دنیای اقتصاد، اقتصاد دنیا

تهدیدهای تحریمی آمریکا هنوز به مرحله اجرا نرسیده است، اما امواج روانی حاصل از آن، اقتصاد ایران را به شدت تکان داده و دچار آشفتگی کرده است. بهای دلار در بازار آزاد و غیررسمی طی روزهای اخیر تا ۹ هزار تومان افزایش یافت؛ در همین حال نرخ یورو به ۱۰,۵۰۰ تومان رسید. کسبه بازار تهران روز دوشنبه  ٤ تیر/ ٢۵ ژوئن در اعتراض به گرانی‌های اخیر و افزایش قیمت ارز مغازه‌های خود را بستند و شماری از معترضان در میدان بهارستان دست به تجمع زدند. روز یکشنبه ٣ تیر دو مجتمع خرید "علاءالدین" و "چارسو" که عمدتاً به خرید و فروش مُبایل و کالاهای دیجیتال اختصاص دارد، شاهد تجمع‌های اعتراضی بودند و معترضان به نابسامانی در بازار ارز، در "خیابان جمهوری" دست به راه‌پیمایی زدند.

بورس تهران پس از ثبت رکورد تاریخی خود در روز یکشنبه گذشته، همچنان در حال رکوردشکنی است. شاخص بورس در جریان معاملات روز دو شنبه بازار سرمایه، ۲۰۸۱ واحد دیگر رشد کرد و به ارتفاع ۱۰۴هزار واحد رسید. سیل نقدینگی* در کنار جذابیت سهام، رکوردهای تازه‌ای را برای بورس تهران به ارمغان آورد. ورود پول‌های تازه منجر به صعود ممتد شاخص سهام و جهش ارزش معاملاتی شد. به این ترتیب، ارزش معاملات خرد روز یکشنبه بورس تهران به ۴۳۵ میلیارد تومان رسید که بیشترین مقدار از فروردین ماه سال ۹۵ بود. همزمان با رشد نماگرهای بورس تهران، ارزش بازار از ۴۰۰ هزار میلیارد تومان گذشت. این روند در روز دوشنبه ادامه داشت و برآورد می شود که بورس تهران در روز ها و هفته های آینده شاهد تدوام رشد باشد. در این میان عوامل بنیادی به ویژه رشد نرخ برابری دلار با ریال، همچنان به عنوان حامیان قدرتمند سهام محسوب می شوند و این موضوع آمادگی بورس برای جذب حداکثری نقدینگی و ادامه روند صعودی شاخص ها را نوید می دهد.

 این مجله اقتصادی به دلایل و ریشه های رکورد زدن  تاریخی بورس تهران می پردازد. امیر سیدی کارشناس بازارهای مالی در ایران میهمان این مجله اقتصادی است.

 

چرا نقدینگی‌های سرگردان به نحو شتابان راه بورس را در پیش گرفتند؟

نقدینگی های سرگردان که سال‌ها به واسطه نرخ‌های بالای سود در بانک‌ها پارک شده بودند، در شرایط کنونی درحال جولان در دیگر بازارها هستند. بازارهای ارز و سکه در هفته‌های گذشته به‌دنبال یک مسابقه پرشتاب، سقف‌های تاریخی خود را جابه‌جا کردند؛ به‌طوری که نرخ دلار در بازار غیررسمی از مرز ۷ هزار تومان گذشت و قیمت هر سکه در بازار نقدی-در حالی که قیمت طلای جهانی روندی نزولی دارد- به رقم بی‌سابقه ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید. نقدینگی های سرگردان از سه روز پیش به نحو شتابان به سوی بازار سرمایه هدایت شده است.

روند برد-برد ورود نقدینگی های سرگردان به بورس

این روندی برد-برد برای بخش تولید، اقتصاد و سرمایه گذارانی باشد که به بازار سرمایه روی آورده اند.

با ورود نقدینگی به بخش تولید، ارزش بنگاه های تولیدی کشور افزایش یافته و ضمن کاهش محدودیت های مالی آنها، موجب توسعه بنگاه های تولیدی سودده بخش خصوصی در کشور می شود.

