လက်လွှတ်သင့်တဲ့ အရာတွေထဲမှာ အနာပေးလိုက်ဆေးပေးလိုက် လုပ်တတ်တဲ့ လူတွေလဲ ထိပ်ဆုံးက ပါပါတယ်။ သူစိတ်ပါရင်စကားကောင်းကောင်းပြောတယ် ၊ ချစ်ပြတယ် ၊ ဂရုစိုက်တယ် ။ နောက်တစ်ပတ်လောက်ကြာရင်အချိုးက တစ်မျိုးပြောင်း ပြန်ပြီ ၊ စိတ်ရှုပ်နေတယ် ၊ တစ်ယောက်တည်းနေချင်တယ်စသဖြင့် အကြောင်းပြ အမျိုးမျိုးပေးတယ်။ သူတစ်ယောက်တည်း ခံစားချက် ရှိသလိုမျိုးနဲ့တစ်ဖက်လူအတွက် နည်းနည်းလေးတောင် ထည့်မစဉ်းစားတတ်တဲ့သူတွေပေါ့။ အဲ့လိုလူတွေဟာစိတ်ကင်ဆာ အရမ်းပေးပါတယ် ။အမြဲစိတ်ညစ်နေရတယ် ၊ ဒီဆက်ဆံရေးဟာ Toxic ဖြစ်လာပြီထင်လို့ကိုယ့်ဘက်က မပတ်သက်တော့ဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချပြီ ဆိုရင် သူ့ဘက်က ပြန်ချစ်ပြတယ် ၊တောင်းပန်တယ် ၊ နောက်မဖြစ်စေရဖို့ ကတိတွေ ပေးတယ်။ အမှတ်မရှိတဲ့ နှလုံးသားက ခွင့်လွှတ်ပြီးထပ်ချစ်မိပြန်ရောလေ ။ ဒါပေမဲ့ မကြာဘူး အရင်လို အချိုးမျိုး ထပ်လုပ်တယ် ။ နောက်ပိုင်းဘာဖြစ်လဲဆိုရင် ခဏခဏ ခွင့်လွှတ်ရ တာတွေ များလာတော့ ကိုယ့်စိတ်ကိုကိုယ်မပိုင်တော့ဘူး ။ သူခေါ်ရင် ပျော်တယ်၊ သူပစ်ထားရင် ငိုရပြီ ။ ဒီတစ်ခေါက်လည်းသူပြန်လာဦးမှာပဲဆိုတဲ့ စိတ်က သူ့အပေါ် ဘယ်တော့မှ မပြတ်သားနိုင်တော့ဘူး ။                                                                       

အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာတာနဲ့အမျှ ရင့်ကျက်တယ် ဆိုတာကျနော်တို့ဆီကို လူတွေအများကြီး ဝင်လာပြီးလူတွေအများကြီးပြန်ထွက်သွားတာမျိုးဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ထင်မိတယ်။ လူတစ်ယောက်ကို ရင့်ကျက်စေတာဟာအခြားလူတစ်ယောက်ကပဲ သင်ပေး တာဖြစ်လိမ့်မယ်။ လူတွေ တစ်ယောက်ပြီး တစ်ယောက်ဝင်လာလိုက်၊ ပြန်ထွက်သွားလိုက်နဲ့ ဘဝဟာ စိတ်လှုပ်ရှား စရာ ကောင်း လွန်းပါတယ်။                                                                                                                                               တွေ့ဆုံခြင်းတိုင်းဟာ အစပိုင်းမှာ အရမ်းကောင်းနေမှာပါပဲ။ဝဋ်ကြွေး ကြောင့်လားရေစက်ကြောင့်လား ဆိုတာကိုတော့ သူတို့ ထွက်သွားတဲ့အချိန်မှ  ကွဲကွဲပြား ပြားသိရမှာပါ။ ပုံစံအမျိုးမျိုး နဲ့ဝင်လာမယ်။ မတည်နိုင်တဲ့ ကတိတွေပေးမယ်။ စကားတွေ အများကြီး ပြောမယ်။မျှော်လင့်ချက်တွေပေးကြမယ်။ ပျော်စရာတွေလည်း ပေးကောင်း ပေးမယ်။ နာကျင်စရာတွေလည်းပေးမှာပဲ။ သင်ခန်းစာတွေလည်းရလိမ့်မယ်။ တစ်ချိန်မှာဒါတွေအားလုံးဟာ  လေထဲ မှုတ်ထုတ်လိုက်တဲ့စီးကရက် ငွေ့တွေလို အမှတ်မထင် ပျောက်ကွယ်သွားကြမှာပါ။

