အတွေးအခေါ်တွေက ဘဝအပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုရှိတာကိုသတိထားမိပါသလား။ ခေါင်းထဲ မှာ ရှိတဲ့ တွေးခေါ် စဉ်းစားမှု တွေကငွေကြေးအခြေအနေအပါအဝင် ဘဝကို အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ချမ်းသာချင်တယ်ဆိုရင်ငွေကြေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အတွေး အခေါ်တွေကို အရင်ဆုံးသတိထားဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါတယ်။ငွေကြေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး မကောင်းတဲ့ အတွေးအခေါ် အယူ အဆတွေ ရှိနေမယ်ဆိုရင်အမြန်ဆုံးပြောင်းလဲပစ်ဖို့ လိုပါတယ်။

နားဆင်သူလည်း ချမ်းသာနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ထားပါ။ လူအများစုကမိမိကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးနှိမ့်ထားတတ်ကြပါတယ်။ တကယ် တော့ လောကမှာ ဘယ်သူမဆို ချမ်းသာနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးရှိပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ငါတော့ ဒီတစ်သက်ချမ်းသာမှာမဟုတ်ပါဘူးလို့ တွေးမနေပဲ ငါ လည်း ကြိုးစားရင် ချမ်းသာနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်ပြီးကြိုးစားပါ။

မျှော်လင့်ချက်ဆိုတဲ့ စကားလုံးအပေါ်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရရင် အကောင်းဆုံးတွေဖြစ်လာနိုင်မယ့်အချိန်တစ်ခု (ဒါမှ မဟုတ်) ကိုယ် ဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒတစ်ခုဖြစ်မြောက်ဖို့ကို ကိုယ်တိုင်အလုပ်မလုပ်ပဲ မျှော်လင့်စောင့်ဆိုင်းနေခြင်းမျိုးလို့ မဆိုလိုချင်ပါဘူး။ ကိုယ် ဖြစ်ချင်တဲ့ ဆန္ဒလေးတစ်ခု အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် မျှော်လင့်ချက်ကိုဆွဲကိုင်ရင်း ကိုယ်တိုင်ကြိုးစားစွမ်းဆောင် နေခြင်းလို့ ခံယူ ထားပါတယ်။                                                                                                                          မျှော်လင့်ချက်ဟာ ဘဝရဲ့ရှင်သန်နေထိုင်မှုအတွက်ယုံကြည်မှုတွေ ၊ အားအင်တွေပေးနေတဲ့ အထောက်အပံ့လေးတစ်ခုလို့ ပြောလို့ ရပါတယ်။လူသားတိုင်းမှာ အဆင်ပြေနေတဲ့အချိန်ရယ်လို့တော့ အမြဲမရှိနိုင်ဘူး။ ခက်ခဲတဲ့အချိန်တွေ၊တကယ်ကို အားကိုးရာမဲ့ သလို ခံစားရတဲ့အချိန်တွေရှိနိုင်တယ်။ခက်ခဲတဲ့အချိန်တွေရင်ဆိုင်နေရတဲ့အချိန် မျှော်လင့်ချက်ဆိုတဲ့အရာလေးပါ ထပ်ပျောက်ဆုံးသွားမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့အတွက် လမ်းပျောက်ပြီမဟုတ်ပါလား။                                                                                         

