از چند روز پیش در بعضی از رسانههای فارسی زبان خارج از کشور و در شبکههای اجتماعی بحثی دربارۀ نظام سیاسی مطلوب پس از سرنگونی یا فروپاشی جمهوری اسلامی درگرفته است. به نظر میرسد اکثریت مردم ایران به ویژه جریانهای سیاسی مخالف جمهوری اسلامی خواهان برگزاری رفراندوم برای تعیین شکل نظام آیندهاند. در عین حال، کم و بیش همۀ جریانها، سازمانها و کنشگران سیاسی از افقهای فکری و سیاسی گوناگون خواهان نظامی دموکراتیکاند. به عبارت دیگر، جدا از شکل نظام، آنچه برای آنها اهمیت دارد درونمایۀ نظام است که به هر حال، میباید ترجمان ارادۀ آزاد ملت باشد. معنای فشرده و حداقلی دموکراسی جز این نیست.