ဘဝမှာ အောင်မြင်ချင်တယ်ဆိုရင် ပန်းတိုင်များချမှတ်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပန်းတိုင် ချမှတ်ထားရုံ တစ်ခုတည်း နဲ့တော့  အောင်မြင်မှုကို သေချာပေါက်ရရှိပိုင်ဆိုင်လိမ့်မယ်လို့တော့ အာမ မခံနိုင်ပါဘူး။ ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့ ပန်းတိုင်ချမှတ်ထားခြင်း ဆိုတာ အောင်မြင်မှုကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မယ့်ပထမခြေလှမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကိုယ် ချမှတ်ထားတဲ့ ပန်းတိုင် ဟာ လက်တွေ့ကျတဲ့ ပန်းတိုင် တစ်ခုဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။                                                          လက်တွေ့ ကျတဲ့ ပန်းတိုင် ဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလဲ။ လက်တွေ့ကျတဲ့ ပန်းတိုင်တွေက ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်တွေဆီ မြန်မြန် ရောက်ရှိအောင်ကူညီပေးပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုရှိအောင်၊ ငါ လုပ်နိုင်ပါလား၊ ငါ မရရအောင် လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ စိတ် ဓာတ်ခွန်အားမျိုးကို ပေးစွမ်းပါတယ်။ စိတ်ကူးယဥ်ဆန်တဲ့ပန်းတိုင်တွေကတော့ စိတ်ကူးယဥ်ရုံသပ်သပ်ပဲဖြစ်ပြီး အိပ်မက် တွေကိုအကောင်အထည်ဖော်တဲ့နေရာမှာ ဘာအကူအညီမှ မဖြစ်စေပါဘူး။ လက်တွေ့ကျတဲ့ပန်းတိုင်တွေကတော့ လိုချင်တဲ့ အရာတွေကို အလွယ်လေး ရယူနိုင်အောင် ကူညီပေးပါတယ်။  

ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ ငယ်စဉ်အခါကတည်းက ကိုယ် “learned” လုပ်ထားတဲ့ အမူအကျင့်တွေ၊ အပြုအမူတွေရှိနေပါလိမ့်မယ်။ တချို့  အပြုအမူတွေက ကိုယ့်ရဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံကိုအနှောက် အယှက်တွေပေးနိုင်တယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ သဟဇာတ မဖြစ်စေဘူး။ ဒါတွေကကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်ဖို့လည်း မဟုတ်ပြန်ပါဘူး။  ကိုယ့်ရဲ့ကြီးထွားဖွဲ့ဖြိုးမှုဖြစ်စဉ်ကတည်းက ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ နီးစပ်ရာကနေသင်ယူမိတဲ့ အရာတွေလည်းပါနိုင်သလို ကိုယ့်ရဲ့ မိသားစု ပုံစံ၊ကိုယ်ကြီးပြင်းတဲ့ပုံစံ၊ ကိုယ့်ကိုဆက်ဆံတဲ့ပုံစံ စသ ဖြင့်အခြေအနေတွေအများကြီးပေါ့။ဒါတွေက ဘဝနေထိုင်မှုမှာ ကိုယ့်ကို ထိခိုက်လာတယ်။ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အဆင်မပြေဖြစ်လာတယ်။ ဒီအပြုအမူတွေကြောင့် ဘဝရဲ့အစိတ်အပိုင်းတချို့မှာ “block” တွေဖြစ်လာတယ်လို့ ထင်တယ်ဆိုရင် ဒီအရာတွေအပေါ် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေးခွန်းမေးဖို့ လိုပြီ။

