အောင်မြင် ခြင်းနဲ့ ပျော်ရွှင်ခြင်းတို့ကို ဘဝမှာတစ်ပြိုင်နက်တည်း ပိုင်ဆိုင် နိုင်တယ်ဆိုရင် ယုံမှာလား။ တကယ်တော့ ထိုအရာ နှစ်ခုကိုတစ်ပြိုင်နက်တည်း ပိုင်ဆိုင်နိုင်ပါတယ်။ ကျန်းမာခြင်းသည် လာဘ်တစ်ပါးဆိုတာကိုသတိရပါ။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်း မာရေးနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး တို့ကိုလျစ်လျူရှုလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေ အများကြီးကိုခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ရော စိတ်ပါ ကျန်းမာနေမယ်ဆိုရင်တော့ ကြံစည်သမျှအရာအားလုံးကို အောင်မြင်စွာ လုပ်ဆောင် နိုင်မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။                                                                                                                                                ချစ်ရသူတွေနဲ့ အတူတူ ပျော်ရွှင်စရာကောင်းတဲ့ အချိန်မျိုးကုန်ဆုံးဖူးပါသလား။ ဒါဆိုရင်တော့ နားဆင်သူလောက် ပျော်ရွှင် ရမယ့် သူ ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူငယ်ချင်း မိတ်ဆွေ အပေါင်းအသင်းများ၊ မိသားစုများနဲ့တန်ဖိုးရှိတဲ့ အချိန် ကုန်ဆုံးခြင်း အားဖြင့် အချိန်တစ်ခုရောက်မှ နောင်တရရတဲ့အဖြစ်မျိုးကနေ ကင်းဝေးရမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ဦးတစ်ယောက် (သို့) လူအများဆီကနေ ကိုယ့်အပေါ်ဦးတည်တိုက်ခိုက်လာတဲ့ ဝေဖန်ကဲ့ရဲ့ မှု၊ အပြစ်တင်မှုတွေ ကြုံတွေ့ ဖူး ကြလား လို့မေးကြည့်ချင်ပါတယ်။ ဝေဖန်အပြစ်တင်မှုဆိုကတည်းက ကိုယ့်ရဲ့တိုးတက်နိုင်ရေး၊ပြုပြင်နိုင်ရေးကိုအကြောင်းပြုပြီး ကောင်းမွန်သောရည်ရွယ်ချက်နဲ့အကြုံပြုချက်ပေးတာမျိုး၊ ဆွေး နွေး ညှိနှိုင်းမှုလုပ် ဆောင်တာမျိုး မဟုတ်ပဲအပြုသဘော မဖြစ် စေတဲ့ စကားလုံးတွေ၊ အထင်အမြင် တွေနဲ့ စွပ်စွဲပြောဆိုခြင်း ကို ဆိုလိုပါတယ်။                                                                                                                                                   ဒီလို ပြစ်တင်ဝေဖန်မှု၊ ကဲ့ရဲ့မှုတွေကို နယ်ပယ်တော်တော်များများမှာကြုံတွေ့ဖူးကြလိမ့်မယ် ထင်တယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ 𝗽𝗲𝗿𝘀𝗼𝗻𝗮𝗹 𝗹𝗶𝗳𝗲 မှာလည်းဖြစ်နိုင်သလို𝗽𝗿𝗼𝗳𝗲𝘀𝘀𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹 𝗹𝗶𝗳𝗲မှာလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီလို အပြုသဘောဘက်လည်းမရောက်၊ ကိုယ့်ကို အကူအညီ လည်းမဖြစ်တဲ့တစ်ဖက်လူရဲ့ထင်မြင်ယူဆမှုတွေကြောင့်ပဲ𝗘𝗺𝗼𝘁𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹 𝗿𝗲𝘀𝗽𝗼𝗻𝘀𝗲 တွေဖြစ်တဲ့ဝမ်းနည်းအားငယ်မှုတွေ၊ ရှက်စိတ် တွေ၊ ဒေါသတွေ၊ မပျော်ရွှင်မှု၊မကျေနပ်မှုတွေနဲ့အတူ တစ်ဖက်မှာလည်း ကိုယ့်ကိုကိုယ်ယုံကြည်စိတ်တွေ၊ချစ်ခင်တန်ဖိုးထားစိတ် တွေအပေါ်အနည်းအများသက်ရောက်မှုတွေရှိသွားပါတယ်။

အနာဂတ်စီမံခန့်ခွဲမှုလို့ပြောလိုက်ရင်နောက် လာမဲ့၃-၅နှစ်တာကို ယခုကာလကနေထည့်သွင်းစဥ်းစားရတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ တစ်နှစ်တာဆိုတဲ့အချိန်ဟာကုန်တာ မြန်ဆန်ပါတယ်။ကိုယ့်အနေနဲ့ လုပ်စရာတွေ၊ သင်စရာတွေ၊ကိုယ့်အတွက်နဲ့ ဘေးကလူတွေအတွက်ပါထည့်သွင်းစဥ်းစားလိုက်တဲ့အခါအလွန်မှအချိန်တွေဟာပိုလျှံနေတယ်လို့မမြင်နိုင်တော့ပါ။ အနာဂတ်လို့အဝေးကြီးတွေးလိုက်ရင်အကြီးကြီးတွေလုပ်နေရမယ်လို့အထင်မမှားသင့်ပါဘူး။ အကြောင်းကကိုယ့်အနေနဲ့တရက်တာကို ဘယ်လိုဖြတ် သန်းနေလဲ? ဆိုတာကနေစတင်တွေးကြည့်ရမှာဖြစ်တယ်။                                                                                                       Build-မိမိကိုယ်ကိုယ်တည်ဆောက်နေရဲ့လား? ဥပမာ ခန္ဓာကိုယ်အရ,ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေလား?အခြားသော မိမိ တည်ဆောက်နေရမဲ့အရာတွေ၊ကိုယ်နဲ့ကိုယ်ကြား၊ ကိုယ်နဲ့မိသားစုကြား၊ ကိုယ်နဲ့အပြင်ကလူတွေကြား စတဲ့ ဆက်ဆံရေး၊လူမှု ရေးတွေအပြင် အခြားသော ဘ၀အတွက်လိုအပ်တဲ့ system တွေကိုတည်ဆောက်နေဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ Learn-သင်ယူမှုဟာ တိုးတက်မှုရဲ့အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ပါတယ်၊သင်စရာတွေများတဲ့ခေတ်မှာ ဘယ်အရာကိုတစိုက်မတ်မတ်နဲ့ လေ့လာသွားမလဲဆိုတာ ကို စီမံရမှာဖြစ်တယ်၊ကိုယ့်ရဲ့စိတ်၀င်စားမှု နယ်ပယ်နဲ့ကိုက်ညီတဲ့ အရာလား? ခေတ်နဲ့အညီမဖြစ်မနေ လိုက်ပါ သင်ယူရမဲ့အရာ လား?ကိုယ့်အတွက်လိုအပ်ရဲ့လား? စတာတွေကိုဆန်းစစ်ပြီးလေ့လာသွားရမှာဖြစ်ပါတယ်။

သာမန် ပုထုဇဥ်တွေအနေနဲ့ လောကမှာ ဘယ်သူတွေကမှန်တယ်၊ဘယ်သူတွေကတောဖြင့် မမှန်ဘူး ဆိုပြီး မိမိတို့ရဲ့ခေါင်းထဲမှာ မှတ်ချက်တွေ၊အမြင်တွေ၊ အတွေးတွေ တစ်ပုံတစ်ခေါင်းကြီးနဲ့ရှုမြင်ပြီးနေ့စဥ်ဘ၀ကိုရွက်လွှင့်နေကြတယ်။ ဒီရဲ့နောက်ကွယ်မှာ သိနိုင်တဲ့အတိအကျအဖြေဆိုလို့အတိအကျ ဘာမှမသိတာပဲ ဖြစ်နေ တယ်။ အတွေးအမြင်တွေ မှတ်ချက်တွေပေးရတာလွယ် တယ်။ ပြီးရင်ဒီအရှုပ်ထုတ် တွေ၊ အမှိုက်တွေနဲ့ သံသရာလည်နေတတ်ကြပါတယ်။   လူတွေကအမှားအမှန်တွေကိုသာရှာလေ့ရှိပြီး စစ်မှန်မှု (အမှန်တရား)ကိုရှာဖွေဖို့မေ့နေတတ်ကြတယ်။ စစ်မှန်မှု (သို့) အမှန် တရား ဆိုတာဟာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ?စစ်မှန်မှုဆိုတာ မပြောခင် စစ်မှန်မှုကို သီအိုရီရှု့ထောင့်များစွာနဲ့ ချဥ်းကပ်ပြီးပြောကြ လေ့ရှိတယ်။ သက်ဆိုင်ရာ သီအိုရီရဲ့ ဘာသာစကားအရ ဒါဟာအမှန်၊ ဒါဟာ မမှန်ဘူး။

မနာလိုမှုဟာ ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့တည်ရှိနေတတ်ပါတယ်။ မနာလိုမုန်းထားခြင်းဟာ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မီးပြန်ရှို့သလိုပဲကိုယ့်စိတ်နဲ့ ကိုယ် ပူလောင်ရပါတယ်။ ကိုယ့်ထက်သာသွားလို့ မနာလိုတာ၊ကိုယ်မပျော်နိုင်ပေမဲ့ သူပျော်နေရလို့ မနာလိုတာ၊ ကြိုးစားတာ ချင်း တူ တာတောင် သူကပိုအောင်မြင်လို့ စသဖြင့် မနာလိုမှုတွေဟာ အမျိုးမျိုးပါပဲ။                                                                    မနာလိုလို့ ကွယ်ရာမှာအပုတ်ချပြောတာ၊ နာမည်ဖျက်တာ၊ တိုက်ခိုက်တာတွေကိုမှ မနာလိုဖြစ်ခြင်းလို့ခေါ်တာမဟုတ်ဘူး။ မုဒိတာ မပွါးပေးနိုင်တဲ့စိတ်၊ အဘိဇ္စျာ ပွါးသောစိတ်ဟာလည်းမနာလိုခြင်းပါပဲ။ ငါကတော့ဖြင့် ဘယ်သူ့အကြောင်းမှ မပုတ် ခတ်ဘူး၊ မတိုက်ခိုက်ဘူးဆိုရင်နဲ့ မနာလိုခြင်းအလျင်းကင်းတဲ့သူလို့ ထင်ပါသလား။ တစ်ခါတစ်လေမှာ ကိုယ်တိုင်သတိမထား မိတဲ့ မနာလိုခြင်းတွေ ကိုယ့်မှာရှိနေတတ်သတဲ့။တနည်းပြောရရင် အငုံ့စိတ်တွေပေါ့။  Facebook ကြည့်ရင်းက ပုံလှလှ၊လူ ချောချောလေးတွေတာနဲ့မိတ်ကပ်တွေ ၊ effect တွေနဲ့မို့ ဒီ့လောက်လဲမလှပါဘူးလို့ ကိုယ့်စိတ်အတွင်းကနေ blameမိတာဟာ မနာလိုခြင်းပါပဲ။ သူ့ရုပ်နဲ့သူ သူ့ဘာသာဘယ်လိုပြင်ပြင်ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ပါဘူး မဆိုင်တာကို အရာပေးနေမိခြင်းကိုက မနာလိုခြင်းတစ်မျိုးပဲဖြစ်တယ်။

သင်ဟာပြိုင်ဘက်ကင်းတယ်ဆိုတာ အမှတ်ရပါ။ အနာဂတ်စီမံခန့်ခွဲမှုလို့ပြောလိုက်ရင်နောက်လာမဲ့ ၃-၅နှစ်တာကို ယခုကာလ ကနေထည့်သွင်းစဥ်းစားရတာကိုဆိုလိုပါတယ်။တစ်နှစ်တာဆိုတဲ့အချိန်ဟာကုန်တာ မြန်ဆန်ပါတယ်။ ကိုယ့်အနေနဲ့ လုပ်စရာတွေ၊ သင်စရာတွေ၊ကိုယ့်အတွက်နဲ့ဘေးကလူတွေအတွက်ပါထည့်သွင်းစဥ်းစားလိုက်တဲ့ အခါအလွန်မှအချိန်တွေဟာ ပိုလျှံနေတယ်လို့ မမြင်နိုင်တော့ပါ။ အနာဂတ်လို့အဝေးကြီးတွေးလိုက်ရင်အကြီးကြီး တွေလုပ်နေရမယ်လို့အထင်မမှား သင့်ပါဘူး။ အကြောင်းက ကိုယ့်အနေနဲ့ တရက်တာကို ဘယ်လိုဖြတ်သန်းနေလဲ?