ကျွန်တော်တို့ဟာ စိတ်ရော ၊ လူပါ မဖြစ်မနေ အနားယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ပျော်စရာအချိန်အတွက် အနားယူဖို့လိုတယ် ၊ စိတ်ကိုအနားပေးဖို့လိုပါတယ် ၊၊ ရည်မှန်းချက်ကြီးသူတွေဟာ တစ်ခုခုကို စိတ်အားထက်သန်နေတဲ့အခါ အနားယူဖို့ မေ့သွား တတ်ကြ ပါတယ်။ နားလိုက်ရင် သူများထက်နောက်ကျသွားမှာ ၊ဆုံးရှုံးသွားမှာ ကြောက်ကြပါတယ် ။အလုပ်ကို မနားမနေလုပ်နေတဲ့အချိန် ၊ ထမင်းမေ့ ဟင်းမေ့ ဖြစ်သွားကြပါတယ် ။ ဒါကြောင့် ကျန်းမာရေးတွေ ထိခိုက်စေတယ်။ မိသားစုတွေ ၊ချစ်သူရည်းစားတွေ ၊ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ အဆက်သွယ်ပြတ်သွားတယ် ။ ချစ်တဲ့သူတွေနဲ့အချိန်ကောင်းတွေ မဖြတ်သန်းရတော့ဘူး ။                                                                                                                                                   ငွေရှိမှ လူရာဝင်မဲ့ခေတ်မှာ ကြိုးစားတာက ကောင်းပေမဲ့ အနားယူဖို့လဲ သတိရပါ။ ကျွန်တော်တို့ဟာဒီလောကကြီးထဲ အလုပ် လုပ် ဖို့ တစ်ခုတည်းအတွက် ရောက်လာတာမဟုတ်ပါဘူး။လူသားတို့ဟာစက်ရုပ်တွေမဟုတ်သည့်အတွက်၊ အမြဲတမ်း အလုပ်တွေချည်း တွန်းလုပ်နေလို့မရဘူး ၊ချစ်ခြင်းမေတ္တာတွေနဲ့ ကြည်နူးရမဲ့အချိန်တွေဟာ မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါတယ် ။ သဘာဝနဲ့ထိတွေ့တာမျိုး၊ ခရီးထွက်တာမျိုး စတာတွေကို လုပ်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ Energy ကို ပြန်လည်ဖြည့်သွင်းဖို့လိုအပ်ပါတယ်။

သိမ်ငယ်စိတ်ဆိုတာ လူတိုင်းနီးပါးကြုံဖူး၊ခံစားဖူးကြတဲ့ ခံစားချက်တခုပါ။ အခြားသူများနဲ့ယှဉ်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုမပြည့်စုံဘူး၊ အသုံးမကျဘူး၊ ချို့ယွင်းချက်တွေရှိတယ် အစရှိသဖြင့် ခံစားရတဲ့အချိန်တွေ ရှိကောင်းရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ အလုပ်မှာ မိမိတို့ မျှော်လင့်ထားသလောက်ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်သို့ ရောက်ရှိအောင် မစွမ်း ဆောင်နိုင်တာကြောင့်ပဲဖြစ်စေ၊စာမေးပွဲမှာ အမှတ်နည်း လို့ပဲဖြစ်စေ၊ ကိုယ်နဲ့ သက်တူရွယ်တူတွေလောက်မဖြစ်မြောက်ဘူးလို့ ခံစားရတာကြောင့်ပဲဖြစ်စေ၊ ပုံပန်းသွင်ပြင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြောင့်ပဲဖြစ်စေသိမ်ငယ်စိတ်၊ ဂုဏ်ငယ်စိတ် (Inferiority Complex) ဝင်တတ်ကြပါတယ်။                        

လူငယ်တွေအများစုခံစားရလေ့ရှိတဲ့Inferiority Complex ကတော့ ကိုယ်မတတ်နိုင်တဲ့အရာတွေကို ကိုယ်နဲ့ ရွယ်တူတန်းတူ တွေကလွယ်လွယ်လေးနဲ့ ရယူသွားတဲ့အချိန်တွေမှာ ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ရှိပါတယ်။ ဥပမာ ကိုယ်ကပညာရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အိပ်မက်တွေရှိတယ်။ အဆင်မြင့်ပညာတွေသင်ယူလေ့လာချင်တယ်။ ဒါပေမယ့်ကိုယ့်မှာ အဲဒီလိုကံမျိုး ပါမလာဘူး။ မတတ်နိုင် ဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့်ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်က ကိုယ်နဲ့ တန်းတူရွယ်တူတွေ ကတော့ နိုင်ငံခြားမှာအဆင့်မြင့်မြင့်နေပြီး အဆင်မြင့်မြင့် ပညာတွေသင်နေတာမျိုးတွေကို မြင်ရတဲ့အခါမှာ သိမ်ငယ်စိတ်၊ဂုဏ်ငယ်စိတ် တွေ ဝင်သွားတတ်ကြပါတယ်။ 

ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နဲ့ လမ်းကြောင်းတစ်ခု ပေါ်ရောက်ပြီးအောင်မြင်နေကြသူတွေကို ကြည့်ရင် အားကျစရာပါပဲ။ ဒီလို အောင်မြင်တဲ့ လူငယ်တစ်ယောက် ဖြစ်ဖို့ အရင်ဆုံး ပြောင်းလဲရမှာကတော့ သင်ကိုယ်တိုင်ပါ။ လူငယ်ဘဝမှာ တန်ဖိုးရှိတဲ့အချိန်တွေကို ဖြုန်းတီး မပစ်ပဲ ခိုင်မာပြတ်သားတဲ့ ရည်မှန်းချက် ၊ မဆုတ်မနစ်တဲ့ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေနဲ့ အောင်မြင်မှုလမ်းကြောင်း ပေါ်ရောက်အောင် ဆွဲခေါ်ရမှာသင်ကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