در همین حال افزایش تولید ملی شرایط اقتصادی بهتری را  در زمینه اشتغال ایجاد می کند و نگرانی از وجود نقدینگی های سرگردان که می توانند موجب تورم شوند را کاهش می دهد.

و بالاخره سرمایه گذاران خرد می توانند با خرید سهام بنگاهئ های تولیدی بالقوه سودآور کشور، قدرت خرید  اندوخته های پولی خود را حفظ کنند.

ریشه های سرازیر شدن سیل آسای نقدینگی های سرگردان کشور به بازار سرمایه طی روزهای اخیر کدامند؟

ارزش واقعی شرکت های موجود در بورس تهران بسیار بیش تر از قیمت های کنونی آنها در بازار سرمایه است. قیمت واقعی این شرکت ها و بنگاه های تولیدی واقعاً چقدر است؟ دو ، سه و یا چهار برابر قیمت های اعلام شده در بورس؟ آیا این موضوع در ارتباط با سرازیر شدن سرمایه گذاران خرد و حقیقی به بازار سرمایه برای خرید سهام اینگونه  شرکت ها است؟

بیشترین تأثیر مثبت بر رشد دماسنج بازار سهام در روزیکشنبه و دوشنبه به نام نمادهای معاملاتی معدنی و صنعتی چادرملو، فولاد مبارکه اصفهان و معدنی و صنعتی گل گهر ثبت شد. مروری بر آمار صنایع نشان می‌دهد که بیش از ۲۲ درصد از نقدینگی جذب شده در روز یکشنبه در صنعت فلزات اساسی گردش داشته و گروه‌های پتروشیمی، پالایشی و کانه‌های فلزی در رتبه‌های بعدی این جدول قرار گرفته‌اند و مجموعا ۶۰ درصد از نقدینگی بازار را جذب کردند. همچنین ۳۳ صنعت از صنایع  ۳۸ گانه بورس تهران، یعنی ۸۷ درصد از تعداد صنایع نیز با رشد شاخص همراه شده‌اند.

دلیل استقبال بیش از حد مردم از  اینگونه بنگاه های اقتصادی که تولیدات فلزی دارند، چیست؟

این گونه بنگاه ها با اجرایی شدن تحریم های بسیار گسترده آمریکا علیه ایران که واردات و صادرات انواع فلزات به ایران  و از این کشور را محدود می کند، چگونه می توانند ضمن حفظ سقف تولید، محصولات خود را صادر کنند؟

برای شنیدن پاسخ امیر سیدی، کارشناس بازارهای مالی ایران به این پرسش ها بر روی فایل صوتی بالا کلیک نمائید.

-----------------------------------------------------

* نقدینگی در اقتصاد شامل پول و شبه پول است. پول بالاترین درجه نقدشوندگی را دارد، شما با پول به سرعت می‌توانید هر آنچه را که آماده فروش است تهیه کنید.به‌عبارت خیلی ساده پول به اسکناس و سکه‌های (مسکوکات) در دست مردم، همچنین هر گونه حساب بانکی که در هر زمان امکان برداشت تا ریال آخر از آن وجود داشته باشد اطلاق می‌‌شود.

اما شبه پول چیست؟ شبه پول گونه‌ای از دارایی‌های پولی شماست که قدرت نقدشوندگی آنها به اندازه پول نیست. به بیان ساده هرگونه پولی که شما در بانک سپرده کرده‌اید، اما امکان برداشت از آن به زمان خاصی محدود شده شبه‌پول است.

 تاثیر نقدینگی در اقتصاد  به این نحو است که هر چه پول در دست مردم بیشتر باشد، سرعت انجام مبادلات تجاری افزایش می‌یابد. از طرفی همواره در جامعه مقدار مشخصی کالا و خدمات وجود دارد که مقدار پول در دست مردم باید با آن متناسب باشد. اگر مقدار پول بیشتر از کالا و خدمات موجود باشد، مردم همان میزان محصول را باید با پول بیشتری خریداری کرده و قیمت‌ها در جامعه بالا می‌رود و برعکس.