ဆိုတာကနေ စတင်တွေးကြည့်ရမှာ ဖြစ်တယ်။                                                                                                                                                                                                  Build-မိမိကိုယ်ကိုယ်တည်ဆောက်နေရဲ့လား?ဥပမာခန္ဓာကိုယ်အရ, ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နေလား? အခြားသော မိမိ တည် ဆောက်နေရမဲ့အရာတွေ၊ကိုယ်နဲ့ကိုယ်ကြား၊ ကိုယ်နဲ့မိသားစုကြား၊ ကိုယ်နဲ့အပြင်ကလူတွေကြား စတဲ့ ဆက်ဆံရေး၊လူမှုရေးတွေ အပြင် အခြားသော ဘ၀အတွက်လိုအပ်တဲ့ systemတွေကိုတည်ဆောက်နေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ Learn-သင်ယူမှု ဟာ တိုးတက်မှုရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ပါတယ်၊သင်စရာတွေများတဲ့ခေတ်မှာ ဘယ်အရာကိုတစိုက် မတ်မတ်နဲ့လေ့လာသွားမလဲ ဆိုတာကို စီမံရမှာ ဖြစ်တယ်၊ကိုယ့်ရဲ့စိတ်၀င်စားမှု နယ်ပယ်နဲ့ကိုက်ညီတဲ့ အရာလား? ခေတ်နဲ့အညီမဖြစ်မနေ လိုက်ပါ သင်ယူရမဲ့အရာလား?ကိုယ့် အတွက်လိုအပ်ရဲ့လား? စတာတွေကိုဆန်းစစ်ပြီး လေ့လာသွားရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ကိုယ့်အနေနဲ့ကြီးပွားတိုးတက်ချင်ပေမဲ့မှန်ကန်တဲ့ချဥ်းကပ်မှုတွေ မလုပ်နေဘူး ဆိုရင် နှစ်တွေသာကြာနိုင်ပြီး မှန်းထားသလောက် ဖြစ်လာဖို့ခဲယဥ်းပါတယ်ဆိုတာကို လူတိုင်းသိထားကြပါတယ်။ သို့သော်လည်းတစ်ဖက်မှာအကြောင်းကြောင်းကြောင့် လက် လျှော့ လိုက်မိတာ၊ နေမြဲနေဆဲနေရာမှာပဲ လွယ်လင့်တကူရပ်နေလိုက်တော့တာ မျိုး ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်အတွက်တစ်ခုခုလုပ်တဲ့အခါကောက်ကာငင်ကာနဲ့ လုပ်ဖို့အခွင့်အရေးမပေးတာ၊ အခြားလူတွေအတွက် မနက်ဖြန် သဘက်ခါ ထလုပ်နိုင်ပေမဲ့ ကိုယ်ကျမှနှစ်များစွာရင်းပြီးမှ ထိုအဆင့် (သို့)အခြေအနေကိုရောက်တာ တွေဟာ နောက်ကွယ်ကကိုယ့်အတွက် မှီခို အားထားမှုရှိခြင်း၊ မရှိခြင်း နဲ့များစွာ သက်ဆိုင်နေပါတယ်။ တကယ်လည်းအချိန်တွေကြာစေတယ်၊ တကယ်လည်း မှန်းထား သလောက် မတိုးတက်နေတာမျိုးဖြစ်နေတတ်တယ်။ကိုယ်လုပ်နိုင်စေအောင် ငွေအားပံ့ပိုးပေးမဲ့သူ၊ (သို့)ဥာဏအားပံ့ပိုးပေးမဲ့ သူ တွေကို ရှာဖွေထားနိုင်လေလေ မိမိအတွက်အချိန်ကြန့်ကြာစေမှုကို တိုတောင်းထားနိုင်မှာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဘယ်သူတွေနဲ့ ဆုံမလဲ၊ ဘယ်သူတွေဆီကနေအကူအညီကို မရှက်ဘဲဖွင့်ပြောကြည့်မလဲ၊ စတာတွေကို ကြိုးစားသင့် ပါတယ်။                  

