကယ်၍ကိုယ်ကဘာမှမဟုတ်ဘူးဆိုရင်တောင်အားငယ်စိတ်ကြောင့် ပိုပြီးစိတ်ဓါတ်ကျလွယ်တတ်တဲ့ အကျင့် လေးက ကိုယ့်ရဲ့အနာဂတ်တက်လမ်းကိုပိတ်နေအုံးမှာပါ။ အယုံလွယ်လွန်းတဲ့ စိတ်ကိုပြောင်းလဲပါ။ ဘယ်တော့မှ အယုံမလွယ်ပါနဲ့။လောကမှာ အနီးဆုံးရန်သူက ကြောက်ဖို့ပိုကောင်းပါတယ်။ အပေါ်မျက်နှာဖုံးအပြုံးအောက်က ကြမ်းတမ်းတဲ့စိတ်ဓါတ် တွေကိုမမြင်နိူင်တဲ့အတွက်ဘယ်သူ့ကိုမှ ယုံကြည်မှုမလွန်ကဲတာအကောင်းဆုံးပါ။                                                                                  

ငါ့ရဲ့ မိဘတွေက ဒီ့ထပ်ပိုသိတတ်ပြီး ပိုထူးချွန်တဲ့သားသမီးများရရင် စိတ်ချမ်းသာနေမလား? ငါကဘာလို့ ငါနဲ့ သက်တူရွယ်တူ တွေ လောက် မတော်ရတာလဲ?ငါ့ရဲ့ချစ်သူက ငါ့ထက်ပိုပြည့်စုံမျိုးလိုချင်နေလောက်လား? “ငါကဘာလို့ဒီထပ်မကောင်းနိုင်ရတာလဲ”ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးခွန်းတွေထုတ်မိနေပါသလား?     တိုးတက်မှုတွေ မြန်ဆန်လာတဲ့ ခေတ်မှာ အရာရာတိုင်းကိုနောက်မကျအောင် အမှီလိုက်နေရတဲ့ ကျွန်တော်တို့လို လူတိုင်း အတွက် “Why I am not good enough”ဆိုတဲ့ အတွေးတွေဝင်လာတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ ဆိုရှယ်မီဒီယာ အသုံးများ တဲ့ လူငယ် တွေမှာ ဒီလိုအတွေးတွေပိုပြီး ဖြစ်လာတတ်ကြပါတယ်။အရင်ဆုံး သိစေချင်တာကတော့ ဒီလို ခံစားရတာဟာ သင်တစ်ယောက် တည်း မဟုတ်ပါဘူး။

လူတိုင်း အမှားနဲ့ ကင်းဖူးတဲ့သူ မရှိပါဘူး။ကျွန်တော်တို့အားလုံးမှာ ပြန်လည်ကုစားပြီး နေ့ရက်တိုင်းကို ရှေ့ဆက်လျှောက်လှမ်း ဖို့ကြိုးစားနေရတဲ့ အတိတ်တစ်ခုတော့ အနည်းဆုံးရှိ ကြပါတယ်။ အတိတ်က အမှားတွေဆိုတာနောင်တရနေဖို့ သပ်သပ် မဟုတ်ပဲ လက်ရှိ ပစ္စုပ္ပန်နဲ့ အနာဂတ်အတွက် ကောင်းမွန်တဲ့ပြောင်းလဲခြင်းတွေ ရရှိဖို့ သင်ယူရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

 အတိတ်မှာဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အမှား တွေကို ကုစားဖို့ နိုင်ဖို့အတွက် ပထမဆုံး ခြေလှမ်းကအမှားတွေကို အသိအမှတ်ပြုပြီး လက်ခံနိုင် အောင် ကြိုးစားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။အမှားတွေ ရှိခဲ့ရင် အမှားကို အမှားအတိုင်း လက်ခံဖို့ ကြိုးစားလိုက်ပါ။ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပါ အဝင် ဘယ်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမှ အပြစ်တင်ဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့။အမှန်တရားကို ဆုပ်ကိုင်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်ခံစားမှုတွေကိုခံစားခွင့်ပြုလိုက်တာဟာ အမှားတွေကို အကောင်းဆုံး လက်ခံတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။   