از طرفی پول زیاد تقاضای مردم برای خرید کالاها و خدمات مختلف را افزایش می‌دهد و اگر محصولات تولیدکنندگان داخلی به اندازه کافی نباشد راه برای ورود کالاهای خارجی ارزان قیمت باز شده و رفته رفته مردم کالاهای خارجی را جایگزین کالای داخلی می‌کنند که پیامد آن کاهش تولید داخلی و افزایش بیکاری است؛ بنابراین حجم نقدینگی در جامعه باید کنترل شود.

اما چطور می‌توان نقدینگی یا حجم پول در گردش جامعه را کنترل کرد. هر کالایی در اقتصاد قیمتی دارد و قیمت پول نیز نرخ بهره آن است. برای مثال فرض کنید دولت می‌خواهد برای دو سال آینده حجم نقدینگی در کشور را کاهش دهد. اگر دولت نرخ بهره سپرده‌های بلند‌مدت ۲ ساله را ۲۵ درصد و نرخ بهره وام را ۳۰ درصد تعیین کند چه اتفاقی می‌افتد؟ از یک طرف مردم تمایل دارند پول خود را تا ۲ سال آینده در بانک سپرده کنند و این یعنی حجم پول نقد که سرعت مبادله بالایی دارد در جامعه کم می‌شود. از طرفی وام گرفتن برای مردم مشکل می‌شود و با این نرخ بالا تعداد افراد متقاضی وام نیز در جامعه کم می‌شود. به این ترتیب حجم پول کلی در جامعه کم شده و تقاضای مردم نسبت به قبل کاهش می‌یابد و قیمت‌ها کنترل می‌شوند.

بورس تهران پس از ثبت رکورد تاریخی خود در روز یکشنبه گذشته، همچنان در حال رکوردشکنی است. شاخص بورس در جریان معاملات روز دو شنبه بازار سرمایه، ۲۰۸۱ واحد دیگر رشد کرد و به ارتفاع ۱۰۴هزار واحد رسید. سیل نقدینگی* در کنار جذابیت سهام، رکوردهای تازه‌ای را برای بورس تهران به ارمغان آورد. ورود پول‌های تازه منجر به صعود ممتد شاخص سهام و جهش ارزش معاملاتی شد. به این ترتیب، ارزش معاملات خرد روز یکشنبه بورس تهران به ۴۳۵میلیارد تومان رسید که بیشترین مقدار از فروردین ماه سال ۹۵بود. همزمان با رشد نماگرهای بورس تهران، ارزش بازار از ۴۰۰ هزار میلیارد تومان گذشت. این روند در روز دوشنبه ادامه داشت و برآورد می شود که بورس تهران در روز ها و هفته های آینده شاهد تدوام رشد باشد. در این میان عوامل بنیادی به ویژه رشد نرخ برابری دلار با ریال، همچنان به عنوان حامیان قدرتمند سهام محسوب می شوند و این موضوع آمادگی بورس برای جذب حداکثری نقدینگی و ادامه روند صعودی شاخص ها را نوید می دهد.

در روزهای پایانی هفته گذشته برگزاری دو نشست بزرگ جهانی در دو نقطه بسیار دور از هم ، یکی در "ایالت کبک" کانادا و دیگری در "چینگ دائو" در کشور چین گرایش های متفاوت و متناقضی را در باره آینده تجارت جهانی ترسیم کردند. در حالی که سران هفت کشور پیشرفته صنعتی جهان موسوم به " جی ۷" در کبک درگیری و تنش های فراوان میان خود را به نمایش گذاشتند، در نشست همکاری شانگهای در "چینگ دائو" ، سران شرکت کننده، همکاری مبتنی بر احترام و تعهد به موازین "تجارت آزاد" و " چند جانبه گرایی" در جهان را به معرض نمایش گذاشتند. در حالی که در کبک مردم جهان شکاف عمیق در برداشت ها از سیاست تجارت آزاد و تنش های فزاینده میان دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا با دیگر رهبران کشورهای غربی را مشاهده کردند، در "چینگ دائو" شاهد فرآیند همگرایی و جذب کشورهای بزرگ نوخاسته صنعتی از جمله هند به پیمان فرامنطقه ای اقتصادی، فرهنگی و امنیبتی شانگهای بودند.