လုပ်ငန်းခွင်မှာအလုပ်လုပ်ကိုင်တဲ့အခါ အရေးအကြီးဆုံး အချက်ကတော့ အလုပ် နဲ့ ကိုယ်ရေး ကိုယ်တာခွဲခြားထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါ တယ်။ အလုပ် နဲ့ ကိုယ်ရေး ကိုယ်တာကို မခွဲခြားထားတဲ့အခါစိတ်ဖိစီးမှုများလာမယ်၊ မိမိရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် ကျလာမယ်၊ မနိုင်ဝန် ထမ်းနေရမယ်။မိမိရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်နဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အထက်လူကြီးနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရခင်မင်မှုရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ကိုယ့်ဘက်က အားနာနေရင် ကိုယ်ပဲ ခံစားသွားရပါလိမ့်မယ်။                                                                                                                                                  လုပ်ငန်းခွင်မှာ စည်းတစ်ခု ခြားထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။စည်းချထားတဲ့အခါသုံးမျိုးသုံးစား ခွဲခြားထားနိုင်ပါတယ်။ ရုပ်ပိုင်း ဆိုင်ရာ အရ စည်းတားထားခြင်း၊စိတ်ခံစားချက်အရ စည်းတားထားခြင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ စည်းတား ထားခြင်းတို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။​အပြင်ပိုင်းမြင်သာတဲ့ပုံစံနဲ့ စည်းတားထားချင်တယ်ဆိုရင် အခုလို လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်အလုပ်ရှုပ်နေကြောင်း၊ ကိုယ့်ကို စကား လာမပြောစေချင်တဲ့အခါ နားကြပ်တပ်ထားပြီးအလုပ်လုပ်တာမျိုး၊ နေ့လည်စာ ထမင်းစားတဲ့အခါ အမြဲတမ်း အတူတူ သွားမစား ဘဲ​ တစ်ယောက်တည်းသွားစားတာမျိုး၊ ကိုယ့်ဆီက ပစ္စည်းတစ်ခုခု ချေးငှား မယ်ဆိုရင် အချိန်အကန့် အသတ်တစ်ခု ခြားထား ခြင်း၊လူတစ်ယောက်ကို ဖက်တာထက်စာရင် လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ခြင်း ကို ဦးစားပေးခြင်း ဒါတွေကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

Self-Acceptance ဆိုတာ မိမိမှာရှိတဲ့ ကောင်းခြင်း၊ဆိုးခြင်း၊ အားနည်းချက်၊အားသာချက်၊ ရုပ်ရည်ပုံပန်းသဏ္ဍန်၊ ကိုယ်ရေကိုယ် သွေးစတဲ့အချင်းအရာတွေအပေါ် ကြိုဆိုလက်ခံတတ်ခြင်းနဲ့ သက်တောင့်သက်သာ ရှိနေခြင်းဟုဆိုလိုခြင်းဖြစ်တယ်။ နားဆင်သူ တွေရော Self-Acceptanceနဲ့ပတ်သက်လာရင်ဘယ်လိုနားလည်ခံယူထားလဲ?