 အောင်မြင်ချင်ရင် နေသားကျနေတဲ့ ပုံစံခွက်ထဲက ရုန်းထွက်ပြီးအတွေ့အကြုံသစ်တွေကို ရှာဖွေ ရဲရပါမယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ နေ့စဉ်နေ့တိုင်းလိုလိုပုံမှန်လုပ်နေကျ အရာတွေ ၊ လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ထပ်လဲလဲလုပ်ဆောင်နေရမယ်ဆိုရင် ငြီးငွေ့ခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်လာစေပြီး ကြိုးစားအားထုတ်ချင်စိတ်တွေလည်း လျှော့လာပါလိမ့်မယ်။ မတူညီတဲ့ အတွေ့အကြုံအသစ် တွေက ကိုယ့်အတွက် စိန်ခေါ်မှုများစွာဖြစ်စေပြီး သက်သာဇုန်ထဲက သင့်ကို ဆွဲထုတ်ပေးနိုင်မှာ ဖြစ်သလို အောင်မြင်မှုကိုတွန်းအားပေးမယ့် အားသစ်အင်သစ် ၊ စိတ်ကူးသစ်တွေလည်း ရရှိလာစေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။                                                       

ကိုယ် ပြောင်းလဲချင်တဲ့အရာ (သို့) လိုချင်တဲ့အရွေ့တစ်ခုကို အကောင်အထည်ဖော်တဲ့နေရာမှာ Patience(စိတ်ရှည်မှု)၊ Consistency(တစိုက်မတ်မတ်လုပ်ဆောင်မှု) နဲ့ Practice (လေ့ကျင့်မှု)တို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ များသောအားဖြင့် သူစိမ်းတရံတွေနဲ့ဆိုရင်ကိုယ့်ရဲ့ Boundary သတ်သတ်မှတ်မှတ် ထားနိုင်ပေမယ့်ကိုယ်ချစ်ခင်တန်ဖိုးထားရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေနဲ့ ဆိုရင်တော့ Boundary ထားဖို့ အခက်အခဲရှိပါတယ်။ကိုယ်က ထားလို့မရတာရော၊ ကိုယ်ထားပေမယ့်လည်းလိုက်နာမပေးကြ တာရော နှစ်မျိုးလုံးပေါ့။                                                   ကိုယ့်စိတ်ပင်ပန်းမှုကြောင့် ကိုယ်တိုင်နဲ့ တခြားသူအပေါ်ပါမသက်ရောက်ဖို့ဆိုရင် ဘယ်လိုဆက်ဆံ ရေးမှာမဆို Healthy Boundary ထားရှိဖို့ဟာ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်ကိုယ်က ဘာကို မကြိုက်၊မနှစ်သက်ဘူးလဲ ၊ ဘယ်အရာက ကိုယ့်ကို သည်းမခံနိုင်တဲ့ limit အထိဖြစ်စေလဲဆိုတာကို ရှင်းလင်းစွာ ပေးသိထားဖို့လိုပါတယ်။ကိုယ်ဘာလိုချင်လဲ၊ ဘယ်လိုအဆက် ဆံခံချင်လဲဆိုတာကို ဖွင့်ပြောပြဖို့လိုတယ်။ကိုယ်မကြိုက်တာကို အမြဲလုပ်နေရင် ဘာကို သက်ရောက်နိုင်လဲ ပြောပြထားဖို့လိုသလို ထပ်ခါထပ်ခါ ကိုယ့်အပေါ် ကျူးလွန်နေခဲ့ရင် ကိုယ်ပေးသိထားတဲ့အတိုင်းကိုယ်တိုင် လိုက်နာပြဖို့ လိုတယ်။                                      

