နေ့စဉ် စိတ်လက်ပေါ့ပါးချင်ရင်ကိုယ့်အတွေးတွေကိုလည်း ပေါ့ပေါ့ပါးပါး တွေးတတ်ဖို့လိုပါတယ်။ ကြုံတွေ့ရတဲ့ အခြေနေ ၊ကြားရတဲ့ စကား အားလုံးကို ရင်ထဲထည့်ပြီး ခံစားနေလို့ မရပါဘူး။ တချို့သော အရာတွေကိုမသိသလိုနေပြီး ၊ တချို့သော စကားများကို မကြားသလိုသာ သဘောထားတတ်ဖို့ လိုပါတယ်။အားလုံးကို အလေးနက်ထားပြီး လိုက်ခံစားနေရင် ကိုယ်ပဲ ပင်ပန်းရပါလိမ့်မယ်။                                                                                                                                      စကားလုံးတွေအပေါ် ပေါ့ပေါ့ပါးပါး …. တွေး။ လူတွေနဲ့ ပြောဆိုဆက်ဆံတဲ့အခါအရမ်း Sensitive ဖြစ်နေလို့ မရပါဘူး။မတော် တဆ ပြောမိတာတွေ၊ ဒေါသကြောင့်ပြောမိတာတွေ၊ မနာလိုစိတ်ကြောင့် ပြောမိတာတွေစသဖြင့် ဆိုးရွားတဲ့ အပြော ဆိုတွေကို အတည်ယူပြီး မခံစားပါနဲ့ ။ နားကကြားသမျှကိုနှလုံးသားဆီ မပို့ပါနဲ့ ။ တစ်ခါတစ်လေမှာ ချစ်ခင်ရသူ အချင်းချင်းကြား မတော် တဆ ပြောထွက်မိတာတွေဒေါသကြောင့် လွှတ်ခနဲ ပြောလိုက်တာတွေဟာ ရှိတတ်ပါတယ်။ စကားလုံးတိုင်းကို အထန ကောက် ပြီး လိုက်မခံစားပါနဲ့။ ဒီစကားတွေအပေါ် အရမ်း Serious ဖြစ်နေတယ် နာနာကျင်ကျင်လိုက်ခံစားနေတယ် ဆိုရင် တန်ဖိုးထား သင့်တဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေ ဆုံးရှုံးရတတ်ပါတယ်။

အခက်ခဲတွေ ၊ ပြဿနာတွေကို ဘယ်သူမှ မလိုချင်ကြပါဘူး။ ဒါပေမဲ့လဲ မတွေ့ချင်လို့ ရှောင်နေလို့ရတဲ့အထဲမှာ အခက်နဲ့ ပြဿနာ တွေက မပါဘူး ။ကိုယ်တိုင် မကျူးလွန်ရင်တောင်မှ မထင်မှတ်ပဲ ရောက်လာတဲ့အခက်ခဲတွေ ၊ ရှောင်နေရင်းကတမင်ဝင်တိုးလာတဲ့ ပြဿနာတွေဟာ နေ့စဉ်နဲ့အမျှကြုံနေရဦးမှာပဲ။                                                                                                            အခက်ခဲတွေဟာ ဘယ်နေရာကိုရောက်ရောက် တွေ့နေရမှာပဲ ၊ ဒါဟာ လောကရဲ့နိယာမတစ်ခုပါ ။ ငယ်ငယ်က ကျောင်းတက် ရတဲ့ အခက်ခဲ ၊ လုပ်ငန်းခွင်က ပြဿနာ ၊ မိသားစုပြဿနာ ၊ အချစ်ရေး ၊ အိမ်ထောင်ရေး ၊ စားဝတ်နေရေး စတဲ့ အခက်ခဲ ပြဿနာ တွေဟာအဟောင်းတွေ ပြီးသွားလိုက် ၊ အသစ်တွေက ထပ်ဝင်လာလိုက်နဲ့ ရှိနေကြမှာပါ။ ဒီလိုအခက်ခဲတွေများများ ကြုံရတဲ့အခါ လူကို ပိုသန်မာစေတာ သတိထားမိပါသလား။

