အမြဲ စိတ်ညစ်နေတတ်တဲ့သူဟာအမြဲတမ်းအခက်အခဲတွေနဲ့ပဲနေရတတ်ပါတယ်။ အခက်အခဲမရှိမှ စိတ်ချမ်းသာတာ မဟုတ်ပါဘူး။စိတ်မချမ်းသာလို့ အခက်အခဲနဲ့တွေ့နေရတာပါ။ အမြဲစိတ်ညစ်နေတတ်တဲ့ သူကအမြဲတမ်းအခက်အခဲတွေနဲ့ပဲ ရင်ဆိုင်ရတတ် ပါတယ်။  တစ်ခုခုဆို အတွေးတွေကို ဂရုစိုက်ပါ အတွေးတွေက စကားတွေဖြစ်သွားတတ်တယ်။စကားတွေကနေတစ်ဆင့် အပြုအမူတွေ ဖြစ်သွားတတ်တယ်ဒီလိုပဲ အပြုအမူတွေကိုလည်းဂရုစိုက်ပါ။အပြုအမူတွေကနေတစ်ဆင့် ကိုယ့်ကံကြမ္မာကိုဖန်တီး သွားကြ တာပါပဲ။ လူတစ်ယောက်စိတ်ချမ်းသာခြင်း၊စိတ်မချမ်းသာခြင်းဆိုတာသူ့ဘေးကလူတွေနဲ့ မသက်ဆိုင်ပါဘူး။ ကိုယ်တိုင် စိတ်ချမ်းသာအောင်မနေတတ်သရွေ့စိတ်ညစ်နေရမှာပါ

ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးဟာ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းမှာကျင်လည်နေတဲ့ လူတွေအတွက်တော့ အခြေခံလိုအပ်ချက် Skill တစ်ခုပါပဲ။ကျောင်းမှာဖြစ်ဖြစ် ၊ လုပ်ငန်းခွင် ရောက်ချိန်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် လူတွေနဲ့ထိတွေ့ဆက်ဆံတဲ့အခါ တက်နိုင်သမျှ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကလူ တွေ အားလုံးနဲ့အဆင်ပြေအောင်ပြောဆိုဆက်ဆံတက်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အမူအကျင့်စရိုက်တွေကအများကြီး စကားပြောပါတယ်။ တစ်ခါတစ်လေမှာ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်တောင် သတိမထားမိတဲ့အနုတ်သဘောဆောင်တဲ့ အကျင့်စရိုက်တွေက ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးအပေါ် အများကြီး ထိခိုက်မှုရှိစေနိုင်ပါတယ်။                                      

 လူတိုင်းကတော့ကိုယ့်ရဲ့ကောင်းကွက်လေးတွေကို ထုတ်ဖော်ပြောရတာ နှစ်သက်ကြတာ သဘာဝပါ။ သို့သော်လည်းကိုယ့်ကိုယ် ကိုယ် အရမ်းဂုဏ်တင်ပြီး ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် တခြားသူထက် ကိုယ်တိုင်ကချီးမွမ်းပြောဆို နေမယ်ဆိုရင်တော့ မျက်စိဆံပင်မွှေး စူးစရာ ဖြစ်တက်ပါတယ်။ဒါကြောင့် မလိုအပ်ပဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဂုဏ်တင်ချီးမွမ်းတဲ့ အကျင့်စရိုက် ကိုသတိထား ရှောင်ရှားစေလို ပါတယ်။