ခံစားမှုအစစ်အမှန်အတိုင်း ရှင်သန်ပါ။ People Pleasing ဆိုကတည်းက ကိုယ့်လိုအင်၊ ကိုယ့်ခံစားချက်၊ ကိုယ်ဖြစ်ချင်တဲ့ဆန္ဒတွေကိုစတေးပြီး အများအကြိုက် လိုက်လျောဦးစားပေးတတ်တာမျိုးပေါ့။ သူကြိုက်သလို နေလိုက်မယ်၊သူဖြစ်စေချင်သလို ဖြစ်ပေးလိုက် မယ်၊ သူပြောသလို လက်ခံလိုက်မယ်၊ သူတောင်းဆိုသလိုလိုက်လျောလိုက်မယ် စသဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့ ခံစားချက် “အစစ်အမှန်” တွေကို ဖိနှိပ်ထားပြီး တစ်ဖက် ကျေနပ်အောင်အမြဲခေါင်းငြိမ့်နေတာမျိုးပါ။ကိုယ်ဆိုတာ ပျောက်ရှနေတာမျိုးပေါ့။ လုပ်ချင်တာရော၊မလုပ် ချင်တာရော၊ အဆင်ပြေတာရော၊ မပြေတာရောအရာအားလုံးကို တခြားသူ အကြိုက်တွေပဲလိုက်လျောပေးနေတတ်တာမျိုးပေါ့။ Attachment လေးမျိုး ထဲကမှ AmbivalentAttachment ဆိုတာက ကလေးဘဝရဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် အမြဲ ဝေခွဲမရ တဲ့စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ မလုံခြုံမှုကို ခံစားရတဲ့ ပုံစံမျိုးပါ။ ဝေဝါးမသေချာမှုတွေရှိနေခြင်းပေါ့။ဒါက ငယ်ဘဝမှာ ကိုယ်နဲ့ Care Giver ကြားမှာ ရှိတဲ့ တွယ်တာမှုပုံစံအပေါ် မူတည်သွားတာမျိုးပါ။ ဒီလိုကလေးတွေကြီးပြင်းလာတဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မလုံမခြုံ ခံစားရတာမျိုး၊ relationship တွေ မှာဆို ဆုံးရှုံးရမှာ ကြောက်တာမျိုး၊ ခံစားမှု emotions အတက်အကျတွေရှိတတ်တာမျိုး၊ကိုယ့်ကို စွန့်ပစ်ခံရမှာ (သို့)စိတ်ပျက်သွားမှာ ကြောက်တာမျိုး ၊ boundary မထားနိုင်တာမျိုးစတာတွေ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။ဒီတော့ ကိုယ့်မလုံခြုံမှုတွေ၊ မသေချာမှုတွေ၊ ဝေခွဲမရမှု၊စိုးရိမ်မှုတွေကြောင့် ကိုယ့်ခံစားချက်တွေကို နေရာမပေးပဲ အများအကြိုက်လိုက်၊အများအတွက်ပဲ ရှင်သန်နေ တတ်ကြ တယ်။ ဒါဟာ ကလေး ဘဝရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုတွေထဲက တစ်ခုပေါ့။

လုပ်ငန်းခွင်မှာ အလုပ်တာဝန်ပြီးမြောက်အောင်လုပ်ဆောင်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ နိုး လို့ ငြင်းရမှာ အားမနာပါနဲ့။ လူတစ်ယောက်မှာခံနိုင်ရည်ဆိုတာ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိပဲရှိပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ အလုပ်တာဝန်မဟုတ်ဘဲ အပို တာဝန်တွေပေးအပ်လာတဲ့အခါမှာ ကိုယ် လုပ်နိုင်တယ်ဆိုမှ လက်ခံပါ။ ငြင်းရမှာ အားနာတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ရဲ့အားလပ်ချိန်တွေ၊ နားချိန်တွေ ကုန်ဆုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဥပမာ ဆိုကြပါစို့။ ကျွန်တော်တို့နေ့လည်စာ စားချိန်မှာ မီတင်တစ်ခု သွားတက်ဖို့ အဖော်ခေါ်သွားမယ်။ အဲဒီမီတင်က ကျွန်တော်တို့သွားစရာမလိုတဲ့ မီတင်တစ်ခု။ ဒါဆိုရင် ခင်မင်မှု ပျက်ပြားသွားမှာစိုးလို့ နေ့လည်စာအပျက်ခံပြီး အဖော်လိုက်သွားပေးမှာလား။ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ရဲ့ အခွင့် အရေးကို သေချာအသုံးချပြီး ထမင်းစားချိန်ကို ထမင်းစားပြီး အေးအေးဆေးဆေး အချိန်ကုန်ဆုံးမှာလား။  ကျွန်တော်တို့ရဲ့လုပ်ငန်းခွင်မှာ ခင်မင်ရင်းနှီးမှု ပျက်ပြားသွားမှာစိုးလို့ဆိုပြီး ငြင်းဆန်ရမှာအားနာပြီး ကြိတ်မှိတ်လိုက် လုပ်ပေးရတာမျိုးတွေ တစ်ပုံကြီးပါပဲ။ တကယ်တော့ ဒါဟာ HealthyWorkplace တစ်ခုကို မဖန်တီးပေးနိုင်ပါဘူး။အချင်းချင်းကြားမှာလည်း အဖုအထစ်တွေ ဖြစ်နိုင်ပါသေးတယ်။ ဒါ့ကြောင့် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဘယ်လိုပဲ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ထက် ပိုတဲ့ဆက်ဆံရေးပဲဖြစ်နေပါစေ၊အလုပ်ကိစ္စဆို ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ကျကျသာ လုပ်ကိုင်ပါ။ သူများအပေါ်လည်း အသာစီးမယူချင်ပါနဲ့။ ကိုယ့်အပေါ် ဖျံကျတာမျိုးကိုလည်း မခံပါနဲ့။                                                        