 ခန္ဓာကိုယ် ကျန်းမာသန်စွမ်းဖို့ ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်းတွေလုပ်ဆောင်ကြတယ်၊ကျန်းမာရေးနဲ့ညီတဲ့ အစားအသောက် တွေကို စားသုံးကြတယ်၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအတွက်ပြောစရာမလိုအောင် ဘယ်လိုနေထိုင်ကြရမလဲဆိုတာ ယေဘုယျအားဖြင့် သိကြတယ်။ ဒါပေမဲ့စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကိုတော့ ဂရုစိုက်ရမှန်း ကျနော်တို့ယဥ်ကျေးမှုမှာအထူးတလည် မပြောကြဘူး။ တစ်ခုခု ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာဖြစ်နေတယ်ဆိုရင်ဘေးကလူတွေကိုပြောဖို့ကို ၀န်လေးနေမိတယ်၊ ငါ့ကိုဘယ်လိုထင်ကြမလဲပေါ့? ပြောလိုက်ရင် လည်း ကိုယ့်ကိုလှောင်တာတို့၊နာမည်တပ်ခေါ်တာတို့ရှိကြတယ်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကူညီလိုနေသူတွေကိုလဲ ကူညီပေးဖို့ဘေးမှာ ရှားတာရယ်၊ ဘေးကလူတွေက ဘယ်လိုဖေးမကူညီဖို့ မသိတာရယ်ဆိုတဲ့အခါမှာဖွင့်ဟပြဖို့ခက်ပါတယ်။                                       

လူတစ်ယောက်မှာ အတွေ့အကြုံပိုင်းဆိုင်ရာ၊အတွေးအခေါ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ရှု့မြင်သုံးသပ်ချက်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့  ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တွေမှာ မနေ့ကထက် ဒီနေ့ပိုပြီး ကောင်းလာဖို့ ဆိုရင် အဆက်မပြတ်သင်ယူနေဖို့နဲ့ လက်တွေ့အသုံးချ နေဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ မနေ့ က နဲ့ ဒီနေ့ , ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်ကနဲ့ ဒီအပတ် (ဒါမှမဟုတ်) မနှစ်ကနဲ့ ဒီနှစ် အတောအတွင်းမှာ ကိုယ့်ရဲ့ အတွေးအမြင်တွေ၊ ပညာတွေ ဟာ ဒုံရင်းအတူတူပဲဆိုရင်တော့ ပြဿနာရှိနေပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ ကိုယ့်အနေနဲ့ သင်ယူလေ့လာမှု၊ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု လုပ်နေဖို့ ပျက်ကွက်နေလို့ပါပဲ။          

 ကျနော်တို့တွေရဲ့ထင်မြင်ယူဆချက်တွေက အဟောင်းသားပဲရှိနေတာ၊ အမြင်ကျယ်ဖို့ အတွက်ဆိုရင်လေ့လာသင်ယူဖတ်ရှုရမယ်၊ ကိုယ်သိထားတဲ့ အကြောင်းအရာ၊ အယူအဆတွေကလက်ခံနိုင်စရာရှိမရှိပြန်သုံးသပ်ရမယ်၊ ကျနော်တို့ ရဲ့ ဦးနှောက်ကိုဘယ်လိုလေ့ကျင့်ပေးနေသလဲဆိုတာနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ ဒီအပိုင်းကတော့ အချိန်တော့ယူရမယ်၊ဗြုန်းစားကြီး ပြောင်းလဲလို့မရလို့၊ ကိုယ့်အနေနဲ့ ကျင့်သားယူရပါလိမ့်မယ်၊                                                                                                                                   

အမြဲ စိတ်ညစ်နေတတ်တဲ့သူဟာအမြဲတမ်းအခက်အခဲတွေနဲ့ပဲနေရတတ်ပါတယ်။ အခက်အခဲမရှိမှ စိတ်ချမ်းသာတာ မဟုတ်ပါဘူး။စိတ်မချမ်းသာလို့ အခက်အခဲနဲ့တွေ့နေရတာပါ။ အမြဲစိတ်ညစ်နေတတ်တဲ့ သူကအမြဲတမ်းအခက်အခဲတွေနဲ့ပဲ ရင်ဆိုင်ရတတ် ပါတယ်။  တစ်ခုခုဆို အတွေးတွေကို ဂရုစိုက်ပါ အတွေးတွေက စကားတွေဖြစ်သွားတတ်တယ်။စကားတွေကနေတစ်ဆင့် အပြုအမူတွေ ဖြစ်သွားတတ်တယ်ဒီလိုပဲ အပြုအမူတွေကိုလည်းဂရုစိုက်ပါ။အပြုအမူတွေကနေတစ်ဆင့် ကိုယ့်ကံကြမ္မာကိုဖန်တီး သွားကြ တာပါပဲ။ လူတစ်ယောက်စိတ်ချမ်းသာခြင်း၊စိတ်မချမ်းသာခြင်းဆိုတာသူ့ဘေးကလူတွေနဲ့ မသက်ဆိုင်ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် စိတ်ချမ်းသာအောင်မနေတတ်သရွေ့စိတ်ညစ်နေရမှာပါ