မနာလိုစိတ်ဆိုတာဟာ သူတပါးက ကိုယ့်ထက်သာလွန်နေတာကို မကျေနပ်တဲ့ စိတ်ခံစားချက်မျိုးဖြစ်တယ်လို့ ယေဘုယျ အားဖြင့်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုလို့ရပါတယ်။ ကိုယ်ရဲ့စိတ်ထဲမှာမိမိကိုယ်မိမိတပါးသူနဲ့နှိုင်းယှဥ်မိခြင်း၊ မိမိရဲ့အားနည်းချက်တွေကို တနုံ့နုံ့စိတ်ဓာတ် ကျမိနေခြင်း စတဲ့စိတ်များမှတဆင့် မနာလိုစိတ်တွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ရှိပါတယ်။ မနာလိုစိတ်ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက ဘာလဲ။                                                                                                                                                  လေ့လာချက်တွေအရ မနာလိုစိတ်ဖြစ်တာဟာ Self Esteem ဆိုတဲ့ကိုယ့်ကိုကိုယ် တန်ဖိုးထားမှု လျော့နည်းတာ၊ လိုချင်တပ်မက် စိတ်များတာ၊ သူတပါးနဲ့လိုက်နှိုင်းယှဉ်နေမိတာ တွေကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ သူငယ်ချင်းမိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်းဆက်ဆံရေးတွေမှာလည်း မနာလိုစိတ်များလွန်းတာကြောင့် Relationship ​တွေကိုထိခိုက် စေကြောင်းမကြာခဏတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ မနာလို စိတ်​ပြင်းထန်လာတဲ့အခါကိုယ့်ရဲ့စိတ်ကျန်းမာရေးကိုထိခိုက်စေရုံသာမက စားမဝင် အိပ်မပျော်တာ၊ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ဗိုက်နာတာစတဲ့ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်ကျန်းမာရေးကိုပါ ထိခိုက်လာစေနိုင်ပါတယ်။

မနာလိုစိတ်ဆိုတာဟာ သူတပါးက ကိုယ့်ထက်သာလွန်နေတာကို မကျေနပ်တဲ့ စိတ်ခံစားချက်မျိုးဖြစ်တယ်လို့ ယေဘုယျ အားဖြင့်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုလို့ရပါတယ်။ ကိုယ်ရဲ့စိတ်ထဲမှာမိမိကိုယ်မိမိတပါးသူနဲ့နှိုင်းယှဥ်မိခြင်း၊ မိမိရဲ့အားနည်းချက်တွေကို တနုံ့နုံ့စိတ်ဓာတ်ကျမိနေခြင်း စတဲ့စိတ်များမှတဆင့် မနာလိုစိတ်တွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ရှိပါတယ်။   မနာလိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဟာ သဘာဝတခုဖြစ်ပြီး အမြဲတမ်းမကောင်းဘူးရယ်လို့လည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့်မနာလိုစိတ် အပေါ်မှာ ထိန်းချုပ်မှုမရှိရင် ကောင်းကျိုးထက်ဆိုးကျိုးကပိုများသွားလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီစိတ်ကိုပါဋ္ဌိလိုဆို “ ဣဿာ”လို့ ခေါ်ပါတယ်။ သူတစ်ပါးရဲ့ အောင်မြင်မှု တွေကို အသိအမှတ်မပြုနိုင်ခြင်းကနေလည်း ဣဿာ ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။  

နှစ်သစ်ကူးခါနီးရင် လူတော်တော်များများ နောက်နှစ်အတွက်ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်တွေကို ချတတ်ပေမယ့် နောက်နှစ်ကုန်ရင် လည်းဒီရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်တွေကိုပဲ ပြန်ချတတ်ကြတယ်။ဘာလို့လည်းဆိုတော့ လူတွေရဲ့ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖျက်လိုဖျက်စီး လုပ် တတ်တဲ့ အကျင့်တွေကြောင့်လည်းနှစ်တစ်နှစ်တိုင်းမှာ ချမှတ်လိုက်တဲ့ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်တွေကို ရောက်ရှိအောင် မလုပ်ဆောင် နိုင်ကြတာပါ။

 ပရော်ဖက်ဆာ Dr. JudyHo ကတော့ သူရေးတဲ့ Stop Self-sabotage စာအုပ်ထဲမှာဒီလိုမျိုး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဖျက်လိုဖျက်စီး လုပ် တတ်တဲ့ အမူအကျင့် (Self-sabotage)ကို ဖျောက်ဖျက်ပစ်နိုင်ဖို့ အဆင့် (၆) ဆင့်ရှိတယ်လို့ပြောပြထားပါတယ်။ ပထမ အဆင့် ကတော့ ကိုယ့်ကို Self-sabotage အမူအကျင့်တွေ ဖြစ်နေစေတဲ့ အတွေးတွေကို ရှာဖွေသုံးသပ်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ ပထမအဆင့်မှာ Self-sabotage ကို ဖြစ်စေတဲ့ အတွေးတွေကိုရှာပြီးသွားတဲ့အခါ အဆင့် (၂) မှာတော့ ဒီအတွေးတွေနဲ့ ကိုယ်နဲ့ ဝေး ကွာသွားအောင်လုပ်လို့ရတဲ့ နည်းလမ်းကိုသုံးပြီး ဒီအတွေးတွေကို ပြန်သုံးသပ်တဲ့ အဆင့်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။  