سقوط ارزش لیره ترکیه ادامه دارد. از ابتدای ژانویه سال میلادی جاری لیره ترکیه در برابر دلار آمریکا بیش از ۲۰ درصد ارزش خود را از دست داده است. پول ملی ترکیه از سال گذشته بیش از یک سوم ارزش خود را از دست داده است. در همین حال تورم در ترکیه شتاب گرفته و نرخ آن در مقیاس سالانه از ۸۰‚۱۰ درصد عبور کرده است. بدهی‌های جاری دولت در حال افزایش است. بانک مرکزی ترکیه روز چهارشنبه گذشته نرخ بهره را با ۳ درصد افزایش به ۵‚۱۶ درصد رسانیده است. کاهش شدید ارزش لیره، بسیاری از شرکت های ترکیه را برای بازپرداخت بدهی‌های خارجی با چالش های جدی روبرو کرده است. شرکت های ترکیه توان بازپرداخت بدهی‌های سنگین خود را ندارند و در حال مذاکره با بانک‌ها برای قسط بندی بدهی‌های نجومی خود در زمانی طولانی تر هستند. سرمایه‌گذاری خارجی به شدت در کشور سقوط کرده و بخشی مهمی از سرمایه‌های داخلی در حال فرار از کشور است. ناظران محلی می گویند که قیمت‌ها در ترکیه ساعت به ساعت افزایش می یابد. افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی، پوشاک و دیگر کالاها موجب کاهش شدید قدرت خرید مردم شده و اعتماد عمومی نسبت به مدیریت اقتصادی کشور به شدت کاهش یافته است. اقتصاد ترکیه در دو قدمی بحران قرار گرفته است.

علیرغم ابراز اراده قاطع رهبران اروپایی در حفظ برجام و  تلاش درتأمین منافع اقتصادی ایران از توافق اتمی وین، با اجرایی شدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران و خصوصاً تحریم های فرا سرزمینی آمریکا علیه شرکت‌هایی که ضمن تعامل تجاری و اقتصادی با ایران، در بازار آمریکا منافع اقتصادی دارند، ابرهای تیره‌ای، به تدریج سایه سنگین خود را بر فضای اقتصادی ایران می گسترانند.اگر ظرف هفته‌های آینده، تصمیمات عمده‌ای در حوزه کلان سیاسی و اقتصادی برای گشودن این گره کور اتخاذ نشود، فضای اقتصادی ایران، به ناچار، رو به تاریکی می رود.

کشورهای اروپایی تا زمان بازگشت نخستین بخش تحریم های آمریکا (در اول اوت آینده) در حدود ۲ ماه فرصت دارند تا برای مقابله با تحریم های فراسرزمینی آمریکا ساز و کارهای لازم را به وجود آورند. یاد آور می شویم که تحریم های فراسرزمینی آمریکا همه شرکت های غیر آمریکایی را که با بازار ایران تعامل دارند، هدف تحریم های یکجانبه آمریکا قرار می دهد. بسیاری از ناظران ضمن تأیید خواست عمیق اروپا برای حفظ برجام، نسبت به توانایی اروپا برای مقابله با تحریم های فرا سرزمینی آمریکا تردید دارند. عدم اقدام اروپا در ماه های آینده حتی اگر به خروج ایران از برجام و فروپاشی آن منتهی نشود، به معنی بازگشت تحریم های آمریکا علیه ایران است. این تحریم ها طیف وسیعی ازفعالیت های اقتصادی ایران را در بر می گیرد. این مجله اقتصادی به اثر تحریم های آمریکا بر صادرات نفت ایران و همچنین بازگشت تحریم بانک مرکزی و محروم شدن ایران از تسهیلات تراکنش های مالی بین المللی در چهار چوب سویفت می پردازد. مهرداد عمادی اقتصاد دان و مشاور بین المللی در أمور مالی میهمان این مجله اقتصادی است.

