ကျွန်တော်တို့ရဲ့ဘ၀မှာ ဆုံးဖြတ်ချက်အမှားတွေ၊မရည်ရွယ်ဘဲ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ထိခိုက်နာကျင်စေခဲ့တာတွေ၊ နောင်တ ရစေ နိုင်တဲ့ပြင်မရတဲ့ အမှားများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့မိကြပါတယ်။ အတိတ်ကဖြစ်ခဲ့တဲ့ အမှားတွေအတွက်ကျွန်တော်တို့ဟာ ကိုယ့် ကိုယ်ကို အပြစ်မြင်တယ်၊ နာကြည်းမုန်းတီးကြတယ်၊တနုံ့နုံ့နဲ့ နာကျင် ခံစားကြပါတယ်။                                                             ဒီလိုမျိုး ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပြီးတဲ့ အမှားတွေနဲ့ အတိတ်ကိုဖက်တွယ်ထားတာက ကျွန်တော်တို့ကို စိတ်ဓာတ်ကျတာ၊ ရှေ့ဆက်မတိုး နိုင် တာနဲ့နောင်တတရားတွေကိုသာ ဖြစ်စေနိုင်ပြီးတော့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအတွက် ဆိုးကျိုးတွေကိုပဲ ဖြစ်စေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအရာ တွေအတွက် ဖြေရှင်းနည်းကတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ခွင့်လွှတ်ခြင်း (Self-Forgiveness) ပဲဖြစ်ပါတယ်။ကိုယ်ကိုယ့်ကို ခွင့်လွှတ်ဖို့ ရွေးချယ်လိုက်ခြင်းဖြင့် စိတ်နှလုံးငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိ‌စေမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။                                                                             

အရင်တုန်းက ဆရာတွေအမြဲပြောခဲ့ဖူးတာက Practice MakesPerfect ဆိုတဲ့စကားသံလေးကို အခုထိလဲနားထဲကနေမထွက် သေးပါဘူး။ တဖြည်းဖြည်းခြင်း မြင်လာတာက ပြီးပြည့်စုံတာမရှိလို့ ဒီဆိုရိုးလေးက နှစ်တွေကြာလာတာနဲ့အမျှ ပြောင်းလဲခဲ့ တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲ့ဒါက perfect ကနေ better ဆိုတဲ့ ဖြစ်စဥ်ပါပဲ။များများလေ့ကျင့်လေ ပိုပိုပြီး ကောင်းလာလေလေ လို့ အဓိပ္ပါယ် ရပါတယ်။                                                                                                                                              တကယ်တော့ ဘယ်လောက်ကြိုးစားကြိုးစား ဟာကွက်တွေ၊လိုအပ်ချက်တွေကရှိနေစမြဲမို့ ပိုမိုကောင်းမွန်ဖို့ သာရည်မှန်းဖို့လိုပါ လိမ့်မယ်။မိဘတွေ၊ ဆရာတွေ၊ လူကြီးတွေအနေနဲ့ ကလေးတွေကို ငယ်ရွယ်ကတည်းကနေ ဒီလိုမျိုး အားပေးအား မြောက်ပြု သင့်တဲ့စကား လေးဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးပြည့်စုံတဲ့ဘ၀မရှိတာကို ကြိုတင်သိရှိထားခြင်းဖြင့် လူငယ်တွေနဲ့ ကလေးတွေအတွက် အကျိုး ကျေးဇူးများ စွာရရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်ဆက်ဆံရေးမှာမဆို စိတ်လုံခြုံမှုဆိုတာအရမ်းလိုအပ်တဲ့အရာတစ်ခုပါ။မိသားစုဆက်ဆံရေးဖြစ်ဖြစ် သူငယ်ချင်းဆက်ဆံ ရေး ဖြစ်ဖြစ် သမီးရည်းစားဆက်ဆံရေးဖြစ်ဖြစ် ဒီလူဟာကိုယ့်လူပါ။ဒီလူကတော့ငါ့ကိုထိခိုက်နာကျင်အောင်လုပ်မယ့်သူမျိုး မဟုတ်ပါ ဘူး။ ဒီလူဟာငါပြိုလဲနေတဲ့အချိန်မှာစွန့်ခွာသွားမယ့်သူမျိုးမဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့စိတ်မျိုးအပြည့်အဝရှိတာဟာစိတ်လုံခြုံမှုပဲဖြစ်ပါတယ်။စိတ်လုံခြုံမှုဆိုတာကလဲ လုပ်ယူလို့ရတဲ့အရာမဟုတ်ပါဘူး။တစ်ဖက်သူကလိုလိုလားလားပေးမှရတဲ့အရာမျိုးပါ။ တောင်းယူလို့လဲ မရသလိုလုပ်ယူဖန်တီးလို့လဲမရပါဘူး။လုပ်ယူလို့ရထားတဲ့စိတ်လုံခြုံမှုဆိုတာကိုမရှိတာပါ။ကိုယ့်မှာအတိတ်က Trust Issue တွေ Trauma တွေ ရှိထားတယ်ဆိုရင်တောင်ဒီလူဆီမှာလုံခြုံနွေးထွေးမှုကိုခံစားစေမိတဲ့သူပါ။ နားဆင်သူဆီမှာရောစိတ်လုံခြုံမှုကို ပေးစွမ်းနိုင်တဲ့လူသားတစ်ယောက်ရှိနေပါရဲ့လား။  