ပျော်ရွှင်မှု ဝမ်းနည်းမှု၊ အဆင်ပြေမှု မပြေမှုနဲ့ အကောင်းအဆိုး တစ်လှည့်စီ ဖြတ်သန်းကြုံဆုံနေရ တဲ့ ဘဝဟာ ဘာနဲ့တူလဲဆိုရင်ပင်လင်ရေလှိုင်းတစ်ခုလိုပဲတဲ့။ ကိုယ်တွေကတော့ ဒီလို နိမ့်ချီ မြင့် ချီ ၊အင်နဲ့အားနဲ့ရိုက်ခတ်နေတဲ့ ရေလှိုင်းပေါ်မှာ အလိုက်သင့် လိုက်ပါစီးမျောနေတဲ့လှိုင်းစီးသူ တွေလိုပဲပေါ့။ တစ်ခါတစ်လေ လှိုင်းငယ်လေးတွေနဲ့ပဲတွေ့ကြုံနိုင်သလိုတစ်ခါတစ်လေ ကျတော့လည်း အရှိန် ပြင်းတဲ့လှိုင်းတွေကြောင့် နစ်မြုပ်သွားရတာအခါခါပေါ့။ ဒီ လောကဓံနဲ့တူတဲ့ ရေလှိုင်းတွေရဲ့ ရိုက်ခတ်မှုကိုကိုယ့်ဆီရောက်မလာအောင် ထိန်းချုပ်လို့ မရသလို၊ ရပ်တန့်အောင်လည်း လုပ်လို့မရနိုင်ဘူး။ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်တည်နေတာကို။                                                                                                                                  လက်တွေ့ဘဝမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ ကိုယ့် controlအောက်မှာရှိမနေပဲ ကြုံဆုံနေရတဲ့ အခြေအနေအရပ်ရပ်ကြောင့် သက်ရောက် မှုရှိလာတဲ့ကျွန်တော်တို့ရဲ့စိတ်ခံစားချက်တွေဟာလည်း ပင်လယ် ရေလှိုင်းလိုပဲ အတက်အကျတွေဆိုတာအများကြီးပေါ့။ ပျော်ရွှင် အဆင်ပြေတဲ့အခြေအနေတွေ ကြုံသလိုနာကျင်ပင်ပန်းမှုတွေဆိုတာလည်း တပွေ့တပိုက်နဲ့ပေါ့။ ဒီလို နိမ့်ချီမြင့်ချီဖြစ်နေတဲ့ရေလှိုင်း တွေအပေါ် ဘယ်လို surf လုပ်ရမှန်းမသိသေးသရွေ့ကတော့ရေလှိုင်းတွေက ကိုယ့်ကို ဝါးမြိုနေဦးမှာပဲ။ နစ်မြုပ်နေဦးမှာပဲ။ စိတ်ပိုင်း ဆိုင်ရာမှာလည်းထို့အတူပါပဲ။ ကြုံလာရတဲ့ အဆင်မပြေမှုတွေအပေါ် ဘယ်လို ကိုင်တွယ် ထိန်းသိမ်းရမလဲမသိသေးသရွေ့တော့ ဒါတွေဟာ ကိုယ့်ကို နှောက်ယှက်နေဦးမှာပဲ။ နာကျင်စေ ဦးမှာပဲ။ပင်ပန်း စေဦးမှာပဲ။ ဒါပေမယ့်ကောင်းကောင်း balance လုပ်နိုင်ပြီး ကျွမ်းကျင်လာတဲ့ တစ်နေ့ ဘယ်လိုအဆင်မပြေမှုမျိုးကမှ ဒုက္ခ ပေးနိုင်တော့မှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ 