خبر واردات دهها هزار خودرو خارجی به صورت قاچاق به کشور این روزها جنجال ساز شده و پرسش‌های بسیاری را در باره وجود شبکه و یا شبکه‌های بسیار سازمان‌ یافته و پرقدرت قاچاق خودرو در ایران و همکاری غیررسمی نهادهای قانونی کشور با این شبکه‌ها مطرح کرده است.امیر خجسته، رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی مجلس شورای اسلامی، روز شنبه گذشته بر اساس مستندات و مدارکی که  برای رسیدگی قضایی به دادستان کل کشور ارسال داشته، برآورد کرده است که میزان واقعی تعداد خودروهای خارجی قاچاق، بیش از ۳۴ هزار دستگاه بوده است. در حالی که بر اساس آمارهای رسمی، ارزش کل خودروهای وارداتی در یازده ماهه اول سال ۹۶ نسبت به مدت مشابه در سال ۹۵ در حدود ۱۱ در صد افزایش داشته است، به طرز شگفت آوری مشاهده می شود که درآمدهای مالیاتی دولت از محل واردات خودروهای خارجی در سال ۹۶  در حدود ۲۷ درصد کاهش یافته است. در این معادله به ظاهر ساده یک مجهول وجود دارد و آن ارزش کل خودروهای خارجی وارداتی است که طی یازده ماهه اول سال ۹۶ بدون پرداخت عوارض و مالیات، یعنی به صورت قاچاق وارد کشور شده است. محاسبات نشان میدهد که طی این مدت، دهها هزار خودرو خارجی به ارزش تقریبی ۶۳۰ میلیون دلار به صورت قاچاق، ولی با مدارک کاملاً قانونی ساختگی وارد کشور شده است. اولین پرسشی که در این رابطه مطرح می شود، اینست که چه گروه و یا اشخاصی در ایران آنقدر قدرت و نفوذ دارند که  بدون هیچ ترس و واهمه‌ای از قانون، جرئت کرده و می توانند با استفاده از مجاری رسمی کشور دست به چنین قاچاق گسترده‌ای بزنند؟

 این مجله اقتصادی به واردات قاچاق گسترده خودروهای خارجی در ایران می پردازد. دکترجمشید اسدی، استاد استراتژی اقتصادی در فرانسه میهمان این مجله اقتصادی است.

ماجرا چگونه رسانه‌ای شد

در سی ام فروردین ۱۳۹۷ خبرگزاری تسنیم، نزدیک به مواضع سپاه پاسداران خبری مبنی بر توقیف محموله خودروهای وارداتی گمرک بوشهر توسط پلیس منتشر کرد که در آن آمده بود: بنا به گزارش های میدانی در ۲۹ فروردین ۱۳۹۷، این محموله که شامل حداقل ۲۰۰ دستگاه انواع تویوتا و لکسوس بوده است، توسط نیروی انتظامی توقیف و جزئیات علت توقیف محموله خودروهای وارداتی هنوز منتشر نشده است.

بعد از انتشار این خبر، رئیس پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی بوشهر در مصاحبه ای گفت که این موضوع مورد تأیید پلیس نیست.

کمی پیش تر، در ۲۲ فروردین ۱۳۹۷ نیز، از سوی رئیس کل دادگستری استان هرمزگان و همچنین فرمانده نیروی انتظامی استان هرمزگان اعلام شد که یک باند سازمان یافته قاچاق خودروهای خارجی منهدم و ۴۲۴ دستگاه خودروی خارجی توقیف شد که از این تعداد، ۱۰۵ دستگاه خودرو با اسناد جعلی و حتی بدون صدور پته های گمرکی از گمرک ترخیص شده اند. بعد از این اعلام، مدیر کل گمرک بندرعباس ادعای قاچاق ۴۲۴  دستگاه خودرو را تکذیب کرد و گفت: تشریفات این خودروها قانونی بوده است.