လူ့လောကမှာအသက်ဆက်ရှင်နေသရွေ့ပြဿနာပေါင်းသောင်းခြောက်ထောင်နဲ့ကင်း၀ေးတဲ့နေရာ မှာသွားနေဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ လူ့ဘောင်မှာ နောက်ခံမတူကြတဲ့လူများအချင်းချင်း တွေ့ဆုံဆက်ဆံရတာမို့ ဘယ်ဟာတွေက လက်ခံလို့ရသလဲ ဘယ်ဟာတွေက ကိုယ့်ရဲ့ လက်ခံနိုင်စွမ်းမှာ ရှိမနေဘူးလဲဆိုတာကို သိထားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ဒါ့အပြင် ကိုယ်ကလူတွေနဲ့ ပြဿနာဖြစ်လာရင်ဘယ်လို ကိုယ်တွယ်ဖြေရှင်းမလဲ၊ဘယ်နေရာကနေမြင်မလဲဆိုတာကို အသိနဲ့ယှဥ်ပြီး ထိရောက်စွာဆုံးဖြတ်ဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။ ဘာကြောင့်လူတွေအချင်းချင်းပြဿနာတက်ရသလဲ?ဘာကြောင့်အဆင်မပြေကြသလဲ? ပြီးရင်ဘယ်လိုတွေပြဿနာကိုလျှော့ချ ကြမလဲ?ပြဿနာအရင်းခံကိုသိပြီးဘယ်လို နားလည်ဖြေရှင်းသွားမလဲ?

ကျွန်တော်တို့ နိစ္စဓူဝရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရတဲ့အခက်အခဲတွေ ၊ ပြဿနာတွေ ၊ စိန်ခေါ်မှုတွေက ကျွန်တော်တို့အတွက် ပိုကောင်းတဲ့အခြေအနေတစ်ရပ်ရောက်လာအောင် ဆွဲတင်ပေးတဲ့အရာတွေပါ။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရတာခြင်း မတူ သလို ၊ ဖြေရှင်းတဲ့ ပုံတွေလည်း ကွဲပြားခြားနားမှုရှိပါတယ်။ အဲ့သလိုတွေကြောင့်မို့ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် တိုးတက်မှုတွေဟာကွာခြားသွားပါတယ်။                                                                                                                                                  အလုပ်ကိစ္စတွေ၊ မိသားစုကိစ္စတွေ ၊ လူမှုရေးကိစ္စတွေ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့အချိန်ကိုင်တွယ်ရမယ့် ပြဿနာရှိလာတဲ့အခါမှာ ကိုယ်လုပ် မယ့် ကိစ္စတစ်ခုတည်းကိုသာ အာရုံထားပြီးတော့ဆောင်ရွက်သင့်ပါတယ်။ ကနဦးအနေနဲ့ မဖြစ်မနေလုပ်ဆောင်ရမယ့် ကိစ္စတွေကို ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ပြီးတော့အခြားကိစ္စများကို အနည်းငယ်နောက်ရွေ့တာ ဒါမှမဟုတ် ခေတ္တ အနားပေးလိုက်ပြီးကိုယ်လုပ် ဆောင်မယ့် ကိစ္စတစ်ခုကိုသာ အာရုံစူးစိုက်မှုပေးပြီးဖြေရှင်းဆောင်ရွက်တာက ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်တွေကို ရရှိစေနိုင်မှာပါ။

ကျွန်တော်တို့ နိစ္စဓူဝရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရတဲ့ အခက်အခဲတွေ ၊ ပြဿနာတွေ ၊ စိန်ခေါ်မှုတွေက ကျွန်တော်တို့အတွက် ပိုကောင်းတဲ့အခြေအနေတစ်ရပ်ရောက်လာအောင် ဆွဲတင်ပေးတဲ့အရာတွေပါ။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရတာခြင်း မတူ သလို ၊ ဖြေရှင်းတဲ့ ပုံတွေလည်း ကွဲပြားခြားနားမှုရှိပါတယ်။ အဲ့သလိုတွေကြောင့်မို့ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် တိုးတက်မှုတွေဟာကွာခြားသွားပါတယ်။                                                                                                                                                ပြဿနာတွေကိုကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းတဲ့အပေါ်မှာမူတည်ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့အခြေအနေတွေဟာပိုမိုကောင်းမွန်လာနိုင်သလို ပိုမိုဆိုးရွားတာမျိုးလည်းကြုံတွေ့နိုင်ပါတယ်။တစ်ချို့သူတွေကတော့ စိန်ခေါ်မှုတွေ ၊ အခက်အခဲတွေကို ကြုံတွေ့လာရင် ထွက်ပြေး ဖို့ကြိုးစားတတ်ကြတယ်။ တစ်ချိုကတွေကတော့ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်တတ်ကြပါတယ်။ဘယ်လိုပဲဖြစ်ပါစေ ပြဿနာတစ်ခု၊ စိန်ခေါ် မှု တစ်ခု ၊ အခက်အခဲ တစ်ခုဟာဖြေရှင်းချင်းမရှိပဲနဲ့ ပြေပျောက်သွားတယ်ဆိုတာမရှိပါဘူး။  

ဘယ်သူကြောင့်၊ ဘယ်အခြေအနေတစ်ခုကြောင့် လုပ်ရင်းစွဲအရာတွေကို ကျောခိုင်းပြီး ပြောင်းလဲလိုက်တာဆိုပြီး ကြားဖူးကြ မယ် ထင်ပါတယ်။ဒီအရာတွေရဲ့ နောက်ကွယ်ကအချက်တစ်ခုရှိနေပါတယ်။ ဥပမာ လူတစ်ယောက်ကဆေးလိပ်ကိုသောက်နေကျ ဖြစ်တဲ့အခါ စွဲလမ်း မှုရှိတယ်၊ ဖြတ်ဖို့လည်းစိတ်ရှိပေမဲ့ထပ်ခါထပ်ခါ သောက်ဖြစ်နေတယ်၊ ရက်ပိုင်းဖြတ်ကြည့်တယ်... ဘေးကလူတွေသောက်နေတာတို့၊ အနံ့တို့ ရတဲ့အခါ အလိုလိုစိတ်ထိန်း နိုင်စွမ်းကျလာတယ်...။ဒီလိုနဲ့ နေပါဦး ငါမအောင့်အီးနိုင်တော့ဘူး ပြန်သောက်တော့မယ်။ ဒါနဲ့သံသရာလည်သွားပါ တော့တယ်။ ဆိုတော့ ဖြတ်ဖို့ အကြောင်းမရှိဖြစ်သွားတယ်။               

  ဒီအဖြစ်အပျက်ကိုသေချာရှုထောင့်မတူစွာနဲ့ကြည့်တဲ့အခါ ဆေးလိပ်သောက်သူရဲ့ စိတ်အတွင်းထဲမှာ သူ့ကိုယ်သူငါဟာ “ဆေးလိပ်သမား” ဆိုပြီးခံယူထားတယ်။ ဖြတ်ချင်နေပေမဲ့ ဒီခံယူချက် “identity”ကိုစွဲကိုင်ထားတဲ့အခါသူက ဘယ်လိုဖြတ်ဖြတ် မပြတ်နိုင်ဖြစ် နေတယ်။နည်းမျိုးစုံသုံးပြီး ဖြတ်ပေမဲ့ အချိန်တန်ကိုယ့်ရဲ့ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတွေကိုလာပြီး မြူဆွယ်လာတဲ့အခါ ပြန်သောက်ဖြစ်သွား တယ်။ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူ့ကိုယ်သူဆေးလိပ်သောက်တဲ့သူ၊ ဆေးလိပ်သမားလို့ခေါင်းထဲမှာခံယူထားလို့ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဆေးလိပ်ဖြတ်ဖို့ဆိုရင်..သူ့ရဲ့ခံယူချက်ကိုလုံး၀ပြောင်းလဲပြီး ခံယူလိုက်ရင် ယတိပြတ် ပြတ်နိုင်စွမ်းရှိတယ်။ ဒီအချက်ကလည်း အောင်မြင်တဲ့သူတွေ လက်ဆုတ်လက်ကိုင်ထားတဲ့အချက်ဖြစ်တယ်။  

စဥ်းစားကြည့်ပါ... ကျွန်တော်တို့ လျှောက်တဲ့လမ်းတွေ၊ ဖတ်တဲ့ စာသားတွေ၊ ကြည့်တဲ့ ရုပ်ရှင်တွေ... မြင်တဲ့ရှုခင်းတွေကို ကိုမှုံ၀ါးပြီး ၀ိုးတိုး၀ါးတား ပြထားလိုက်မယ်ဆိုရင်သင့်အတွက်အဆင်ပြေမယ်လို့ထားပါသလား... သေချာတာကတော့ လုံး၀အဆင်မပြေနိုင် ပါဘူး။ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် ဒီအရာတွေက ဘာကိုပြောနေတာလဲ။ ဘယ်လိုသတင်းစကားတွေပေးနေတာလဲ..ဘယ်လိုမျိုး ဖော်ကျူး နေတာတွေလဲဆိုတာကို မြင်ဖို့ခဲယဥ်းတဲ့အတွက်ကြောင့် ဘာမှအဓိပ္ပါယ်ကိုသေချာရှင်းလင်းစွာနဲ့ ကောက်ချက်ချနိုင်မယ် မထင်ပါ ဘူး။ အဆုံးမှာတော့ဘာမှအသုံးမ၀င်ဘူး, အချိန်ကုန်တယ်လို့ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။  

ကျွန်တော်တို့ တွေမှာ တစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦးမတူညီကြတဲ့ အမူအကျင့်တွေ တွေးခေါ်မှုတွေ ပိုင်ဆိုင်ထားကြပါတယ်။ များသော အားဖြင့်ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အမူအကျင့်တွေ ၊ အတွေးအခေါ်တွေက ကျွန်တော်တို့ ကြီးပြင်းလာခဲ့တဲ့ မိသားစု ၊ ပတ်ဝန်းကျင် ၊ အသိုင်းအဝိုင်း တွေနဲ့ များစွာ သက်ဆိုင်နေပါတယ်။ဒီအမူအကျင့်တွေ တွေးခေါ်မှုတွေကို မူတည်ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ ဘဝမှာ အရေးပါတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ၊ ဆုံးဖြတ်ချချတာတွေ ၊ ခံယူချက်ထားတာတွေ ပြုလုပ်တတ်ကြပါတယ်။                                                        

ကောင်းမွန်တဲ့အမူအကျင့်နဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ သူတွေအတွက်တော့ဘဝကြီးမှာရွေးခြယ်မှုတွေအတွက် စိုးရိမ် စရာထွေထွေ ထူးထူးမရှိပေမယ့် တစ်ချို့အမူအကျင့်လေးတွေက မသိသာပဲနဲ့ ကျွန်တော်တို့ကို ထိခိုက်စေတာလေးတွေ ရှိပါတယ်။      ပြင်သင့်တဲ့ ၊ ဖျောက်ဖျက်သင့်တဲ့အတွေးအခေါ် နဲ့ အမူအကျင့်လေးတွေထဲက ပထမဆုံးအချက်က ဘာပါလဲ။ အဆိုးမြင်စိတ် ရှိခြင်းပါ။ အဆိုးမြင်စိတ်ရှိခြင်းက အရမ်းကို အခြေခံကျပါတယ်။ အရာရာကို မကောင်းမြင်တာ၊အဆိုးမြင်တဲ့အခါမှာ အဲဒီအရာတွေကနေ ရလာနိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေ ၊ လမ်းကြောင်းတွေကိုမမြင်နိုင်တော့ပဲနဲ့ ပျက်ဆီး စေမယ့် အကြောင်းအရာတွေ ထိခိုက်တာတွေကိုအရင်တွေးမိနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးတွေ မကောင်းမြင်နေသမျှ ကာလ ပတ်လုံးမှာ ကိုယ်ဟာအရာရာကို စိတ်တိုင်းမကျ စိန်ခေါ်မှုတွေ ကို မရင်ဆိုင်တော့ပဲ ကိုယ့်ရဲ့တိုးတက်မှုတွေ ပိတ်ပင်ကုန်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လူ့ပတ်ဝန်းကျင် အသိုင်းအဝိုင်းမှာပါဖယ်ကျဉ်ခံရနိုင် ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ အဆိုးမြင်စိတ်ရှိတဲ့အခါဒီအတွေးအခေါ်တွေ အကျင့်တွေကို ဖျောက်ဖျက်ပစ်ဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။

စွန့်ဦးတီထွင်ဆိုတာ စူပါပါဝါ စွမ်းအား မဟုတ်ပါဘူး။ အခုခေတ်မှာနိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တွေ၊ စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်တွေကနေ စွန့်ဦးတီထွင်စီးပွားရေးသမားတွေကို သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းတွေ အရှိန်အဟုန်မြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်စေဖို့ ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ အစီအစဉ်တ ွေများလာပါတယ်။ဒီလို အစီအစဉ်တွေ၊ဆွေးနွေးပြောဆိုမှု‌တွေကိုလဲ မကြာခဏ တွေ့ရမှာပါ။ဒီလိုမျိုး ဆွေးနွေးပွဲတွေက Apple တို့၊ Facebook တို့နဲ့ ဆင်တူတဲ့ငယ်ရွယ်တဲ့ Start-up Founder တွေ၊ စွန့်ဦးတီထွင်တွေကိုပဲသီးသန့် ဗဟိုပြုကြတာ များပါတယ်။ ဒီတော့ စွန့်ဦးတီထွင်ဆိုတာ ဒီလိုမျိုးတွေပဲလား?သူတို့လိုမျိုး တစ်ခုခုမှာ ဆန်းသစ်တီထွင်ပြနိုင်မှ၊ သူတို့လို လုပ်ပြနိုင်တဲ့စူပါပါဝါ ရှိမှလား? လို့ အထင်လွဲသွားနိုင်ပါတယ်။                                                                                                                      တကယ်တော့ စွန့်ဦးတီထွင် နယ်ပယ်ဆိုတာ နေရာတိုင်းမှာ ရှိပါတယ်။ ဘယ်နေရာကို ကြည့်ရှုလုပ်ဆောင်ရမလဲဆိုတာကို သိဖို့ပဲ လိုပါတယ်။Covidကြောင့်ကမ္ဘာကြီးမှာ စွန့်ဦးတီထွင်မှု အရည်အချင်းတွေက နယ်ပယ်ပေါင်းစုံမှာ လိုအပ်နေတယ်ဆိုတာကို သိသာလာစေပါတယ်။လူတစ်ယောက်ချင်းစီကစလို့ လုပ်ငန်းကြီးတွေ၊ကုမ္ပဏီကြီးတွေအထိ ပြဿနာတွေကို ဆန်းသစ်တဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ ဖြေရှင်းဖို့ဖြေရှင်းချက်တွေ လိုအပ်လာပါတယ်။နောက်တစ်ခါ ဒီလိုအကြပ်အတည်းမျိုး ထပ်မကြုံရခင်မှာပြင်ဆင်ထားရမယ့် စွန့်ဦးတီထွင် Mindset တွေ ရှိဖို့လဲ လိုအပ်လာပါတယ်။