မိမိအနေနဲ့ Self-Acceptance ရဖို့ဘယ်အရာတွေကတားဆီးနေလဲ? အမှတ် (၁-၁၀) ပေးရရင် မိမိရဲ့ Self-Acceptance level ဘယ်လောက်ရှိနေပြီလဲ? ရတဲ့အမှတ်ကို ထပ်မံတိုးအောင်ဘာလေးတွေထပ်မံလုပ်ဆောင်ရမယ်လို့ထင်လဲ?စတဲ့မေးခွန်းလေးတွေမေးကြည့်ပါ။                                              ကျွန်တော့်အတွက်ဆိုရင်Self-Acceptance ဟာ ‘Lifeloncommitment process and journey’ (စဥ်ဆက်မပြတ် လုပ်ဆောင် သွားရမဲ့ခရီးစဥ်)လို့ခံယူထားပါတယ်။ အကြောင်းက တစ်နေ့၊ တစ်လ၊ တစ်နှစ်၊ လောက်နဲ့လက်ခံပြီးရင်ပြီးသွားမှာမျိုးမဟုတ်လို့ပါ။ မိမိအနေနဲ့ ဘ၀အတက်အကျကြားမှာ၊ထပ်ခါထပ်ခါကြုံတွေ့ရမဲ့ အကောင်းအဆိုးတွေ၊ ပြင်ပအရာတွေရဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ စတဲ့ အရာတွေဟာတစ်ကြိမ်တစ်ခါတည်းနဲ့ပြီးသွားမှာမျိုးမဟုတ်လို့ပါ။ ဒီတော့ အကောင်းဆုံးကတော့မိမိအနေနဲ့လက်ခံနိုင်မှု သန်မာ နေအောင် လေ့ကျင့်ထားရမှာဖြစ်တယ်။ သို့သော်ယိုင်နဲ့သွားတဲ့အခိုက်အတန့်တွေရှိမယ်၊ ဆောက်တည်ရာမရတဲ့အချိန်တွေရှိမယ်၊၀မ်းနည်းတတ်တဲ့အခါတွေရှိမယ်၊ နားလည်လက်ခံပေးဖို့ခက်ခဲနေတဲ့အချိန်တွေကြုံရနိုင်မယ်၊ ဒီတော့ အမြဲတမ်းသွေးနေရမယ်၊ခိုင်ခန့်နေအောင်မွမ်းမံနေရမှာဖြစ်တယ်။  

သိမ်ငယ် စိတ် ဆိုတာသည် လူတိုင်းနီးပါးကြုံတွေ့ရတဲ့အရာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် သိမ်ငယ်စိတ်ကိုခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဥပမာ ငယ်ရွယ်စဥ်က လူကြီးတစ်ယောက်ယောက်က ကိုယ့်ကို အခြားသူများနဲ့နှိုင်းယှဥ်ပြီး ကိုယ့်ကို သူ့ရဲ့ ခြေဖျားတောင် မမှီဘူးဆိုပြီး လိုက်နှိုင်းယှဥ်လွန်းတဲ့အခါမှာလည်းသိမ်ငယ်စိတ်က တဖြည်းဖြည်း ခိုအောင်းလာတတ်ပါတယ်။ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အချိန်ကြာလာတဲ့အခါသိမ်ငယ်စိတ်က တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာပြီး ဘဝကို ဝါးမျိုသွားပါလိမ့်မယ်။ သိမ်ငယ်စိတ်ကဘဝကို ဝါးမျိုသွားတဲ့အခါ များစွာသောဆိုးကျိုးတွေကို ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ပထမဆုံး စိတ်ကျန်းမာရေးကိုထိခိုက်လာမယ်။ သိမ်ငယ်စိတ်ကြောင့် ပျော်ရွှင်ရမယ့် အချိန်မှာလည်း မပျော်ရွှင်အား၊ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားရမယ့် အချိန်မှာလည်း ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားဖို့ကိုလည်းမေ့လျော့နေလာတတ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မပြည့်စုံသလို အားငယ်နေသလိုခံစားရလာခြင်းကတော့ စိတ်ကျန်းမာရေး အားနည်းနေကြောင်း ဖော်ပြနေတာပဲဖြစ်ပါတယ်။