တစ်စုံတစ်ယောက်ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကို စိတ်ဝင်တစားနားထောင်ပေးတတ်ခြင်းဟာလည်း နွေးထွေးစေတဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ တစ်မျိုးပဲ။ မနက်မိုးလင်းကစလို့ညအိပ်ယာဝင်တဲ့အထိ ဒီနေ့ ဘာတွေလုပ်တယ်၊ ဒီနေ့ ဘယ်တွေသွားတယ်၊ ဘယ်သူကတော့ ကိုယ့်ကိုဘယ် လိုပြောတယ်၊ ရာသီဥတု ကြည်လင်တာကစလို့၊ ညနက်သန်းခေါင်တွေမှာအထီးကျန်ရကြောင်းအထိ ကိုယ့်ဘဝ ရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေ၊ ဝမ်းနည်းမှုတွေကိုမျှဝေနားထောင်ပေးမယ့်သူတွေရှိတာ ဘာနဲ့မှ အစားထိုးလို့ မရနိုင်တဲ့ကံကောင်းခြင်းပါပဲ။                            လူတိုင်းဟာ ကိုယ့်ကို နားထောင်ပေးမယ့်သူတွေကို လိုအပ်ပါတယ်။ တကယ်တော့နားထောင်ပေးရတဲ့ အလုပ်ဟာ မလွယ်ကူပါ ဘူး။ လူတွေဟာ သူတစ်ပါးပြောတာ နားထောင်ဖို့ထက်ကိုယ့်ရဲ့ ထင်မြင်ယူဆချက်တွေ၊ အပြစ်တင်​ ဝေဖန်မှုတွေကိုပဲ ရေပက် မ၀င် ပြောပြီးကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ရှေ့တန်းတင်တတ်ကြပါတယ်။ နောက်ပြီး လူတိုင်းမှာ သူ့​ပြဿနာနဲ့သူမိုလို့ သူတစ်ပါးရဲ့ ပြဿနာတွေ၊ စိတ်ညစ်စရာတွေ၊ အပူသောကတွေကိုစိတ်ရင်းနဲ့နားထောင်ကူညီပေးဖို့ဆိုတာက လွယ်ကူတဲ့အလုပ် တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့်မိုလို့ ကိုယ့်ကို အမြဲစိတ်၀င်တစားနဲ့ ကြင်ကြင်နာနာ နားထောင်ပေး၊နှစ်သိမ့်ပေးတတ်တဲ့သူ တွေရှိရင် သေချာ တန်ဖိုးထားပါ။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်ခံစားချက်တွေကအင်အားကြီးပါတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့ခံစားချက်က စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုတွေပေးနိုင်ပြီးမကောင်းတဲ့ ခံစားချက်တွေက တော့ စိတ်ဒဏ်ရာအမျိုးမျိုးပေးနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝမှာစိတ်အနှောင့်ယှက် တွေ၊ စိတ်ရှုပ်စရာ တွေက နေ့စဉ်လိုလိုကြုံရတတ်ပါတယ်။ ဥပမာ -တစ်ခါတလေမှာ မနက်မိုးလင်းက တည်းက စိတ်မကြည်တဲ့ အခါ တစ်နေ့လုံး အဆင်မပြေတာ၊ကိစ္စတစ်ခုအပေါ်ဖြစ်တဲ့ ဒေါသစိတ်ကနောက်ကိစ္စတွေမှာပါ ဆက်သွားတဲ့အခါ စိတ်ပင်ပန်း ရတာမျိုးခံစားဖူးမှာပါ။ဒီခံစားချက်လေးတွေက ဘာမှမဟုတ်ပါဘူးလို့ထင်ရပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ပျော်ရွှင်မှုကိုတစ်နည်းနည်း နဲ့ အနှောင့်ယှက်ဖြစ်စေ သလို အခြားသူကိုလည်းထိခိုက်စေတာမျိုးဖြစ်တတ်ပါတယ်။                             