در همان هنگام، برخی رسانه‌ها، از تخلفی بزرگ در ثبت ‌سفارش خودرو در ایران خبر دادند. بنا بر اخبار منتشره، بیش از شش هزار و ۴۰۰ دستگاه خودروی وارداتی، زمانی ثبت‌سفارش شده‌ است که سایت مربوطه بسته بوده و طبعا امکان سفارش‌گذاری وجود نداشته است.

 هرچند دولت و سازمان توسعه تجارت با انتشار این اخبار، در آغاز واکنش خاصی نشان نداند، اما مجتبی خسروتاج، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران تأیید کرد، شش هزار و ۴۸۱ دستگاه خودرو خارجی غیر‌قانونی ثبت‌سفارش شده‌است.

با این وجود، گمرک ایران با صدور بیانیه‌ای، ضمن اعلام اینکه "تمام خودروهای وارداتی به کشور طی سال ۹۶، دارای مجوز ثبت‌سفارش معتبر بوده‌اند"، رسما این سازمان را از تخلفات احتمالی در ثبت‌سفارش خودروهای موردنظر مبرا دانست.

ماجرا با انتشار مصاحبه جنجال برانگیز روز شنبه امیر خجسته، رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی مجلس شورای اسلامی با سایت خبری و تحلیلی بازتاب وابسته به محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران دوباره بر سر زبان ها افتاد.

در این مصاحبه، رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی مجلس شورای اسلامی گفت که ابعاد این تخلف در حد شش هزار و ۴۰۰ دستگاه خودرو نبوده و بسیار گسترده تر از آن چیزی است که در روزهای قبل اعلام شده است.

امیر خجسته اعلام کرد: اینجانب با فرض قاطع و بر اساس مستندات موجود اعلام می کنم، میزان واقعی دستگاه های خودرو قاچاق، بیش از ۳۴هزار دستگاه بوده که وزارت بازرگانی به موجب نامه شماره ۲۶۷۷ مورخ ۱۸دیماه ۹۶ مراتب را به گمرک ایران اعلام و در نامه فوق تأکید کرده که ۳۴ هزار دستگاه خودروی فوق توسط اشخاص حقیقی و حقوقی غیر نماینده ثبت سفارش شده که به دلیل مغایرت با مصوبه دولت در ۱۳ دیماه ۹۶ ثبت سفارش های فوق غیر قانونی بوده و در صورت ارائه ثبت سفارش فوق به گمرک، مراتب مورد تأیید وزارت بازرگانی نبوده و ماشین ها قابل ترخیص نیست.

رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی مجلس شورای اسلامی همچنین اعلام کرد که مداراک و مستندات خود را برای رسیدگی قضایی طی یک نامه رسمی به دادستان کل کشور ارسال داشته است.

آنچه بسیار محتمل است و گزارش های موثق بسیار زیادی آنرا تأیید می کند؛ گستره پدیده قاچاق در ایران، از جمله قاچاق خودرو است، اما اعلام این موضوع از سوی رسانه های نزدیک به سپاه تردیدهایی را ایجاد می کند. سپاه پاسداران از سوی برخی متهم به ایجاد اسکله های نامریی غیر قانونی ورود کالاهای قاچاق در ایران است. چه گروه و گروهایی در ایران می توانند در چنین سطح گسترده ای اقدام به واردات غیر قانونی خودرو کنند؟

با توجه به اینکه این خودروهای قاچاق از مجاری رسمی وارد کشور شده، با مدارک رسمی شماره شده و در بازار داخلی به فرش رسیده اند، چگونه می توان این پدیده جدید و ارتقا یافته قاچاق در ایران را بررسی کرد؟

جمشید اسدی می گوید عامل اصلی این قاچاق گسترده خودرو در ایران بدون هیچ تردیدی سپاه پاسداران است. او می گوید از زمان کودتای سپاه در هنگام ریاست جمهوری محمد خاتمی در فردودگاه امام خمینی، سپاه به تدریج قدرت خود را در عرصه های اقتصادی و سیاسی در ایران توسعه داد. سپاه هم اکنون در ایران عملاً حکومت می کند و هیچ گروه دیگری نمی تواند بدون اجازه سپاه چنین اقداماتی را انجام دهد.