နေ့ရက်တိုင်းဟာ ကျွန်တော်တို့အတွက် လန်းဆန်းတက်ကြွပြီးတော့ တစ်နေကုန်အားအင်တွေ အပြည့်နဲ့ ဖြတ်သန်းနိုင်မယ့် နေ့ရက် တွေမဟုတ်ပါဘူး။တစ်ချို့ရက်တွေမှာ လေးလံထိုင်းမှိုင်းနေမယ်။ တစ်ချို့ရက်တွေမှာလုပ်ချင်ကိုင်ချင်စိတ်တွေ ပျောက်စေမယ်။ တစ်ချို့ရက်တွေမှာ ဘယ်သူနဲ့မှအဆက်အဆံမလုပ်ချင်ပဲ တစ်ယောက်တည်းပဲ မှိုင်ချင် မှိုင်နေမယ်။ အစရှိတဲ့နေ့ရက်တွေလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။   တစ်နေ့တာ မျက်စိမှိတ် အိပ်စက်လိုက်ရတယ်။ နောက်နေ့ ပြန်နိုးထလာတယ်။ အလုပ်တွေတအားကြိုးစားတယ်။ ငွေတွေ တအား ရှာဖွေတယ်။ ဒီလို pattern အတိုင်းဖြတ်သန်းနေရင်း အချိန်တွေ ကုန်လာပြီး အသက်တွေကြီးလာတယ်။ကိုယ့်ကိုယ်ကို အချိန်မပေး မိတဲ့အတွက်ကိုယ့်ရဲ့အလုပ်ပြင်ပက ဝါသနာတွေကို ပစ်ပယ်မိတယ်။ ကိုယ့်ကျန်းမာရေးကိုလျစ်လျူရှုမိတယ်။ ရှင်သန်ခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်တွေ တန်ဖိုးမဲ့သွားပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့မှာ မရှိတာတွေကိုအာရုံစိုက်နေသရွေ့ဘ၀မှာ ပြည့်စုံတယ်လို့ ခံစားရလာမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ရှိတာတွေကို အာရုံစိုက်ပြီးတန်ဖိုးထားတတ်မှ ပြည့်စုံတယ်၊ ကြွယ်၀ခြင်းဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ခံစားမှုမျိုးကိုရရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ နားဆင်သူရော ကိုယ့်မှာမရှိတဲ့ အရာတွေကိုပဲတောင်းတနေမိလား? ရှိတဲ့အရာတွေအပေါ်မှာ ရော ကျေးဇူးတင်ပြီးတန်ဖိုးထားတတ်ခြင်းမျိုးမေ့နေရင်တော့ ပြန်လည်မြင်တတ်ဖို့ အချိန်ရှိပါသေးတယ်။  

 ငွေကြေးနဲ့ပတ်သက်ပြီးကျွန်တော်တို့မှာ ရှာနိုင်သလောက်ရလာတဲ့အခါ ဒီထက်အတော မသတ်နိုင်တဲ့ အခါထပ်ပြီးထပ်ပြီး လိုချင် ကြပြန်တယ်၊ ရှိတဲ့ ပမာဏအပေါ်မှာလဲမလုံလောက်သေးတဲ့ခံစားချက်ဖြစ်နေတယ်၊ နောက်ထပ်လဲ လိုချင်ပြန်သေးတယ်၊ ဒီထက် လိုနေလားဆိုတော့မလိုတော့ဘူး။                                                                                                                                         

ကျန်းမာပျော်ရွှင်ရတဲ့ Relationship တစ်ခုဆိုတာ အမှုမဲ့ အမှတ်မဲ့ ရလာတာ မဟုတ်ဘဲ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်တည်ဆောက်ယူပြီးမှ ရလာတဲ့ အရာပါ။ အချစ်ရေး၊ အိမ်ထောင်ရေး ဆိုတာ ကံနဲ့လဲတစ်ဝက်ဆိုင်ကောင်း ဆိုင်နိုင်တယ်။ အချစ်ရေး ကံ၊ အိမ်ထောင် ရေး ကံမကောင်းဘူးစသဖြင့်တော့ ရှိနိုင်ပေမဲ့ ဒါဟာလဲ မိမိရဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မှန်ကန်တဲ့ရွေးချယ်မှုတွေဟာ မှန်ကန်တဲ့ နေရာတွေဆီ ခေါ်ဆောင်သွားပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီတော့ပြောချင်တာက လူရွေးမှန်ဖို့ကလဲ လိုသေးတာပေါ့။ လူရွေးမှန်ရုံနဲ့ပြီးလားဆိုတော့ မပြီးပါဘူး။ ဆက်ဆံရေးတစ်ခု တည်တံ့ဖို့၊ ခိုင်မြဲဖို့၊ပျော်ရွှင်ရဖို့ဆိုတာက နှစ်ဦးနှစ်ဖက် တည်ဆောက် ယူမှပဲ ရတယ်။ အဲဒီလိုမှ မဟုတ်ဘဲဒီဆက်ဆံရေးအပေါ် တည်ဆောက်ချင်စိတ်၊ ကြိုးစားချင်စိတ် မရှိတာဟာ ဆက်ဆံ ရေးတွေ ပျက်စီးစေဖို့ လမ်းစတစ်ခုပဲ။                                                                                                                                                             