 မကောင်းတဲ့စိတ်ခံစားချက်တွေကို(letting go) စိတ်အနှောင့်ယှက်မဖြစ်ဘဲ လွတ်လပ်စေဖို့အတွက် အလေ့ကျင့်လေးကို ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက် ကျွန်တော်တို့တစ်ခုခုလုပ်တော့မယ်ဆိုရင်ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ရှိဖို့လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်က ဘာလို့ဒီအကျင့်လေးရှိချင်လဲတွေးကြည့်ပါ။ (ပျော်ချင်လို့လား၊ ကိုယ့်နားကသူတွေကိုကောင်းကောင်းဆက်ဆံချင် လို့ လား၊ ဒါမှ မဟုတ် စိတ်ကြည်ချင်လို့လား)။ ဖြည်းဖြည်းချင်းစပါ။ဒီနေ့ကစပြီး ဖြစ်ကိုဖြစ်ရမယ်ဆိုတာထက် ဒီနေ့မှာတော့ ဘယ်လို စိတ် ခံစားချက်ကိုသတိထားမယ်၊ ပြင်ဆင်မယ် လို့အရင်တွေးကြည့်ပါ။ (ဥပမာ - ဒီနေ့မှာမကောင်းတဲ့ခံစားချက်တစ်ခု ကို သတိထားမိ အောင်ကြိုးစားမယ်ဆိုတာမျိုးပေါ့)

အချစ်က ပျော်စရာပဲ ဖြစ်သင့်တယ်။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာလူတိုင်းက မှားယွင်းစွာ ချစ်ခဲ့ဖူးကြတယ် ။ ကိုယ့်အပေါ် မကောင်း တဲ့သူ ၊ကိုယ့်ကိုဆက်တိုက် နာကျင်စေတဲ့သူကို ချစ်ခဲ့မိတာမျိုးပေါ့ ။ ကိုယ်တိုင်လဲအဲ့ဒီလိုပဲ ။ နောက်ဆုံး ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပြန်ရှာမ တွေ့တော့တဲ့အထိ ၊ဘာတန်ဖိုးမှမရှိအောင် တွယ်ကပ်မိတဲ့အထိပဲ။ အချစ်က နာကျင်စေတတ် မှန်းသိခဲ့တာအဲ့ဒီအချိန်ကပေါ့ ။ သူခေါ်ရင်ပျော်တယ် ၊ သူပစ်ထားရင် ငိုတယ်။လူတစ်ယောက်ကိုအလွန်ကျူးချစ်မိခြင်းဟာ သိပ်ကို အန္တရာယ်များပါတယ်။သူဟာကိုယ့်အားနည်းချက်ဖြစ်ကြောင်း သူသိသွား ပြီးတဲ့နောက် အမျိုးမျိုးလှည့်စားတော့တာ။ညာနေတာလဲ သိတယ်၊ နာကျင်တာလဲ သိတယ်။ ဒါပေမဲ့ မရုန်း ထွက်နိုင်ခဲ့ဘူး။ သူမချစ်ဘူးဆိုတာကို လက်မခံချင်ခဲ့ဘူး ၊ ဘယ်လောက်တောင် ရူးသလဲ ၊ ဘာကောင်းကြိုးမှမပေးတဲ့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို အချိန်အကြာကြီး အသဲကွဲနေခဲ့တာမျိုးပေါ့။

တွေဝေရခက်တဲ့ ဆက်ဆံရေးထဲပိတ်မိနေတဲ့အခါဒီအချက်လေးကို သေချာတွေးကြည့်ပါ။ ကိုယ်က ဒီလူတစ်ယောက်ကို စွန့်လွှတ်ရမလား။ ဆက်ပြီး ဖမ်းဆုပ်ထားသင့်သေးလားဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးနဲ့နာကျင်ရတဲ့အခြေနေမျိုးမှာ ဆိုပါတော့။ ဒီအခြေနေကို ဘာကြောင့်ရောက်လာခဲ့သလဲအဖြေရှာကြည့်ရင် ပြဿနာတွေ ခဏခဏဖြစ်ပြီး ဒီဆက်ဆံရေးဟာ Toxic ဖြစ်လာပြီ လို့ ထင်လို့ပဲ မဟုတ်လား။ ဒါဆို ဘာ့ကြောင့် လက်လွှတ်ဖို့ခက်ခဲနေရသေးလဲ ။ သေချာတာတော့ သူ့အပေါ်ထားတဲ့ ကိုယ့်ရဲ့အချစ်တွေ ၊ သံယောဇဉ်တွေမကုန်နိုင်သေးလို့ သူနဲ့အတူ ရှိခဲ့တဲ့အမှတ်တရတွေ ၊ သူ့ကြောင့်ကုန်ခဲ့တဲ့အချိန်တွေကို နှမြောလို့ပဲ ။                                                                                                                                                 ဒီလူဟာ ကိုယ့်အပေါ် Cheat လုပ်တယ် ၊ဆက်တိုက်နာကျင်စေတယ် ၊ သူဟာ အရင်က ကိုယ့်အပေါ် ကောင်းခဲ့တဲ့လူတစ်  ယောက် မဟုတ်တော့ဘူး ဆိုတာ သေချာပေါက်လည်း သိတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူအရင်လိုပဲ ပြန်ကောင်လာလေမလားဆိုပြီး သည်းခံပြီး လိုက်ညှိ ယူနေရတယ်ဆိုရင်ကိုယ့်အတွက် လုံးဝ Healthy မဖြစ်တော့ဘူး ။ ကြာတော့ကိုယ်ကအမြဲ အရှူံးပေးပြီး ၊ က်ုယ့်မာန တွေကလည်း ပြာပုံဖြစ်ပြီးဘာအဆင်မှမရှိတော့သလို ခံစားလာရတယ်။  ကိုယ့်အပေါ်စိတ်ဝင်စားမှုမရှိတော့တဲ့သူ ကို လက်မလွှတ်နိုင်ပဲ ထပ်တ လဲလဲ ဆွဲထားမိနေတာခြင်းဟာ …. ငါက ဒီလိုလူပါ ၊ ငါက တန်ဖိုးမရှိတဲ့သူပါ ဆိုတဲ့အချစ်မခံရခြင်းက ဖြစ်လာတဲ့ ထင်ယောင် ထင်မှား အတွေးကို ပိုသေချာအောင်လုပ်နေမိသလိုပဲ။ ကိုယ်က ဒီလိုမျိုး တွေဝေရတဲ့ အခြေနေတစ်ခုမှာ ပိတ်မိနေပြီဆိုတာ လက်လွှတ်လိုက်ပါတော့လို့ ဦးနှောက်က အချက်ပြနေတာပဲ ။ ဒါကို အမှတ်မရှိတဲ့ နှလုံးသားကငြင်းဆန်နေတာ ။ တကယ်လို့ သူဟာ အရင်လိုပဲ နွေးနွေးထွေးထွေးရှိမယ် ၊ ပြဿနာတွေဆိုလဲအချိန်ခဏလေးအတွင်း ညှိယူနိုင်တယ်ဆိုရင် ဒီအခြေနေထိ ရောက်လာ စရာအကြောင်းမှ မရှိတာပဲ မဟုတ်လား ။

ဒီနေ့မှာ အောင်မြင်နေသူတွေကို ကြည့်လိုက်ပါ။ အကုန်လုံးက နေ့ချင်းညချင်းလွယ်လွယ်ကူကူ အောင်မြင်လာကြတာ မဟုတ်ပါ ဘူး။ ၎င်းတို့ရဲ့ အောင်မြင်မှုနောက်ကွယ်မှာပေးဆပ်ခဲ့ရတဲ့ အရာတွေ ရှိပါတယ်။ လူတိုင်းက အောင်မြင်တိုးတက် ချင်တယ်ဆိုတာ အသေအချာပါပဲ။ သို့သော်လည်း လူတိုင်းကအောင်မြင်နေတာ မဟုတ်တာကို တွေ့ရမှာပါ။ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပန်းတိုင်တွေ၊အောင်မြင်မှုတွေ ရယူပိုင်ဆိုင်ချင်တယ်ဆိုရင် အောင်မြင်ဖို့ဆိုရင် မှန်ကန်သောခြေလှမ်းနဲ့ ရှေ့ဆက်လှမ်းဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။                                                                                                                                                   အောင်မြင်နေသူ တော်တော်များများရဲ့ တူညီတဲ့အချက်ကတော့ ကြိုးစားအားထုတ်မှု