 برای شنیدن این مجله اقتصادی بر روی فایل صوتی بالا کلیک نمائید.

خبر واردات دهها هزار خودرو خارجی به صورت قاچاق به کشور این روزها جنجال ساز شده و پرسش‌های بسیاری را در باره وجود شبکه و یا شبکه‌های بسیار سازمان‌ یافته و پرقدرت قاچاق خودرو در ایران و همکاری غیررسمی نهادهای قانونی کشور با این شبکه‌ها مطرح کرده است.امیر خجسته، رئیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی مجلس شورای اسلامی، روز شنبه گذشته بر اساس مستندات و مدارکی که  برای رسیدگی قضایی به دادستان کل کشور ارسال داشته، برآورد کرده است که میزان واقعی تعداد خودروهای خارجی قاچاق، بیش از ۳۴ هزار دستگاه بوده است. در حالی که بر اساس آمارهای رسمی، ارزش کل خودروهای وارداتی در یازده ماهه اول سال ۹۶ نسبت به مدت مشابه در سال ۹۵ در حدود ۱۱ در صد افزایش داشته است، به طرز شگفت آوری مشاهده می شود که درآمدهای مالیاتی دولت از محل واردات خودروهای خارجی در سال ۹۶  در حدود ۲۷ درصد کاهش یافته است. در این معادله به ظاهر ساده یک مجهول وجود دارد و آن ارزش کل خودروهای خارجی وارداتی است که طی یازده ماهه اول سال ۹۶ بدون پرداخت عوارض و مالیات، یعنی به صورت قاچاق وارد کشور شده است. محاسبات نشان میدهد که طی این مدت، دهها هزار خودرو خارجی به ارزش تقریبی ۶۳۰ میلیون دلار به صورت قاچاق، ولی با مدارک کاملاً قانونی ساختگی وارد کشور شده است. اولین پرسشی که در این رابطه مطرح می شود، اینست که چه گروه و یا اشخاصی در ایران آنقدر قدرت و نفوذ دارند که  بدون هیچ ترس و واهمه‌ای از قانون، جرئت کرده و می توانند با استفاده از مجاری رسمی کشور دست به چنین قاچاق گسترده‌ای بزنند؟

آمارهای رسمی و غیررسمی در مورد صادرات نفت خام ایران طی ۶ ماه گذشته از نوسانات قابل توجه در کاهش و افزایش صادرات نفت ایران طی این مدت حکایت دارند. درحالی که صادرات نفت ایران طی ماه های ژانویه و فوریه روند کاهشی را نشان می دهد، طی ماه‌های مارس و آوریل سال جاری میلادی، صادرات نفت ایران افزایش یافته است. ایران در ماه مارس در حدود ۵‚۲ میلیون بشکه در روز و در ماه آوریل بیش از۲ میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز، نفت صادر کرده است. درهمین حال قیمت نفت خام طی هفته‌های اخیر، روندی به شدت صعودی به خود گرفته و قیمت هر بشکه نفت خام برنت از مرز ۷۵ دلار گذر کرده است.

چه عواملی نوسانات اخیر در صادرات نفت ایران تأثیر داشته اند ؟ مخاطرات ژئوپلتیک و سیاسی خروج احتمالی دونالد ترامپ از برجام چه تأثیراتی بر صادرات نفت خام ایران خواهد داشت؟ چه عواملی افزایش شتابان قیمت نفت خام در جهان را توجیه می کند؟ مخاطرات ژئوپلتیک، خروج احتمالی آمریکا از برجام و افزایش نسبی تقاضا نسبت به عرضه نفت خام، چه نقشی در افزایش قیمت دارند؟