လူတွေ ကိုယ့်ကို လက်မခံမှာ၊ မချစ်တော့မှာကြောက်တဲ့စိတ်နဲ့ သူတို့စိတ်ကြိုက်နေရင်း မိမိကိုယ်မိမိ ပျောက်ဆုံးခဲ့ရတယ်ဆိုတဲ့အဖြစ်အပျက်တွေရှိလာပါတယ်။ လူရယ်လို့ ဖြစ်လာပြီဆိုရင် လူသားတစ်ယောက်အတွက် အခြေခံလိုအပ်ချက် ၅ချက်ရှိတယ် လို့ ဆိုကြပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ Love & Belongingsဆိုတာကလဲ basic need တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။                                                လူတွေဟာ အချစ်ခံချင်တယ်။ အသိအမှတ်ပြုခံချင်တယ်။မိသားစုဆီက အချစ်ခံချင်တယ်။ ချစ်သူရည်းစားဆီက ဂရုစိုက်တာ ကို လိုချင်တယ်။သူငယ်ချင်းတွေဆီက အချစ်ခံချင်တယ်။ အထက်လူကြီလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဆီက အသိအမှတ်ပြုတာ၊အကောင်းမြင် တာကို လိုချင်ကြပါတယ်။ လူတွေဟာ တစ်စုံတစ်ယောက်ဆီက အချစ်ခံနေရမှ၊အသိအမှတ်ပြုခံနေရမှ သူတို့ရဲ့ ဘဝလေးက နေ ပျော်ကြပါတယ်။

ဘယ်ဆက်ဆံရေးမှာ မဆို ကိုယ့်စိတ်ခံစားချက်အတိုင်းလိုက်ပြောင်းနေလို့ မရပါဘူး ။ ကိုယ့် Emotional ပေါ် မူတည်လို့ မရပါ ဘူး။ဥပမာ - စိတ်မကြည်ရင် စကားကောင်းကောင်းမပြောတာမျိုး ၊ အလုပ်က ပြဿနာကိုမိသားစုအပေါ်ပုံချတာမျိုး ၊ ဒေါသ စိတ်အခံနဲ့ တွေ့ကရာလူကိုအပစ်လိုက်တင်မိတာမျိုးတွေပေါ့ ။ နေရာတိုင်းမှာ သူ့အကန့်နဲ့သူ ခွဲထားတတ်ဖို့လိုပါတယ်။ အလုပ်က ပြဿနာ အလုပ်မှာထား ၊ မိသားစုပြဿနာဟာ ချစ်သူနဲ့မဆိုင်ဘူး ၊လင်မယားနှစ်ယောက်ကြားက ကတောက်ကဆ ဟာ သားသမီးတွေနဲ့ မဆိုင်ဘူး ၊ကိုယ်စိတ်အခန့်မသင့်တိုင်း အပြစ်မရှိတဲ့သူတွေကိုပါ ဝါးလုံးရှည်နဲ့ ပတ်မရမ်းမိဖို့သတိထားရပါမယ်။

လူတိုင်းကတော့ စိတ်မကြည်ရင် အကောင်းမြင်စိတ်ထားနိုင်ဖို့ကအတော်ခဲယဉ်းကြပါတယ် ။ ဒါပေမဲ့လည်း ကိုယ့်စိတ်အခြေ အနေကို ရှေ့တန်းတင်ပြီးတစ်ဖက်လူကို နစ်နာအောင်ပြောမိတာမျိုး ၊ ဝမ်းနည်းအောင်စိတ်ထိခိုက်အောင်လုပ်မိတာမျိုး မဖြစ် ဖို့ သိပ်အရေးကြီးပါတယ်။ ကိုယ်ကစိတ်အခန့်မသင့်ချိန်မှာ ပြောမိလိုက်တဲ့စကားဆိုပေမဲ့ ကြားရသူက စိတ်ထိခိုက်သွားတာ မျိုးရှိမှာပဲ။ဒီအချိန်မျိုးမှာ စကားတွေ မမှားဖို့ သတိထားရမယ်။