လုပ်ငန်းခွင်မှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်တဲ့အခါအရေးအကြီးဆုံး အချက်ကတော့ အလုပ် နဲ့ ကိုယ်ရေး ကိုယ်တာ ခွဲခြားထား ခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။အလုပ် နဲ့ ကိုယ်ရေး ကိုယ်တာကို မခွဲခြားထားတဲ့အခါ ခံစားရမယ့် အကျိုးအပြစ်များကဘာတွေ ဖြစ်မလဲဆိုတာ သိပါသလား။                                                                                                      စိတ်ဖိစီးမှုများလာခြင်း၊ မိမိရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကျလာခြင်း၊ အလုပ် မနိုင်ဝန်များ ထမ်းနေရခြင်း အစရှိတဲ့ ဆိုးကျိုး တွေကတော့အလုပ်နဲ့ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကို မခွဲခြားထားနိုင်လို့ ခံစားရတဲ့ ဆိုးကျိုးတွေပါပဲ။မိမိရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် နဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အထက်လူကြီးနဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရခင်မင်မှုရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ကိုယ့်ဘက်က အားနာနေရင် ကိုယ်ပဲ ခံစားသွားရပါလိမ့်မယ်။ဒါ့ကြောင့်မလို့ လုပ်ငန်းခွင်မှာ စည်းတစ်ခု ခြားထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။                           

ယနေ့မှာ အောင်မြင်နေသူတွေကို ကြည့်လိုက်ပါ။အကုန်လုံးက နေ့ချင်းညချင်း လွယ်လွယ်ကူကူ အောင်မြင်လာကြ တာမဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့အောင်မြင်မှုနောက်ကွယ်မှာ ပေးဆပ်ခဲ့ရတဲ့ အရာတွေ ရှိပါတယ်။ လူတိုင်းက အောင်မြင် တိုးတက်ချင်တယ်ဆိုတာအသေအချာပါပဲ။ ဒါပေမယ့် လူတိုင်းက အောင်မြင်နေတာ မဟုတ်တာကို တွေ့ရမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပန်းတိုင်တွေ၊ အောင်မြင်မှုတွေ ရယူပိုင်ဆိုင်ချင်တယ်ဆိုရင်အောင်မြင်ဖို့ဆို ရင် မှန်ကန်သော ခြေလှမ်းနဲ့ ရှေ့ဆက်လှမ်းဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။      အောင်မြင်နေသူတော်တော်များများရဲ့ တူညီတဲ့ အချက်ကတော့ ကြိုးစားအားထုတ်မှု အပြည့်အဝရှိခြင်းပါပဲ။သူတို့ က မကြိုးစားဘဲနဲ့ ဘယ်အရာမှ မရနိုင်ဘူးဆိုတာကို သဘောပေါက်လက်ခံကြပါတယ်။ဘယ်အရာကိုမဆို တိုးတက် အောင် မြင်မှုကို လိုချင်ရင် စိတ်အား ထက်သန်မှုရှိပြီးကြိုးစားရပါမယ်၊ ဘယ်လောက်ပဲခက်ခဲတဲ့အလုပ်ဖြစ်ပါစေ ကိုယ်တိုင် ကြိုးစားပြီး ပြီးမြောက်အောင်မြင်တဲ့အခါ ကျေနပ်အားရမှု နဲ့ယုံကြည်ချက်ရှိမှုတို့ကို ပိုမိုတိုးမြှင့်စေနိုင်ပါတယ်။