ကြီးပွားချမ်းသာတာကို လူတိုင်းလိုချင်ကြပါတယ်။သို့သော်လည်း လူတိုင်းတော့ ကြီးပွားချမ်းသာခြင်း မရှိကြပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ လုပ် ဆောင်ချက်တွေ၊အမူအကျင့်တွေ၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုတွေပေါ် မူတည်ပြီး ကိုယ်ရရှိတဲ့ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကလည်း ကွာဟသွား ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အပြောလွယ်သလောက်လည်း လက်တွေ့မှာတော့ခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်မဖြစ်နိုင်တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။                                                                                                                                                   ငွေကြေးနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အလေ့အကျင့်ကောင်းများ ပျိုးထောင်ပါ။ ကြီးပွားချမ်းသာချင်တယ်ဆိုရင်ငွေကြေးနဲ့ပတ်သတ်ပြီး စည်း ကမ်းတွေနဲ့ အလေ့အအကျင့်ကောင်းတွေကိုပျိုးထောင်ထားသင့်ပါတယ်။ အရင်ဆုံး ငွေကြေးစုဆောင်းမှုကို စတင်ပါ။ အရှေ့မှာ တစ်လျှောက်လုံး ငွေကြေးတွေကို မစုဆောင်းခဲ့ဘူးဆိုရင်တောင် အခုကစပြီး စုဆောင်းပါ။ လစဉ်ဝင်ငွေရဲ့ဆယ်ရာခိုင်နှုန်း ကိုဖြစ် စေ၊ ပမာဏ တစ်ခုကိုဖြစ်စေစုပါ။ ပြီးမှသာ ကျန်ငွေထဲကသုံးစွဲပါ။ လစဉ်ဝင်ငွေကို အရင်စုဖို့မဖယ်ပဲ ပိုလျှံမှစုမယ် ဆိုတာ မျိုးမလုပ်မိဖို့ သတိပြုပါ။ နောက်တစ်ချက်ကတော့ မလိုအပ်ပဲ ငွေကြေးသုံးစွဲခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ကိုယ့်အတွက် တကယ် လိုအပ်တဲ့ နေရာမှသာ ငွေကြေးသုံးစွဲပါ။ ပစ္စည်းတစ်ခုခု သို့မဟုတ်အသုံးအဆောင် တစ်ခုခုကို ဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် တစ်ကယ် လိုအပ်ရဲ့လား ဆိုတာကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ ဒါ့အပြင် ဘယ်လိုအကြောင်းကြောင့်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်အကြွေးယူခြင်းတွေကို လည်း အတတ် နိုင်ဆုံး မပြုလုပ်မိအောင် ရှောင်ရပါမယ်။

ဘဝဆိုတဲ့ ခရီးလမ်းက ရှည်ကြာပါတယ်။ အသက်အရွယ်ရလာလေဘဝရဲ့ခရီးကြမ်း ရှည်ကြီးတစ်လျှောက်မှာ အတားအဆီး တွေ ၊ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းမှုတွေကိုကျော်ဖြတ်ရလေပါပဲ။ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည် ၊ကိုယ့်ဘဝကိုယ်ကြောင်းပြီး ဘဝခရီး လမ်းကို ရဲရဲကြီး ဖြတ်လျှောက်နိုင်ဖို့ဆို လူတိုင်းမှာလုံလောက်တဲ့ အရည်အချင်း ၊ ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ Skills နဲ့ အတွေး အခေါ်ပိုင်းတိုးတက် ပြောင်းလဲမှုတွေရှိဖို့ အများကြီး လိုအပ်ပါတယ်။                                                                                         စာအုပ်တွေဟာ ဗဟုသုတပေါင်းစုံရာ ဟင်းအိုးကြီး တစ်လုံးပါပဲ။စာဖတ်ခြင်းကနေတဆင့် ဘဝခရီးလမ်း တစ်လျှောက်အတွက် လိုအပ်တဲ့ စိတ်ခွန်အားနဲ့ဗဟုသုတတွေအများကြီး ရနိုင်သလို အတွေးအခေါ်တွေ ပိုထက်လာအောင်လည်း ဦးနှောက်ကိုသွေးပေး နိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ အချက်အလက်အသစ်တွေ လေ့လာပြီး ဗဟုသုတစုံအောင်ဖြည့်တင်းထားခြင်းက သင့်ဘဝကို ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ လမ်းကြောင်းတစ်ခုဆီပို့ဆောင်ပေးနေတဲ့ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု တစ်ခုပဲဆိုတာ ယုံကြည်လက်ခံ ထားလိုက်ပါ။                                            

ဘ၀မှာ ကိုယ်ဘယ်သူလဲ။ဘယ်နေရာကနေ မားမားမတ်မတ်နဲ့ရပ်တည်ချင်လဲဆိုတာကိုသေချာပုံသွင်းပြီးရယူကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဖြစ်ပေါ်လာနေတဲ့ trendတွေ update တွေနောက်ကိုတချိန်လုံးလိုက်နေရင်ကိုယ်ရဲ့ ရပ်တည်ချက် ခံယူချက်တွေက တဖြည်းဖြည်း မှေးမိန်သွားလိမ့်မှာဖြစ်ပါတယ်။ရလဒ်အနေနဲ့ ကိုယ်ဆိုတာကဘယ်သူဘယ်၀ါမှန်း မသိအောင်ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။                                                                                                                                                    Valueလို့ခေါ်တဲ့ မိမိဘ၀မှာ ဘာကိုတန်ဖိုးထားတာလဲ? ဘ၀မှာကိုယ့်အတွက်အမှန်တကယ်အရေးကြီးတဲ့အရာတွေက ဘာတွေလဲ? What is important for mein life? ဆိုပြီး ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာကိုယ့်အတွက် အရေးကြီးတဲ့အရာ တွေ က ပညာရေးလား, ကျန်းမာရေးလား, အချိန်လား,မိသားစုလား, စသဖြင့် အစဥ်အလိုက်ရှိရပါမယ်။ ဒီထဲကမှ ဘယ်အရာက ကိုယ့်ရဲ့ ထိပ်ဆုံးတန်ဖိုးထားတဲ့အရာလဲ,အရေးကြီးတဲ့အရာလဲဆိုတာကိုပြန်မေးပါ။ ဒီလိုမှမဟုတ်ရင် လမ်းပျောက်တယ်လို့ ခံစားကြရမှာ ဖြစ်တယ်။ အကြောင်းကတော့ကိုယ့်ရဲ့ဘ၀မှာဘာက အရေးကြီးမှန်းမသိတာကနေစတယ် လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုမသိတော့သူများ ယောင်တိုင်းကိုယ်လဲယောင်မိနေတတ်မယ်…။ သူများလုပ်လို့ လိုက်လုပ်နေတယ် ဆိုရင်ရေတိုတော့အဆင်ပြေမယ်။ ကြာ လာရင် ကိုယ်က တနေရာရာမှာ ကျောက်မချထားတော့ အချိန်တန်ရင်ဘယ်နေရာကိုမှကုတ်အားမရှိတော့ ခေတ်ပျက်တဲ့နောက်မှာ လိုက်ပါသွားနိုင်ပါတယ်။ငွေနောက်လိုက်တယ်ဆိုပြီးပြောနေတာမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်ဆိုတဲ့ လူပီပီကိုပေါ်လွင်ပြီးဘ၀မှာ တထောင့် တနေရာကနေ အကျိုးပြုပြီး ကိုယ်လဲအကျိုးခံစားနေရရင် ပိုမကောင်းဘူးလား။  

ရှင်သန်ခြင်းကို အရမ်း မပင်ပန်းပါစေနဲ့။ ကိုယ့်စိတ်နဲ့ကိုယ့်ခန္ဓာကို မှန်ကန်စွာControl လုပ်နိုင်ပါစေ။ချမ်းသာကြွယ်ဝတဲ့လူကို အားကျပြီးကြိုးစားတာကကောင်းမွန်ပေမဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ သာမန်အခြေနေ နဲ့ အဲ့ဒီ့လူပုံစံအတိုင်းဖြစ်အောင် အတင်းလုပ်ယူလို့ မရပါဘူး။ သူက ဖုန်းအကောင်းစားကိုင်လို့ ငါလဲကိုင်ရမယ်။ သူက ဘယ်ကိုသွားလို့ ၊ ဘာတွေ လုပ်နိုင်လို့ ဆိုတာမျိုး မသိစိတ် ကနေလိုက်မပြိုင်ပါနဲ့။                                                                                                                                               ကိုယ်ဟာ သာမန်လူပုံမှန် လစာလေးဘဲ ရှိသူဆိုရင်ကျနော်တို့ အဝတ်စားဟာ သောင်းကျော်၊သိန်းကျော်နေစရာမလိုပါဘူး။ နောက်ဆုံးပေါ် I Phone မကိုင်နိုင်လဲဘာမှမဖြစ်ပါဘူး ။ အကောင်းစားစား ဖိနပ်တွေ စီးစရာမလိုဘူး။ သိန်းကျော်တန်အိတ်တွေ ကိုင်စရာမလိုပါဘူး။သင့်တော် လှပတဲ့ လူနေမှု ပုံစံအတိုင်းပဲသွားပါ။ လျှော်ဖွပ်သန့်စင်ပြီးတဲ့ အဝတ်ကိုဝတ်ပါ။သက်တောင့် သက်သာ ဖြစ်စေတဲ့ ဖိနပ် ကို စီးပါ။အာဟာရဖြစ်စေမဲ့ အစားသောက်ကိုစားပါ။ ကိုယ့်လုပ်ငန်းမှာ အသုံးဝင်မဲ့ ဖုန်းလေးဆို အဆင် ပြေနေပါပြီ။                                                                                                                                                                          

Energyတွေမတူတဲ့အခါ ပေါင်းစပ်ဖို့ခက်တယ်။ဘယ်လိုမျိုးလဲဆိုတော့Relationshipတစ်ခုအပေါ်ထားတဲ့ Energyခြင်း မတူတဲ့ အခါမှာ ကျွန်တော်တို့ဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်ပေါင်းစပ်လို့လည်းမရသလိုပေါင်းစပ်ခွင့်လည်း မရှိကြတော့ဘူး Energy Matchမဖြစ်တဲ့သဘောကကိုယ်က သူ့အပေါ်မှာ ၁၀၀ဖိုးချစ်ခြင်းမေတ္တာပေးထားတယ်ဆိုရင် သူ့ဘက်က ၁၀၀အပြည့် ပြန်မပေးနိုင်တောင်၅၀အောက်တော့လျော့လို့မဖြစ်ဘူး ၅၀အောက်လျော့သွားရင် သူနဲ့ကိုယ်က EnergyMatchမဖြစ်တော့ဘူး ပေါင်းစပ်လို့မရတော့ဘူး။                                                                                                                                                 ကိုယ်က ဒီRelationshipပြေလည်ချင်လို့ရေကုန်ရေခမ်းရသမျှနည်းတွေနဲ့ လိုက်ပြီးကြိုးစားနေတယ်သူ့ဘက်က တုံဏိဘာဝေနဲ့ ကိုယ်ပြေးနေတဲ့နောက်ကိုတရွတ်တိုက်တောင်ပါမလာဘူး။ဒီRelationshipအတွက် Energyထုတ်မသုံးချင်ဘူးဆိုရင်သူနဲ့ကိုယ် ကြားမှာက ကတောက်ကဆတွေပိုများလာတယ်။ အဆင်မပြေတာတွေပိုများလာပြီးမပျော်ရတော့ဘူး။ ပြဿနာက ကိုယ့် ကြောင့် ဖြစ်တဲ့အခါတွေမှာကိုယ့်မှာရှိသမျှ Energyတွေ စိတ်ခွန်အား လူခွန်အားတွေကို အကုန်ထုတ်သုံးပြီး ဖြေရှင်းပေမယ့်ပြဿနာက သူ့ကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့အခါတွေမှာEnergyထုတ်သုံးပြီးဖြေမရှင်းချင်ပဲ ကိုယ့်ကြောင့်ပါလို့ ကိုယ့်အပေါ် အပြစ်ပုံချ ချင်နေရင် ဒါဟာကိုယ့်နဲ့ Energy matchမဖြစ်တော့ခြင်းပါပဲ။