အပြည့်အဝရှိခြင်းပါပဲ။ သူတို့က မကြိုးစား ဘဲနဲ့ဘယ်အရာမှ မရနိုင်ဘူးဆိုတာကို သဘောပေါက်လက်ခံကြပါတယ်။ ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အရာကိုရောက်ရှိဖို့အတွက် ကြိုးစား ခြင်း က မဖြစ်အနေလိုအပ်ပါတယ်။ ဘယ်အရာကိုမဆို တိုးတက်အောင်မြင်မှုကိုလိုချင်ရင် စိတ်အားထက် သန်မှုရှိပြီး ကြိုးစားရ ပါမယ်၊ ဘဝတိုးတက်ပြောင်းလဲမှု၊ အောင်မြင်မှုဆိုတာ တကယ်ကြိုးစားမှုကနေ လာတာပါ။ ပြီးတော့  ဘယ်လောက်ပဲ ခက်ခဲတဲ့ အလုပ်ဖြစ်ပါစေ  ကိုယ်တိုင်ကြိုးစားပြီးပြီးမြောက်အောင်မြင်တဲ့အခါ ကျေနပ်အားရမှုနဲ့ ယုံကြည် ချက်ရှိမှုတို့ကိုပိုမိုတိုးမြှင့်စေ နိုင်ပါတယ်။

Self-Discipline လို့ သုံးနှုန်းကြတဲ့ မိမိကိုယ်ကို စည်ကမ်းရှိခြင်းကလူတိုင်းအတွက် လိုအပ်တဲ့ အရာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ မိမိ ကိုယ် ကိုယ်စည်းကမ်းရှိခြင်းဆိုတာ ကဏ္ဍအလိုက်အဓိပ္ပါယ်အမျိုးမျိုး သတ်မှတ်နိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့်တော့ မိမိရဲ့ အတွေးအခေါ်၊ အပြုအမူနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ ခံစားချက်များကို ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းရည်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။                                     ကိုယ်လုပ်ချင်တဲ့ အရာတွေ ထက် ကိုယ်လုပ်သင့်တဲ့အရာ၊ မှန်ကန်တဲ့လမ်းကြောင်းကိုလျှောက်ဖို့ အပြုအမူကို ထိန်းညှိပေးတဲ့ စွမ်းရည်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါ တယ်။မိမိရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဘဝအတွက်သော်လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အရာတွေ ပန်းတိုင်တွေ ရောက်ရှိဖို့အတွက် Self Discipline က လိုကိုလိုအပ်ပါတယ်။                                                                              

အခုလက်ရှိမှာမိမိအမှန်တကယ်လိုချင်တဲ့နေရာကို ရောက်ရှိနေပါသလား။ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေ၊အချိန်ကိုကောင်းကောင်း အသုံးချမှုပေါ် မူတည်ပြီး လူတွေရဲ့ဘဝအခြေအနေတွေက ကွာခြားသွားပါတယ်။ လူတိုင်း တိုးတတ်အောင်မြင်တဲ့သူ ဖြစ်ချင် ကြတာချည်းပါပဲ။ လက်ရှိမှာအောင်မြင်နေတဲ့သူတွေကထိုက်တန်တဲ့အားထုတ်မှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်လောက်ပဲ အောင် မြင် တိုးတတ်ချင်ပါတယ် ပြောပြောလက်တွေ့ကြိုးစားအားထုတ်မှုမရှိဘဲ ထိုင်နေရင်တော့ ဘယ်တော့ မှ ရှေ့ကိုရောက်ပြီး အောင်မြင် နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။                                                                                                                                                    ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူတိုင်းအတွက်ရရှိတာ တူညီတဲ့ အရာတစ်ခုကတော့ အချိန်ပါပဲ။ လူတိုင်း တစ်နေ့ကို ၂၄ နာရီစီပဲရရှိကြတာပါ။ တန်းတူညီတူ ရရှိတဲ့အချိန်ကို အသုံးချတဲ့အပေါ်မူတည်ပြီးရလဒ်တွေကကွဲပြားသွားပါတယ်။ အချိန်ကို ကောင်းကောင်း အသုံး ချပြီး ကြိုးစားအားထုတ်နေတဲ့သူတွေကအချိန်မလေးစားတဲ့သူတွေထက် အမြဲရှေ့ရောက်နေမှာပါ။ လက်ရှိမှာ အောင်မြင်နေ သူတိုင်းက အချိန်နဲ့ပတ်သတ်ပြီးကိုယ်ပိုင်စည်းမျဉ်းတွေ ရှိသလို တိတိကျကျ လေးလေးစားစားလည်း လိုက်နာကြပါတယ်။အချိန်ကို လေးစားတန်ဖိုး ထားတတ်ခြင်းက ရှေ့ကိုရောက်ဖို့ အဓိကလိုအပ်ချက်တစ်ခုပါပဲ။

ပြောင်းလဲလို့မရတာကိုလက်ခံလိုက်ပါ။ ထိန်းချုပ်လို့မရတာကို လက်ခံလိုက်ပါ။ အခြေအနေအမှန်ကို လက်ခံလိုက်ပါ။ လက်ခံ လိုက်ပါ ဆိုတဲ့ စကားလေးကသာ လွယ်ကူရိုးရှင်းပြီးအကောင်းဆုံးအဖြေတွေဆီ ခေါ်ဆောင် သွားနိုင်တာမှန်ပေမယ့် လည်း တကယ့်တကယ်ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ပါဝင်ပတ်သက်နေတဲ့အခြေ အနေတွေအပေါ် လက်ခံနိုင်ဖို့ဆိုရာမှာတော့ ဖြတ်သန်းရတဲ့လူ အတွက် ခက်ခဲလွန်း လှပါတယ်။                                                                                                                               အန္တရာယ်တွေကြုံလာရင်တောင်Body ရဲ့ Auto Response အရ ကိုယ့်ကိုကိုယ် ကာကွယ်တတ်တဲ့ လူသားတွေအတွက်ထိန်းချုပ် လို့မရတာတွေ၊ ဝမ်းနည်းစရာတွေ၊ ဆုံးရှုံးရတာတွေ၊ ဝေးကွာသွား ရတာတွေနဲ့ပြန်မရမနိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေ တွေကို ရင်ဆိုင် ကြုံတွေ့ကြရတဲ့အခါ လက်ခံဖို့ထက်အံ့သြတုန်လှုပ်မှုတွေ၊ နာကျင်ခံစားခြင်းတွေ၊ဒေါသတွေ၊ မကျေနပ် ချက်တွေနဲ့ အဆင်မပြေ မှုတွေ ကသာ ကိုယ့်ဆီ ဦးဆုံး တိုးဝင်လာကြတာထုံးစံပါပဲ။ ဒါကြောင့် လက်ခံလိုက်ပါဆိုတဲ့စကားလုံး လေးဟာ သိမ်မွေ့လွန်းပြီးအချိန်ယူတည်ဆောက်ရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလိုပါပဲ။